Endosporak
Juan Arbulu
http://www.arizmendipro.eu
juarbulu@gmail.com
@jarbulu
2.
Endosporak: sarrera
• BakterioGram+ batzuetan sortzen dira: Bacillus,
Clostridium, Sporosarcina,
• Bakterioak elikagai gutxi dagoela somatzen duenean (C,
N, P) esporulazio izeneko prozesua abian jartzen du
• Espora zelula begeatibobarnean eratzen da
– Esporangioa = zelula ama + endospora
• Esporulazioaren amaieran ama zelula autolisi prozesu
bat jasatzen du eta espora aske gelditzen da
• Endosporak denbora luze pasa daitezke baldintza ez
egokietan
• Baldintza egokietan esporak hazi egiten dira eta zelula
begetatiboan bilakatzen dira
4.
Endosporen behaketa
mikroskopio optikoan
• Esporak eratzen dituzten 3 bakterio espezieak
• Behatu esporangio = zelula ama + endospora
• Endosporen errefringentzia handia behatu
Endosporaren protoplastoa edo
nukleoa
• Oso deshidratatutako zitoplasma
• Bere osagaiak mugi ezinik daude azido
dipikolinikoaren kelatoen matrizean (DPA)
Ca++ ioiekin (dipikolinato kaltzikoa: DPC),
pisuaren %15era iritsi daitekena
Endosporaren protoplastoa edo
nukleoa
• Kromosoma oso bat du, kondentsatuta
• Erribosoma kopuru txikia, RNAt, etab
• RNA polimerasa
• NMP eta NDP, baina EZ dago NTPrik (ez ATP)
• Ez egonkorrak diren osagaiak ez dira agertzen:
– Ez RNAm
– Ez entzima biosintetikoak
– Ez aminoazido eta ez base nitrogenaturik
– Ez kofaktorerik (NADH, KoA, etab)
13.
Endosporaren protoplastoa edo
nukleoa (III)
• Proteina txiki barezi asko: SASP (txikiak,
azidoak eta solugarriak).
– Hazkuntzan Aa iturri jokatzen dute
– DNA UV izpiengandik babestu
• Txanpoi energetikoa: 3-fosfoglizeratoa
• Protoplastoa inguratuz: mintz
ziktoplasmatikoa (=esporaren barne
mintza)
– Igikortasunik ez (egitura polikristalinoa)
14.
Endosporaren pareta
• Zelulabegetatiboaren PGaren antzerakoa
• Egitura oso mehea
• Hazkuntzaren ondorioz sortuko den zelula
begetatiboaren paretaren oinarria da
15.
Azala edo kortexa
•Mikroskopio elektronikoan: lodia,
elektroiekiko gardena geruza
kontzentrikoak
• PG berezi bat:
– NAMren %30 tetrapeptidoekin,
elkargurutzamendu gutxirekin
– NAMren %15 bakarrik L-ala (1) dauka
– %55 azido muramikoaren laktama
16.
Azalaren ezaugarriak
• Elkargurutzamendutxikia izateak:
– PG normala baino egitura malguagoa,
ahulagoa hazteko edo uzkurtzeko
gaitasuna
– Hazkuntza autolisi azkarra gertatzen zaio
• Muramikoaren laktama liksozimarekiko
erresistentzia handia
17.
Gainazalak
• Desberdina espezieenarabera. Zati
dentsoak elektroiarekiko
• Keratina erako proteina bat edo gehiago,
zisteinan eta Aa hidrofobikoetan aberatsak
• Egitura solugaitza eta iragaztezina
kaltegarriak izan daitezken hainbat eragile
kimikoen sarrera ekiditzen du
18.
Exosporioa
• Mintzezko egitutagardena, saku mehe eta
ahularen erakoa
• Proteinaz, polisakarido konplexuz eta
lipidoz osaturik
• Entzima proteolitikoekiko oso
erresistentea
19.
Esporuilazioaren faseak
• Bacillussubtilis eta Bacillus megaterium–
en 7-8 ordu irauten du
• Faseak zenbaki erromatarrekin izendatzen
dira (I, II,....VII)
• Faseak irauten duen denbora mugak
adierazten dira (Adb:t2-t3 faseak 2. eta 3.
orduaren artean iragaten duela adierazten
du)
21.
I Fasea (t0-t1)
•Bi kromosomak kondentsatu egiten dira harizpi
axiala eratuz
• Bi pareten eraketa hasten da, bakoitza polo
bakoitzaren ondoan
• Proteinen Turnover-a : proteina zaharrak
degradatu egiten dira eta Aa esporulazioarekiko
bereziak diren proteinen eraketa hartzen dute
parte
• Ekoiztu eta ingurunera askatzen dira:
– Antibiotikoak
– Exoentzimak
22.
II Fasea (t1-t2)
•Septoa polo batean amaitu egiten da (beste
septoa ez da bukatzen)
• Nukleoide bakoitza konpartimendu bakoitzean
gelditzen da:
– Zati txikian: prespora
– Zati handian: ama zelula
• Antibiotiko eta exoentzien sintesia jarraitzen du
(proteasak, amilasak, erribonukleasak, etab)
23.
III Fasea (t2-t3)
•Esporaren protoplastoa bereiztu egiten da:
• Emaitza: presporak bi mintz ditu kontrako
polaritatearekin
• Proteinen turnover-a ama zelulan jarraitzen du
baina presporan gelditu egiten da
24.
IV Fasea (t3-t4)
•Azalaren eraketa
• Espora ikusgai da (“refráctil”)
• DPAren sintesia hasten da eta Ca2+ -ren
bilketa
• Exosporioaren sintesia hasten da
25.
V Fasea (t4-t5.5)
•Azaleko materialen gehiketa
• Oktanolarekiko erresistentzia lortzen da
• DPAren gehiketa jarraitzen du Ca2+ ioiak
eskuratzen ditunak DPCa protoplastoan
26.
VI Fasea (t5.5-t7)
•Prespora heldu egiten da endospora
• Azala ere heldu egiten da (PG berezia)
• Gainazalak ere heldu egiten dira
• Ziktoplasma homogeneoagoa egiten da eta
elektroiarekiko dentsoagoa
• Beroa eta kloroformarekiko erresistentzia
• UV izpiekiko erresistentzia
• Liksozimarekiko erresistentzia
27.
VII Fasea (t7-t8)
•Ama zelularen autolisia Esporaren
askapena
• Exosporioak ura galtzen du
29.
Zelula begetatibo berriarenirteera
Gainazala puskatu egiten da, eta bertatik zelula
begetatiboa irten egiten da