Downloaded 105 times
Astronomy 05
- 1.
- 2. ธรณีประวัติ • ตั้งแต่โลกเริ่มเย็นตัวลงเมื่อประมาณ 4,600ล้านปี ที่ แล้ว มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นเรื่อยมา • การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นทั้งแบบค่อยเป็นค่อยไป และแบบฉับพลัน ซึ่งเป็นผลจากการชนกันของอุกกาบาต แผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิด เป็นต้น • สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นข้อมูลที่บอกกล่าวความเป็นมา เกี่ยวกับสภาพและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตของโลกหรือ อาจเรียกว่า เป็นประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาของโลก
- 3.
- 4. 4.1 อายุทางธรณีวิทยา • อายุทางธรณีวิทยาแบ่งเป็น2 แบบ คือ อายุเปรียบเทียบ และอายุสัมบูรณ์ อายุเปรียบเทียบ (relative age) เป็นวิธีทางธรณีวิทยาที่ใช้ในการหาอายุของหินและกลุ่มหิน โดยบอกว่าหินและกลุ่มหินใดมีอายุมากกว่าหรือน้อยกว่าอีกกลุ่ม หินหนึ่ง การศึกษาดังกล่าวทาได้โดยการศึกษาในภาคสนาม หรือ ศึกษาจากข้อมูลหลุมเจาะเก็บตัวอย่าง เมื่อนาข้อมูลมาศึกษา ลักษณะการลาดับชั้นหินและธรณีโครงสร้าง ทาให้สามารถนามา เปรียบเทียบหาอายุเปรียบเทียบของหินและกลุ่มหินได้
- 5. อายุสัมบูรณ์ (absolute age) •เป็นอายุของหิน แร่ และซากดึกดาบรรพ์ ที่สามารถบอกเป็น จานวนปีที่ค่อนข้างแน่นอน • การหาอายุสัมบูรณ์ ทาได้โดยการวิเคราะห์หาปริมาณไอโซโทป ที่อยู่ในหิน กัมมันตภาพรังสีที่นิยมนามาหาอายุสัมบูรณ์ ได้แก่ คาร์บอน – 14 โพแทสเซียม – 40 รูบิเดียม- 87 และ ยูเรเนียม – 238 เป็นต้น • ตัวอย่างเช่น หินแกรนิตบริเวณฝั่งตะวันตกของเกาะภูเก็ต ซึ่ง เป็นหินที่พบแร่ดีบุกเกิดร่วมด้วย มีอายุสัมบูรณ์ประมาณ 100 ล้านปี หาอายุโดยใช้กัมมันตภาพรังสีรูบิเดียม- 87
- 6. • ส่วนตะกอนและซากดึกดาบรรพ์ที่มีอายุน้อยกว่า 70,000ปี มักจะใช้ กัมมันตภาพรังสีคาร์บอน-14 เช่น ซากหอยนางรมยักษ์ หรือหอยตะโกรม ที่วัดเจดีย์หอย ตาบลบ่อหิน อาเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี มีอายุ ประมาณ 5,500 ปี
- 7. 4.2 ซากดึกดาบรรพ์ • ซากดึกดาบรรพ์หรือฟอสซิล(fossil) คือ ซาก หรือ ร่องรอยของสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ที่เคยอาศัยอยู่ในบริเวณ นั้นก่อนยุคประวัติศาสตร์ เมื่อสิ่งมีชีวิตในอดีตเหล่านั้นตาย ลง ซากก็ถูกทับถมและฝังอยู่ตัวอยู่ในหิน • นักธรณีวิทยาใช้ซากดึกดาบรรพ์เป็นหลักฐานบอกถึงประวัติ ความเป็นมาของพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งสามารถบอกได้ว่าในอดีต เป็นสภาพแวดล้อมบนบกหรือทะเล เป็นต้น • นอกจากนั้นซากดึกดาบรรพ์ ยังสามารถบอกช่วงอายุของหิน ตะกอนเหล่านั้นได้ด้วย
- 9. จากกิจกรรม 4.1 • จากกิจกรรม4.1 แสดงให้เห็นว่า • ช่องว่างของฟองน้าและสารละลายส้มแทรกเข้าไปสะสมแล้วตก ผลึกจนทาให้ฟองน้าแข็งตัวโดยเนื้อฟองน้าเดิมยังอยู่ แต่ใน สภาพแวดล้อมจริงโครงสร้างของซากดึกดาบรรพ์จะหายไป และถูก แทนที่ทั้งหมดด้วยสารละลายต่าง ๆ จนกลายเป็นซากดึกดาบรรพ์ อยู่ในหินตะกอนและชั้นตะกอน • เช่น กระดูกไดโนเสาร์และไม้กลายเป็นหิน เป็นต้น ซึ่งกระบวนการ เกิดซากดึกดาบรรพ์สามารถได้ตามขั้นตอน ดังภาพ 4.2
- 11.
- 12. ซากดึกดาบรรพ์บางชนิดไม่ได้กลายเป็นหิน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับ สภาพแวดล้อมในการเกิดซากนั้น เช่นซากช้างแมมมอธที่ตายลงใน ธารน้าแข็งจะไม่กลายเป็นหิน แต่ยังคงสภาพเหมือนเดิมเพราะถูกแช่ แข็งมานาน หรือซากแมลงที่ตายอยู่ในยางไม้หรืออาพัน
- 13. 4.2.1 ซากดึกดาบรรพ์ดัชนี(index fossil) •เป็นซากดึกดาบรรพ์ที่บอกช่วงอายุได้แน่นอน เนื่องจาก เป็น ซากดึกดาบรรพ์ที่มีการกระจายตัวทั่วโลก และปรากฏให้เห็น เพียงช่วงอายุหนึ่งแล้วก็สูญพันธุ์ไป เช่น ไทรโลไบต์ (trilobite) แกรปโตไลต์(graptolite) และ ฟิวซูลินิด (fusulinid) เป็นต้น
- 14. พบในหินทราย บริเวณเกาะตะรุเตา จ.สตูลซึ่งบอก ช่วงเวลาการเกิดหิน ในช่วง 499-488 ล้านปี
- 15. พบในหินปูน จ.สระบุรีและลพบุรี เกิดในช่วงอายุ299-251 ล้านปี ที่ผ่านมา
- 16. หินดินดานสีดา ที่อาเภอฝาง จ.เชียงใหม่เกิดในช่วงอายุ416- 398 ล้าน ปี ที่ผ่านมา
- 17. 4.2.2 ซากดึกดาบรรพ์ในประเทศไทย • ประเทศไทยพบซากดึกดาบรรพ์ทั้งที่เป็นสัตว์และพืชหลายชนิด ในชั้นหินตามภูมิภาคต่าง ๆ เช่น ไดโนเสาร์ ที่อาเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น เป็นไดโนเสาร์กินพืช เดินสี่เท้า คอและหางยาว ได้รับการตั้งชื่อว่า “ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน” • ต่อมาพบซากดึกดาบรรพ์ไดโนเสาร์อีกหลายชนิดทั้งที่ภูกุ้มข้าว อาเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ นอกจากนี้ยังพบที่จังหวัด ชัยภูมิ สกลนคร อุดรธานี อุบลราชธานี และนครราชสีมา
- 20. 4.2.2 ซากดึกดาบรรพ์ในประเทศไทย (ต่อ) •พบซากดึกดาบรรพ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้านม เช่น กะโหลกหมูดึกดาบรรพ์ เมอริโคโปเตมัส (Merycopotamas) ซึ่งเคยมีชีวิตอยู่ 8-6 ล้านปี กะโหลกที่พบทั้งหมดทั่วโลกมี 5 ชิ้น และชิ้นที่พบใน ประเทศไทยเป็นชิ้นที่สมบูรณ์ที่สุด พบที่บ่อขุดทรายใน ต. ท่าช้าง อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.นครราชสีมา
- 22. • จะเห็นว่าแหล่งซากดึกดาบรรพ์ไดโนเสาร์ของประเทศไทย ส่วนมาก จะอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือในชั้นหิน ทรายหินทรายแป้ ง ซึ่งเป็นหินอยู่ในยุคไทรแอสสิกตอน ปลายถึงยุคครีเตเชียสตอนกลาง หรือตั้งแต่ 200 – 100 ล้านปีที่ผ่านมา ส่วนซากดึกดาบรรพ์พืชที่พบใน ประเทศไทย ได้แก่ ใบไม้ ละอองเรณู สปอร์ สาหร่าย ทะเล และไม้กลายเป็นหิน 4.2.2 ซากดึกดาบรรพ์ในประเทศไทย (ต่อ)
- 25. 4.3 การลาดับชั้นหิน • โลกมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกระบวนการการเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้นทาให้หินที่ปรากฏอยู่บนเปลือกโลกมีการเปลี่ยนแปลงทั้ง รูปแบบและตาแหน่งที่ตั้ง • ตะกอนต่าง ๆ เกิดการสะสมตัวเกิดเป็นชั้น • การทับถมของตะกอนต่อเนื่องผ่านไปหลายล้านปี • ตะกอนดังกล่าวจะแข็งตัวเป็นชั้นหินตะกอนซ้อนกัน • ตะกอนในชั้นแรกที่ตกทับถมกันก่อนจะกลายเป็นชั้นหินที่แก่ ที่สุด
- 29.
- 30. • ดังนั้นจะเห็นว่า ชั้นหินรอยคดโค้ง รอยชั้นไม่ต่อเนื่องที่เกิดขึ้น ในหิน มีความสาคัญในการลาดับชั้นหินตะกอน • แต่ในกรณีที่ไม่มีชั้นหิน และซากดึกดาบรรพ์ปรากฏให้เห็น จะต้องนาโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เกิดขึ้นในหินทุกชนิดที่เกิด ร่วมกันมาพิจารณาหาความสัมพันธ์ • เช่น ถ้ามีหินอัคนีแทรกดันตัดผ่านชั้นหินตะกอน ชั้นหินตะกอน ที่ถูกหินอัคนีตัดแทรกจะมีอายุแก่กว่าหินอัคนีชุดนั้นเสมอ 4.3 การลาดับชั้นหิน (ต่อ)
- 31. นอกจากนี้ รอยเลื่อนรูปแบบต่าง ๆที่ปรากฏอยู่ในหิน ทาให้ชั้นหิน เอียงเทและเคลื่อนออกจากตาแหน่งเดิม ก็สามารถที่จะนามาใช้เป็น หลักฐานในการลาดับชั้นหินได้
- 32. รอยชั้นไม่ต่อเนื่องเกิดขึ้นได้อย่างไร ? ตอบ รอยชั้นไม่ต่อเนื่องเป็นรอยต่อของชั้นหินต่างชุดที่วาง ซ้อนกัน เกิดจากชั้นหินชุดล่างซึ่งมีอายุมากกว่ากร่อน หายไปในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งในอดีตต่อมา สภาพแวดล้อมเปลี่ยนไปมีการสะสมทับถมเกิดเป็นหิน ชุดใหม่วางทับอยู่ระยะเวลาหนึ่ง
- 33. • นักเรียนจะเห็นว่าการศึกษาธรณีประวัติ นอกจากจะทา ให้เรารู้ความเป็นมาของแผ่นดินที่เราอาศัยอยู่แล้วผล จากการศึกษาซากดึกดาบรรพ์ และการลาดับชั้นหินให้ เป็นหมวดหมู่ ทาให้สามารถจากัดขอบเขตของหินให้ ชัดเจนขึ้น • เป็นประโยชน์ในการนาข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ในการวางแผน พัฒนาใช้ประโยชน์จากพื้นที่ให้เหมาะสม และยังใช้ใน การสารวจหาทรัพยากรธรณี ทั้งนี้เพราะหินแต่ละช่วงอายุ เกิดในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน และมี ทรัพยากรธรรมชาติต่างกันไปด้วย
- 34. ตัวอย่างกรณีศึกษา • นักธรณีวิทยาใช้หลักฐานต่าง ๆดังที่กล่าวมาแล้วมา อธิบายว่า พื้นที่บางส่วนที่เกิดเป็นเทือกเขาของจังหวัด สระบุรี ในปัจจุบัน เมื่อหลายล้านปีก่อนเคยมีสภาพเป็น ทะเล ต่อมาเกิดการแทรกตัวของหินอัคนีประเภทต่าง ๆ และท้ายสุดเกิดการยกตัวของพื้นที่ดังกล่าว
- 38.