The neural,
psychiatricand
growth
characteristics in age
groups of children
The points in
Pediatric Dentistry
Хүүхдийн насны
ангилал бүр дэх бие
махбод, мэдрэл,
сэтгэл зүйн онцлог
Хүүхдийн Нүүр
амны эмчилгээний
үед анхаарах зүйлс
4.
The neural,
psychiatricand
growth
characteristics in age
groups of children
The points in
Pediatric Dentistry
Хүүхдийн насны
ангилал бүр дэх бие
махбод, мэдрэл,
сэтгэл зүйн онцлог
Хүүхдийн Нүүр
амны эмчилгээний
үед анхаарах зүйлс
5.
1 õ¿ðòýëíàñíû õ¿¿õýä
under 1 year old
2-3 íàñòàé õ¿¿õýä
2 to 3 years old
4-5 íàñòàé õ¿¿õýä
4 to 5 years old
6-8 íàñòàé õ¿¿õýä
6 to 8 years old
9-12 íàñòàé õ¿¿õýä
9 to 128 years old
6.
Оюун санаа Сэтгэлхөдлөл Нийгэм
-Have attention span of between very
short time
1 минут ч тэвчээртэй байж
чадахгүй
Can speak single word from 1 year
old
1настайгаас нэг үгээр ярьж
сурна
Can look stable things to all direction
in 3-4 months and loud noise
3-4 сартайд бүх чиглэлд
дагуулж болон чанга дуу
гарсан зүг хардаг болно
Can recognize mother’s face and
voice and others in 7-8 months
7-8 сартайд ээжийнхээ
царай болон дууг ялгаж
чадах ба хүмүүсийг хараад
таньж эхэлдэг.
2-3 months after birth they can cry
when he was bad feeling and can
smile when he was happy
Хүүхэд 2-3 сартайгаас
гэдэс өлсөх зэрэг
тааламжгүй үед уйлах,
сэтгэл хангалуун үед
инээнэ
6 months after birth their positive
and negative emotions begin to
develop differentiately besides
exciting (laugh, angry, afraid,
neglect)
6 сартайгаас сэтгэл
хөөрлөөс бусад эерэг,
сөрөг сэтгэлийн
хөдөлгөөнүүд ялгаран
хөгждөг (инээх, уурлах,
дургүйцэх, айх).
The social development of
children was influenced by
self and environmental factors
Нийгэмших хөгжилд
хүүхдийн өөрийнх нь
хүчин зүйлс ба
хүрээлэн байгаа
орчных нь хүчин зүйлс
хоёул нөлөөлдөг.
From the birth can not stay far
away people and community
Хүн төрсөн цагаасаа
эргэн тойрныхоо
хүмүүс болон
нийгмээс тусдаа байх
боломжгүй.
7.
Оюун санаа Сэтгэлхөдлөл Нийгэм
-Have attention span of between 5-
10 minutes
-Сонирхолтой зүйд 3-4
минут анхаарлаа
хандуулж чадна
-short memory
Ой тогтоолт богино
-Actions & objects much easier to
understand than words
Үгээр хэлэхээс илүүтэй
үйлдэл, хөдөлгөөнөөс
ойлголт авдаг
-Confuse real & imaginary
Бодит болон хийсвэр
зүйлийг ялгах чадваргүй
-Believes all you say
Хэлсэн үг бүрт итгэдэг
-Able to choose between two
possibilities
Зөвхөн 2 боломжоос л
-Extremely curious
Тун сониучхан
-Doesn't understand
teasing
Тоглоом тохуу
хийхийг
ойлгохгүй
-Meets frustration
with crying, kicking,
biting
Дургүйцлээ
илэрхийлэхдээ
уйлах, хазах,
цохих үйлдэл
хийдэг
-Meets correction
with temper
outbursts
Маш ихээр
уйлах нь элбэг
-Completely self-centered
Тун бүрэг, аминчхан
-Willing to conform
Өөрийнхөө эрхээр байх хүсэлтэй
-With guidance, recognizes others' rights and waits
briefly for own turn
Бусдын зөвийг ойлгоно, заавар дагана,
өөрийнхөө төлөө маш бага хугацаанд
хүлээж чадна
-Imitates parents in worship
Эцэг эхээсээ үлгэрлэн дуурайдаг
-Attitudes toward others, authority, parents, & God is
formed in these years
Тэдний хандлага нь эцэг эх, асран
хамгаалагч, бурхан болон бусдаас
хамааран төлөвшдөг
-Wants to help & please
Туслуулах, гуйлгахыг хүсэлтэй
-Nervous system sensitive to over-
stimulation by noise and confusion
8.
Оюун санаа Сэтгэлхөдлөл Нийгэм
-Have attention span of between 5-10
minutes
5-10 мин анхаарлаа
төвлөрүүлэх чадвартай
-Reasoning is based on appearance,
observation powers not accurate
Ажиглаж харсан зүйлийнхээ
шалтгааныг хайдаг
-No understanding of cause and effect
Шалтгаан ба үр дүнгийн
хамаарлыг ойлгохгүй
-Unable to consider the motivation
behind action
Үйлээр сэдээх аргыг ойлгохгүй
-Fantasy is at its height Has a great
imagination
Зөгнөж, төсөөлөн ярих нь
хамгийн өндөр байдаг үе
-Learns to develop attitudes concerning
right and wrong
Зөв болон бурууг ялгах
хандлагад суралцана
-Tries to sort out real from what is
pretend
Аль нь илүү чухал гэдгийг
ялгахыг оролдоно
-Aware of what people think and say
about him Fears people laughing at him
Хүмүүс өөрийнх нь тухай ярих
болон бодож байгааг
мэдэрдэг, өөрийг нь
шоолоход дургүй
-Enjoys obedience and thrives on praise
Томоотой байх, сайн байсныг
нь магтахад маш дуртай
-Imitates adults
Эцэг эхийгээ
дуурайна
-Leadership is beginning to
show and tends to be bossy
Манлайлал нь
өөрийгөө дарга
байгаа мэтээр
харуулахаас эхэлдэг
-Can learn to share with
one or two others
Бусадтай
хуваалцахад
суралцана
-Learning to understand
fairness
Шударга байхыг
ойлгож эхэлнэ
9.
Оюун санаа Сэтгэлхөдлөл Нийгэм
-Have attention span of
between 15-20 minutes
15-20 мин анхаарлаа
төвлөрүүлэх
чадвартай
-Are concrete and literal
minded
Бодит болон үнэн
байдалд дуртай
-Have little realization of
chronological sequence
Цаг хугацааны
дараалалыг бага
зэрэг ойлгож эхэлнэ
-Tells you exactly how he feels: sick,
happy, or miserable
Юу мэдэрч байгаагаа
тодорхой хэлж чадна. Жнь:
өвдөх, таатай байх,
уйтгартай байх
-Thrives on praise and acceptance
Магтаалд дуртай, хүлээж авч
чаддаг
-He exercises his feelings rather than
self-control
Өөрийгөө хянахаас илүүтэй
мэдрэмжээ хэрэгжүүлдэг
-Self-confidence in his ability to know
what and how things are done
Юуг хэрхэн яаж хийх тухай
өөрөө бие даан шийдэх
чадвартай болно
-Are concerned about group acceptance
Багаар ажиллах тухай
ойлголттой болно
-Likes to assert himself. Wants to be first,
best, biggest and to win
Өөрийгөө нотлож балах
дуртай. Тухайлбал хамгийн
мундаг, хамгийн том, хамгийн
эхнийх байх, ялахад дуртай
-Can begin to give of self. Starts to
demonstrate generosity and kindness
Бусадтай хуваалцаж эхэлнэ.
Өгөөмөр, эелдэг байж эхэлнэ
-Protective attitude toward younger
children
Бага насны хүүхдэд халамж
тавих хандлагатай болно
10.
Оюун санаа Сэтгэлхөдлөл Нийгэм
-Have attention span of
30-45 minutes
30-45 мин
анхаарлаа
төвлөрүүлэх
чадвартай
-Likes to be challenged
Уриалан дуудах,
манлайлах
сонирхолтой
-Can learn abstract
concepts
Аливаа зүйлийн
тухай ойлголтыг
хураангуйлах
чадвартай болно
-Growing understanding of principles behind rules
Дүрэм журамын цаадах зарчмыг
ойлгох чадвар нэмэгдэнэ
-Self-righteously & rigidly applies his code of rules
Өөрийнхөө эрх үүргийг мэддэг,
шаарддаг болно
-Sensitive to his own failures and short comings
Өөрийнхөө алдаанд хэтэрхий эмзэг
байдаг
-Able to see own actions & motives objectively
Өөрийнхөө хийсэн үйлдэл хөдөлгөөнөө
хянах чадвартай болсон байна
Able to analyze failures & makes plans to act change
Өөрийнхөө алдаанд дүн шинжилгээ
хийх, төлөвлөгөө гаргах, үйлдлийг
өөрчлөх чадвартай болно
-They want to join, to become
affiliated with the beliefs and
values of the important adults in
their lives
Өөрсдийнхөө шүтдэг,
өөрсөддөө чухал гэж
бодсон итгэл, үнэ
цэнээр хоорондоо
нэгдэх сонирхолтой
-Can begin to sacrifice self-
interest for others
Өөрөө хүсвэл бусдын
төлөө өөрийгөө
золиослох чадвартай
болж эхэлнэ
-Can learn not to compare
himself with others
Өөрийгөө бусадтай
харьцуулахгүй байхад
11.
The neural,
psychiatricand
growth
characteristics in age
groups of children
The points in
Pediatric Dentistry
Хүүхдийн насны
ангилал бүр дэх бие
махбод, мэдрэл,
сэтгэл зүйн онцлог
Хүүхдийн Нүүр
амны эмчилгээний
үед анхаарах зүйлс
12.
Delivering productivity,
effectively, standardized
dentalservices to people
Чанартай, үр дүнтэй,
стандартчилагдсан нүүр
амны тусламж
үйлчилгээг хүн амд
хүргэх
Dentistry must be revisited by the dental profession and
applied to both the clinical and business areas of the office
Өнөө цагт НАС-ын онцлог нь эмнэлзүй, бизнес хамт байдагт
оршино
In pedodontics, anorganized plan is a necessity and proper treatment plan
should be discussed with the parents beforehand.
ХНАС-ын эмнэлзүйд зөв зохион байгуулсан төлөвлөгөө
нь зайлшгүй чухал бөгөөд эмчилгээний төлөвлөгөөг
эцэг эх асран хамгаалагч нартай урьдчилан
зөвшилцсөн байх ёстой
A well-organized, written treatment should be available for the dentist and the
office staffs.
Шүдний эмч болон эмнэлэгийн ажилтнуудад сайн
зохион байгуулагдсан, тэмдэглэгдсэн эмчилгээ нь үр
дүнтэй байдаг
While records can be kept in many ways, it is important to recognize that the
information has to be available to the dental office team
Эмчилгээ үйлчилгээний талаарх тэмдэглэгээ нь
эмнэлэгийн бүх ажилтнуудад ойлгомжтой байх нь
чухал
18.
Organized plans inthe dental office have many dimensions, beginning, for
example, with the reception area
Шүдний эмнэлэгийн зохион байгуулалтыг бүхий л
чиглэлээр хийх хэрэгтэй. Жишээ нь хүлээн авах
хэсгээс эхлэх хэрэгтэй
Who summons the new patient: dentist, the dental assistant, the dental
hygienist?
Шинэ үйлчлүүлэгчийг хэн хүлээж авах вэ? Эмч үү,
туслах ажилтан уу, Эрүүл ахуйч уу?
If a child creates a disturbance in the reception area, who will deal with the
problem?
Хэрэв хүлээлгийн хэсэгт хүүхэд сахилгагүйтвэл хэн
асуудлыг хариуцаж шийдвэрлэх вэ?
19.
To achieve successwith children, it is important to anticipate success
Хүүхдийг амжилттай эмчлэхийн тулд хүүхдийн
сэтгэлд хүрэх нь чухал
The positive statements are far more effective than thoughtless questions or
remarks directed primarily to parent figures
Эерэг сэтгэгдэл үлдээх нь бодлогогүй асуулт болон
тайлбарыг эцэг эхчүүдэд өгснөөс илт давуу үр
дүнтэй
When dealing with difficult children, dentist must mask emotional reactions
to a situation and must remain positive
Хэцүү хүүхэд байсан ч эмч өөрийн сэтгэл хөдлөлийг
дарж тухайн нөхцөл байдлыг эерэг тал руу
хандуулах хэрэгтэй
20.
To take apositive approach when summoning patients or discussing treatment
procedures, it is important that the dental team
Эмчилгээний үйлдлийг зөвлөлдөх, эсвэл үйлчлүүлэгчийг
чиглүүлэхдээ эерэг сэтгэгдэл төрүүлэх нь эмчилгээний
багийнханд чухал
For example, the hygienist summoning a child from the reception area will
undoubtedly get a better response by saying, “Bat, come with me, please; it
is your turn to see the doctor”, than by asking ‘Bat, would you come with
me?”
Эрүүл ахуйч хүлээлгийн танхимаас хүүхдийг дуудахдаа
“Батаа чи надтай явах уу?” гэж асууснаас “Батаа, нааш
ир. Хоёулаа эмч рүү очъё” гэх нь илүү эерэг байдалд
хүргэнэ
The dentist says “Now I’m going to clean your teeth”, rather than “I think it is time
to clean your teeth now, OK?
Шүдний эмч хүүхдэд “Би чиний шүдийг цэвэрлэх цаг
болсон гэж бодож байна, болох уу?” гэж хэлснээс “Одоо
чиний шүдийг цэвэрлэе” гэж хэлэх нь илүү
21.
Positive and directcommunication is not difficult to learn
Шууд болон эерэг харилцаа үүсгэх нь тийм ч
хэцүү зүйл биш юм.
22.
Unlike adults, mostchildren see things as either “black or white”. The shades
between are difficult for them to discern.
Насанд хүрэгсдээс ялгаатай нь ихэнх хүүхдүүд хар
цагааныг ялгаж чаддаггүй. Тэдний сайн мууг ялгах
чадвар хөгжөөгүй байдаг
The youngsters the dental health team is either truthful or not. Therefore
truthfulness is extremely important in building trust and is a fundamental
rule for dealing with children
Балчир болон бага насны хүүхэд эмчилгээний багийн
гишүүд үнэнч байгаа эсэхийг мэдрэхгүй үнэнч байх
нь ИТГЭЛийг бий болгоход туйлын чухал бөгөөд
хүүхэдтэй харилцах үндсэн зарчим болдог
23.
For example, whenchild is told that a appointment is for a checkup, it is wrong
to proceed with a restoration. Since children often do not understand the
reason for a change in plan, dentist must take the time to explain.
Жишээ нь, хүүхдээ шүдний эмнэлэгт урьдчилан
сэргийлэх үзлэг хийлгэхээр очоод шүдийг нь
ломбодуулах тохиолдол гарч болно. Ийм
тохиолдолд ихэвчлэн хүүхэд яагаад эмнэлэгт ирсэн
гол төлөвлөгөө өөрчлөгдөх болсныг ойлгодоггүй тул
шүдний эмч зайлшгүй тайлбарлах шаардлагатай
болдог.
24.
Tolerance level, aseldom-discussed concept, varies from person to person.
Тэсвэр тэвчээрийн төвшин нь хувь хүн бүрт харилцан
адилгүй түгээмэл бус ухагдахуун юм.
Recognizing individual tolerance levels is especially important when dealing
with children
Хувь хүн бүрийн тэвчээрийн төвшин нь хүүхэдтэй
ажиллахад хамгийн чухал байдаг.
All people have limitations in dealing with negative behavior
Бараг бүх хүн сөрөг зан үйлтэй хүүхэдтэй харилцахдаа
буюу үзлэг эмчилгээ хийхдээ алдаа гаргадаг.
25.
The important thingis for clinicians to know their tolerance levels
Эмнэлзүйн эмч нар өөрийн тэсвэр тэвчээрийн төвшинг
мэддэг байх нь тун чухал юм.
Afternoon persons should instruct receptionists not to book behavior problems
first thing in the morning.
Зан үйлийн асуудалтай буюу хэцүү хүүхдэд өглөөний
эхний цагийг өгөхгүй байхыг хүлээн авахын
ажилтандаа зөвлөх хэрэгтэй.
Learning to recognize factors that overtax tolerance levels is one way to avoid
loss of self-control
Өөрийн тэвчээрийг хэт их шахаж шалгах нь өөрийгөө
хянах чадвараа алдахад хүргэх нэг зам болдог.
26.
The dental teamhas to be flexible
Эмчилгээний багийнхан тун уян хатан, хөрвөх чадвартай
байх ёстой.
Because children are children, lacking in maturity, the dental team has to be
prepared to change its plans at times.
Хүүхэд л бол хүүхэд учраас насанд хүрэгсдээс дутагдалтай
тал ихтэй. Иймд эмчилгээний баг цаг бүрт төлөвлөгөөгөө
өөрчлөхөд бэлэн байх хэрэгтэй.
A child may be begin fretting and squirming in the dental chair after half an hour,
and the proposed treatment may have to be shortened
Хүүхэд уйлах, дургүйцэх, зугтаах зэрэг үйлдлээс үүдэн
үзлэгийн оронд дээр 30 мин хоцорч гарвал төлөвлөсөн
эмчилгээг гүйцэтгэх хугацаа богиносож болдог.
28.
A dental staffslikes to see a child enter the office calmly, progress through treatment
easily, and leave the office happily
Эмчилгээний багийн гишүүн бүр хүүхдийг шүдний эмнэлэгт
тайван орж ирээд, эмчилгээгээ хийлгээд, баяртай гарахыг
харах дуртай байдаг.
For this to occur, everything has to go well from beginning to end. The beginning is the
appointment schedule.
Ийм үр дүнд хүрэхийн тулд эхнээсээ дуустлаа бүх зүйл маш
сайн явагдах шаардлагатай болдог. Хамгийн эхний алхам
бол үйлчлүүлэгч хүүхдийн үзүүлэх цаг юм.
A first time child patient’s appointment should follow the appointment of a child with a
positive behavior, when the children are of the same sex and closely matched in
age
Анх удаа үзүүлэх гэж буй хүүхдэд цаг өгөхдөө эерэг зан үйлтэй
хүүхдийн дараа байхаар тооцох хэрэгтэй. Өмнөх хүүхэд нь
насны хувьд ойролцоо ижил хүйс байвал илүү сайн бөгөөд
инээмсэглэн гарч ирэхийг харах нь маш чухал
29.
Children are bundlesof energy. Lacking the patience of adults
Хүүхэд бол эрч хүч, энергийн ундарга мэт боловч
насанд хүрэгсдээс тэвчээрээр дутмаг байдаг.
The point is that adults may relax and read, but children become restless and
tired
Насанд хүрэгсдийн хувьд амрах, ном уншмаар орчин нь
хүүхдийн хувьд ядрах, залхуурах орчин болдог байна.
A child should not be kept waiting in the reception area and that every effort
should be made to be on time
Хүүхдийг хүлээн авахын ойролцоо байлгах хэрэггүй,
учир нь нэг дор маш олон төрлийн үр дүнг харах
боломжтой орчин юм.
30.
Waiting periods forchildren as short as possible
Хүүхдийн хүлээх хугацаа боломжийн хирээр бага л байх
ёстой
Suggestions included children’s books, toys, fish tanks, blackboards, building
blocks, small chairs and tables, and even an old typewriter
Зарим зөвлөгөөнд эмнэлэгийн хүүхэд хүлээх хэсэгт
хүүхдийн зурагт номнууд, тоглоомууд, загасны
аквариум, зураг зурах самбар, лего тоглоом,
жижигхэн сандал болон ширээ, хуучин бичгийн машин
ч байж болохыг дурдсан байдаг.
31.
By reducing thetime between appointments, the dental team uses a management
strategy that can be called the rapid sequence appointment technique
Хүүхдийн эмнэлэгт давтан ирэх хугацааг ойртуулахын тулд
эмчилгээний баг бодлогоор зохицуулах хэрэгтэй.
Тухайлбал яаралтай үйлчлүүлэгчид олгох цагийг
хадгалах
The rapid sequence appointment technique is a form of behavior modification that
desensitizes the anxious child
Ялангуяа их аймхай хүүхдийг тайвшруулах, хүүхдийн сөрөг
зан үйлийг засахад ойрхон хугацаанд эмнэлэгт эргэн
ирүүлэх нь чухал юм. Хамгийн эцсийн ирэлтэнд бага
хугацаа шаардах эмчилгээг хийх нь мөн эерэг нөлөө
үзүүлнэ.
32.
Although many dentistsencourage morning appointments for children, some
situations necessitate changes in the office schedule
Ихэнх шүдний эмч нар хүүхдийг үдийн өмнө үзэхийг хичээдэг
ч зарим тохиолдолд зайлшгүй цагийг өөрчлөх шаардлага
гардаг
For example, sedation was supposed to relax the child, facilitating a lengthy
treatment. But most of children are accustomed to an afternoon nap frequently
have higher activity levels in the morning. So child needs more sedation in the
morning
Жишээ нь хүүхдийг тайвшруулах арга хэрэглэснээр
эмчилгээний хугацаа уртсах ба хүүхдэд амрах боломж
гардаг. Гэвч ихэнх хүүхэд өдрийн цагаар унтдаг тул
өглөөний цагаар хүүхэд их эрч хүчтэй, идэвхитэй байдаг.
Иймд тайвшруулах аргыг өглөөний цагаар хийх нь чухал
33.
By seeing handicappedchildren at either end of the morning or afternoon
Хэрэв хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэд үзүүлэх бол
өглөөний үзлэгийн төгсгөлд юмуу, өдрийн үзлэгийн
төгсгөлд байхаар тааруулах. Учир нь тэдэнд нэмэлт
цаг шаардагдах магадлал өндөр байдаг
Young children’s tolerance level is high between 9 am and 5 pm
Бага насны хүүхдийн тэвчээрийн төвшин өглөөний 9
цагаас өдрийн 5 цагийн хооронд өндөр байх ба өглөө
байх тусмаа илүү өндөр байдаг байна
34.
Historically, writers haveagreed that the nature of childhood precludes the sustained that
may be associated with a long dental appointment. This generally is defined as any
period in excess of half an hour
Судлагдсан түүхээс авч үзвэл хүүхдийн эмчилгээний үед гаргах
сөрөг зан үйл нь хэт удаан үзлэг хийснээс болдог гэжээ. Гол
төлөв 30 мин-аас хэтрэхгүй байх нь зохистой юм
Patient up to 5 years of age was designed 15 minutes as the maximum length for a dental
appointment. The longer appointment was the likelihood of stress or fear reactions
5 хүртэл насны хүүхдийг хамгийн удаандаа 15 минутанд багтааж
үзлэг эмчилгээг хийх нь зүйтэй юм. Хэт удаан үргэлжлэх үзлэг,
эмчилгээ нь хүүхдэд айдас болон стресс үүсэх шалтгаан болдог