Ang dokumento ay tumatalakay sa mga katangian ng wika, tulad ng pagiging sistematiko, binubuo ng tunog, at pagiging arbitraryo. Ipinapakita rin nito ang ugnayan ng wika sa kultura at ang iba't ibang antas ng wika batay sa pormalidad. Ang wika ay mahalagang kasangkapan sa sosyalisasyon at patuloy na nagbabago ayon sa konteksto ng lipunan.

1. Katangian ng
Wika
Inihanda ni: Bb. Sweet Leyne F.
Adlawan

2. Layunin
• Natutukoy ang
kahulugan at
kabuluhan ng mga
konseptong
pangwika.
• Naiuugnay ang
mga konseptong
pangwika sa sariling
kaalaman, pananaw
at mga karanasan.
• Naisasapuso ang
kahalagahan ng
paggamit ng wika

3. ANO NGA BA ANG
WIKA?

4. Ayon kay Sapir
ang wika ay
ginagamit bilang
kasangkapan sa
sosyalisasyon na
kung walang wika,
walang iiral na
relasyong sosyal.

5. Katangian ng Wika
1. Ang wika ay may sistema
- ano mang wika sa mundo ay may sinusunod na maayos na
sistema o tiyak na balangkas. Lahat ng wika ay nakabatay sa tunog.

6. 6
• Sintaksis – pag-aaral ng estruktura ng mga pangungusap,
pagsama-sama ng mga salita para makabuo ng mga parirala
o pangungusap.
• Ponema – makabuluhang yunit na tunog na nakapagbabago
ng kahulugan.
Halimbawa: maestro – maestra
abogado – abogada
• Ponolohiya – tawag sa makaagham na pag-aaral ng ponema
• Morpema – pinakamaliit na yunit ng isang salita na
nagtataglay ng kahulugan
• Morpolohiya – tawag sa makaagham na pag-aaral ng
morpema

7. 7

8. 8
Masistemang Balangkas
Balangkas ng Wika
TUNOG
Salitang – Ugat
+
Panlapi +
Morpema
Pangungu
sap
Diskurso
Ponolohiy
a
(Ponema)
Morpolohiya
(Morpema)
Sintaksis
(Sambitla
)

9. 9
2. Ang Wika ay binubuo ng sinasalitang tunog

10. 10
- ano mang wika ay binubuo ng
makabuluhan at sinasalitang
tunog. Ang mga tao ay nakalilikha
ng tunog sa pamamagitan ng
iba’t ibang sangkap o aparato sa
pagpapatunog.

11. 11
3. Ang wika ay arbitraryo

12. 12
- ang tunog na pangwika,
nabuong salita at mga
kahulugan nito ay
pinagkasunduan ng mga
taong kapangkat ng isang
kultura o mamayanan.

13. 13
4. Ang wika ay ginagamit

14. 14
- kailangan itong gamitin
na instrumento sa
komunikasyon. Unti
unting nawawala ito
kapag hindi ginagamit.

15. 15
5. Ang wika ay dinamiko

16. 16
- ito ay buhay at patuloy
rin na nagbabago ang
pamumuhay ng tao at
iniangkop ang wika sa
mabilis na takbo ng buhay
dulot ng agham at
teknolohiya.

17. 17
Halimbawa: BOMBA
Kahulugan:
a. Pampasabog
b. Igiban ng tubig mula sa lupa
c. Kagamitan sa paglalagay ng hangin
d. Bansag sa malalaswa at
mapanghalay na larawan at pelikula
e. Sikreto o baho ng mga kilalang tao

18. 6. May antas ang wika 18

19. Antas ng wika batay sa pormalidad
19
Porma
l
Di -
Pormal
Pampaniti
kan
Pamba
nsa
Balb
al
Kolok
yal
Lalawig
anin

20. ANTAS NG WIKA
BALBA
L
KOLOKYA
L
LALAWIGANI
N
PAMBANSA
PAMPANITIKA
N

21. Pambansa
- Mga salitang Filipino
na karaniwang
ginagamit kahit saan
dako ng Pilipinas.
- Normal na
ginagamit na salita.
21
Halimbawa:
pula, mata, papa,
mukha, balon, asawa at
anak.

22. Pampanitikan
- Mga salitang
ginagamit sa pagsulat
ng iba’t ibang uri ng
literatura at sulatin.
- Karaniwang
matatayog, malalalim,
makulay at masining.
22
Kabiyak ng aking
buhay
Asawa
Pusong may sugat Nasasaktan
Di mahulogang
karayom
Maraming tao
Bunga ng
pagmamahalan
Anak
Di maliparang uwak Malaking kalupaan
HALIMBAWA:

23. Balbal – mga salitang pangkalye o pangkanto
Halimbawa:
23
PORMAL BALBAL
Pulis Lespu
Takas Iskapo
Tatay Erpats
Bakla Jokla
Asawa Waswas
Pagkain Chibog
Nobya Chuvachuchu

24.  Kolokyal - pagpapaikli ng isa, dalawa o
higit pang salita.
Halimbawa:
• Mo’y - (mo ay)
• Meron - (mayroon)
• Kelan - (kailan)
• Sa’kin - (sa akin)
• Pa’no - (paano)

25. 25
 Lalawiganin – mga salitang galing sa isang
lalawigan o probinsya.
Halimbawa:
Tagalog Ilokano Cebuano Bicolano
Aalis Pumanaw Molakaw Mahali
Kanin Inapoy Kan-on Maluto
Kaibigan Gayyem Higala Amiga
Alikabok Tapok Abug Alpog

26. 26
7. Ang wika ay kaugnay ng kultura

27. 27
-Ang mga tao ay may iba’t ibang
kultura kayat magkaiba rin ang
kanilang wika.
-Dahil sa pamamagitan ng wika,
nasasalamin ang kultura ng isang
bansa base sa pamumuhay ng tao,
pananamit, pagsasalita at paniniwala.

28. 28
Katangian ng wika
•Ang wika ay may Sistema
•Ang wika ay binubuo ng sinasalitang tunog
•Ang wika ay arbitraryo
•Ang wika ay ginagamit
•Ang wika ay dinamiko
•May antas ang wika
•Ang wika ay kaugnay ng kultura

29. 29
Pangkatang
Gawain

30. 30
Pag-uulat

31. 31
Panuto: Basahing mabuti ang mga pangungusap. Isulat sa patlang ang titik T
kapag ang pangungusap ay tama at isulat naman ang titik M kapag ito ay
mali.
_____1. Ang wika ay paraan ng pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa
pamamagitan ng pagsasalita at pagsusulat.
_____2. Ang dalubwika ay isang instrumento ng komunikasyon
_____3. Ano mang wika sa mundo ay may sinusunod na maayos na sistema o
tiyak na balangkas.
_____4. Ayon sa isang dalubwika, ang wika ay isang likas na makataong paraan
sa paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin.
_____5. Binubuo ang wika ng mga sinasalitang tunog.
_____6. Ginagamit ang wika upang makapaminsala ng mga tao at kalikasan.
_____7. ang wika ay may antas na pormal at di-pormal.
_____8. Kaakibat ng wika ang kultura.
_____9. Hindi mahalaga ang pagkakaroon ng katangian ng wika.
_____10. Ang wika ay nagbabago.

32. 32
Mga Sagot:
1.T 6. M
2.M 7. T
3.T 8. T
4.T 9. M
5.T 10. T

33. 33
Takdang - aralin
Panuto: sa isang sautang papel,
isulat ang mga tungkulin ng wika
na ayon kina Michael A.K.
Halliday at Gordon Wells. g

34. 34
Maraming
salamat sa
pakikinig! 😊