1. ΝΟΣΟΣ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΟΥΝΟΣΟΣ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΟΥ
ΔΙΣΚΟΥΔΙΣΚΟΥ
Α΄ Ορθοπαιδική ΚλινικήΑ΄ Ορθοπαιδική Κλινική
__________________________
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

2. Is There Such a Thing as DegenerativeIs There Such a Thing as Degenerative
Disc Disease ?Disc Disease ?
( DEGENERATIVE DISC DISEASE. R.Gunzburg,( DEGENERATIVE DISC DISEASE. R.Gunzburg,
LWW,2004 )LWW,2004 )
ΝόσοςΝόσος
ΕκφύλισηΕκφύλιση
ΓήρανσηΓήρανση
?
?
?

3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΩΝ ΔΙΣΚΩΝΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΩΝ ΔΙΣΚΩΝ
Προσδίδουν
ελαστικότητα
Απορροφούν
ενέργεια
Διαμοιράζουν
φορτία

4. ΔΟΜΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥΔΟΜΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥΔΙΣΚΟΥ
 Ινώδης δακτύλιος
- Εσωτερικός
- Εξωτερικός
 Πηκτοειδής πυρήνας

5.  Διάχυτος πληθυσμός κυττάρων και άφθονη
εξωκυττάρια ουσία, που δομούνται σε ένα
περίπλοκο σκελετό από μακρομόρια γεμάτα
νερό
 Η δομική ακεραιότητα και οι μηχανικές
ιδιότητες του δίσκου βασίζονται στα
μακρομόρια και την αλληλεπίδραση τους με το
νερό
ΔΟΜΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥΔΟΜΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥΔΙΣΚΟΥ

6. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΙΝΩΔΗΣ
ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ
 Υψηλού προσανατολισμού,
πυκνά τοποθετημένα ινώδη
πετάλια ,που αποτελούνται
κυρίως από κολλαγόνο
τύπου Ι.
 Κύτταρα που
προσομοιάζουν με
ινοβλάστες - ινοκύτταρα

7. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΙΝΩΔΗΣ
ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ
 Ινοχόνδρινα πετάλια
λιγότερο πυκνά
τοποθετημένα ,που
αποτελούνται κυρίως από
κολλαγόνο τύπου ΙΙ.
 Κύτταρα που
προσομοιάζουν με
χονδροκύτταρα

8. ΠΗΚΤΟΕΙΔΗΣ ΠΥΡΗΝΑΣ
 Κύτταρα νωτιαίας
χορδής (νήπια)
 Ειδικό τύπο
χονδροκυττάρων
(ενήλικες)

9. Η ΤΕΛΙΚΗ ΠΛΑΚΑ
 Αποτελεί τα άνω και
κάτω όρια του Μ.Δ.
 Υαλοειδής χόνδρος
(παιδιά – έφηβοι)
 Αποτιτανωμένος
χόνδρος – οστούν
(ενήλικες)

10. ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥ
Κολλαγόνο + πρωτεογλυκάνες
Κολλαγόνο σχήμα + ελαστική αντοχή
Πρωτεογλυκάνες - σκληρότητα
- αντοχή στη συμπίεση
- γλοιοελαστικότητα

11. ΑΓΓΕΙΩΣΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥ
 Αιμοφόρα αγγεία διέρχονται από την επιφάνεια
του ινώδη δακτυλίου και διατιτραίνουν σε
μικρή απόσταση το εξωτερικό του τμήμα

12. ΝΕΥΡΩΣΗ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ
ΔΙΣΚΟΥ
 Αμμύελες νευρικές ίνες
βρίσκονται στην επιφάνεια
του δακτυλίου και νευρικές
απολήξεις εισέρχονται στα
εσωτερικά του στρώματα,
φτάνοντας σύμφωνα με
πρόσφατες μελέτες μέχρι
τον πηκτοειδή πυρήνα.

13. ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΟΣΟΥΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΟΣΟΥ
ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΟΥ ΔΙΣΚΟΥΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΟΥ ΔΙΣΚΟΥ
(Ν.Ε.Δ.)(Ν.Ε.Δ.)
ΓήρανσηΓήρανση
ΕκφύλισηΕκφύλιση

14.  Με την πάροδο της ηλικίας κανένας άλλοςΜε την πάροδο της ηλικίας κανένας άλλος
ιστός του μυοσκελετικού συστήματος δενιστός του μυοσκελετικού συστήματος δεν
υφίσταται τόσο σοβαρές μεταβολές όπως ουφίσταται τόσο σοβαρές μεταβολές όπως ο
μεσοσπονδύλιος δίσκοςμεσοσπονδύλιος δίσκος , ως προς τη δομή, τη, ως προς τη δομή, τη
σύνθεση, και κατά συνέπεια τη μηχανικήσύνθεση, και κατά συνέπεια τη μηχανική
συμπεριφορά.συμπεριφορά.
Υγιής δίσκος (αριστερά) και εκφυλισμένος (δεξιά)

15. ...degeneration ultimately arises from a failure
of disc cells to make and maintain the
organization and composition of the disc
matrix…
(S.Bibby, J.Yu and J.Urban. The physiology of intervertebral disc degeneration, in
DEGENERATIVE DISC DISEASE. R.Gunzburg, LWW,2004DEGENERATIVE DISC DISEASE. R.Gunzburg, LWW,2004)
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΔΙΣΚΟΣ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΟΣ

16. Κατά τη γέννησηΚατά τη γέννηση
 Ινώδης δακτύλιος :Ινώδης δακτύλιος :
 Πηκτοειδής πυρήνας :Πηκτοειδής πυρήνας :
- πυκνό δίκτυο ινιδίων κολλαγόνουπυκνό δίκτυο ινιδίων κολλαγόνου
- πυκνό μικροαγγειακό δίκτυοπυκνό μικροαγγειακό δίκτυο
μέχρι τον πηκτοειδή πυρήναμέχρι τον πηκτοειδή πυρήνα
- πλούσιος σε κύτταρα της
νωτιαίας χορδής, πρωτεογλυκάνες
και νερό
- καταλαμβάνει περισσότερο από
το μισό όγκο του δίσκου

17. Μέχρι το 20Μέχρι το 20οο
έτοςέτος
 Ινώδης δακτύλιος :Ινώδης δακτύλιος :
 Πηκτοειδής πυρήνας :Πηκτοειδής πυρήνας :
- Αυξάνει σημαντικά σε όγκο σεΑυξάνει σημαντικά σε όγκο σε
βάρος του πυρήναβάρος του πυρήνα
- Το αγγειακό δίκτυο περιορίζεταιΤο αγγειακό δίκτυο περιορίζεται
στην περιφέρειαστην περιφέρεια
-Οι πρωτεογλυκάνες και το νερό
περιορίζονται
-Τα κύτταρα της νωτιαίας χορδής
εξαφανίζονται
- Αυξάνονται τα ινοχόνδρινα
στοιχεία

18. ΕνηλικίωσηΕνηλικίωση
 Πλήρης εξαφάνιση των αγγείωνΠλήρης εξαφάνιση των αγγείων
 Επέκταση ινοχόνδρινης δομής με διείσδυση στονΕπέκταση ινοχόνδρινης δομής με διείσδυση στον
πυρήνα και πλήρης αντικατάσταση ωνπυρήνα και πλήρης αντικατάσταση ων
πρωτεογλυκανών και του νερούπρωτεογλυκανών και του νερού
 Σκλήρυνση του δίσκουΣκλήρυνση του δίσκου
 Διαταραχή προσανα-Διαταραχή προσανα-
τολισμού ινιδίωντολισμού ινιδίων
 Μικρορήξεις και ρωγμέςΜικρορήξεις και ρωγμές
ΕΚΦΥΛΙΣΗ

19. ΗλικιωμένουςΗλικιωμένους
 ΆκαμπτοςΆκαμπτος
ινοχόνδρινος δίσκοςινοχόνδρινος δίσκος
με τον ινώδη δακτύλιομε τον ινώδη δακτύλιο
να μην διαχωρίζεταινα μην διαχωρίζεται
από τον πυρήνααπό τον πυρήνα
 Σοβαρός περιορισμόςΣοβαρός περιορισμός
της κινητικότητας τηςτης κινητικότητας της
Σ.Σ.Σ.Σ.
 ΠΟΝΟΣΠΟΝΟΣ

20. ΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ
( Κλινική ταξινόμηση των( Κλινική ταξινόμηση των Kirkaldy-Kirkaldy-
Willis & Hill )Willis & Hill )
1.1. Δυσλειτουργεία:Δυσλειτουργεία:
-Ηλικία 15-45 έτη-Ηλικία 15-45 έτη
-Κυκλικές και ακτινωτές ρήξεις στον πυρήνα-Κυκλικές και ακτινωτές ρήξεις στον πυρήνα
-Υμενίτιδα στις σπονδυλικές διαρθρώσεις-Υμενίτιδα στις σπονδυλικές διαρθρώσεις
-Πιθανή παρουσία άλγους-Πιθανή παρουσία άλγους
-Αυξημένες πιθανότητες δισκοκήλης-Αυξημένες πιθανότητες δισκοκήλης

21. ΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ
( Κλινική ταξινόμηση των( Κλινική ταξινόμηση των Kirkaldy-Kirkaldy-
Willis & Hill )Willis & Hill )
2.2. Αστάθεια:Αστάθεια:
-Ηλικία 35-70 έτη-Ηλικία 35-70 έτη
-Εσωτερική ρήξη και διάλυση της δομής του-Εσωτερική ρήξη και διάλυση της δομής του
-Αστάθεια, υπεξάρθρημα και αποδιοργάνωση-Αστάθεια, υπεξάρθρημα και αποδιοργάνωση
των σπονδυλικών διαρθρώσεωντων σπονδυλικών διαρθρώσεων
-Πίεση νευρικών ριζών-Πίεση νευρικών ριζών
-Οσφυαλγία-Ισχιαλγία-Οσφυαλγία-Ισχιαλγία

22. ΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣΦΑΣΕΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ
( Κλινική ταξινόμηση των( Κλινική ταξινόμηση των Kirkaldy-Kirkaldy-
Willis & Hill )Willis & Hill )
3.3. Σταθεροποίηση:Σταθεροποίηση:
-Ηλικία > 60 ετών-Ηλικία > 60 ετών
-Αντικατάσταση δίσκου από υπερτροφικό-Αντικατάσταση δίσκου από υπερτροφικό
οστό-οστεόφυταοστό-οστεόφυτα
-Οστεοποίηση σπονδυλικών διαρθρώσεων-Οστεοποίηση σπονδυλικών διαρθρώσεων
-Αγκύλωση-Αγκύλωση
-Σπονδυλόλυση-Σπονδυλόλυση
-Σπονδυλική στένωση-Σπονδυλική στένωση

23. ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
 Χωρίς συσχέτιση με επαγγελματικούς παράγοντεςΧωρίς συσχέτιση με επαγγελματικούς παράγοντες
--Ηλικία, φύλο, κάπνισμα, ανθρωπομετρικάΗλικία, φύλο, κάπνισμα, ανθρωπομετρικά
χαρακτηριστικά, φυσική κατάσταση, ιατρικό ιστορικό,χαρακτηριστικά, φυσική κατάσταση, ιατρικό ιστορικό,
ψυχολογικοί παράγοντεςψυχολογικοί παράγοντες
 Συσχέτιση με επαγγελματικούς παράγοντεςΣυσχέτιση με επαγγελματικούς παράγοντες
--άρση και μεταφορά βαρέων αντικειμένωνάρση και μεταφορά βαρέων αντικειμένων
--στροφικές και εκτατικές κινήσειςστροφικές και εκτατικές κινήσεις
--χρήση κομπρεσέρχρήση κομπρεσέρ,, μηχανοδήγησημηχανοδήγηση
--παρατεταμένη καθεστηκυία θέσηπαρατεταμένη καθεστηκυία θέση

24. ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣΓΕΝΕΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
 Το γονίδιοΤο γονίδιο COL9A2COL9A2 κωδικοποιεί μια από τιςκωδικοποιεί μια από τις
πολυπεπτιδικές αλυσίδες του κολλαγόνου ΙΧ πουπολυπεπτιδικές αλυσίδες του κολλαγόνου ΙΧ που
εκφράζεται στο μεσοσπονδύλιο δίσκοεκφράζεται στο μεσοσπονδύλιο δίσκο
 Σε ασθενείς με Ν.Ε.Δ. βρέθηκε ένας πολυμορφισμόςΣε ασθενείς με Ν.Ε.Δ. βρέθηκε ένας πολυμορφισμός
του γονιδίουτου γονιδίου COL9A2COL9A2 που μετατρέπει τηπου μετατρέπει τη
γλουταμίνη σε τρυπτοφάνη, ο οποίος ενδεχομένωςγλουταμίνη σε τρυπτοφάνη, ο οποίος ενδεχομένως
να συνδέεται άμεσα με τη νόσο, αφού η τρυπτοφάνηνα συνδέεται άμεσα με τη νόσο, αφού η τρυπτοφάνη
εκφράζεται στο φαινότυπο της Ν.Ε.Δ.εκφράζεται στο φαινότυπο της Ν.Ε.Δ.
((Annulen S., Paasilta P., Lohiniva J. et al. An allele of COL9A2Annulen S., Paasilta P., Lohiniva J. et al. An allele of COL9A2
associated with intervertebral disc disease. Science, 1999.associated with intervertebral disc disease. Science, 1999.
285(5426):p.409-12.)285(5426):p.409-12.)

25. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ν.Ε.Δ.ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ν.Ε.Δ.
ΠόνοςΠόνος ΝευρολογικήΝευρολογική

26. Ν.Ε.ΔΝ.Ε.Δ
 ΔισκοκήληΔισκοκήλη
 ΑστάθειαΑστάθεια
 ΑρθρίτιδαΑρθρίτιδα
 Σπονδυλική στένωσηΣπονδυλική στένωση
 ΕκφυλιστικέςΕκφυλιστικές
παραμορφώσειςπαραμορφώσεις

27. ΠόνοςΠόνος
-Δίσκος-Δίσκος
-Oπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος-Oπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος
-Iνώδης θύλακος-Iνώδης θύλακος
-Σπονδυλικές διαρθρώσεις-Σπονδυλικές διαρθρώσεις
-Σπονδυλικές πλάκες-Σπονδυλικές πλάκες
(Kuslich et al. 1991)(Kuslich et al. 1991)
Ο πόνος δεν συμβαδίζει με τιςΟ πόνος δεν συμβαδίζει με τις
παθολογοανατομικές αλλοιώσειςπαθολογοανατομικές αλλοιώσεις

28. Μηχανισμός Έκλυσης του ΠόνουΜηχανισμός Έκλυσης του Πόνου
 Υποδοχείς πόνουΥποδοχείς πόνου
 Διέγερση υποδοχέωνΔιέγερση υποδοχέων
 Δίσκο (δακτύλιο+πυρήνα)Δίσκο (δακτύλιο+πυρήνα)
 Τελικές πλάκεςΤελικές πλάκες
 Σπονδυλικές διαρθρώσειςΣπονδυλικές διαρθρώσεις
 ΣυνδέσμουςΣυνδέσμους
 ΜύεςΜύες
 Μηχανικά ερεθίσματαΜηχανικά ερεθίσματα
 Χυμικά ερεθίσματαΧυμικά ερεθίσματα
 Θερμικά ερεθίσματαΘερμικά ερεθίσματα
 ΙσχαιμίαΙσχαιμία

29. ΔισκοκήληΔισκοκήλη
ΠροβολήΠροβολή ΠρόπτωσηΠρόπτωση ΈκθλιψηΈκθλιψη
Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία

30. ΑστάθειαΑστάθεια
White & PanjabiWhite & Panjabi
Σπονδυλολίσθηση > 2Σπονδυλολίσθηση > 2 mmmm
Γωνίωση δίσκου > 10Γωνίωση δίσκου > 10 00
Σκολίωση > 10Σκολίωση > 10 00
Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία

31. Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία
Σπονδυλική στένωσηΣπονδυλική στένωση

32. Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία
Εκφυλιστικές παραμορφώσειςΕκφυλιστικές παραμορφώσεις

33. Κινητικότητα Ο1-Ο2-Ο3 ρίζες:Κινητικότητα Ο1-Ο2-Ο3 ρίζες: Κάμψη ισχίουΚάμψη ισχίου
ΑισθητικότηταΑισθητικότητα Θ12Θ12 -- κατώτερο κοιλιακό τοίχωμακατώτερο κοιλιακό τοίχωμα
Ο1 -Ο1 - άνω τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρούάνω τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρού
Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία

34. Κινητικότητα Ο2-Ο3-Ο4 ρίζες:Κινητικότητα Ο2-Ο3-Ο4 ρίζες: - Έκταση γόνατος- Έκταση γόνατος
- Προσαγωγή ισχίου- Προσαγωγή ισχίου
Αισθητικότητα Ο2 :Αισθητικότητα Ο2 : μέσο τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρούμέσο τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρού
Ο3 :Ο3 : κάτω τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρούκάτω τριτημόριο πρόσθιας επιφάνειας μηρού
Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία

35.  ΒλάβηΒλάβη στο δίσκο Ο3-Ο4στο δίσκο Ο3-Ο4
 Κινητικότητα Ο4:Κινητικότητα Ο4:
πρόσθιος κνημιαίος(έσωπρόσθιος κνημιαίος(έσω
στροφή άκρου ποδός)στροφή άκρου ποδός)
 Αισθητικότητα Ο4:Αισθητικότητα Ο4: έσωέσω
επιφάνεια κνήμης καιεπιφάνεια κνήμης και
άκρου ποδόςάκρου ποδός
 Αντανακλαστικό:Αντανακλαστικό:
τετρακεφάλουτετρακεφάλου
Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία

36. Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία
 ΒλάβηΒλάβη στο δίσκο Οστο δίσκο Ο44-Ο-Ο55
 Κινητικότητα Ο5:Κινητικότητα Ο5:
μακρός εκτείνων τουςμακρός εκτείνων τους
δακτύλουςδακτύλους
 Αισθητικότητα Ο5:Αισθητικότητα Ο5: έξωέξω
επιφάνεια κνήμης καιεπιφάνεια κνήμης και
ραχιαία επιφάνεια άκρουραχιαία επιφάνεια άκρου
ποδόςποδός

37. Νευρολογική ΣημειολογίαΝευρολογική Σημειολογία
 ΒλάβηΒλάβη στο δίσκο Ο5-Ι1στο δίσκο Ο5-Ι1
 Κινητικότητα Ι1:Κινητικότητα Ι1:
περονιαίοι (έξω στροφήπερονιαίοι (έξω στροφή
άκρου ποδός)άκρου ποδός)
 Αισθητικότητα Ι1:Αισθητικότητα Ι1: έξωέξω
επιφάνεια άκρου ποδόςεπιφάνεια άκρου ποδός
 Αντανακλαστικό:Αντανακλαστικό:
ΑχίλλειοΑχίλλειο

38. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
1.1. Απλές ακτινογραφίεςΑπλές ακτινογραφίες
2.2. ΔισκογραφίαΔισκογραφία
3.3. ΜυελογραφίαΜυελογραφία
4.4. Αξονική τομογραφίαΑξονική τομογραφία
5.5. ΜαγνητικήΜαγνητική
τομογραφίατομογραφία

39. 1.1. Απλές ακτινογραφίεςΑπλές ακτινογραφίες
- Ηλικία > 50 ετώνΗλικία > 50 ετών
- Πρόσφατο τραύμαΠρόσφατο τραύμα
- Νευρολογική συνδρομήΝευρολογική συνδρομή
- Κατάχρηση αλκοόλ-φαρμάκωνΚατάχρηση αλκοόλ-φαρμάκων
- Χρήση κορτιζόνηςΧρήση κορτιζόνης
- Κρίση οσφυαλγίας σε λιγότερο από 1 μήναΚρίση οσφυαλγίας σε λιγότερο από 1 μήνα
Ενδείξεις επί Οξείας Οσφυαλγίας

40. 1.1. Απλές ακτινογραφίεςΑπλές ακτινογραφίες
- Στένωση μεσοσπονδυλίων διαστημάτων- Στένωση μεσοσπονδυλίων διαστημάτων
- Φαινόμενο «κενού» -Φαινόμενο «κενού» -vacuum phenomenonvacuum phenomenon
(ενδοδισκική παρουσία αέρα λόγω αρνητικής πίεσης)(ενδοδισκική παρουσία αέρα λόγω αρνητικής πίεσης)
- Αντιδραστική σκλήρυνση των σπονδυλικών σωμάτων- Αντιδραστική σκλήρυνση των σπονδυλικών σωμάτων
- Κήλες του- Κήλες του SchmorlSchmorl
- Οστεόφυτα- Οστεόφυτα
Ευρήματα

41. 1.1. Απλές ακτινογραφίεςΑπλές ακτινογραφίες
ΣτένωσηΣτένωση
ΣτένωσηΣτένωση
Φαινόμενο «κενού»Φαινόμενο «κενού»
ΣκλήρυνσηΣκλήρυνση
ΣκλήρυνσηΣκλήρυνση
ΟστεόφυταΟστεόφυτα
ΟστεόφυταΟστεόφυτα

42. 2. Δισκογραφία2. Δισκογραφία
 Gold standardGold standard για τη διάγνωση πριν τηνγια τη διάγνωση πριν την MRIMRI
 Πληροφορίες για :Πληροφορίες για :
1. Όγκου του σκιαστικού που ενίεται1. Όγκου του σκιαστικού που ενίεται
2. Της διασποράς του στο Μ.Δ. Όπως2. Της διασποράς του στο Μ.Δ. Όπως
απεικονίζεται σε α/ααπεικονίζεται σε α/α F+PF+P και σεκαι σε CTCT
3. Χαρακτήρες του πόνου που αναπαράγεται με τη3. Χαρακτήρες του πόνου που αναπαράγεται με τη
χορήγησηχορήγηση

43. - Ανεύρεση συμπτωματικού δίσκου όταν θα γίνειΑνεύρεση συμπτωματικού δίσκου όταν θα γίνει
σπονδυλοδεσίασπονδυλοδεσία
- Διερεύνηση παρακείμενων δίσκων σε παθολογικέςΔιερεύνηση παρακείμενων δίσκων σε παθολογικές
καταστάσεις σε ένα επίπεδο, ειδικά όταν θακαταστάσεις σε ένα επίπεδο, ειδικά όταν θα
αντιμετωπιστούν συντηρητικάαντιμετωπιστούν συντηρητικά
- Εκτίμηση προέλευσης πόνου σε σκολίωσηΕκτίμηση προέλευσης πόνου σε σκολίωση
- Προϋπόθεση για διαδερμικές επεμβάσειςΠροϋπόθεση για διαδερμικές επεμβάσεις
- Διερεύνηση ΜΤΧ άλγους και υποτροπήςΔιερεύνηση ΜΤΧ άλγους και υποτροπής
2. Δισκογραφία2. Δισκογραφία
Ενδείξεις

44. 2. Δισκογραφία2. Δισκογραφία
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
“Cotton wool” “Hamburger sign”

45. 2. Δισκογραφία2. Δισκογραφία
ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Οπίσθια ρήξη ινώδους δακτυλίου

46. 3. Μυελογραφία3. Μυελογραφία
 Πλεονέκτημα:Πλεονέκτημα: έλεγχοςέλεγχος
δίσκων σε πολλά επίπεδαδίσκων σε πολλά επίπεδα
 Ένδειξη:Ένδειξη: κλινικά ευρήματακλινικά ευρήματα
βλάβης στο νωτιαίο μυελόβλάβης στο νωτιαίο μυελό
που δεν επιβεβαιώνονται μεπου δεν επιβεβαιώνονται με
άλλες απεικονιστικέςάλλες απεικονιστικές
εξετάσειςεξετάσεις
 Επιπλοκή:Επιπλοκή:
ΦΛΕΓΜΟΝΗΦΛΕΓΜΟΝΗ

47. 4. Αξονική τομογραφία4. Αξονική τομογραφία
 Απεικονίζεται:Απεικονίζεται: τοτο
«φαινόμενο κενού», η«φαινόμενο κενού», η
προβολή του δίσκου, ηπροβολή του δίσκου, η
σκλήρυνση και τασκλήρυνση και τα
οστεόφυταοστεόφυτα
 Μειονέκτημα:Μειονέκτημα: αδυναμίααδυναμία
απεικόνισης-απεικόνισης-
διαφοροδιάγνωσηςδιαφοροδιάγνωσης
βλάβης στο Ν.Μ. καιβλάβης στο Ν.Μ. και
ΜΤΧ ουλής απόΜΤΧ ουλής από
υποτροπή κήληςυποτροπή κήλης ΟστεόφυταΟστεόφυτα
Φαινόμενο «κενού»Φαινόμενο «κενού»
ΠροβολήΠροβολή

48. 5. Μαγνητική5. Μαγνητική τομογραφίατομογραφία
Δισκικές αλλοιώσειςΔισκικές αλλοιώσεις
-Oίδημα (Τύπος Ι)-Oίδημα (Τύπος Ι)
-Aνάπτυξη λιπώδους ιστού (Τύπος ΙΙ)-Aνάπτυξη λιπώδους ιστού (Τύπος ΙΙ)
-Tελική σκλήρυνση (Τύπος ΙΙΙ)-Tελική σκλήρυνση (Τύπος ΙΙΙ)
(Modic et al. 1984,1991)(Modic et al. 1984,1991)

49. 5. Μαγνητική5. Μαγνητική τομογραφίατομογραφία
ΠροβολήΠροβολή –– ΠίεσηΠίεση
στο νωτιαίο σάκοστο νωτιαίο σάκο
Φαινόμενο «κενού»Φαινόμενο «κενού»
ΣτένωσηΣτένωση
Κήλες τουΚήλες του SchmorlSchmorl

50. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
-- ΤραύμαΤραύμα
- ΌγκουςΌγκους
- ΦλεγμονέςΦλεγμονές
- Συγγενείς ανωμαλίεςΣυγγενείς ανωμαλίες
- Νόσους μυοσκελετικού συστήματος,Νόσους μυοσκελετικού συστήματος,
αιμοποιητικού και αυτοάνοσες που επηρεάζουν τηαιμοποιητικού και αυτοάνοσες που επηρεάζουν τη
Σ.Σ. και τα νεύραΣ.Σ. και τα νεύρα
Ενδογενή αίτιαΕνδογενή αίτια

51. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
- Ουροποιογεννητικό ΣύστημαΟυροποιογεννητικό Σύστημα
- Γαστρεντερικό ΣύστημαΓαστρεντερικό Σύστημα
- Αγγειακό ΣύστημαΑγγειακό Σύστημα
- Ενδοκρινολογικό ΣύστημαΕνδοκρινολογικό Σύστημα
- Νευρικό Σύστημα (που δεν επηρεάζει τη Σ.Σ.)Νευρικό Σύστημα (που δεν επηρεάζει τη Σ.Σ.)
Εξωγενή αίτιαΕξωγενή αίτια

52. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ν.Ε.Δ.ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ν.Ε.Δ.
ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

53. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
 Φαρμακευτική αγωγή (αντιφλεγμονώδη,Φαρμακευτική αγωγή (αντιφλεγμονώδη,
παυσίπονα, μυοχαλαρωτικά)παυσίπονα, μυοχαλαρωτικά)
 Φυσικοθεραπεία (μυϊκή ενδυνάμωση, διατάσεις,Φυσικοθεραπεία (μυϊκή ενδυνάμωση, διατάσεις,
έλξη του κορμού, μαλάξεις, θερμοθεραπεία)έλξη του κορμού, μαλάξεις, θερμοθεραπεία)
 Διαδερμικός Ηλεκτρικός ΕρεθισμόςΔιαδερμικός Ηλεκτρικός Ερεθισμός (TENS)-(TENS)-
απευαισθητοποίηση από τον πόνοαπευαισθητοποίηση από τον πόνο
 Βελονισμός (έκκριση ενδορφινών μειώνει τον πόνο)Βελονισμός (έκκριση ενδορφινών μειώνει τον πόνο)
 Εγχύσεις (επισκληρίδιες,Εγχύσεις (επισκληρίδιες, ,, διαρθρώσεις, σημείαδιαρθρώσεις, σημεία
ευαισθησίας)ευαισθησίας)

54. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Τροποποίηση δραστηριοτήτωνΤροποποίηση δραστηριοτήτων

55. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
ΑποτελέσματαΑποτελέσματα
-Υποχώρηση φλεγμονής και του πόνου
-Εξέλιξη εκφυλιστικής νόσου
Η συντηρητική αγωγή φαίνεται να υπερτερεί
σε μακρόχρονο follow up έναντι της
χειρουργικής θεραπείας

56. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΕνδείξειςΕνδείξεις
-Ιππουριδική συνδρομή
- Επιδεινούμενη νευρολογική σημειολογία
- Πόνος ανθιστάμενος σε συντηρητική
αγωγή

57. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΕπιλογέςΕπιλογές
1.1. ΠυρηνόλυσηΠυρηνόλυση
2. Ενδοδισκική ηλεκτροθεραπείαΕνδοδισκική ηλεκτροθεραπεία
3. Δισκεκτομή - πεταλεκτομήΔισκεκτομή - πεταλεκτομή
4.4. Ολική αντικατάσταση του δίσκουΟλική αντικατάσταση του δίσκου
5.5. Αντικατάσταση του πηκτοειδή πυρήναΑντικατάσταση του πηκτοειδή πυρήνα
6.6. Δυναμική σταθεροποίησηΔυναμική σταθεροποίηση
7.7. ΣπονδυλοδεσίαΣπονδυλοδεσία

58. 1. Πυρηνόλυση1. Πυρηνόλυση
 1963 Smith1963 Smith , 1982, 1982 FDAFDA ΑμερικήΑμερική
 Διάλυση του πυρήνα με διαδερμική έγχυση ενόςΔιάλυση του πυρήνα με διαδερμική έγχυση ενός
πρωτεολυτικού ενζύμου (χυμοπαΐνης)πρωτεολυτικού ενζύμου (χυμοπαΐνης)
 Ίδιες ενδείξεις με δισκεκτομήΊδιες ενδείξεις με δισκεκτομή
 Λιγότερο αποτελεσματική και δυνητικά επικίνδυνηΛιγότερο αποτελεσματική και δυνητικά επικίνδυνη
(αλλεργικών αντιδράσεων, πρόκλησης(αλλεργικών αντιδράσεων, πρόκλησης
ιππουριδικής συνδρομής, αδυναμίας ελέγχουιππουριδικής συνδρομής, αδυναμίας ελέγχου
αποτελέσματος και επερχόμενης αστάθειας)αποτελέσματος και επερχόμενης αστάθειας)

59. 2. Ενδοδισκική ηλεκτροθεραπεία2. Ενδοδισκική ηλεκτροθεραπεία
 Απελευθέρωση θερμότητας 60Απελευθέρωση θερμότητας 60οο
ΚελσίουΚελσίου
προκαλεί:προκαλεί: - συρρίκνωση του πυρήνα- συρρίκνωση του πυρήνα
- καταστροφή ιδιοδεκτικών ινών πόνου- καταστροφή ιδιοδεκτικών ινών πόνου
 Προϋπόθεση:Προϋπόθεση: - ο δίσκος να διατηρεί τουλάχιστον- ο δίσκος να διατηρεί τουλάχιστον
το 50 % του ύψους τουτο 50 % του ύψους του
- χωρίς ρήξη και καλής ποιότητας- χωρίς ρήξη και καλής ποιότητας
ινώδης δακτύλιοςινώδης δακτύλιος

60. 3. Δισκεκτομή3. Δισκεκτομή
Διαδερμική δισκεκτομήΔιαδερμική δισκεκτομή
Αναρρόφηση του προσπίπτοντος υλικού με τηΑναρρόφηση του προσπίπτοντος υλικού με τη
διαδερμική τοποθέτηση ενός ειδικού στυλεούδιαδερμική τοποθέτηση ενός ειδικού στυλεού
αναρρόφησης κάτω από ακτινοσκοπικό έλεγχοαναρρόφησης κάτω από ακτινοσκοπικό έλεγχο

61. 3. Δισκεκτομή3. Δισκεκτομή
Ανοικτή δισκεκτομή - ΠεταλεκτομήΑνοικτή δισκεκτομή - Πεταλεκτομή
-Αφαίρεση τμήματος ή όλου του πετάλου και-Αφαίρεση τμήματος ή όλου του πετάλου και
του ωχρού συνδέσμουτου ωχρού συνδέσμου
-Παραμερίζεται ο μηνιγγικός σάκος και η-Παραμερίζεται ο μηνιγγικός σάκος και η
νευρική ρίζανευρική ρίζα
-Αποκαλύπτεται και αφαιρείται η πρόπτωση-Αποκαλύπτεται και αφαιρείται η πρόπτωση
του δίσκουτου δίσκου

62. 3. Δισκεκτομή3. Δισκεκτομή
ΜικροδισκεκτομήΜικροδισκεκτομή - Ενδοσκοπική- Ενδοσκοπική
- Περιορισμένη ανοικτή- Περιορισμένη ανοικτή
δισκεκτομή, με τη βοήθειαδισκεκτομή, με τη βοήθεια
μικροσκοπίου ή ενδοσκοπίουμικροσκοπίου ή ενδοσκοπίου

63. 4.Ολική αντικατάσταση του δίσκου4.Ολική αντικατάσταση του δίσκου
Ενδείξεις Τεχνητού ΔίσκουΕνδείξεις Τεχνητού Δίσκου
-NEΔ ενός ή δύο επιπέδων
-Σύνδρομο μετά δισκεκτομή
-Χρόνια οσφυαλγία
-Αστάθεια
-Σπονδυλολίσθηση < 10%
-Ηλικία < 45 έτη
-Αποτυχία συντηρητικής αγωγής
-Υποτροπή δισκοκήλης σε ένα επίπεδο

64. 4.Ολική αντικατάσταση του δίσκου4.Ολική αντικατάσταση του δίσκου
Αντενδείξεις Τεχνητού ΔίσκουΑντενδείξεις Τεχνητού Δίσκου
-Κακή ποιότητα οστού
-Ριζιτική συνδρομή σε δισκοκήλη
-Σπονδυλολίσθηση > 10%
-Οστική σπονδυλική στένωση
-Φλεγμονή
-Στενό μεσοσπονδύλιο διάστημα

65. 5. Αντικατάσταση του πηκτοειδή5. Αντικατάσταση του πηκτοειδή
πυρήναπυρήνα
Προσθετικός Πυρήνας
PDN (Prosthetic Disc Nucleus) Raymedica
Πυρήνας hydrogel σε ένα κάλυμμα πολυαιθυλενίου

66. 5. Αντικατάσταση του πηκτοειδή5. Αντικατάσταση του πηκτοειδή
πυρήναπυρήνα
Ενδείξεις Προσθετικού Πυρήνα
-Συμπτωματολογία ΝΕΔ σε
ασθενείς < 50 ετών και αποτυχία
συντηρητικής θεραπείας για 6 μήνες
-Στένωση μεσοσπονδύλιου
διαστήματος σε ένα ή δύο επίπεδα
μέχρι 50 % του ύψους του
- Χωρίς ρήξη του ινώδη δακτυλίου

67. 6. Δυναμική σταθεροποίηση6. Δυναμική σταθεροποίηση
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣΕΝΔΕΙΞΕΙΣ DYNESYSDYNESYS
Dynamic Neutralization System for the SpineDynamic Neutralization System for the Spine
1) Σπονδυλοαρθροπάθεια &
πρωτογενής δισκοπάθεια
2) Προβολή /πρόπτωση
δίσκου
3) Συνύπαρξη λειτουργικής
αστάθειας
5) Μονοτμηματική στένωση
6) Πολυτμηματική στένωση

68. 6. Δυναμική σταθεροποίηση6. Δυναμική σταθεροποίηση

69. 7. Σπονδυλοδεσία7. Σπονδυλοδεσία
-Έλεγχος της μηχανικής αστάθειας-Έλεγχος της μηχανικής αστάθειας
-Περιορισμός του πόνου-Περιορισμός του πόνου
-Δημιουργία συνθηκών επούλωσης-Δημιουργία συνθηκών επούλωσης
-Aποτελεσματική και μόνιμη λύση-Aποτελεσματική και μόνιμη λύση
ΠλεονεκτήματαΠλεονεκτήματα

70. 7. Σπονδυλοδεσία7. Σπονδυλοδεσία
-Πλήρης κατάργηση κάθε κίνησης-Πλήρης κατάργηση κάθε κίνησης
-Mη αναστρέψιμη διαδικασία-Mη αναστρέψιμη διαδικασία
-Kαταστροφή μίας άρθρωσης-Kαταστροφή μίας άρθρωσης
-Kαταπόνηση & εκφύλιση-Kαταπόνηση & εκφύλιση
γειτονικών σπονδυλικών μονάδωνγειτονικών σπονδυλικών μονάδων
ΜειονεκτήματαΜειονεκτήματα

71. 7. Σπονδυλοδεσία7. Σπονδυλοδεσία
Οστικά ΜοσχεύματαΟστικά Μοσχεύματα

72. 7. Σπονδυλοδεσία7. Σπονδυλοδεσία
Μεσοσπονδύλια ΕμφυτεύματαΜεσοσπονδύλια Εμφυτεύματα
B-twin expandable spinal system

73. 7. Σπονδυλοδεσία7. Σπονδυλοδεσία
Οπίσθια σπονδυλοδεσίαΟπίσθια σπονδυλοδεσία

74. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
 Η ΝΕΔ είναι προοδευτική διαδικασίαΗ ΝΕΔ είναι προοδευτική διαδικασία
(( ΓΉΡΑΝΣΗΓΉΡΑΝΣΗ –– ΕΚΦΥΛΙΣΗΕΚΦΥΛΙΣΗ ) με απρόβλεπτη) με απρόβλεπτη
εξέλιξη (εξέλιξη ( ΝΟΣΟΣΝΟΣΟΣ ))
 Η κλινική εικόνα δεν ταυτίζεται με τιςΗ κλινική εικόνα δεν ταυτίζεται με τις
απεικονιστικές και παθολογοανατομικέςαπεικονιστικές και παθολογοανατομικές
αλλοιώσειςαλλοιώσεις
 Η σπονδυλοδεσία αποτελεί την πιο δοκιμασμένηΗ σπονδυλοδεσία αποτελεί την πιο δοκιμασμένη
& αποτελεσματική λύση επί αποτυχίας& αποτελεσματική λύση επί αποτυχίας
συντηρητικής αγωγήςσυντηρητικής αγωγής

75. Το μέλλον...Το μέλλον...
ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
- Ρυθμιστικά γονίδια:Ρυθμιστικά γονίδια: εμποδίζουν εκφύλισηεμποδίζουν εκφύλιση
- Δομικά γονίδια:Δομικά γονίδια: σύνθεση και εναλλαγή τηςσύνθεση και εναλλαγή της
εξωκυττάριας ουσίαςεξωκυττάριας ουσίας

76. University Hospital “ATTIKON”