Download to read offline
More Related Content
Similar to 9 ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
9 ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
- 1. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΔΩΡΕΑ ΙΣΤΩΝΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ
- 2. • Τίτλος: • Εγκεφαλικόςθάνατος, Δωρεά Ιστών & οργάνων. • Βιοηθικοί προβληματισμοί. • Προβολή – Παρουσίαση -Σημειώσεις: • Χάδλα-Σκαρλάτου Παναγιώτα, Βιολόγος. • Πηγές και βοηθήματα: • Ελένη Ασκητοπούλου, Επείγουσα και Εντατικη Ιατρική, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, 1991. • Bernstein I., Powner D., Extended somatic support for pregnant women after brain death, Crit Care Med 2003, τεύχος 31, 1241-1249. • Κων. Καρακατσανης, Εγκεφαλικός θανατος, ταυτίζεται με το θανατο του ανθρώπου; Ιατρική και φιλοσοφική θεώρηση Β’ εκδοση, University Studio press, Θεσσαλονίκη 2001. • Βιοηθική και Βιοθεολογία, Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγ Βλασίου Ιεροθέου, 2005. • Βιοηθική επιτροπή της Ιεράς Συνόδου της Ελλάδος. • www.transplsntation.gr • http://www.eom.gr 2
- 3. ΙστορικήΑναδρομήΜεταμοσχεύσεων • Ελληνική μυθολογίαμε πρωταγωνιστή τον Προμηθέα • Ορθόδοξη εκκλησία: • Ιησούς Χριστός: επανασυγκολλεί το δεξί αυτί ενός υπηρέτη • Άγιοι ιατροί Κοσμάς και Δαμιανός: ακρωτηρίασαν κάτω άκρο με κακοήθη όγκο και μεταμόσχευσαν ένα υγιές από νεκρό δότη Αιθίοπα(13ος αιώνας) • 1924: Αρχιεπίσκοπος Λουκάς, Άγιος Ποιμένας και Ιατρός Χειρουργός: μεταμόσχευση νεφρού από μοσχάρι σε νεαρό ασθενή 3
- 4. ΙστορικήΑναδρομήΜεταμοσχεύσεων Πίνακας 1 Σημαντικοίσταθμοί στην ιστορία των μεταμοσχεύσεων 1771 1804 1902 1906 1906 1924 1936 1944 1950-3 1951 1953 1954 1958 1959 1963 1978 1981 Μεταμόσχευση ιστών Ελεύθερη δερματική αυτομεταμόσχευση Αγγειοραφή Πρώτη πειραματική μεταμόσχευση νεφρού Πρώτη κλινική μεταμόσχευση νεφρού με ξένο μόσχευμα Η απόρριψη αναγνωρίζεται ως ένα «αφυλακτικό φαινόμενο» Πρώτη κλινική μεταμόσχευση νεφρού από πτωματικό δότη Καλύτερη αναγνώριση του φαινομένου της απόρριψης Αλλεπάλληλες μεταμοσχεύσεις νεφρού χωρίς ανοσοκαταστολή Χρήση κορτιζόνης ως ανοσοκατασταλτικό φάρμακο Πρώτη νεφρική μεταμόσχευση απο ζώντα συγγενή δότη Πρώτη νεφρική μεταμόσχευση μεταξύ μονοζυγωτικών διδύμων Αναγνώριση των αντιγόνων ιστοσυμβατότητας Χρήση της ακτινοβολίας ως ανοσοκατασταλτικού Συνδυασμένη εφαρμογή αναοσοκατασταλτ. φαρμάκων Κλινική χρήση της κυκλοσπορίνης Κλινική εφαρμογή των μονοκλωνικών αντισωμάτων 4
- 5. ΙστορικήΑναδρομήΜεταμοσχεύσεων Πίνακας 2 Μεταμοσχεύσειςστην Ελλάδα 1968-Θεσσαλονίκη 1971-Αθήνα 1990-Θεσσαλονίκη 1990-Αθήνα 1989-Αθήνα 1990-Αθήνα 1992-Θεσσαλονίκη 1992-Αθήνα 1999-Θεσσαλονίκη Μεταμόσχευση νεφρού Μεταμόσχευση νεφρού Μεταμόσχευση ήπατος Μεταμόσχευση ήπατος Μεταμόσχευση ήπατος και παγκρέατος Μεταμόσχευση καρδιάς Μεταμόσχευση πνεύμονα Μεταμόσχευση ήπατος και νεφρού Εμφύτευση νησιδίων παγκρέατος Μέχρι το τέλος του 2001 σύμφωνα με το διεθνές αρχείο των μεταμοσχεύσεων είχαν γίνει 940.563 μεταμοσχεύσεις οργάνων σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ σήμερα ξεπερνούν το 1.000.000. 5
- 6. • Η ιδέατης δωρεάς οργάνων αποτελεί ύψιστη μορφή εθελοντικής προσφοράς και αλτρουισμού, και στις μέρες μας, βασική προϋπόθεση του ιατρικού επιτεύγματος των μεταμοσχεύσεων. ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ: • «ξενομεταμοσχεύσεις», δηλαδή λήψη οργάνων από ζώα • δημιουργία ιστών και οργάνων στο εργαστήριο από βλαστοκύτταρα (πρόδρομα αδιαφοροποίητα κύτταρα). 6
- 7. • Μεταμόσχευση =αντικατάσταση ή τοποθέτηση στον ασθενή οργάνων ή ιστών που ελήφθησαν απο κάποιο δότη ΠΗΓΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ: δότες χωρίς πάλλουσα καρδιά - αυτοί που χάνουν τη ζωή τους αιφνίδια και δεν ανταποκρίνονται στις άμεσα παρεχόμενες προσπάθειες καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης δότες με πάλλουσα καρδιά - συγγενείς υγιείς δότες - μη συγγενείς υγιείς δότες - εγκεφαλικά νεκροί ή πτωματικοί δότες - ανεγκέφαλα βρέφη 7
- 8. Ποιός δίνει τηνάδεια για να πραγματοποιηθεί μία μεταμόσχευση; Όταν το προσωπικό του νοσοκομείου εντοπίσει έναν υποψήφιο δότη οργάνων, θα προσεγγιστεί η οικογένεια με έναν τρόπο που αποπνέει ευαισθησία και σεβασμό για να συζητηθεί η πιθανότητα της δωρεάς οργάνων. Η πείρα των κέντρων μεταμοσχεύσεων καταδεικνύει ότι πολλές οικογένειες βρίσκουν τη δωρεά οργάνων παρήγορη μετά το θάνατο του συγγενούς τους. 8
- 9. Πώς είναι δυνατόννα πραγματοποιηθεί μία δωρεά οργάνου από ζωντανό δότη; Το πλέον συνηθισμένο είδος δωρεάς οργάνου από ζωντανό δότη είναι η δωρεά ενός νεφρού. Όλοι μας έχουμε δύο νεφρούς, αν και μπορούμε να ζήσουμε μια απόλυτα υγιή και φυσιολογική ζωή με έναν μόνο νεφρό. Μερικά κέντρα μεταμόσχευσης ήπατος μπορούν σήμερα να εκτελέσουν επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις, χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες χρησιμοποιούν ηπατικό ιστό από ζωντανό δότη. Πρόκειται συνήθως για δωρεά ιστού από γονέα σε τέκνο, αλλά έχουν πραγματοποιηθεί και μερικές μεταμοσχεύσεις ηπατικού ιστού από ενήλικα σε ενήλικα. Το ήπαρ του δότη αναγεννιέται και φθάνει στο φυσιολογικό του μέγεθος μετά την επέμβαση. Η ηλικία των δωρητών πρέπει να κυμαίνεται από 18 έως 75 ετών Δυνατοί δότες οργάνων: 9
- 10. Κριτήριαπου αποκλείουντηδωρεάοργάνων Να πάσχειο δωρητής από κάποια μεταδιδόμενη ασθένεια όπως : Ηπατίτιδα, AIDS Σηψαιμία, Κακοήθεις/θανάσιμες ασθένειες (εξαιρούνται οι κακοήθεις όγκοι του εγκεφάλου) σοβαρό τραύμα του ήπατος ιστορικό κατάχρησης αλκοόλ Στους δωρητές παγκρέατος: προϋπάρχον διαβήτης οξεία παγκρεατίτιδα αυξημένη εντατική φροντίδα ασταθής αρτηριακή πίεση Δωρητές νεφρών: προϋπάρχουσα νεφρική διαταραχή ή ασθένεια προϋπάρχον διαβήτης ή και παλιό ιστορικό υπέρτασης Δωρητές μυελού των οστών ηλικία > 55 έτη αν πάσχει από τα ακόλουθα: άσθμα (χρόνιο ή με καθημερινή θεραπεία), καρκίνο, ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη, ηπατίτιδα Β ή C, AIDS, κίρρωση ήπατος, παθολογική παχυσαρκία, συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ερυθηματώδη λύκο), βαριές ψυχικές διαταραχές, δρεπανοκυτταρική αναιμία και β-μεσογειακή αναιμία 10
- 11. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣΘΑΝΑΤΟΣ – ΔΩΡΕΑΟΡΓΑΝΩΝ •Είναι το σημείο όπου η ζωή και ο θάνατος είναι τόσο δυσδιάκριτα μεταξύ τους.... • Τί είναι αυτό που μας ορίζει ζωντανούς και τί είναι αυτό που μας ορίζει νεκρούς;;; • Τί είναι αυτή η ζωντανή-νεκρή κατάσταση και πώς πρέπει να τη χειριστούμε;;; • Μας δίνεται το δικαίωμα απο το Θεό να την ορίζουμε, να τη χρησιμοποιούμε, να την εκμεταλλευόμαστε προς όφελος άλλων ανθρώπων;;; 11
- 12. ΘΑΝΑΤΟΣ κριτήρια διάγνωσης θανάτου •Μέχρι το 1968 το κριτήριο διάγνωσης του θανάτου του αν- θρώπου ήταν η μη αναστρέψιμη διακοπή της κυκλοφορίας του αίματος και της αναπνευστικής λειτουργίας. • Το έτος 1968 η ad hoc επιτροπή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Harvard των ΗΠΑ (Ad hoc Harvard Committee) εισηγήθηκε την αποδοχή ενός νέου, νευρολογικού, κριτηρίου θανάτου. Σύμφωνα με το κριτή- ριο αυτό, νεκροί είναι οι ασθενείς οι οποίοι ευρίσκονται σε βαθύ, μη αντιδρόν, απνοϊκό κώμα και στους οποίους δεν υπάρχει «ευδιάκριτη» δραστηριότητα του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος («εγκεφαλικός θάνατος», «ε.θ.»). 12
- 13. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ • Εγκεφαλικόςθάνατος (brain death) σημαίνει μη αναστρέψιμη βλάβη του εγκεφάλου, με μόνιμη απώλεια όλων των λειτουργιών του εγκεφαλικού στελέχους (brain stem death). Έχει γίνει αποδεκτό, ότι θάνατος του εγκεφάλου σημαίνει θάνατος του ατόμου, δηλαδή, το βιολογικό τέλος κάθε ατόμου. 13
- 14. Εγκεφαλικός θάνατος • Οεγκεφαλικός θάνατος είναι η κατάσταση της μη αναστρέψιμης βλάβης του εγκεφάλου, με απώλεια όλων των λειτουργιών του εγκεφαλικού στελέχους. • Το εγκεφαλικό στέλεχος περιέχει δίκτυα νευρώνων που συγκροτούν κέντρα ελέγχου ζωτικών λειτουργιών, όπως: η αναπνοή η αρτηριακή πίεση • Οι ανώτερες ψυχικές και γνωσιακές λειτουργίες, όπως η μνήμη, η σκέψη, η αντίληψη, εξαρτώνται από το εγκεφαλικό στέλεχος, οπότε βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους, προκαλεί συνολική δυσλειτουργία του εγκεφάλου. • Είναι παγκοσμίως αποδεκτό ότι η ανεπανόρθωτη βλάβη του εγκεφαλικού στελέχους είναι ικανή και αναγκαία προϋπόθεση για να θεωρηθεί όλος ο εγκέφαλος νεκρός. 14
- 15.
- 16. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΖΩΗΣ ΚΑΙΘΑΝΑΤΟΥ Στοιχεία ζωής Στοιχεία θανάτου • Το σώμα είναι ζεστό • Εχει καρδιακό παλμό • Αιματική ροή • Παράγονται ούρα • Απορρόφηση και μεταβολισμός τροφών • Καμια αντίδραση σε έντονους ερεθισμούς • Πλήρης άπνοια • Έλλειψη εκτέλεσης αυτόματων κινήσεων • Ο εγκεφαλικός θάνατος είναι οριστικός και αμετάκλητος (αν γίνει ορθή διαγνωσή του),ενώ η καρδιακή ανακοπή είναι συχνά ανατάξιμη και η καρδιά και η λειτουργία της αντικαταστάσιμες 16
- 17. ΕΓΚΥΕΣΓΥΝΑΙΚΕΣΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑΝΕΚΡΕΣ ΚΥΟΦΟΡΟΥΝΕΩΣΤΗΓΕΝΝΗΣΗΤΑΕΜΒΡΥΑΤΟΥΣ • (2005) ηSuzan Torres, 26χρονη ερευνήτρια που έμεινε εγκεφαλικά νεκρή μετά απο εγκεφαλική αιμορραγία μεταστατικού όγκου στον εγκέφαλο, ενώ ήταν έγκυος στο 2ο παιδί της. Κρατήθηκε στη ζωή, με μηχανική υποστήριξη για 3 περίπου μήνες μεχρι να γεννήσει το κοριτσάκι της. • 10 εγκεφαλικά νεκρες έγκυες γυναίκες από το 1980-2002 κρατήθηκαν στη ζωή ώσπου γέννησαν τα παιδιά τους. ΤΟ ΑΠΛΟ ΜΥΑΛΟ ΘΕΩΡΕΙ ΑΣΥΜΒΑΤΟ ΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΥΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΘΗΣΑΝ ΩΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΕΣ, ΕΝΩ ΚΥΟΦΟΡΟΥΣΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΑΡΚΕΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΒΙΩΣΑΝ. 17
- 18. Τρίτη,27Δεκεμβρίου2011:Ένας21χρονος ανένηψε,λίγοπριντονανοίξουνοιγιατροί γιανατουπάρουνταόργανα,γιανα δοθούνγιαμεταμοσχεύσεις! Nοσηλευόταν σεκώμα, στην εντατική μεγάλου νοσοκομείου της Αθήνας και μερίδα γιατρών διέγνωσε… εγκεφαλικό θάνατο, πιέζοντας τους συγγενείς της να δωρίσουν τα όργανά της. Tελικά ανένηψε! Ακραίες μεν αληθινές δε.... Περιπτώσεις !!! 18
- 19. ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΚΑΙΘΕΟΛΟΓΙΚΗΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΒΙΟΗΘΙΚΑΖΗΤΗΜΑΤΑ Ο εγκεφαλικός θάνατοςείναι μια ιατρική έννοια, συνέπεια της τεχνολογίας, που επινοήθηκε για να περιγράψει μια κατάσταση του ανθρώπου και έρχεται σε αντίθεση με τον φυσικό θάνατο, που είναι συνέπεια της φυσικής εξέλιξης του ανθρώπινου σώματος προς το θάνατο. Μήπως τελικά ο εγκεφαλικός θάνατος επινοήθηκε για να εξυπηρετήσει κάποιες σκοπιμότητες των μεταμοσχεύσεων και ενώ η δωρεά οργάνων ειναι πολύ καλή και θεμιτή, αφού σώζεις ζωές, δεν παύει με αυτό τον τρόπο που γίνεται να αποτελεί σκοπιμότητα;;; Η σύγχυση μεταξύ εγκεφαλικού θανάτου και κώματος ή χρόνιας φυτικής κατάστασης, ο φόβος μήπως τα κριτήρια για τη διάγνωσή του δεν είναι επαρκή ή ακριβή ή δεν εκτελούνται, με αποτέλεσμα η διάγνωση να είναι εσφαλμένη και η κατάσταση του ατόμου αναστρέψιμη, μιας και έχει συμβεί, σε σπάνιες περιπτώσεις ασθενών με οριακή εγκεφαλική βλάβη, να επέλθει ανάνηψη από αυτήν την κατάσταση. Η αντίληψη μήπως οι εγκεφαλικά νεκροί δεν βρίσκονται σε οριστική επέλευση του θανάτου λόγω των εγκεφαλονωτιαίων αντανακλαστικών που έχουν... 19
- 20. ΕπιστημονικέςΑμφισβητήσεις Dr Robert Taylor (επίκουροςκαθηγητής Νευρολογίας) Υποστηρίζει ότι ο καλύτερος ορισμός του θανάτου είναι η οριστική παύση της κυκλοφορίας του αίματος. Προτείνει την ταύτιση του εγκεφαλικού θανάτου με το νομικό θάνατο και την παράλληλα σαφή όμως διάκριση του από το βιολογικό θάνατο. Dr Robert Truog (Πανεπιστημίου Ηarvard) Αποτελεί μια νομική μηχανή που διευκόλυνε συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις.... Η αφαίρεση οργάνων δεν πρέπει να βασίζεται στο θάνατο του δότη αλλά σε άλλα κριτήρια, όπως η οριστική απώλεια της συνειδήσεως και η συναίνεση του ή των συγγενών του. 20
- 21. Dr Αlan Shewmon(UCLA) (πρώην υπέρμαχος και υποστηρικτής του εγκεφαλικού θανάτου) Ο θάνατος επέρχεται μόνον μετά την ανεπίστρεπτη παύση της καρδιακής λειτουργίας. Εκτός από τον εγκέφαλο και ο νωτιαίος μυελός επιτελεί ολοκληρωμένες και ρυθμιστικές λειτουργίες, συνεπώς νέκρωση του εγκεφάλου να μη σημαίνει κατ’ ανάγκη και παύση όλων των ολοκληρωμένων λειτουργιών του οργανισμού. Σε μελέτη του, εμφανίζει περιπτώσεις εγκεφαλικά νεκρών ατόμων που για ειδικούς λόγους (π.χ. γυναίκα εγκυμονούσα) παρέμειναν στη μηχανική υποστήριξη για μακρό χρονικό διάστημα. Το γεγονός ότι η γυναίκα τελικά κυοφόρησε θεωρεί πως είναι ασύμβατο με το θάνατο. Dr Paul Byrne (νεογνολόγος Οχάϊο) Όλα τα σημεία ζωής των δοτών είναι ακόμη παρόντα πριν τη λήψη των οργάνων. Σταθερή θερμοκρασία σώματος και πίεση, η καρδιά χτυπάει, τα ζωτικά όργανα, όπως το συκώτι και τα νεφρά, λειτουργούν και ο δότης αναπνέει με τη βοήθεια αναπνευστήρα. 21
- 22. Dr Jean DidierVincent (Υποστηριχτής του εγκεφαλικού θανάτου) «Εγκεφαλικά νεκρή» συνεχίζει - με μηχανική υποστήριξη - την εγκυμοσύνη της, παράγοντας μάλιστα και γάλα για το αγέννητο παιδί της... Παραδέχθηκε ότι μπορεί να υπάρχει ελάχιστη ορμονική παραγωγή στον εγκέφαλό της (δείγμα δηλαδή εγκεφάλου που λειτουργεί). Dr Cicero Coimbra, (κλινικός νευρολόγος Πανεπιστήμιο Σάο Πάολο Βραζιλία) Καταδίκασε τη σκληρότητα της δοκιμασίας της άπνοιας. Ένας μεγάλος αριθμός ασθενών με εγκεφαλική βλάβη, ακόμα και σε βαθύ κώμα, μπορούν να επανέλθουν σε μια φυσιολογική ζωή. Ωστόσο, η δοκιμασία της άπνοιας (η οποία θεωρείται το πιο σημαντικό βήμα για τη διάγνωση του “εγκεφαλικού θανάτου”), μπορεί να επιφέρει μη αναστρέψιμη ενδοκρανιακή διαταραχή της κυκλοφορίας, ή ακόμα και καρδιακή παύση. 22
- 23. Επιστημονικέςαμφισβητήσεις Dr Yoshio Watanabe, (καρδιολόγοςαπό την Ιαπωνία) Αν οι ασθενείς δεν υποβάλλονταν στη δοκιμασία της άπνοιας, θα είχαν 60% πιθανότητα αποκατάστασης στη φυσιολογική ζωή, με έγκαιρη θεραπευτική υποθερμία. Dr Hill Πολύς κόσμος δεν ξέρει οτι η μηχανική υποστήριξη δεν αποσύρεται πριν ληφθούν τα όργανα, και χρειάζεται κάποια μορφή αναισθησίας στην οποία υποβάλλεται ο δότης κατά τη διάρκεια της εγχείρησης... 23
- 24. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΕΛΙΚΑ ΦΤΑΣΑΜΕ ΣΤΟΣΗΜΕΙΟ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ-ΝΕΚΡΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΝΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΟΥΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΘΑΝΑΤΟΥ.... ΕΓΩ ΞΕΡΩ ΟΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΘΑΝΑΤΟΥ, ΔΙΟΤΙ ΠΟΛΥ ΑΠΛΑ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΔΕΝ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ....Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΖΩΗΣ, ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΤΑΙ,ΔΕΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΕΙΤΑΙ..... Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΑΔΙΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΗ ΑΙΣΘΗΣΗ ΠΟΥ ΔΥΣΚΟΛΑ ΘΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΟΥΜΕ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΙΜΟ ΟΡΙΣΜΟ.... 24
- 25. «Αλλήλων Μέλη» Η αγάπηεκφράζεται και ... ... με ένα φιλί ...με μια αγκαλιά ...με την προσευχή Μπορείς όχι μόνο να δίνεις από αυτό που ΕΧΕΙΣ… Αλλά και από αυτό που ΕΙΣΑΙ !!! Αν θες να το κάνεις, ψάξε, διερεύνησε, ρώτα... Καν’το επειδή το θες εσύ, όχι όμως επειδή σου το επιβάλλει η πολιτεία... 25
- 26. Βιβλιογραφία • Ελένη Ασκητοπούλου,Επείγουσα και Εντατικη Ιατρική, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, 1991. • Bernstein I., Powner D., Extended somatic support for pregnant women after brain death, Crit Care Med 2003, τεύχος 31, 1241-1249. • Κων. Καρακατσανης, Εγκεφαλικός θανατος, ταυτίζεται με το θανατο του ανθρώπου; Ιατρική και φιλοσοφική θεώρηση Β’ εκδοση, University Studio press, Θεσσαλονίκη 2001. • Βιοηθική και Βιοθεολογία, Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιεροθέου, 2005. • Βιοηθική επιτροπή της Ιεράς Συνόδου της Ελλάδος. • www.transplsntation.gr • http://www.eom.gr. 26
- 27.
- 28.