Ang dokumentong ito ay tungkol sa mga pangunahing kaisipan at estruktura ng mga talata at paksang pangungusap. Inilalarawan ang iba't ibang uri ng talata at ang mga katangian ng mabuting panimulang pangungusap. Binibigyang-diin din ang mga hakbang at mga salik na dapat isaalang-alang sa pagbubuo ng isang epektibong talata.

1. Ang Pagtatalata
Inihanda ni: Gary Leo D. Garcia Jr.
at Jefferson Rubia

2. (Basahin)
Sandaling Refleksyon
ni Lakandupil C. Garcia

3. Kayarian ng alinmang
sulatin

4. Paksang pangungusap
• Nagsasaad ng pangunahing kaisipan o pinakadiwa
ng talata
• Kadalasang matatagpuan sa panimulang
pangungusap pa lamang

5. 2 uri ng Paksang pangungusap
• Lantad – sa unang tingin pa lamang ay nakikita o
napapansin na ng bumabasa
• Di-lantad – padetalyadong ipinahihiwaatig lamang

6. Talata
Isang pangungusap na nagsasaad ng isang buong
diwa o lipon ng mga pangungusap na ang bawat
inihahayag na kaisipan ay nafofokus sa pagbuo ng
iisang diwa o talata

7. 4 na Uri ng Talata
1. Panimulang talata – dito nakikita o
nahihiwatigan ang paksa ng talata at ang layunin ng
may-akda sa pagtatalakay na maaaring
pagsasalaysay, paglalarawan, paglalahad o
pagmamatawid

8. Katangiang Dapat taglayin ng mabuting
panimulang Pangungusap
• Kailangang makatawag ito ng pansin
• Nagpapahiwatig na ito ang nilalaman ng
talata
• Nang-aaakit sa mambabasang
magtanong tungkol sa paksa

9. 4 na Uri ng Talata
2. Talatang ganap – binubuo ng mga kaisipang
nagpapaabante sa pangunahing diwang hangad
palawakin ng may-akda para sa karagdagang
kabatiran ng mambabasa

10. 4 na Uri ng Talata
3. Talatang paglilipat-diwa – nilalagom ng
talatang ito ang diwa ng sinundang mga talata, o
kaya’y nagsisilbing tagapag-ugnay ito ng sinusundan
at ng sumusunod pa

11. Talatang paglilipat-diwa
Ito rin ay madaling kilalanin ang uring ito dahil
gumagamit dito ng mga salita o ng mga parilala
na tumutulong bilang clue o pananda

12. Nagkakaklasifika sa Talatang paglilipat-
diwa
1. Paghahambing gaya ng, katulad ng, kawangis ng, at iba pang
panulad
2. Pagdaragdag gayundin, saka, pati, at
3. Pagbubuod sa maikling salita, sa medaling sabi, kaya nga,
sa mga nabanggit, atbp.
4. Pagsalungat datapwat, sa kabilang dako, subalit, bagama’t,
ngunit, kahiman
5. Pagpapalipas Samantala, habang, di-kaginsa-ginsa,
kapagdaka, di nagtagal, hanggang, atbp.
6. Pagreresulta o bunga o
kinalabasan
Kung gayon, sa wakas, sa bandang huli, atbp.

13. 4 na Uri ng Talata
4. Talatang pabuod – pangwakas na talata.
Binibigyang-linaw ang lahat: mahahalagang pahayag
na nabanggit sa nauna at layunin ng may-akda sa
sulatin

14. Dapat tandaan sa pagbuo ng
isang talata
1. Sinimulang makatawag-pansin ang talata
2. May isang paksang pangungusap dapat sa bawat
talata
3. Bawat pangungusap sa talata ay tumutulong sa
pagpapaliwanag sa paksang pangungusap

15. 4. Ayusin sa lohikal na pagkakasunod-sunod ang mga
pangungusap
5. Mabisang iklian lamang ang mga pangungusap
para madaling malinawan
6. Tapusin ang talata sa efektibong pamamaraan din

16. 1. Kaisahan – iisa ang direksyong tinutunton ng bawat
pangungusap pangungusap, walang lumilihis, bagkos,
umaagapay sa pagbuo ng malinaw na diwa

17. 2. kakipilan
Kaugnayan at kaiklian ng mga pananalita
ang tinutukoy ng salitang kakipilan

18. 3. Imfasis
Nasa pagpili ng tama’t tiyak na salitang
idinedetalye sa pangungusap o dili kaya’y
tahas na tinutukoy ang salita o lantarang
ipinahihiwatig o obvious.