2. Засгийн газрын зардал нь төр эдийн
засгийн үйл ажиллагаанд оролцож байгаагийн
нэгэн илрэл юм. Макро эдийн засгийн үндсэн
зорилгууд болох урт хутацааны эдийн засгийн
тогтвортой өсөлтийг бий болгох, инфляцийг
тогтворжуулах болон ажилгүйдлийг бууруулах
зэрэг эдийн засгийн хөгжлийн тулгуур
асуудлуудыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн төрийн
үйл ажиллааг гэж ойлгож
болно.

13. Ажилгүйдлийг бууруулах
• Засгийн газрын зардлыг өсгөх
• Татварыг бууруулах
• Хослуулах
Инфляцийг бууруулах
• Засгийн газрын зардлыг бууруулах
• Татварыг өсгөх
• Зэрэг хэрэгжүүлэх

14. Төрийн чиг үүргийг хэрэгжүүлэхэд
шаардагдах санхүүгийн эх үүсвэрийг бий
болгох зорилгоор тухайн төсвийн жилд
өөрийн мэдэлд хуримтуулан хуваарилж,
зарцуулах мөнгөн хөрөнгийн орлого,
зарлагын тэнцлийг Монгол Улсын төсөв
гэнэ.

15. Орлого
Төрийн чиг үүргийг хэрэгжүүлэх зорилгоор
бүх шатны төсөвт зохих хууль тогтоомжийн дагуу
бүрдүүлэн хуримтлуулж байгаа татвар, төлбөр,
хураамж, хүү, торгууль болон гадаад, дотоод
бусад эх үүсвэрээс бүрдэх орлогыг Төсвийн
орлого гэнэ.
Зарлага
Төрийн чиг үүргийг хэрэгжүүлэхийн тулд
батлагдсан төсвөөс төсвийн эрх захирагчдын үйл
ажиллагаа, түүний үр дүнг санхүүжүүлэхээр
хуваарилж, зарцуулж буй төсвийн хөрөнгийг
Төсвийн зарлага гэнэ.

16. Татварын
• ААНБОТатвар
• НӨАТ
• Онцгой албан татвар
• Гаалийн албан татвар
• Автобензин, дизелийн түлшний албан татвар
• Ашигт малтмал /алт/-ны нөөц ашигласны төлбөр
• Ашигт малтмалын хайгуулын болон ашигт
малтмал ашиглах лицензийн төлбөр
• Хүн амын цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын
албан татвар

17. Татварын бус орлого
• Төрийн өмчийн оролцоотой аж ахуйн нэгж,
байгууллагын төрийн өмчид ногдох хувьцааны
ногдол ашиг
• Төрийн өмчийн эд хөрөнгийг ашигласны төлбөр
болон борлуулсны орлого
• Хууль тогтоомжийн дагуу улсын төсөвт орох
бусад орлого
• Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн орлого

18. Засгийн газрын нөөц хөрөнгө, болзошгүй зардлын
эрсдлийн сан
Байгалийн гэнэтийн аюул, гамшигт үзэгдэл болон
гадаад, дотоод зах зээлийн орчны нөлөөллийн улмаас
нийт эдийн засаг, улсын төсөвт учирч болзошгүй
эрсдлээс сэргийлэх зорилгоор жил тутам дотоодын
нийт бүтээгдэхүүний 1 хүртэлх хувьтай тэнцэх
хэмжээний эрсдлийн санг байгуулж болно.

19. • Төрийн аппаратын зардал
• Санхүүжилт
• Нийгмийн халамжийн зардлууд

20. Татварын үүрэг
• Орлогыг дахин хуваарилах
• Төсвийн орлогыг бүрдүүлэх
Үнэлэх шалгуур
• Шударга байх
• Үр ашигтай байх
• Зардал бага байх

21. • Гадаад зээллэг
• Дотоод зээллэг
• Шинээр мөнгө үүсгэх
• Өрийг бууруулах. Сул илүүдэлӨрийн бууралт
• Хуримтлуулах

22. Веб холбоос
 http://mof.gov.mn/
 www.mse.mn
 www.mongolbank.mn
 http://www.iltod.gov.mn