Administracja publiczna w UE wstęp

1. Administracja publiczna Administracja . Łacińskie słowa ministrare oznacza „posługiwać”, „wykonywać”, „kierować”. Wraz z przedrostkiem „ad” termin ten przyjął się w języku polskim, a także m.in. we francuskim i włoskim jako synonim zarządu, czy też wykonawstwa. Administracja w ujęciu przedmiotowym jest to funkcja zarządzania, organizowania, wykonawstwa, kierowania czymś itp. W sensie podmiotowym oznacza zespół osób lub instytucję powołaną do zarządzania, kierowania określoną dziedziną. Współczesna administracja publiczna ( publicus – służący ogółowi) jest rodzajem działalności prowadzonej przez struktury (organy) państwowe, samorządowe i społeczne celem realizacji określonych normatywnie zadań publicznych, które przypisane są poszczególnym ogniwom administracyjnym. Zasięg tych działań, forma, tryb, skuteczność wyznaczają przepisy prawne będące podstawą działania całej administracji publicznej. Teoretyczna baza dla administracji publicznej stworzona została przez Maxa Webera i zakłada istnienie idealnej biurokracji, która administruje w krótkookresowej perspektywie, w hierarchicznych i sztywnych strukturach, poprzez procedury oraz kontrole wewnętrzne. Jest nastawiona na utrwalenie istniejącego porządku, działając na zasadzie nakazów i zakazów, w separacji od innych podmiotów publicznych. Administracja funkcjonuje w ramach państwa zorganizowanego według dominujących układów monocentrycznych i resortowych.

2. Zarządzanie publiczne Oznacza ono menadżerski styl kierowania w ramach zdywersyfikowanych i elastycznych struktur, poprzez ukierunkowanie działań na zewnątrz oraz na potrzeby obywateli, widziane w długookresowej perspektywie. Współdziałanie administracji z innymi organizacjami odbywa się charakterze partnerstwa, zasadą rządzenia jest interaktywność a jego celem wywoływanie zmian. Kontrola tak funkcjonującej administracji ma charakter zewnętrzny. Państwo zorientowane na zarządzanie publiczne charakteryzuje się dominacją układów samorządowych, autonomicznych i powiązań sieciowych

3. Administracja publiczna w krajach UE - wprowadzenie CELE. Celem przedmiotu jest poznanie standardów i tendencji w funkcjonowaniu administracji publicznej w państwach UE. METODY PRACY. Należy skupić się na administracji publicznej wybranego państwa i przygotować się poprzez dokładną analizę normatywnych oraz empirycznych aspektów funkcjonowania tejże administracji. ZASADY ZALICZENIA. Praca stworzona samodzielnie lub w grupie 2-3 osobowej. Egzamin ustny na podstawie napisanej pracy. www.andrzejpiasecki.pl

4. REFERAT ZALICZENIOWY Objętość minimum 3, 6, 9 stron (plus ewentualna grafika, bibliografia, przypisy) – max- x 2. 1. Zarys historii administracji publicznej (XIX i XX wiek). Najważniejsze reformy. 2. Podstawowe akty prawne normujące funkcjonowanie administracji publicznej i ich interpretacja. 3. Charakterystyka centralnej administracji państwowej: urzędy, tryb powołania kompetencje 4. Rząd i administracja rządowa na szczeblu centralnym 5. Rządowa administracja terenowa 6. Podział administracyjny kraju i charakterystyka administracji regionu 7. Administracja regionalna (ponadgminna) 8. Administracja na poziomie gminy. 9. Liderzy, kadry, służba cywilna. 10. Polityczne aspekty funkcjonowania administracji publicznej. 11. Instytucje nadzoru i kontroli oraz ich uprawnienia.

5. Literatura G. Rydlewski, Systemy administracji publicznej w państwach członkowskich UE, Warszawa 2007. M. Barański (red.), Władza państwowa i administracja publiczna w państwach Europy Środowo-Wschodniej, Toruń 2007. Robert Wiszniewski (red.), Administracja i polityka. Europejska administracja publiczna , Wrocław 2005. B. Dolnicki, Samorząd terytorialny (rozdz. 12: Modele samorządu terytorialnego w wybranych państwach europejskich ), Kraków 2003. H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne (rozdz. II: Kształtowanie się najważniejszych narodowych modeli administracji publicznej ), Warszawa 2004. S. Mazur, Narodowe modele administracji publicznej (w:) Administracja publiczna , red. J. Hausner, Warszawa 2005. Grzegorz Rydlewski, Polityka i administracja w rządach państw członkowskich Unii Europejskiej , Warszawa 2006. Grzegorz Rydlewski, Systemy administracji publicznej w państwach członkowskich UE , Warszawa 2007.

6. Literatura … Andrzej Ferens i Iwona Manek (red.), Administracja i polityka, Wrocław 2002. Jan Jeżewski (red.), Samorząd terytorialny i administracja w wybranych krajach. Gmina w wybranych państwach Europy Zachodniej, Wrocław 1999. Robert Chrabąszcz, Jerzy Hausner Jerzy, Stanisław Mazur, Administracja publiczna w wybranych krajach Europy Środkowowschodniej, Kraków 2003. Andrzej K. Piasecki (red.), Samorząd terytorialny w państwach Unii Europejskiej, Zielona Góra 2001. T. Kaczmarek, Struktury terytorialno-administracyjne i ich reformy w krajach europejskich , Poznań 2005. M. Sapała, Rola władz terytorialnych w UE , Poznań 2005. H. Reynaert i in. (red.), Revolution or renovation? Reforming local politics in Europe , Brugge 2005. R. Wiszniowski (red.), Administracja i polityka, Wrocław 2005. J. Czaputowicz (red.), Administracja publiczna. Wyzwania w dobie integracji europejskiej , Warszawa 2008. Samorządy w UE – WWW.ukie.pl

7. Zróżnicowanie Europy Państwa (federalne, regionalne, unitarne) Podziały ideologiczne, polityczne i ekonomiczne Ukształtowanie różnic rozwoju w XVI i XVII wieku Epoka napoleońska i jej wpływ na zróżnicowanie systemów administracyjnych w Europie Podział Europy w latach 1945-1989 i konsekwencje istnienia tzw. żelaznej kurtyny Specyfika Europy Środkowo Wschodniej

8. Europa Północna Rozwój protestantyzmu Intensywna gospodarka rolna Dynamiczny rozwój handlu i rzemiosła (napływ złota, zalążki przemysłu) Przekształcenia ustrojowe, których podmiotem było mieszczaństwo

9. Europa Północna - administracja Dwuszczeblowy system administracji Większe gminy (pod względem powierzchni) Szerszy udział samorządu w finansach publicznych Dominująca rola ciał kolegialnych (zarządów) w organach władzy lokalnej Jawność życia publicznego, brak klientelizmu, rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Wpływ samorządu na ramy prawno-polityczne kształtowane przez władze centralne Silne samorządowe reprezentacje Nadzór państwa nad samorządem ogranicza się do sądownictwa Poszczególne wspólnoty samorządowe funkcjonują bez hierarchicznej zależności Duże znaczenie efektywności wykonywania zadań publicznych Wybór władz wykonawczych i ich pozycja w samorządzie

10. System anglosaski – Wyspy Brytyjskie, Skandynawia (cechy Europy Północnej) System francuski – Francja, Benelux (cechy Europy Południowej) Belgia i Holandia – występowanie na szczeblu gminy przedstawicieli władz centralnych Europa Środkowowschodnia – różne drogi do samorządu terytorialnego Polska – Węgry Czechy, Rumunia, Bułgaria Kraje postradzieckie Strefy wpływów i wyjątki

11. Administracja publiczna przestaje być ,,władzą nad’’, a koncentruje się na procesie mobilizacji różnych zasobów w celu bycia ,,władzą służącą do’’ Większa personalizacja przywództwa Zmiana typu przywódcy z lidera realizującego program na przywódcę zadaniowego Przywódca zorientowany bardziej na masy (elektorat) niż bezpośrednie zaplecze polityczne Wyodrębnienie mechanizmów instytucjonalno-proceduralnych niezbędnych do udziału we wspólnotowym procesie decyzyjnym Wspólne standardy działania administracji Implementacja prawa unijnego w warunkach krajowych Tendencja zmian w AP w UE

12. Zasada demokratycznego charakteru prawa Zasada państwa prawa Zasada podziału władzy Gwarancje konstytucyjne praw i wolności Zaplecze polityczne Globalizacja i glokalizacja Polityka regionalna i inne polityki Decentralizacja i dekoncentracja Cechy wspólne administracji UE

13. Administracja w trójpodziale władzy Rola egzekutywy w państwie Miejsce administracji samorządowej Administracja w strukturze terytorialnej kraju Zakres kodyfikacji postępowania administracji Różnice w administracji UE