ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:
«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΗΜΑΙΝΑΣ
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ
ΤΑΞΕΙΣ: Ε΄- ΣΤ΄
ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ: 10
ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 - 2013
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 2
1. ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ
Δασκάλα και μαθητές των Β΄ Ε΄ και Στ΄ τάξεων του Δημοτικού σχολείου Δήμαινας.
Προϊσταμένη του 3/θ Δημοτικού Σχολείου Δήμαινας.
Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων Δημοτικού Σχολείου
Τοπική κοινωνία
2. ΑΦΟΡΜΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Η επιλογή του θέματος έγινε από κοινού με τους μαθητές μας, οι οποίοι ζουν σε μια
κατεξοχήν αγροτική περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων να ασχολούνται με τη
γεωργία. Η μεγάλη τους ενασχόληση με την γεωργία και το περιβάλλον τους κινητροδότησε
θετικά να ασχοληθούν με την παρούσα δράση που αποτέλεσε πλαίσιο για αυθεντική μάθηση.
Επίσης πήραμε αφόρμηση και από τα κείμενα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της
UNESCO για τις σύγχρονες κατευθύνσεις της εκπαίδευσης, που αναφέρονται στον κρίσιμο
ρόλο της στην διαμόρφωση της έννοιας και του περιεχομένου της Αειφόρου Ανάπτυξης (η
διευρυμένη έννοια του περιβάλλοντος που πέρα από το αναντικατάστατο οικολογικό
απόθεμα, σε μία συνολική θεώρηση οποιουδήποτε θέματος, περιλαμβάνει και το κοινωνικό,
οικονομικό και πολιτιστικό απόθεμα).
Σύμφωνα με την UNESCO, τα έτη 2005-2014 έχουν οριστεί ως η «Δεκαετία της
εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη». Σύμφωνα και με τη 106553/Γ7/13-10-2006 «Το
πλαίσιο Αναφοράς της εκπαίδευσης για τη Αειφορία και οι Σχολικές δραστηριότητες», το
έτος 2013 είναι αφιερωμένο στο Ανθρωπογενές περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση.
Ενδεικτικές ιστοσελίδες για θέματα βασικών αρχών και περιεχομένου της εκπαίδευσης
για την αειφόρο ανάπτυξη:
Η Διακήρυξη της Χιλιετίας : http://www.unric.org/el/human-rights-greek
Ιστοσελίδα της UNESCO για την εκπαίδευση για την Αειφόρο ανάπτυξη www.unesco.org/
Βασικές αρχές μας είναι η διεπιστημονική θεώρηση του θέματος (τεχνολογικός
αλφαβητισμός, θεατρική αγωγή, γλωσσική καλλιέργεια), η βιωματική προσέγγιση, η
ενθάρρυνση της μαθητικής πρωτοβουλίας, το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία, η
ανάπτυξη του δημοκρατικού διαλόγου και της ανταλλαγής απόψεων, η καλλιέργεια της
κριτικής σκέψης.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 3
3. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
H διεύθυνση του wiki είναι: http://aeiforia.wikispaces.com/ για είσοδο επικοινωνήστε
στο παρακάτω mail: amarkop@sch.gr. Πολλές από τις σελίδες μας δημοσιοποιήσαμε και στο
περιοδικό μας: http://schoolpress.sch.gr/dimdimain/
Ο χρόνος υλοποίησης της δραστηριότητας ήταν από αρχές Δεκεμβρίου του 2012 έως
μέσα Φεβρουαρίου του 2013. Η εργασία των μαθητών γινόταν κυρίως στο χώρο του σχολείου
αλλά και από το σπίτι για όσους διέθεταν σύνδεση internet.
Ο γενικός σκοπός του παρόντος wiki είναι η διερεύνηση και η συνεργατική ανάπτυξη
υλικού με θέμα: «Ανθρωπογενές Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη Αγροοικοσυστημάτων»
και τίτλο: «Δημαινιώτικη Γη : Γεωργία και Αειφορία».
Το wiki έχει τη δομή μικρής εγκυκλοπαίδειας και εστιάζει στις παρακάτω θεματικές
ενότητες:
α) Το περιβάλλον και η ιστορία: τοπική ιστορία, ιστορία μετακινήσεων, ιστορία γεωργικών
εκμεταλλεύσεων του χωριού μας.
β) Το περιβάλλον και η διαχείριση των καλλιεργειών στις μέρες μας: οι καλλιέργειες του
χωριού μας και οι εργασίες που γίνονται σε αυτές ετησίως.
γ) Το περιβάλλον ως πεδίο διαλόγου (τρόποι προστασίας του): μέσω ανάπτυξης εφαρμογών
πράσινης χημείας για την παρασκευή «σκευασμάτων» καθημερινής χρήσης, τη διαχείριση
απορριμμάτων και επεξεργασία λημμάτων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη γνωριμία με
συστήματα χαρακτηρισμού ενεργειακής κλάσης, δυσμενείς επιπτώσεις γεωργίας και
βιολογικοί τρόποι υπερκερασμού τους.
δ) Περιβάλλον και υγεία - ποιότητα ζωής: άσκηση, διατροφή, παραδοσιακά φαγητά, βότανα,
θεραπείες.
Παιδαγωγική μεθοδολογία υλοποίησης
• Αξιοποιεί τη μέθοδο του σχεδίου εργασίας ως κύρια τεχνική διδασκαλίας και κατά
περιπτώσεις τη μελέτη πεδίου.
• Εφαρμόζει τις αρχές της ομαδοσυνεργατικής μάθησης.
• Ενισχύει την κατεύθυνση της διαθεματικότητας και
• Στοχεύει στην παιδαγωγική αξιοποίηση ελκυστικών για τους μαθητές διαδικτυακών
περιβαλλόντων και πρακτικών.
Προτείνεται η ολιστική μελέτη των αντικειμένων με βασική επιδίωξη:
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 4
• Την ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας
• Την δημιουργική αντιμετώπιση των προβλημάτων
• Τη μείωση των εξειδικευμένων γνώσεων και
• Τη συσχέτιση της διδασκαλίας με τις πραγματικές καταστάσεις της ζωής.
• Την παροχή ευκαιριών στους μαθητές να εμβαθύνουν και να διαμορφώσουν
μεταγνωστικές σκέψεις και στάσεις που θα εφαρμόσουν στην καθημερινή τους ζωή.
Γι’ αυτό σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ. θα πρέπει:
• Η διδακτική πορεία να βασίζεται στην έμφυτη περιέργεια του μαθητή και στην
αυτενέργειά του.
• Να παρακινεί και να αξιοποιεί διάφορες πηγές και μέσα.
• Να συνδυάζει τη θεωρία με την πράξη για την απόκτηση κριτικών δεξιοτήτων και
δεξιοτήτων μεθοδολογικού χαρακτήρα.
• Να αξιοποιείται η στήριξη σε προηγούμενες γνώσεις, εμπειρίες και βιώματα των
μαθητών.
Αυτό σημαίνει ότι οι δραστηριότητες και οι εργασίες των μαθητών θα πρέπει όσο είναι
δυνατόν να επιλέγονται από το χώρο των ενδιαφερόντων τους, το περιβάλλον τους και τις
προσωπικές τους εμπειρίες κριτήρια που αποτέλεσαν βασικό κριτήριο στην επιλογή του
θέματος μας.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού οφείλει να περιλαμβάνει μια γνωσιακή πλευρά που αφορά
κυρίως την οργάνωση της δόμησης της σκέψης των μαθητών και τη διαχείριση των πηγών
αλλά και μια σοβαρή κοινωνική πλευρά που έχει να κάνει με τη διαχείριση των ομάδων και
των διεργασιών που γίνονται μέσα σε αυτές. Είναι διευκολυντικός, παρέχει τεχνική βοήθεια,
ανατροφοδότηση, οδηγίες χρήσης των wiki, συζήτησης, συγγραφής, επικοινωνίας. Ενθαρρύνει
το διαμοιρασμό γνώσεων, δίνει οδηγίες αποφυγής της λογοκλοπής, ανταλλαγής, σύνθεσης
ιδεών, διαπραγμάτευσης και συνεργασίας των ομάδων με στόχο τη συνδημιουργία
περιεχομένου.
Οργάνωση διδασκαλίας
Πρόκειται για μια δραστηριότητα που δομείται ως σχέδιο έρευνας και περιλαμβάνει
συναντήσεις στην τάξη, πρόσωπο με πρόσωπο συζητήσεις δασκάλας – μαθητών, προσωπική
και ομαδική εργασία στο εργαστήριο ηλεκτρονικών υπολογιστών, συνεργασία και
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 5
αλληλεπίδραση από απόσταση (αναζήτηση πληροφοριών, επικοινωνία, ανταλλαγή ιδεών,
διαμοίραση περιεχομένου κλπ.)
Οι μαθητές λειτουργούν ως ερευνητές και ομαδικά διαπραγματεύονται τις παραπάνω
θεματικές και αναπτύσσουν συνεργατικά περιεχόμενο στο wiki. Δημιουργούν λήμματα και
σχετικούς συνδέσμους μεταξύ των σελίδων τους. Στόχος είναι να δημιουργήσουν όσο το
δυνατό περισσότερες σελίδες για κάθε θεματική ενότητα. Για την υλοποίηση της εργασίας θα
πρέπει να συνεργαστούν όλα τα μέλη του wiki μέσω του εργαλείου συζήτησης Discussion, που
ενσωματώνεται σε κάθε σελίδα. Η επικοινωνία γίνεται όπως σε ένα Forum, δηλαδή με
ασύγχρονη συζήτηση και διαπραγμάτευση πάνω στο περιεχόμενο που θα αναρτηθεί σε κάθε
σελίδα. Όλοι συμμετέχουν στη δημιουργία όλων των σελίδων για τις οποίες ορίζονται 2 ή 3
μέλη που θα λειτουργούν ως επιμελητές και θα έχουν την ευθύνη της συζήτησης, του διαλόγου
και της διαμόρφωσης του περιεχομένου κάθε σελίδας. Οι ομάδες των επιμελητών για κάθε μια
από τις προαναφερόμενες θεματικές χωρίζονται ως εξής:
α) Ιστορικοί
β) Γεωπόνοι
γ) Περιβαλλοντολόγοι
δ) Διατροφολόγοι
Βασισμένοι στις αρχές και στη φιλοσοφία της αυθεντικής μάθησης, το μαθησιακό σενάριο
και η εργασία των μαθητών περιλαμβάνει τις εξής φάσεις:
1. Προετοιμασία
2. Εισαγωγή (1η Εβδομάδα)
3. Διερεύνηση (2η Εβδομάδα)
4. Ανάπτυξη-Υλοποίηση (3η-9η Εβδομάδα)
5. Ολοκλήρωση (10η Εβδομάδα)
6. Παρουσίαση - Αξιολόγηση
1. Προετοιμασία
Προσδιορισμός του θέματος, δημιουργία του wiki, την κεντρική σελίδα με την περιγραφή, τους
στόχους και το χρονοδιάγραμμα της εργασίας, τις υποστηρικτικές ενότητες (βοήθεια,
παράδειγμα αναφοράς κ.λπ.), καθώς και τις κεντρικές θεματικές σελίδες, οι οποίες αναμένεται
να αναπτυχθούν και να εμπλουτιστούν από τους μαθητές στην πορεία της δραστηριότητας.
Επίσης, θα πρέπει να δημιουργήσει για κάθε μαθητή λογαριασμό στην πλατφόρμα wiki.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 6
2. Εισαγωγή
Παρουσιάζεται αναλυτικά το θέμα και οι στόχοι της εργασίας. Οι μαθητές της τάξης
χωρίζονται σε ομάδες επιμελητών και αναλαμβάνουν μια θεματική ενότητα για την οποία θα
έχουν την ευθύνη δημιουργίας και επίβλεψης. Παρουσιάζεται αντίστοιχο παράδειγμα wiki και
σελίδες από τη Wikipedia. Ο διδακτικός σκοπός σε αυτή την πρώτη φάση είναι οι μαθητές να
γνωρίσουν μια εφαρμογή των wikis και συγκεκριμένα τη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια
Βικιπαίδεια, να μπορούν να αναζητούν πληροφορίες μέσα σε αυτή και να αναγνωρίσουν τον
«ανοικτό» χαρακτήρα της.
Ο εκπαιδευτικός έχει ήδη δημιουργήσει την κεντρική σελίδα, με το θέμα διαπραγμάτευσης και
προσθέτει τα ονόματα των μαθητών που συμμετέχουν. Επίσης, δίνει στους μαθητές τα
στοιχεία του λογαριασμού τους. Οι μαθητές έρχονται σε επαφή με το περιβάλλον wiki που θα
χρησιμοποιήσουν και επισκέπτονται τις κεντρικές σελίδες που υπάρχουν ήδη στο wiki (της
βοήθειας, των πηγών, της ενημέρωσης, των συχνών ερωτήσεων κ.λπ.). Παράλληλα,
εξοικειώνονται με τα εργαλεία συζήτησης και επεξεργαστή κειμένου του περιβάλλοντος. Από
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 7
τους μαθητές ζητείται ως την επόμενη συνάντηση στην τάξη να ανταλλάξουν απόψεις και
ιδέες χρησιμοποιώντας τις σελίδες συζήτησης, να εντοπίσουν σχετικές πηγές πληροφοριών
και να τις κοινοποιήσουν στους συμμαθητές τους, να εξοικειωθούν με τον κειμενογράφο και
να διατυπώσουν ερωτήσεις ή απορίες στις σελίδες συζήτησης.
3. Διερεύνηση
Στη φάση αυτή ο βασικός διδακτικός σκοπός είναι οι μαθητές να μάθουν τη γλώσσα των wikis
και να αποκτήσουν την ικανότητα να γράφουν σε μία τέτοια πλατφόρμα. Στην
πραγματικότητα από απλοί χρήστες και «καταναλωτές» πληροφορίας μετατρέπονται σε
συγγραφείς και «παραγωγούς» πληροφορίας.
Κάθε μέλος της ομάδας προχωράει ατομικά σε διερεύνηση, αναζήτηση, συλλογή και
αξιολόγηση σχετικών πληροφοριών, τόσο από προτεινόμενες ηλεκτρονικές ή συμβατικές
πηγές όσο και από άλλες πηγές στο Διαδίκτυο. Η εργασία αυτή θα πρέπει να γίνεται και σε
χρόνο εκτός των εργαστηριακών ασκήσεων. Στόχος είναι όλοι οι μαθητές να δημιουργήσουν
όσο το δυνατόν περισσότερες σελίδες-λήμματα γύρω από τις θεματικές ενότητες. Για το
σκοπό αυτό, προτείνεται τα μέλη να συνεργάζονται συστηματικά μέσω του εργαλείου
συζήτησης κάθε σελίδας, και να διαπραγματευτούν, σε πρώτη φάση, τα λήμματα και τις
αντίστοιχες σελίδες που θα δημιουργήσουν στη συγκεκριμένη ενότητα. Η εκπαιδευτικός
παρακολουθεί τις σελίδες συζήτησης των μαθητών και των βοηθητικών ενοτήτων και απαντά
σε πιθανές ερωτήσεις.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 8
4. Ανάπτυξη-Υλοποίηση
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε διάρκεια και πιο ουσιαστική φάση της εργασίας, η οποία
αφορά στη συνεργασία ανάμεσα στους μαθητές και στη συνδημιουργία περιεχόμενου.
Περιλαμβάνει εργαστηριακές ενότητες στο εργαστήριο υπολογιστών και ηλεκτρονική
παρουσία-εργασία από απόσταση.
Οι μαθητές δημιουργούν τις σελίδες στην ενότητά τους με επιμέρους θέματα και τις
εμπλουτίζουν βήμα-βήμα με νέο περιεχόμενο, δουλεύοντας τόσο από το σχολικό εργαστήριο
όσο και από το σπίτι τους. Παράλληλα, γίνεται συζήτηση στην τάξη για πιθανά θέματα ή
προβλήματα που έχουν εμφανιστεί και η εκπαιδευτικός δίνει τις απαραίτητες διευκρινήσεις
και τεχνική βοήθεια (π.χ. ενσωμάτωση εικόνας και γραφικών, εισαγωγή βίντεο YouTube,
δημιουργία υπερσύνδεσμων στο wiki κ.α.). Οι μαθητές συζητούν συστηματικά (και από το
σπίτι) στις αντίστοιχες σελίδες του wiki, μοιράζονται πηγές πληροφοριών,
διαπραγματεύονται και συνδιαμορφώνουν το περιεχόμενο, εμπλουτίζουν τις σελίδες τους με
νέο περιεχόμενο και πολυμεσικό υλικό, προσδιορίζουν τις λέξεις κλειδιά και εισάγουν
συνδέσμους μεταξύ σελίδων διορθώνουν συντακτικά και γραμματικά λάθη, κάνουν
παρεμβάσεις αισθητικού χαρακτήρα κ.λπ.. Η εκπαιδευτικός καθοδηγεί και προτρέπει τους
μαθητές να επικοινωνούν μεταξύ τους στις σελίδες συζήτησης του wiki, έτσι ώστε να
αναπτύσσουν το περιεχόμενο τους αυθεντικά, αποφεύγοντας την αντιγραφή από άλλες πηγές.
Τους υποστηρίζει ώστε κάθε νέο υλικό να προκύπτει μετά από σύνθεση, προσαρμογή και
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 9
διαπραγμάτευση μέσα στην ομάδα. Τέλος, τους ενθαρρύνει να συμμετέχουν όλοι ενεργά και
τους ενημερώνει περιοδικά για την πρόοδο του έργου.
Σελίδες που δημιουργήθηκαν:
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ – ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΑΙΝΑΣ
ΓΑΜΟΣ
ΓΕΝΝΗΣΗ
ΓΙΟΡΤΕΣ - ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ
ΗΘΗ - ΕΘΙΜΑ - ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ
ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ - ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ
ΟΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
ΑΣΧΟΛΙΕΣ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΕΣ
ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ - ΠΡΑΜΑΤΕΥΤΕΣ
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΦΑΓΗΤΑ
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 10
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 11
ΓΕΩΡΓΙΑ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΟΔΙΑΣ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΙΑΣ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑΣ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΤΑΤΑΣ
ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΧΛΑΔΙΑΣ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 12
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 13
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΕΙΦΟΡΙΑ
ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΛΑΣΗΣ
Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ
ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ
ΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΥΓΕΙΑ
ΥΓΙΕΙΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ - ΣΥΝΤΑΓΙΕΣ - ΒΟΤΑΝΑ
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΦΑΓΗΤΑ
ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ ΜΑΡΜΕΛΑΔΕΣ
ΚΟΝΣΕΡΒΟΠΟΙΗΣΗ
ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 14
ΤΑ ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ
ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ ΦΥΤΑ - ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΔΟΤΑ
Ταινία μικρού μήκους
ΤΑΙΝΙΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ "ΕΝΑΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ... ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ"
ΤΙΤΛΟΣ: ΓΕΩΡΓΙΑ "ΦΥΣΙΚΑ"
5. Ολοκλήρωση
Είναι η τελική φάση της εργασίας. Αφού έχει οριστικοποιηθεί το περιεχόμενο κάθε σελίδας, οι
μαθητές κάνουν τις τελικές διορθώσεις και προσαρμογές. Παράλληλα, πλοηγούνται στο wiki
και μελετούν το υλικό που έχει δημιουργηθεί από τις άλλες ομάδες. Στη φάση αυτή,
αποφασίζουν για τη διασύνδεση σελίδων μεταξύ διαφορετικών θεματικών. Στο τέλος, κάθε
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 15
ομάδα παρουσιάζει την εργασία της στην τάξη, γίνεται συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων,
ανασκόπηση και προκύπτουν τα συμπεράσματα από την εργασία αυτή.
6. Παρουσίαση - Αξιολόγηση
Η αξιολόγηση της εργασίας πρέπει να αφορά
• στο περιεχόμενο και στη ποιότητα των σελίδων του wiki
• στην τεχνική αρτιότητα και οργάνωση του wiki
• στη συμμετοχή και στην ατομική συμβολή κάθε μαθητή
• στη συνεργασία ανάμεσα στους μαθητές κάθε ομάδας.
Παρουσίαση:Οι μαθητές, αφού ολοκλήρωσαν την εργασία τους παρουσίασαν τα
αποτελέσματα στο σχολείο σε σχετική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Μαΐου
2013, όπου έγινε συζήτηση και εξαγωγή συμπερασμάτων.
5. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ
Δημιουργήσαμε την περιβαλλοντική ταινία μικρού μήκους «ΓΕΩΡΓΙΑ ¨ΦΥΣΙΚΑ¨». Ένας
γεωργικός κύκλος με οικολογικό αποτύπωμα, το σενάριο της οποίας έγραψαν οι μαθητές
συνεργατικά στο wiki, για την συμμετοχή μας στο 3ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό «Ένας
πλανήτης … μια ευκαιρία».
Επίσης υλοποιούμε στην αυλή του σχολείου μας τη δημιουργία και περιποίηση
βιολογικού λαχανόκηπου, φτιάξαμε κομποστοποιητή και σαπούνι ώστε να εκμεταλλευτούμε
έμπρακτα εφαρμογές πράσινης χημείας στο σχολείο μας. Ακόμα φτιάξαμε μαρμελάδα και
σπανακόπιτες από τα σπανάκια του κήπου του σχολείου για να προωθήσουμε τη υγιεινή
παραδοσιακή διατροφή. Πήραμε συνεντεύξεις για να μάθουμε λεπτομερώς την ιστορία του
χωριού μας, τις γεωργικές καλλιέργειες, την συγκομιδή και παραγωγή ελαιολάδου.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ»
Σελίδα 16
6. ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΞΗΧΘΗΣΑΝ
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ WIKIS
 Βελτίωση συγγραφικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων
 Ευκολότερη επικοινωνία μεταξύ των ομάδων των μαθητών
 Απόκτηση νέας γνώσης μέσω έκφρασης και ανταλλαγής ιδεών
 Καλύτερος διαμοιρασμός της γνώσης
 Άμεση ανατροφοδότηση της συνεισφοράς των μαθητών
 Ανάλυψη ευθύνης από μέρους των μαθητών
 Καινοτομία, δυναμικότητα, ευελιξία
 Το ενδιαφέρον των παιδιών
 Η αλληλεπίδραση των παιδιών,
 Η ανάπτυξη της συνεργατικότητας
 Η επικοινωνία των παιδιών μεταξύ τους
 Η ικανοποίηση για την δική τους δημιουργία
Η αξιοποίηση των wikis στη διδασκαλία και τη μάθηση μπορεί να προσφέρει ένα ευρύ πεδίο
εφαρμογών οι οποίες φέρνουν το μαθητή στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας κάνοντας τον
δημιουργό και ταυτόχρονα χρήστη μιας διαρκούς εξελισσόμενης γνώσης σε ένα δυναμικό
συνεχών ανταλλαγών ιδεών, γνώσεων, συναισθημάτων, ικανοτήτων και κυρίως ….. τρόπων να
μαθαίνουμε.

Πρόγραμμα wiki: ¨Δημαινιώτικη γη: γεωργία και αειφορία¨

  • 1.
    ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣΜΕ ΤΙΤΛΟ: «ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΗΜΑΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΤΑΞΕΙΣ: Ε΄- ΣΤ΄ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ: 10 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 - 2013
  • 2.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 2 1. ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ Δασκάλα και μαθητές των Β΄ Ε΄ και Στ΄ τάξεων του Δημοτικού σχολείου Δήμαινας. Προϊσταμένη του 3/θ Δημοτικού Σχολείου Δήμαινας. Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων Δημοτικού Σχολείου Τοπική κοινωνία 2. ΑΦΟΡΜΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η επιλογή του θέματος έγινε από κοινού με τους μαθητές μας, οι οποίοι ζουν σε μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων να ασχολούνται με τη γεωργία. Η μεγάλη τους ενασχόληση με την γεωργία και το περιβάλλον τους κινητροδότησε θετικά να ασχοληθούν με την παρούσα δράση που αποτέλεσε πλαίσιο για αυθεντική μάθηση. Επίσης πήραμε αφόρμηση και από τα κείμενα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της UNESCO για τις σύγχρονες κατευθύνσεις της εκπαίδευσης, που αναφέρονται στον κρίσιμο ρόλο της στην διαμόρφωση της έννοιας και του περιεχομένου της Αειφόρου Ανάπτυξης (η διευρυμένη έννοια του περιβάλλοντος που πέρα από το αναντικατάστατο οικολογικό απόθεμα, σε μία συνολική θεώρηση οποιουδήποτε θέματος, περιλαμβάνει και το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό απόθεμα). Σύμφωνα με την UNESCO, τα έτη 2005-2014 έχουν οριστεί ως η «Δεκαετία της εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη». Σύμφωνα και με τη 106553/Γ7/13-10-2006 «Το πλαίσιο Αναφοράς της εκπαίδευσης για τη Αειφορία και οι Σχολικές δραστηριότητες», το έτος 2013 είναι αφιερωμένο στο Ανθρωπογενές περιβάλλον και την αειφόρο διαχείριση. Ενδεικτικές ιστοσελίδες για θέματα βασικών αρχών και περιεχομένου της εκπαίδευσης για την αειφόρο ανάπτυξη: Η Διακήρυξη της Χιλιετίας : http://www.unric.org/el/human-rights-greek Ιστοσελίδα της UNESCO για την εκπαίδευση για την Αειφόρο ανάπτυξη www.unesco.org/ Βασικές αρχές μας είναι η διεπιστημονική θεώρηση του θέματος (τεχνολογικός αλφαβητισμός, θεατρική αγωγή, γλωσσική καλλιέργεια), η βιωματική προσέγγιση, η ενθάρρυνση της μαθητικής πρωτοβουλίας, το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία, η ανάπτυξη του δημοκρατικού διαλόγου και της ανταλλαγής απόψεων, η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης.
  • 3.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 3 3. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ H διεύθυνση του wiki είναι: http://aeiforia.wikispaces.com/ για είσοδο επικοινωνήστε στο παρακάτω mail: amarkop@sch.gr. Πολλές από τις σελίδες μας δημοσιοποιήσαμε και στο περιοδικό μας: http://schoolpress.sch.gr/dimdimain/ Ο χρόνος υλοποίησης της δραστηριότητας ήταν από αρχές Δεκεμβρίου του 2012 έως μέσα Φεβρουαρίου του 2013. Η εργασία των μαθητών γινόταν κυρίως στο χώρο του σχολείου αλλά και από το σπίτι για όσους διέθεταν σύνδεση internet. Ο γενικός σκοπός του παρόντος wiki είναι η διερεύνηση και η συνεργατική ανάπτυξη υλικού με θέμα: «Ανθρωπογενές Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη Αγροοικοσυστημάτων» και τίτλο: «Δημαινιώτικη Γη : Γεωργία και Αειφορία». Το wiki έχει τη δομή μικρής εγκυκλοπαίδειας και εστιάζει στις παρακάτω θεματικές ενότητες: α) Το περιβάλλον και η ιστορία: τοπική ιστορία, ιστορία μετακινήσεων, ιστορία γεωργικών εκμεταλλεύσεων του χωριού μας. β) Το περιβάλλον και η διαχείριση των καλλιεργειών στις μέρες μας: οι καλλιέργειες του χωριού μας και οι εργασίες που γίνονται σε αυτές ετησίως. γ) Το περιβάλλον ως πεδίο διαλόγου (τρόποι προστασίας του): μέσω ανάπτυξης εφαρμογών πράσινης χημείας για την παρασκευή «σκευασμάτων» καθημερινής χρήσης, τη διαχείριση απορριμμάτων και επεξεργασία λημμάτων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη γνωριμία με συστήματα χαρακτηρισμού ενεργειακής κλάσης, δυσμενείς επιπτώσεις γεωργίας και βιολογικοί τρόποι υπερκερασμού τους. δ) Περιβάλλον και υγεία - ποιότητα ζωής: άσκηση, διατροφή, παραδοσιακά φαγητά, βότανα, θεραπείες. Παιδαγωγική μεθοδολογία υλοποίησης • Αξιοποιεί τη μέθοδο του σχεδίου εργασίας ως κύρια τεχνική διδασκαλίας και κατά περιπτώσεις τη μελέτη πεδίου. • Εφαρμόζει τις αρχές της ομαδοσυνεργατικής μάθησης. • Ενισχύει την κατεύθυνση της διαθεματικότητας και • Στοχεύει στην παιδαγωγική αξιοποίηση ελκυστικών για τους μαθητές διαδικτυακών περιβαλλόντων και πρακτικών. Προτείνεται η ολιστική μελέτη των αντικειμένων με βασική επιδίωξη:
  • 4.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 4 • Την ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας • Την δημιουργική αντιμετώπιση των προβλημάτων • Τη μείωση των εξειδικευμένων γνώσεων και • Τη συσχέτιση της διδασκαλίας με τις πραγματικές καταστάσεις της ζωής. • Την παροχή ευκαιριών στους μαθητές να εμβαθύνουν και να διαμορφώσουν μεταγνωστικές σκέψεις και στάσεις που θα εφαρμόσουν στην καθημερινή τους ζωή. Γι’ αυτό σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ. θα πρέπει: • Η διδακτική πορεία να βασίζεται στην έμφυτη περιέργεια του μαθητή και στην αυτενέργειά του. • Να παρακινεί και να αξιοποιεί διάφορες πηγές και μέσα. • Να συνδυάζει τη θεωρία με την πράξη για την απόκτηση κριτικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων μεθοδολογικού χαρακτήρα. • Να αξιοποιείται η στήριξη σε προηγούμενες γνώσεις, εμπειρίες και βιώματα των μαθητών. Αυτό σημαίνει ότι οι δραστηριότητες και οι εργασίες των μαθητών θα πρέπει όσο είναι δυνατόν να επιλέγονται από το χώρο των ενδιαφερόντων τους, το περιβάλλον τους και τις προσωπικές τους εμπειρίες κριτήρια που αποτέλεσαν βασικό κριτήριο στην επιλογή του θέματος μας. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού οφείλει να περιλαμβάνει μια γνωσιακή πλευρά που αφορά κυρίως την οργάνωση της δόμησης της σκέψης των μαθητών και τη διαχείριση των πηγών αλλά και μια σοβαρή κοινωνική πλευρά που έχει να κάνει με τη διαχείριση των ομάδων και των διεργασιών που γίνονται μέσα σε αυτές. Είναι διευκολυντικός, παρέχει τεχνική βοήθεια, ανατροφοδότηση, οδηγίες χρήσης των wiki, συζήτησης, συγγραφής, επικοινωνίας. Ενθαρρύνει το διαμοιρασμό γνώσεων, δίνει οδηγίες αποφυγής της λογοκλοπής, ανταλλαγής, σύνθεσης ιδεών, διαπραγμάτευσης και συνεργασίας των ομάδων με στόχο τη συνδημιουργία περιεχομένου. Οργάνωση διδασκαλίας Πρόκειται για μια δραστηριότητα που δομείται ως σχέδιο έρευνας και περιλαμβάνει συναντήσεις στην τάξη, πρόσωπο με πρόσωπο συζητήσεις δασκάλας – μαθητών, προσωπική και ομαδική εργασία στο εργαστήριο ηλεκτρονικών υπολογιστών, συνεργασία και
  • 5.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 5 αλληλεπίδραση από απόσταση (αναζήτηση πληροφοριών, επικοινωνία, ανταλλαγή ιδεών, διαμοίραση περιεχομένου κλπ.) Οι μαθητές λειτουργούν ως ερευνητές και ομαδικά διαπραγματεύονται τις παραπάνω θεματικές και αναπτύσσουν συνεργατικά περιεχόμενο στο wiki. Δημιουργούν λήμματα και σχετικούς συνδέσμους μεταξύ των σελίδων τους. Στόχος είναι να δημιουργήσουν όσο το δυνατό περισσότερες σελίδες για κάθε θεματική ενότητα. Για την υλοποίηση της εργασίας θα πρέπει να συνεργαστούν όλα τα μέλη του wiki μέσω του εργαλείου συζήτησης Discussion, που ενσωματώνεται σε κάθε σελίδα. Η επικοινωνία γίνεται όπως σε ένα Forum, δηλαδή με ασύγχρονη συζήτηση και διαπραγμάτευση πάνω στο περιεχόμενο που θα αναρτηθεί σε κάθε σελίδα. Όλοι συμμετέχουν στη δημιουργία όλων των σελίδων για τις οποίες ορίζονται 2 ή 3 μέλη που θα λειτουργούν ως επιμελητές και θα έχουν την ευθύνη της συζήτησης, του διαλόγου και της διαμόρφωσης του περιεχομένου κάθε σελίδας. Οι ομάδες των επιμελητών για κάθε μια από τις προαναφερόμενες θεματικές χωρίζονται ως εξής: α) Ιστορικοί β) Γεωπόνοι γ) Περιβαλλοντολόγοι δ) Διατροφολόγοι Βασισμένοι στις αρχές και στη φιλοσοφία της αυθεντικής μάθησης, το μαθησιακό σενάριο και η εργασία των μαθητών περιλαμβάνει τις εξής φάσεις: 1. Προετοιμασία 2. Εισαγωγή (1η Εβδομάδα) 3. Διερεύνηση (2η Εβδομάδα) 4. Ανάπτυξη-Υλοποίηση (3η-9η Εβδομάδα) 5. Ολοκλήρωση (10η Εβδομάδα) 6. Παρουσίαση - Αξιολόγηση 1. Προετοιμασία Προσδιορισμός του θέματος, δημιουργία του wiki, την κεντρική σελίδα με την περιγραφή, τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα της εργασίας, τις υποστηρικτικές ενότητες (βοήθεια, παράδειγμα αναφοράς κ.λπ.), καθώς και τις κεντρικές θεματικές σελίδες, οι οποίες αναμένεται να αναπτυχθούν και να εμπλουτιστούν από τους μαθητές στην πορεία της δραστηριότητας. Επίσης, θα πρέπει να δημιουργήσει για κάθε μαθητή λογαριασμό στην πλατφόρμα wiki.
  • 6.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 6 2. Εισαγωγή Παρουσιάζεται αναλυτικά το θέμα και οι στόχοι της εργασίας. Οι μαθητές της τάξης χωρίζονται σε ομάδες επιμελητών και αναλαμβάνουν μια θεματική ενότητα για την οποία θα έχουν την ευθύνη δημιουργίας και επίβλεψης. Παρουσιάζεται αντίστοιχο παράδειγμα wiki και σελίδες από τη Wikipedia. Ο διδακτικός σκοπός σε αυτή την πρώτη φάση είναι οι μαθητές να γνωρίσουν μια εφαρμογή των wikis και συγκεκριμένα τη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια, να μπορούν να αναζητούν πληροφορίες μέσα σε αυτή και να αναγνωρίσουν τον «ανοικτό» χαρακτήρα της. Ο εκπαιδευτικός έχει ήδη δημιουργήσει την κεντρική σελίδα, με το θέμα διαπραγμάτευσης και προσθέτει τα ονόματα των μαθητών που συμμετέχουν. Επίσης, δίνει στους μαθητές τα στοιχεία του λογαριασμού τους. Οι μαθητές έρχονται σε επαφή με το περιβάλλον wiki που θα χρησιμοποιήσουν και επισκέπτονται τις κεντρικές σελίδες που υπάρχουν ήδη στο wiki (της βοήθειας, των πηγών, της ενημέρωσης, των συχνών ερωτήσεων κ.λπ.). Παράλληλα, εξοικειώνονται με τα εργαλεία συζήτησης και επεξεργαστή κειμένου του περιβάλλοντος. Από
  • 7.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 7 τους μαθητές ζητείται ως την επόμενη συνάντηση στην τάξη να ανταλλάξουν απόψεις και ιδέες χρησιμοποιώντας τις σελίδες συζήτησης, να εντοπίσουν σχετικές πηγές πληροφοριών και να τις κοινοποιήσουν στους συμμαθητές τους, να εξοικειωθούν με τον κειμενογράφο και να διατυπώσουν ερωτήσεις ή απορίες στις σελίδες συζήτησης. 3. Διερεύνηση Στη φάση αυτή ο βασικός διδακτικός σκοπός είναι οι μαθητές να μάθουν τη γλώσσα των wikis και να αποκτήσουν την ικανότητα να γράφουν σε μία τέτοια πλατφόρμα. Στην πραγματικότητα από απλοί χρήστες και «καταναλωτές» πληροφορίας μετατρέπονται σε συγγραφείς και «παραγωγούς» πληροφορίας. Κάθε μέλος της ομάδας προχωράει ατομικά σε διερεύνηση, αναζήτηση, συλλογή και αξιολόγηση σχετικών πληροφοριών, τόσο από προτεινόμενες ηλεκτρονικές ή συμβατικές πηγές όσο και από άλλες πηγές στο Διαδίκτυο. Η εργασία αυτή θα πρέπει να γίνεται και σε χρόνο εκτός των εργαστηριακών ασκήσεων. Στόχος είναι όλοι οι μαθητές να δημιουργήσουν όσο το δυνατόν περισσότερες σελίδες-λήμματα γύρω από τις θεματικές ενότητες. Για το σκοπό αυτό, προτείνεται τα μέλη να συνεργάζονται συστηματικά μέσω του εργαλείου συζήτησης κάθε σελίδας, και να διαπραγματευτούν, σε πρώτη φάση, τα λήμματα και τις αντίστοιχες σελίδες που θα δημιουργήσουν στη συγκεκριμένη ενότητα. Η εκπαιδευτικός παρακολουθεί τις σελίδες συζήτησης των μαθητών και των βοηθητικών ενοτήτων και απαντά σε πιθανές ερωτήσεις.
  • 8.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 8 4. Ανάπτυξη-Υλοποίηση Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε διάρκεια και πιο ουσιαστική φάση της εργασίας, η οποία αφορά στη συνεργασία ανάμεσα στους μαθητές και στη συνδημιουργία περιεχόμενου. Περιλαμβάνει εργαστηριακές ενότητες στο εργαστήριο υπολογιστών και ηλεκτρονική παρουσία-εργασία από απόσταση. Οι μαθητές δημιουργούν τις σελίδες στην ενότητά τους με επιμέρους θέματα και τις εμπλουτίζουν βήμα-βήμα με νέο περιεχόμενο, δουλεύοντας τόσο από το σχολικό εργαστήριο όσο και από το σπίτι τους. Παράλληλα, γίνεται συζήτηση στην τάξη για πιθανά θέματα ή προβλήματα που έχουν εμφανιστεί και η εκπαιδευτικός δίνει τις απαραίτητες διευκρινήσεις και τεχνική βοήθεια (π.χ. ενσωμάτωση εικόνας και γραφικών, εισαγωγή βίντεο YouTube, δημιουργία υπερσύνδεσμων στο wiki κ.α.). Οι μαθητές συζητούν συστηματικά (και από το σπίτι) στις αντίστοιχες σελίδες του wiki, μοιράζονται πηγές πληροφοριών, διαπραγματεύονται και συνδιαμορφώνουν το περιεχόμενο, εμπλουτίζουν τις σελίδες τους με νέο περιεχόμενο και πολυμεσικό υλικό, προσδιορίζουν τις λέξεις κλειδιά και εισάγουν συνδέσμους μεταξύ σελίδων διορθώνουν συντακτικά και γραμματικά λάθη, κάνουν παρεμβάσεις αισθητικού χαρακτήρα κ.λπ.. Η εκπαιδευτικός καθοδηγεί και προτρέπει τους μαθητές να επικοινωνούν μεταξύ τους στις σελίδες συζήτησης του wiki, έτσι ώστε να αναπτύσσουν το περιεχόμενο τους αυθεντικά, αποφεύγοντας την αντιγραφή από άλλες πηγές. Τους υποστηρίζει ώστε κάθε νέο υλικό να προκύπτει μετά από σύνθεση, προσαρμογή και
  • 9.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 9 διαπραγμάτευση μέσα στην ομάδα. Τέλος, τους ενθαρρύνει να συμμετέχουν όλοι ενεργά και τους ενημερώνει περιοδικά για την πρόοδο του έργου. Σελίδες που δημιουργήθηκαν: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ – ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΑΙΝΑΣ ΓΑΜΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗ ΓΙΟΡΤΕΣ - ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ ΗΘΗ - ΕΘΙΜΑ - ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ - ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ ΟΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΑΣΧΟΛΙΕΣ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΕΣ ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ - ΠΡΑΜΑΤΕΥΤΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΦΑΓΗΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
  • 10.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 10
  • 11.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 11 ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΟΔΙΑΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΙΑΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΤΑΤΑΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΧΛΑΔΙΑΣ
  • 12.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 12
  • 13.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 13 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΛΑΣΗΣ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΥΓΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ - ΣΥΝΤΑΓΙΕΣ - ΒΟΤΑΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΦΑΓΗΤΑ ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ ΜΑΡΜΕΛΑΔΕΣ ΚΟΝΣΕΡΒΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ
  • 14.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 14 ΤΑ ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ ΦΥΤΑ - ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΔΟΤΑ Ταινία μικρού μήκους ΤΑΙΝΙΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ "ΕΝΑΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ... ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ" ΤΙΤΛΟΣ: ΓΕΩΡΓΙΑ "ΦΥΣΙΚΑ" 5. Ολοκλήρωση Είναι η τελική φάση της εργασίας. Αφού έχει οριστικοποιηθεί το περιεχόμενο κάθε σελίδας, οι μαθητές κάνουν τις τελικές διορθώσεις και προσαρμογές. Παράλληλα, πλοηγούνται στο wiki και μελετούν το υλικό που έχει δημιουργηθεί από τις άλλες ομάδες. Στη φάση αυτή, αποφασίζουν για τη διασύνδεση σελίδων μεταξύ διαφορετικών θεματικών. Στο τέλος, κάθε
  • 15.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 15 ομάδα παρουσιάζει την εργασία της στην τάξη, γίνεται συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων, ανασκόπηση και προκύπτουν τα συμπεράσματα από την εργασία αυτή. 6. Παρουσίαση - Αξιολόγηση Η αξιολόγηση της εργασίας πρέπει να αφορά • στο περιεχόμενο και στη ποιότητα των σελίδων του wiki • στην τεχνική αρτιότητα και οργάνωση του wiki • στη συμμετοχή και στην ατομική συμβολή κάθε μαθητή • στη συνεργασία ανάμεσα στους μαθητές κάθε ομάδας. Παρουσίαση:Οι μαθητές, αφού ολοκλήρωσαν την εργασία τους παρουσίασαν τα αποτελέσματα στο σχολείο σε σχετική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Μαΐου 2013, όπου έγινε συζήτηση και εξαγωγή συμπερασμάτων. 5. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ Δημιουργήσαμε την περιβαλλοντική ταινία μικρού μήκους «ΓΕΩΡΓΙΑ ¨ΦΥΣΙΚΑ¨». Ένας γεωργικός κύκλος με οικολογικό αποτύπωμα, το σενάριο της οποίας έγραψαν οι μαθητές συνεργατικά στο wiki, για την συμμετοχή μας στο 3ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό «Ένας πλανήτης … μια ευκαιρία». Επίσης υλοποιούμε στην αυλή του σχολείου μας τη δημιουργία και περιποίηση βιολογικού λαχανόκηπου, φτιάξαμε κομποστοποιητή και σαπούνι ώστε να εκμεταλλευτούμε έμπρακτα εφαρμογές πράσινης χημείας στο σχολείο μας. Ακόμα φτιάξαμε μαρμελάδα και σπανακόπιτες από τα σπανάκια του κήπου του σχολείου για να προωθήσουμε τη υγιεινή παραδοσιακή διατροφή. Πήραμε συνεντεύξεις για να μάθουμε λεπτομερώς την ιστορία του χωριού μας, τις γεωργικές καλλιέργειες, την συγκομιδή και παραγωγή ελαιολάδου.
  • 16.
    ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WIKI:«ΔΗΜΑΙΝΙΩΤΙΚΗ ΓΗ: ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑ» Σελίδα 16 6. ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΞΗΧΘΗΣΑΝ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ WIKIS  Βελτίωση συγγραφικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων  Ευκολότερη επικοινωνία μεταξύ των ομάδων των μαθητών  Απόκτηση νέας γνώσης μέσω έκφρασης και ανταλλαγής ιδεών  Καλύτερος διαμοιρασμός της γνώσης  Άμεση ανατροφοδότηση της συνεισφοράς των μαθητών  Ανάλυψη ευθύνης από μέρους των μαθητών  Καινοτομία, δυναμικότητα, ευελιξία  Το ενδιαφέρον των παιδιών  Η αλληλεπίδραση των παιδιών,  Η ανάπτυξη της συνεργατικότητας  Η επικοινωνία των παιδιών μεταξύ τους  Η ικανοποίηση για την δική τους δημιουργία Η αξιοποίηση των wikis στη διδασκαλία και τη μάθηση μπορεί να προσφέρει ένα ευρύ πεδίο εφαρμογών οι οποίες φέρνουν το μαθητή στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας κάνοντας τον δημιουργό και ταυτόχρονα χρήστη μιας διαρκούς εξελισσόμενης γνώσης σε ένα δυναμικό συνεχών ανταλλαγών ιδεών, γνώσεων, συναισθημάτων, ικανοτήτων και κυρίως ….. τρόπων να μαθαίνουμε.