2. 6 настны оюун ухааны хөгжил
(Сэтгэхүйн үйлдлийн өмнөх шат)
Сэтгэхүйн хөгжил:
Сэрж мэдрэхүй:
 Бодит байдлаас юмсын гадаад, үндсэн шинжийг
сэрж мэдэрнэ.
 Бодит эд юмстай харилцах үйлдэл хийнгээ танин
мэднэ
• Тоглоом
• 5 мэдрэхүйг ажиллуулах

3. Сэтгэхүйн хөгжил:
Хүртэн төсөөлөхүй:
 Хурц тод, нүдэнд харагдах зүйлд анхаарлаа
төвлөрүүлээд гол зүйлийг орхидог
 Анхаарлын багтаамж 3-4 обьект, төвлөрөх хугацаа 7-
10 мин
 Ой тогтоолт нь санамсаргүй өнгөц шинжтэй, юмыг
байгаа чигээр нь тогтоож сэргээн санана.
 Хараа, сонсголын ой түлхүү хөгжинө.
 Өдөр тутмын амьдрал дахь хэрэглэдэг зүйлс,
сонирхолтой сэтгэл татсан зүйлээ амархан тогтооно,
сэргээн санах нь сул
• Давталт
• Амьдрал дотор нь сургах

4. Хэл ярианы хөгжил
Бусдыг ойлгох:
 Бусдын яриаг анхааралтай сонсоно, бүрэн
ойлгоно. Авиаг ялгаж сонсоно
 Хийсвэр утгатай үгийг ойлгохгүй
 Зүйр цэцэн үгийн утгыг ойлгоно
 Дуу хоолой, хэл ярианы өнгө ялгаатай болон
төстэй талыг ялгана
 Асуултад хариулна
• Хүүхэд бүртэй харилцах боломжийг гаргах
• Тэд хоорондоо харилцах боломжийг олгох

5. Хэл ярианы хөгжил
Өөрийгөө илэрхийлэх:
 Үзэж харсан зүйлдээ тулгуурлан “худлаа” зохиож ярина
 Эргэн тойрны үйл ажиллагаатай холбоотой Яагаад? Ямар
хачин юм вэ? гэсэн учрыг ойлгох асуулт тавина
 Яриа нь тоочсон шинжтэй, хурц, нэр үг, үйл үг, аялга үг,
төлөөний нэр, тэмдэг нэр голдуу хэрэглэнэ.
 Идэвхитэй үгийн нөөц ихсэнэ. (1900-2000)
 Ахуйн яриандаа хүсэж мөрөөдөх, шаардах, хүсэх төлөвийг
өргөн хэрэглэдэг мэдрэмжээ илэрхийлж сурна
 Шүлгийг уранаар уншихыг эрмэлзэнэ.
 Үгэн тоглоомоор тоглох дуртай болно
Ярих боломжийг аль болох олгох

6. Суралцахуйн үйлийн хөгжил: (Танин мэдэхүйн төвшин)
Сэргээн санах:
• Ойр зуурын эд юмсыг хэлбэр, хэмжээ, өнгөөр нь
ангилна. Геометрийн үндсэн дүрсийг ялгана, нэрлэнэ
• Эд юмсыг ерөнхий ойлголтоор нэрлэнэ
• Үндсэн 4 өнгө ялгана, нэрлэнэ
• 100 хүртэл хийсвэрээр тоолж чадна
• Цаг, хугацаа орон зайн тухай анхны мэдэгдэхүүнтэй
болно
• Хүсэж буй зүйл хийх гэж буй зүйлийнхээ ялгааг мэднэ
• Байгалийн танил авиаг ялгаж, нэрлэнэ
• Гол шинж чанараас гол бишийг ялгаж чадахгүй
• Хийсвэрлэлийн түвшин рүү халихгүй байх
• сэргээн санах түвшин гол байр суурийг эзэлнэ

7. Нийтлэг анхаарах зүйлс
 Ачаалал, дарамтад оруулахгүй байх (6 настан – бага насны
хүүхэд – 1 дүгээр ангийн хүүхдэд тавигддаг шаардлагыг шууд буулгахгүй байх)
 Хүүхдийн бүх талын хөгжлийг анхаарах
Аль нэг талыг орхигдуулахад гарах сөрөг үр дагавар:
 Оюун ухаан (суралцах чадвараар дутах )
 Бие бялдар (эрүүл мэнд нь суралцах, ажиллах
ачаалал даахгүйд хүрэх)
 Сэтгэл-нийгэмшихүй (төлөвшил, амьдрах
чадвараар дутах)
 Суралцах дур, сонирхолыг нь дэмжих

8. Хүүхдийн хөдөлгөөний хөгжлийн
зарчим
3 зарчим
 1. Толгойноос доошоо хөлийн хуруу хүртэлх
дарааллаар хөгждөг
 2. Хөдөлгөөний хөгжлийн чадвар биеийн төв
хэсгээсээ эхэлж хөгждөг
 3. Хүүхэд бүх биеээрээ хөдөлж чаддаг болсныхоо
дараа бусад нарийн хөдөлгөөнүүдийг хийж
чаддаг

9. 6 настны биеийн хөдөлгөөний чадвар
Хөдөлгөөнөө удирдан зохицуулах чадвартай байна.
Хөдөлгөөнүүдийг эвсэл, хурд, тэнцвэртэй гүйцэтгэж
чадна.
 Хөлийнхөө өлмий дээр төвөггүй үсэрнэ, гүйнэ.
 • Нарийхан зураас дээгүүр явна.
 • Хөгжмийн ая, ритмийн дагуу бужгийн хөдөлгөөн
хийнэ.
 • Гартаа юм бариад шатаар өгсөж уруудна.
 • Аль ч хөл дээрээ догонцон үсэрнэ.
 • Өнхөрч байгаа бөмбөгийг өшиглөнө.
 • Бөмбөг өнхрүүлж байг ононо.

10. 6 настны гар хурууны хөдөлгөөний
чадвар
Нүдний хараа, гарын хөдөлгөөнөө сайтар уялдуулна.
Гар, хурууны нарийн нийлмэл хөдөлгөөн хийж чадна.
 Хүрээнээс нь илүү гаргалгүй дүрсийг будна.
 • Хүнийг толгой, цээж, хөл, нүд, ам, хамартай зурна.
 • Ямар нэг дүрсийг дуурайлгаж зурна.
 • Тэгш өнцөгт, дугуй, ам дөрвөлжин, гурвалжин дүрс зурна.
 • Бусдын туслалцаатайгаар цаасыг нугалж элдэв дүрс
хийнэ.
 • Зураасын дагуу хайчилна, цаасыг цавуудаж хооронд нь
наана.
 • Баримлаар жижиг хэсгүүдийг чимхэж тогтоож барина.
 • Гутлынхаа үдээсийг үднэ (зарим хүүхэд бусдын
туслалцаатайгаар), тайлна.

11. 6 настны эрүүл ахуйн болон
осол аваргүй байх чадвар
Биеэ арчилж хамгаалах, осол гэмтлээс сэргийлэх
анхны мэдлэг, чадвартай байна.
 Хооллохын өмнө болон бохирдсон үед нь гараа угаана.
 Жорлон буюу суултуурт бие дааж бие засна, ариун
цэврийн цаасыг зөв хэрэглэнэ.
 Ханиаж найтаахдаа ам, хамраа таглана.
 Цаг агаарын байдалд тохируулан хэрхэн хувцаслахаа
мэднэ.
 Муудсан хүнсний зүйлийг ялгаж танина, идэхгүй байна.
 Хоол, ундаа асгахгүй цэвэрхэн иднэ.
 Аюултай эд зүйлс, нөхцөл байдлыг мэднэ.
 Өндөр эрэг, хад асга, салхи шуурга, худаг, гол зэрэг
зарим байгалийн орчин, үзэгдэл аюултай гэдгийг мэднэ.

12. 6 НАСТНЫ СЭТГЭЛ-НИЙГЭМШИХҮЙН
ТАЛААС АНХААРАХ ЗҮЙЛС
Сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд анхаарна.
 Сэтгэл санааны өөдрөг байдлыг нь дэмжих
 Ойр дотно харьцах
 Мэдэж, чадаж байгаа зүйлийг нь магтаж урамшуулах
 Шинэ нөхцөл байдалд бэрхшээлгүйгээр дасан
зохицоход нь туслах (шинэ орчин, шинэ хүмүүс)
 Тулгарч буй бэрхшээл, зовлонг нь олж харах
 Хүсэл сонирхолыг нь сонсох, харгалзан үзэх
 Ачаалал, дарамтад оруулахгүй байх гэх мэт

13. Çîðèëò:
Áýëòãýë õºòºëáºðèéí òºãñãºëä ñóðàã÷èä äàðààõ ìýäëýã, ÷àäâàð
ýçýìøñýí áàéíà:
 Ñóðãóóëèéí îð÷èí, ñóðàã÷èéí õºäºëìºðòýé òàíèëöàæ
ñóðàõ
 Ñóð÷, òàíèí ìýäýõ àðãà áîëîí ñýòãýõ¿éí ¿éëä ñóðàëöàæ
ýõëýõ (àæèãëàõ, í¿äëýí òîãòîîõ, öýýæëýõ, ÿðèõ, ñîíñîõ,
óíøèõ, áè÷èõ, òîîëîõ, æèøèõ, õàðüöóóëàõ, çàãâàð÷ëàõ,
áèå÷ëýí ¿ç¿¿ëýõ ãýõ ìýò)
 Ñóðàã÷èéí ºäðèéí äýãëýìä ñóðàëöàæ, õýë ÿðèà, ¿éë
õºäëºë, á¿òýýëýý𠺺ðèé㺺 èëýðõèéëýõ
 Áóñäûã õ¿íäëýõ, õ¿íäë¿¿ëýõèéí ó÷ðûã îéëãîæ,
áóñàäòàé õàðèëöàõ, õàìòàð÷ àæèëëàõ àðãààñ ýçýìøèõ

14. Ñóðàã÷èéí õèéõ ¿éë àæèëëàãàà
Äóóëæ á¿æèãëýõ
Àæèãëàõ ÿðèëöàõ
Ñîíñîõ-ÿðèõ
Ñýäýâ Äàñãàë õºäºë㺺í
Çóðæ áóäàõ õèéõ
òîãëîõ
Õàé÷ëàõ íààõ
Áàðüæ
áàéãóóëàõ

15. ¯íýëãýý
Óðàìøóóëàõ
 “ñàéí áàéíà”, “ç¿éòýé, “áàÿð õ¿ðãýå”, “õèéãýýðýé”
Óðàëäóóëæ áîëîõã¿é
 Èòãýë òºð¿¿ëýõ “ªìíºõººñ ñàéí áîëñîí áàéíà”