Lab2 Query

2,134 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,134
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
176
Actions
Shares
0
Downloads
108
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lab2 Query

  1. 1. Лабортори 3 Өгөгдлийн сангийн боловсруулалт<br />Орох долоо хоног: VIII-X<br /> Авах оноо: 6<br />Зорилго: Өгөгдлийн сангаас төрөл бүрийн мэдээлэл авах зорилгоор хайлтыг зохион байгуулдаг бөгөөд энэхүү лабортарийн ажил нь Query ашиглан өгөгдлийн сангаас энгийн нэгтгэлийг гаргах, бүлэглэж нэгтгэл гаргахад оршино. <br /><ul><li>АгуулгаГүйцэтгэх ажилӨгөх зөвлөмжӨөрийн үүсгэсэн өгөгдлийн сан дээр өгөгдсөн даалгаваруудыг гүйцэтгэх1.Аксесс Квери ашиглан өгөгдлийн сангаас энгийн нэгтгэл гаргахХайлт хийх хүснэгтээ сонгохХайлтын загварыг тодорхойлохХайх талбараа сонгох2.Аксесс Квери ашиглан өгөгдлийг бүлэглэж нэгтгэхБүлэглэлт хийхТомъёо талбар үүсгэхХүснэгтүүдийг холбож нэгтгэх </li></ul>Даалгавар1 Доорх зөвлөмжийг үзэж нэг талбарын утгаар сонголт хийн хайж үзүүлнэ үү<br />Хайлт хийх хүснэгтийг сонгохдоо:<br /><ul><li>Database цонхноос Query >New сонголтыг хийнэ
  2. 2. Гарч ирэх Query New цонхноос Design View хийнэ
  3. 3. ӨС дахь бүх хүснэгтүүдийг харуулсан Show Table цонх гарч ирэх ба хайлтанд шаардагдах хүснэгтийг сонгож Add товчийг дарна.
  4. 4. Хайлтанд шаардлагатай бүх хүснэгтийг сонгож дууссаны дараа Close-г дарна.
  5. 5. Хайлтын загварыг тодорхойлох</li></ul>Хүснэгтийг сонгосны дараа хүснэгт ба түүний талбаруудаар харуулсан Select Query цонх гарч ирнэ. Хайлтын загварыг тус цонхны доод хэсэгт тодорхойлж гаргадаг бөгөөд үүнд хайлт хийх талбарууд, тодорхой бичлэгүүдийг ялгаж хайх нөхцөл, эрэмбэлэлт, бүлэглэлт гэх зэрэг шаардлагатай зүйлийг заана. Цонхны тус хэсгийг хайлтын загварыг тодорхойлох хэсэг буюу ХЗТХ гэж товчоор нэрлэе<br /><ul><li>Хайх талбарыг сонгох</li></ul>Хайх талбарыг зөвхөн хайлтын үр дүнд харагдах талбаруудыг сонгоно гэж ойлгож болохгүй. Үүнд бас хүснэгтээс тодорхой бичлэгүүдийг тодорхой талбарын утгаар сонгож хайх талбар орох ёстой. Хайлтанд орох талбаруудыг сонгох 2 арга байдаг. Үүнд:<br /><ul><li>Талбар дээр очиж 2 товших
  6. 6. Талбарыг ХЗТХ рүү чирэх</li></ul>ХЗТХ-д сонгогдсон талбаруудыг Виндоузын Эксел програмд баганатай ажилладаг үйлдлүүдтэй адил устгаж, шинэ багана оруулж, хуулж, зөөх ба баганы өргөнийг өөрчлөх зэргээр ажиллаж болдог.<br /><ul><li>Бичлэг сонгох</li></ul>Бичлэгийг зөвхөн нэг биш хэд хэдэн талбарын утгаар сонгож болдог. Бичлэг сонгох нөхцлийг ХЗТХ-ийн criteria мөрөнд логик илэрхийллээр бичиж заах ба тус илэрхийллийн утгыг нь шалгах талбарт харгалзуулж бичнэ.<br /><ul><li>Нэг талбарын утгаар сонголт хийх</li></ul>Нэг талбарын буюу хэд хэдэн утгаар бичлэг сонголтыг хийж болох ба үүнийг харгалзах талбарын criteria мөрөнд логик илэрхийлэл бичиж заана. Илэрхийллийг бичихдээ талбарын нэрийг заах шаардлагагүй. Нэгээс олон утгаар сонголт хийх тохиолдолд and эсвэл or логик үйлдлээр илэрхийллүүдийг холбоно.<br />Даалгавар№2 Доорх зөвлөмжийг харан нэгээс илүү талбарын утгаар сонголт хийн хайж үзүүлнэ үү<br /><ul><li>Зөвлөмж</li></ul>Бичлэг сонгох нөхцөлд нэгээс олон талбар хамаарч байх тохиолдолд талбар бүрт тус тусад нь хайх нөхцлийг заах ба тэдгээрийн хоорондох логик үйлдэл нь criteria эсвэл or мөрөнд байрласнаас хамаарч тодорхойлогдоно. <br /><ul><li>Талбарыг харуулах эсэхийг заах Show сонголт</li></ul>Зарим тохиолдолд хайлтын үр дүнд тодорхой талбарыг харуулах шаардлага байхгүй байж болдог. Жишээлбэл бичлэг ялгахад хэрэглэх талбарыг ХЗТХ-т авч нөхцөл бичих шаардлагатай боловч, түүнийг үр дүнд харуулах шаардлагагүй байж болно. Талбарыг харуулах эсэхийг Show сонголтоор заана. Хэрэв тус сонголт тэмдэглэгээгүй байвал талбар нь хайлтын үр дүнд харагдахгүй.<br /><ul><li>Хадгалалт хийх
  7. 7. Гаргасан хайлтын загварыг хадгалахын тулд дараах аргуудаас хэрэглэж болно
  8. 8. Цэсийн File>Save эсвэл File>Save As сонголтуудыг гүйцэтгэх
  9. 9. Товчлуураас CTRL+S товчийг дарах
  10. 10. Хэрэгслийн самбар дээрх save бүхий дүрсийг дарах</li></ul> <br /><ul><li>Хайлтыг үзэх</li></ul>Байгуулсан хайлтыг 4 янзаар үзэж болно. Үүний тулд View цэс дэх дараах сонголтуудын аль нэгийг нь хийнэ. Үүнд:<br /><ul><li>Design View - хайлтын загварыг харах
  11. 11. Datasheet View - загварын дагуу хийгдсэн хайлтын үр дүнг харах
  12. 12. SQL View - загварын дагуу бичигдсэн SQL командыг харах
  13. 13. Print Preview - хайлтын үр дүнд хэвлэх байдлыг харах
  14. 14. Даалгавар№3 Томьёогоор бодогдох багана үүсгэх
  15. 15. Хайлтын үр дүнд зөвхөн хүснэгтэд шууд тодорхойлогдсон талбаруудыг гаргахаас гадна тодорхой талбарын утгыг томьёонд орлуулж бодолт хийж, түүний үр дүнг гаргах шаардлага байдаг .Үүний тулд дараах алхмуудыг гүйцэтгэнэ.Үүнд:
  16. 16. ХЗТХ дэх талбарын нэр хэсэгт томьёо буюу илэрхийллийг бичнэ.
  17. 17. Талбарын нэр хэсэгт томьёо баганы толгойд гарчгийг заана.
  18. 18. Хэрэв гарчгийг заагаагүй бол Expr1 гэсэн стандарт нэр олгогддог. Толгойд тодорхой гарчиг заахын тулд дараах 2 аргыг хэрэглэж болно.Үүнд:
  19. 19. Томьёоны эхний хэсэгт толгой болох текстийг бичээд тэмдэгтээр томьёоноос тусгаарлаж өгнө. Эсвэл View>Properties> сонголтоор ород Caption мөрт толгойг заана. Мөн түүнчлэн Акссесийн дүрмийн дагуу илэрхийлэл бичдэг дүрмийг бүрэн эзэмшээгүй бол Build Expression хэрэгслийг ашиглаж болно. Түүнийг дуудах хоёр арга байдаг. Тухайлбал:
  20. 20. Хулганы баруун товчийг дарж гарсан цэсээс Build сонголтыг хийх
  21. 21. Хэрэгслийн самбараас Build бүхий товчийг дарах
  22. 22. Дээрх үйлдлийн аль нэгийг нь гүйцэтгэсний үр дүнд дараах цонх гарч ирэх бөгөөд тус цонхонд хэрэгцээтэй сонголтуудыг хийхэд Акссесийн дүрмийн дагуу илэрхийлэл автоматаар бүрдэж бичигдэнэ.
  23. 23. Тодорхой эрэмбээр хайлтын үр дүнг харуулах</li></ul>Хайлтын үр дүнг хэд хэдэн талбарын утгаар эрэмбэлж харуулж болно.Үүний тулд Select Query цонхонд:<br /><ul><li>Эхлээд эрэмбэ түлаүүр талбхрыг сонгоно
  24. 24. Дараа нь ХЗТХ-н Sort сонголт дээр очиж идэвхжүүлээд нээхэд дараах сонголт бүхий цэс гарна.Үүнд:
  25. 25. -Ascending - өсөх эрэмбийг заах</li></ul> -Descending - буурах эрэмбийг заах<br /><ul><li>-Not sorted - эрэмбэлэхгүй болохыг заах
  26. 26. Бүлэглэлт хийх </li></ul>Ижил утгууд агуулсан талбарын утгаар бүлэглэж үр дүнг харуулах буюу тодорхой бүлэг бүрт нийлбэр, дундаж, нийт тоо ширхгийг олох зэрэг шаардлагаар бүлэглэлт хийдэг. Үүний тулд Select Query цонхны ХЗТХ идэвхтэй байх үед :<br /><ul><li>Эхлээд View>Totals сонголтыг хийнэ.
  27. 27. Үүний үр дүнд ХЗТХ-н Total мөр гарч ирэх ба тус мөрийн Group By гэсэн бүлэглэх заалтуур бүх талбаруудад гарч ирнэ.
  28. 28. Бүлэг үүсгэх талбарт тус заалтуурыг идэвхжүүлэхэд дараах сонголт бүхий цэсээр задарна.
  29. 29. Үүнд:
  30. 30. -Group by - тухайн талбарын утгаар бүлэглэхийг заах
  31. 31. -Count - нийт тоо ширхэгийг олох</li></ul> -Sum - нийлбэрийг тооцох<br /><ul><li>-Avg - дундажийг тооцох
  32. 32. -Max - хамгийн их утгыг тодорхойлох
  33. 33. -Min - хамгийн бага утгыг тодорхойлох
  34. 34. Гарч ирсэн зарим талбарын хэрэгцээгүй Group By заалтуурыг арилгах шаардлагатай.
  35. 35. Хүснэгтүүдийг холбож хайлт хийх</li></ul>Зөвхөн нэг хүснэгтэд хайлт хийхээс гадна хэд хэдэн хүснэгтээс шаардлагатай өгөгдлүүдийг нэгэн зэрэг хайх шаардлага ихээхэн байдаг. Энэ тохиолдолд хүснэгтүүдийг хооронд нь холбож уншдаг бөгөөд холболтыг <br /><ul><li>Хэд хэдэн анхдагч хүснэгт
  36. 36. Хэд хэдэн өмнө нь үүсгэсэн хайлтын хүснэгт
  37. 37. Анхдагч хүснэгт ба хайлтын хүснэгтүүдээр </li></ul>хийж болно.<br />Түүнчлэн Аксесс , энгийн буюу гадаад холболтыг гүйцэтгэх боломж бүхий хэрэгслээр хангагдсан байдаг.<br />Ингээд холболтыг хэрхэн гүйцэтгэхийг тайлбарлая.<br /><ul><li>Quiery> New > Design View замаар орно.
  38. 38. Гарч ирсэн Show Table цонхонд ямар төрлийн хүснэгтүүдийг холбох гэж байгааг сонгож заана. Үүнд:
  39. 39. Tables (зөвхөн анхдагч хүснэгтүүд)
  40. 40. Queries(Зөвхөн хайлтын хүснэгтүүд)
  41. 41. Both(Анхдагч ба хайлтын хүснэгтүүд)
  42. 42. Гарсан Table буюу Query хүснэгтүүдийн жагсаалтаас хүснэгт нэг бүрийг Add товчийг дарж сонгох ба бүх хүснэгтийг сонгож дууссаны дараа Close товчийг дарж гарна.
  43. 43. Select Query цонхонд холболт ба холбож хайлт хийсний үр дүнд авах талбаруудыг заана.
  44. 44. Холбох талбар тодорхой байх ба тохиолдолд ӨСУС нь автоматаар холболт хийсэн байх буюу холболт хийгдээгүй бол холбоос талбаруудын хооронд хулганыг яирж холболт хийнэ. Дараа нь холболтын төрлийг заах хэрэгтэй. Холболтын төрлийг заагаагүй тохиолдолд автоматаар энгийн холболт хийгддэг бөгөөд түүнийг гадаад холболт болгож өөрчлөх шаардлагатай бол Join Properties заалтуурыг ашиглана.
  45. 45. Үүний тулд:
  46. 46. Эхлээд холбоос зураасыг идэвхжүүлээд хулганы баруун товчийг дарна. Эсвэл View цэсээс Join properties сонголтыг хийнэ.
  47. 47. Дараа нь гарсан Join Properties цонхонд холболтын төрлийг заана. Тус цонх нь 3 сонгоолттой бөгөөд 1 дэх сонголт нь энгийн холболтыг , 2 ба 3 дахь сонголт нь гадаад холболтыг илэрхийлсэн бичвэртэй байдаг.
  48. 48. Гадаад холболт хийх үед заагддаг эх буюу охин хүснэгтийг тодорхойлохын тулд 2 буюу 3 – р сонголтыг хэрэглэнэ. Холбогдох хүснэгтүүдийг сонгох(Show table цонхонд ) үед түрүүнд нь сонгосон хүснэгтийг эх хүснэгт гэж (жишээлбэл course) тодорхойлохын тулд тус цонхны 2-р сонголтыг хийнэ. Харин сүүлд нь сонгосон хүснэгтийг эх хүснэгт гэж (жишээлбэл crschoose) тодорхойлохын тулд 3-р сонголтыг хийнэ.
  49. 49. Гадаад холболт бөгөөд “course” эх хүснэгтийн бүх бичлэг ба “crschoose” охин хүснэгтийн холбоос талбарын утга тэнцүү байх бичлэгүүд холбогдоно. Гадаад холболт бөгөөд “crschoose” эх хүснэгтийн бүх бичлэг ба “course” охин хүснэгтийн холбоос талбарын утга тэнцүү байх бичлэгүүд холбогдоно. Энгийн холболт бөгөөд 2 хүснэгтээс ижил холбоос талбарын утгатай бичлэгүүд холбогдоно.
  50. 50. Холболтыг устгах
  51. 51. Холболтыг устгахын тулд холбоос зураасыг идэвхжүүлж хулганы баруун товчийг дарж гаргасан цэсээс Delete сонголт эсвэл Edit> Delete сонголтыг хийнэ.
  52. 52. Сонгосон хүснэгтийг устгахын тулд тухайн хүснэгтийг идэвхжүүлээд хулганы баруун товчийг дарж гаргасан цэсээс remove table сонголт эсвэл Edit> Delete сонголтыг хийнэ.
  53. 53. Жишээ
  54. 54. Оюутнуудын 1-р улиралд сонгосон хичээлийн төлбөрийг бодох хайлтын загварыг гаргая. Анхдагч хүснэгтүүд дараах өгөгдлийг агуулсан байна.
  55. 55. Хичээл буюу Course хүснэгт
  56. 56. Оюутны хичээл сонголт буюу crschoose хүснэгт
  57. 57. Хайлтын загварыг харуулъя.
  58. 58. Тайлбар
  59. 59. Course ба crschoose хүснэгтүүдийг хооронд нь гадаадаар холбосон ба crschoose хүснэгтийг эх course хүснэгтийг охин гэж тодорхойлсон. Учир нь тус хайлтанд оюутны хичээл сонголтын мэдээлэл чухал бөгөөд хичээл хүснэгтээс оюутны сонгосон хичээлийн тухай нэмэлт мэдээллийг авах шаардлагатай юм.
  60. 60. Хүснэгтүүдийг холбосны дараа хайлтын үр дүнд харуулах талбаруудыг сонгосон. Үүнд : Оюутны код , хичээлийн кредит тухайн хичээлийг сонгосон улирал зэрэг талбаруудыг анхдагч хүснэгтээс авсан.
  61. 61. Оюутны 1-р улирлын хичээлийн төлбөрийг бодох гэсэн шаардлагын дагуу улирал (semester) талбарын утгыг нэгтэй байна гэж criteria мөрөнд заасан ба тус талбарын утгыг үр дүнд харуулах шаардлагагүй гэж show мөрөнд тодорхойлсон.
  62. 62. Оюутан тус бүрийн төлбөрийг бодохын тулд оюутны кодоор бүлэглэлт хийсэн. Үүнийг оюутны код талбарын total мөрөнд group by заалтуур өгч хэрэгжүүлсэн.
  63. 63. Үүний дараа хичээлийн кредит талбарт оюутны сонгосон хичээлүүдийн нийт кредитийн бодолт хийх бөгөөд үүний тулд тус талбарын total мөрөнд sum заалтуур өгсөн. Үүнээс гадна тус талбарын нэрийг өөрчлөх шаардлагатай бөгөөл үүний тулд талбарын нэр хэсэгт нийт кредит бичилтийг хийж дүрмийн дагуу босоо 2 цэг (:) тавьсан.
  64. 64. Эцэст нь төлбөрийн бодох томъёо талбар шинээр үүсгэж талбарын нэр хэсэгт нийт кредитийг үржих нэр кредитийн үнэ болох 9800 гэсэн томъёог дараах байдлаар бичсэн.
  65. 65. Төлбөр: Sum ([course]![crs_cred])*9.8
  66. 66. Хадгалалт хийгээд View>View Datasheet сонголтоор орж хайлтын үр дүнг харахад дараах хүснэгт гарна.
  67. 67.

×