ΟΚ

1. ΔΕ 31. Προβληματισμοί για τη
λειτουργική γλώσσα και τη
μουσική
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

2. α) Ποια είναι η γλώσσα στη λατρεία;
 Αρχικά ήταν η κοινή,
ελληνιστική μορφή
της και αργότερα η
αττικίζουσα γλώσσα
των Πατέρων.
 Η λειτουργική μας
γλώσσα δεν επιδιώκει
τον εντυπωσιασμό,
αλλά την προσέγγιση
του πιστού και τη
δημιουργία κατάνυξης
στην καρδιά του.

3.  Η ανάγκη όμως της συνέχειας και ο
κίνδυνος διάσπασης της παράδοσης
συνέβαλαν στη διατήρηση της
γλωσσικής μορφής της λατρείας παρά
την εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας
(ομιλουμένη-λαϊκή) μετά τον 11ο αιώνα.
 Γι' αυτό σήμερα η γλώσσα της
λατρείας μας φαίνεται αρχαΐζουσα.

4. β) Η κατανόηση της λειτουργικής γλώσσας και το
θέμα της μετάφρασης των λειτουργικών κειμένων
 Η κατανόηση της
λειτουργικής γλώσσας
απαιτεί:
 α. Σχολική παιδεία
 β. Τακτική συμμετοχή
στη λατρευτική ζωή,
για να υπάρχει
εξοικείωση με τα
κείμενα της λατρείας.
 γ. «λατρευτική αγωγή»
των πιστών με τη
χρήση μεταφράσεων.

5.  Στη «λατρευτική αγωγή» των πιστών, μεγάλη
είναι η συμβολή των μεταφράσεων. Ήδη
υπάρχουν μεταφράσεις για πολλές ακολουθίες.
 Για πολλούς η ορθή λύση είναι: διατήρηση της
γλωσσικής μορφής της λατρείας μας, που για
μας τους Έλληνες έχει και εθνική σημασία, και
βοηθητική χρήση μεταφράσεων.
 Οι νέοι όμως ύμνοι και ευχές μπορούν να
γράφονται στη σημερινή γλωσσική μορφή.

6. γ) Η μουσική στη λατρεία της
Εκκλησίας
 Η βυζαντινή μουσική
είναι συνέχεια της
αρχαίας ελληνικής
μουσικής. Η
εκκλησιαστική
μουσική δεν είναι
τέχνη αυτόνομη, αλλά
το ένδυμα του λόγου
των ύμνων. Σκοπός
της είναι να
δημιουργεί και αυτή
πνεύμα κατάνυξης και
ευλάβειας.

7.  Είναι καθαρά
φωνητική και
απέκλεισε από την
αρχή τη χρήση των
μουσικών οργάνων.
Μουσικό όργανο
γίνεται στη λατρεία
ο ίδιος ο πιστός, που
αινεί το Θεό με την
ψυχή πρώτα και
μετά με τη φωνή
του.

8. δ) Βασικοί σταθμοί εξέλιξης της
εκκλησιαστικής μουσικής
 Η εκκλησιαστική
μουσική ακολούθησε
την εξέλιξη των
ύμνων. Στην αρχή
ήταν απλούστερη. Από
τον 4ο αι. έγινε
πλουσιότερη σε
μελωδίες.
 Στηρίζεται στο
σύστημα 7 φθόγγων,
που εκφράζονται με τα
7 πρώτα γράμματα του
ελληνικού αλφαβήτου:
πΑ, Βου, Γα, Δι, κΕ, Ζω,
νΗ.

9. ε) Εκκλησιαστική μουσική παράδοση
και νεωτεριστικές τάσεις
 Είναι κοινά παραδεκτό ότι η βυζαντινή
εκκλησιαστική μουσική έχει άμεση σχέση με
τη βυζαντινή λαϊκή μουσική παράδοση, που
σώζεται ως σήμερα στο δημοτικό τραγούδι.
 Τη βυζαντινή επίδραση σώζει και το «λαϊκό»
λεγόμενο τραγούδι.
 Σήμερα καλλιεργείται σε ευρεία κλίμακα και με
μεγάλη επιτυχία η βυζαντινή εκκλησιαστική
μουσική της παράδοσής μας.

10. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
 Η βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική σκοπό
έχει:
 α. να εντυπωσιάσει τον ακροατή
 β. να μεταδώσει στον πιστό της αλήθειας της
ορθόδοξης πίστης
 γ. να μεταδώσει στον πιστό την άκτιστη θεία
χάρη
 δ. να οδηγήσει τον πιστό σε κατάνυξη
(ευλάβεια)

11. Η ορθόδοξη πίστη και προσευχή δεν επιτρέπεται
να γίνεται σε όλες τις ανθρώπινες γλώσσες
 α. Σωστό
 β. Λάθος

12.  Σε ποιο εκκλησιαστικό γεγονός οι άνθρωποι
άκουγαν το κήρυγμα των αποστόλων στη
μητρική τους γλώσσα;
 α. Πύργος της Βαβέλ
 β. Γάμος της Κανά
 γ. Μεγάλη Εβδομάδα
 δ. Πεντηκοστή

13. Η βυζαντινή μουσική έχει διαδοθεί:
 α. στη Δυτική
χριστιανοσύνη
 β. μόνο στον
ελληνικό ορθόδοξο
χώρο
 γ. στους Άραβες
 δ. στους Αιγύπτιους

14. Στις ημέρες μας υπάρχουν μεταφράσεις στα νέα ελληνικά
για πολλές ορθόδοξες ακολουθίες.
 α. Λάθος
 β. Σωστό

15. Η γλώσσα της λατρείας διατήρησε την αρχαΐζουσα μορφή
της:
 α. διότι ήταν εντολή της Ζ' οικουμενικής
Συνόδου
 β. γιατί οι Πατέρες της Εκκλησίας έγραφαν τα
λατρευτικά κείμενα σε αρχαία Ελληνικά
 γ. επειδή υπήρχε ο κίνδυνος αιρέσεων
 δ. για να μην γίνεται αντιληπτή η χριστιανική
διδασκαλία από τους λατρευτικούς κατακτητές

16.  Οι ιεραπόστολοι που μετέδωσαν το
χριστιανισμό στους Σλάβους ήταν οι άγιοι:
 α. Ιωαννίκειος και Βόγορης
 β. Κύριλλος και Μεθόδιος
 γ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός και Ανδρέας Κρήτης
 δ. Δημήτριος ο νέος και Γεώργιος ο μεταφραστής

17. Η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε στη λατρεία είναι η:
 α. όλες οι υπόλοιπες
3 απαντήσεις
 β. αττικίζουσα
 γ. ελληνιστική
 δ. κοινή

18.  Σήμερα η βυζαντινή μουσική, εκτός από τη
λατρεία, διασώζεται:
 α. στον ελληνικό εθνικό ύμνο
 β. στα λαϊκά τραγούδια
 γ. στις τετραφωνίες των παραδοσιακών
τραγουδιών
 δ. στην εκκλησιαστική μουσική της Δύσης

19. Στη βυζαντινή μουσική πόσους ήχους (τρόποι ψαλμωδίας)
έχουμε;
 α. 4
 β. 8
 γ. 1
 δ. 2

20. Οι βυζαντινές νότες είναι:

 α. α, κα, τα, μα, κα, τα, σου, κου, του, μπε
 β. ντο, ρε, μι, φα, σολ, λα, σι
 γ. πα, βου, γα, δι, κε, ζω, νη
 δ. α', β', γ', δ', πλ.α', πλ. β', πλ. γ', πλ. δ'.