1ο
: Ηέννοια της φιλοξενίας. Η φιλοξενία και ο ξένος στην Παλαιά Διαθήκη
Αρβανίτης Δημήτρης, Παπαδόπουλος Αντώνιος, Πιστικός Λάμπρος, Τσιακάλου
Αναστασία- Ειρήνη
2ο
: Η φιλοξενία και ο ξένος στην Καινή Διαθήκη
Αντωνίου Λεωνίδας, Γκιάλπη Άντι, Ευθυμίου Κοσμάς, Κοτρίδης Κωνσταντίνος,
Σπανοθύμνιος Χρήστος
3ο
: Η φιλοξενία και ο ξένος στην ιστορία της Εκκλησίας. Η φιλοξενία σήμερα
Γεωργίου Ελένη, Θεοδώρου Περσεφόνη, Δημακοπούλου Μαριάμ, Κυριακού
Κατερίνα
3.
Να κατανοήσουμετη φιλοξενία ως μέρος
του πολιτισμού και της ιστορία μας.
Να προβάλουμε τη θέση του
χριστιανισμού απέναντι στον ξένο.
Να ερευνήσουμε τη θέση της φιλοξενίας
ως αποδοχής του άλλου μέσα από τα
κείμενα.
4.
Η φιλοξενία, απότο φιλώ (= αγαπώ) + ξένος,
αναφέρεται στην πράξη της περίθαλψης και
φροντίδας ενός ξένου στο σπίτι κάποιου.
Επίσης η φιλοξενία ως αποδοχή του άλλου
είναι στάση ζωής ενώ η ξενικότητα μπορεί να
νοηθεί σαν υπαρξιακή κατάσταση γενικά.
5.
Η πατροπαράδοτη αρετήτης φιλοξενίας έχει
τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα (Ξένιος
Δίας), όπου οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τη
φιλοξενία ως καθήκον που επέβαλε η
θρησκεία και η ηθική. Οι φιλοξενούμενοι
σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμα πλένονταν,
έτρωγαν, έπιναν και αναπαύονταν. Όταν
έφευγαν έπαιρναν εφόδια για το ταξίδι και
δώρα ενώ δένονταν με τους φιλοξενούμενους
με δεσμούς φιλίας.
6.
Αργότερα ο Χριστιανισμόςμε τη
διδασκαλία του για την αδιάκριτη αγάπη
προς όλους και την αντίληψη για τη
φιλοξενία ως αποδοχή του άλλου,
συνεχίζει την ίδια παράδοση ώστε η
Ελλάδα να φημίζεται για την φιλοξενία της.
Αυτή την παράδοση οφείλουμε να
προβάλουμε και να ακολουθήσουμε.
7.
Ένα μεσημέρι οΑβραάμ καθόταν
μπροστά στη σκηνή του, όταν
εμφανίστηκαν τρεις άντρες.
Ο Αβραάμ αφού τους προσκύνησε
διέταξε να φέρουν νερό για να
πλύνουν τα πόδια τους και να
ξεκουραστούν. Μετά είπε στη Σάρα τη
γυναίκα του να ετοιμάσει τραπέζι γι'
αυτούς.
Αφού οι τρεις άντρες έφαγαν, είπαν
στον Αβραάμ, ότι του χρόνου τέτοια
εποχή, που θα ξανάρθουν, η Σάρα θα
έχει αποκτήσει γιο.
Στην φιλοξενία του Αβραάμ η
Εκκλησία είδε την πρώτη φανέρωση
της Αγίας Τριάδας (Πατέρας, Υιός,
Άγιο Πνεύμα).
“Η ΕΝ Τ ΣΚΗΝ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ ΤΗΣ ΖΩΑΡΧΙΚΗΣ ΤΡΙΑΔΟΣῌ ῌ
ΦΑΝΕΡΩΣΙΣ, Βυζαντινό Μουσε ο Αθην νῖ ῶ
8.
Ο ΜωσαϊκόςΝόμος περιέχει πολυάριθμες
ευνοϊκές διατάξεις έναντι των ξένων.
Προτείνει π .χ. την ανάπαυση του
Σαββάτου «για να μπορεί να ανασάνει ο
δούλος σου και ο ξένος που σου
δουλεύουν»(Εξ.23,12) και επιτάσσει:
«Ξένον μη καταπίεζε, γιατί ξέρετε πώς
αισθάνεται ο ξένος, αφού κι εσείς ήσαστε
ξένοι στην Αίγυπτο»(Εξ.23,9).
Την ίδια στάση τηρούν και οι προφήτες.
9.
Ο ξένοςδεν διανυκτέρευε έξω· άνοιγα την
πόρτα μου στον οδοιπόρο (Ιώβ 31,32).
Και αν κάποιος ξένος παροικεί μαζί σου
στη γη σας, δεν θα τον θλίψετε· ο ξένος,
που παροικεί με σας, θα είναι σε σας
όπως ο αυτόχθονας, και θα τον αγαπάς
όπως τον εαυτό σου· επειδή, ξένοι
σταθήκατε στη γη της Αιγύπτου. Εγώ είμαι
ο Κύριος ο Θεός σας. (Λευιτικό 19,33-34)
10.
Ψαλμ.39[Ο΄38],13:
«Την προσευχή μου,Κύριε, άκουσε,
πρόσεξε την κραυγή μου
στα δάκρυά μου μη σωπαίνεις,
γιατί είμαι μόνο ένας φιλοξενούμενός σου,
ξένος, χωρίς δικαιώματα,
σαν όλους τους προγόνους μου».
11.
ΜΑΤΘ.25
35 Γιατίπείνασα και μου
δώσατε να φάω, δίψασα και
μου δώσατε να πιω, ήμουν
ξένος και με περιμαζέψατε4
43 ήμουν ξένος και δεν με
περιμαζέψατε, γυμνός και
δεν με ντύσατε, άρρωστος
και φυλακισμένος και δεν
ήρθατε να με δείτε».
12.
Ο Ιησούς μετην
παραβολή του καλού
Σαμαρείτη θέλει να
διδάξει ότι δεν υπάρχουν
όρια εθνικά, φυλετικά,
θρησκευτικά κλπ. στην
έννοια του πλησίον ούτε
περιορισμοί στην εντολή
της αγάπης.
"Ο καλός Σαμαρείτης“, Βαν Γκογκ
13.
Διαβάζουμε στηνπρος Ρωμαίους 12,13, στις
ανάγκες των αγίων, να έχετε συμμετοχή· τη
φιλοξενία να επιδιώκετε.
Στην προς Εβραίους 13,1-2, διαβάζουμε, «Η
φιλαδελφία ας μένει· μη ξεχνάτε τη φιλοξενία·
επειδή, διαμέσου αυτής μερικοί φιλοξένησαν
αγγέλους, μη γνωρίζοντας».
Κατά Λουκάν 14, 13-14 : «Αντίθετα, όταν κάνεις
τραπέζι, να καλείς φτωχούς, ανάπηρους, κουτσούς,
τυφλούς. Θα είσαι μακάριος που δε θα μπορούν να
σου το ανταποδώσουν, γιατί θα σου ανταποδοθεί
όταν θ΄αναστηθούν οι δίκαιοι».
14.
Την ημέρα τηςΠεντηκοστής έλαβε χώρα
η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους
120 μαθητές (περιλαμβανομένων και των
αποστόλων του Ιησού) οπότε, σύμφωνα
με τις Πράξεις των Αποστόλων, έλαβαν
Άγιο Πνεύμα μιλώντας σε ξένες γλώσσες
(γλωσσολαλιά) «για τα θαυμαστά έργα του
Θεού», γεγονός που έγινε αντιληπτό από
Ιουδαίους και προσήλυτους που ήταν
στην Ιερουσαλήμ για τη γιορτή των
Εβδομάδων. Ως αποτέλεσμα, έπειτα και
από το κήρυγμα του Πέτρου, βαφτίστηκαν
εκείνη την ημέρα 3.000 νέα μέλη της
χριστιανικής εκκλησίας. (Πράξεις 1.13-15·
21-41)
Κυριακή της Πεντηκοστής - 1546 μ.Χ. - Mονή
Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος
15.
Βρίσκονταν ακόμα Έλληνες,Πάρθοι, Μήδοι και Ελαμίτες,
κάτοικοι της Μεσοποταμίας, της Καππαδοκίας, του Πόντου,
της Ασίας, της Φρυγίας, της Παμφυλίας, της Αιγύπτου, της
Κυρήνης, Ρωμαίοι πολίτες, Κρητικοί και Άραβες πού
μιλούσαν διάφορες γλώσσες. Άλλοι απ' αυτούς ήταν
ιουδαϊκής καταγωγής και άλλοι προσήλυτοι.
Αυτός ο μεγάλος Ξένος έστειλε τους μαθητές Του σε «όλα
τα έθνη» και εκείνοι ξενιτεύτηκαν και δίδαξαν τους
ανθρώπους σε ξένες χώρες.
16.
Οι Χριστιανοί δενξεχωρίζουν από τους άλλους ανθρώπους
στην γλώσσα ομιλίας, ούτε στις συνήθειες. Ούτε κατοικούν σε
δικές τους ξεχωριστές πόλεις, ούτε χρησιμοποιούν κάποια
γλωσσική διάλεκτο διαφορετική, ούτε ζουν με «περίεργο»
τρόπο! … Ζουν στην δική τους ο καθένας πατρίδα αλλά ως
πάροικοι. Μετέχουν σε όλα τα κοινά ως πολίτες και υπομένουν
τα πάντα, όμως σαν να ήσαν ξένοι. Η ξενιτειά είναι πατρίδα
τους και η πατρίδα τους ξενιτειά.
18.
Δώσε μου τούτοτον ξένο, που από βρέφος σαν ξένος φιλοξενήθηκε στον κόσμο.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, που οι ομόφυλοι από μίσος τον θανατώνουν σαν ξένο.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, που παραξενεύομαι να βλέπω του θανάτου το (παρά)ξένο.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, που ήξερε να φιλοξενεί τους πτωχούς και τους ξένους.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, που οι Εβραίοι από φθόνο τον απεξένωσαν από τον κόσμο.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, για να κρύψω σε τάφο, που σαν ξένος δεν είχε που να γείρει
το κεφάλι.
Δώσε μου τούτο τον ξένο, που βλέποντάς τον νεκρό η Μητέρα φώναζε: Ω, Υιέ μου και
Θεέ μου, αν και στα σπλάχνα πληγώνομαι και στην καρδιά σπαράζω που σε βλέπω
νεκρό, αλλά αναθαρρώντας από την ανάστασή σου, δοξάζω.
19.
Οργανωμένη φιλανθρωπία
παρείχε οΜ. Βασίλειος -ως
επίσκοπος πλέον- και στη
Βασιλειάδα του, την
καινούργια αυτή και
πρωτότυπη πόλη
Το μεγάλο αυτό φιλανθρωπικό
συγκρότημα διέθετε
μεγαλοπρεπή ναό,
νοσοκομείο, λεπροκομείο,
πτωχοκομείο, ορφανοτροφείο,
γηροκομείο και οικήματα για
φιλοξενία.
20.
Σημαντικό παράγοντα γιατη λειτουργία ενός Αγιορειτικού κοινοβίου αποτελεί η φιλοξενί
των προσκυνητών.
Ως προσκυνητές και όχι ως απλούς επισκέπτες υποδέχεται ο πυλωρός, ο υπεύθυνος
μοναχός που διακονεί στην πύλη της Μονής, αυτούς που εισέρχονται στην πύλη και
αφού του δείξουν το διαμονητήριο, το απαραίτητο έγγραφο εισόδου τους στο Άγιον
Όρος, τους εύχεται το «καλώς ήλθατε, καλό προσκύνημα».
Ενώ ο αρχοντάρης αφού τους υποδεχθεί στο αρχονταρίκι, στον χώρο της φιλοξενίας,
τους κερνάει κατά το Αγιορειτικό τυπικό, τσίπουρο, λουκούμι και νερό και ακολουθεί ο
διάλογος/ευχή: «Ευλογείτε»! «Ο Κύριος»! Κατόπιν τους ενημερώνει για το πρόγραμμα
της Μονής που οφείλουν οι προσκυνητές να ακολουθήσουν,. Στο τέλος τους πηγαίνει
στο δωμάτιο που θα μείνουν, ευχόμενος και αυτός «καλό προσκύνημα».
21.
Σήμερα η ΟρθόδοξηΑνατολική
Εκκλησία στέλνει ιεραποστολές σ'
όλον τον κόσμο. Έχει ιδρύσει παντού,
όπου υπάρχουν ελληνικές παροικίες,
Ορθόδοξες Χριστιανικές Εκκλησίες,
που έχουν επικεφαλής άξιους
ιεράρχες και κατώτερους κληρικούς,
έχτισε ναούς, ίδρυσε σχολεία και άλλα
ιδρύματα. Αλλά και προς τους
ιθαγενείς λαούς της Αφρικής και της
Ασίας έχουν στραφεί οι Έλληνες
ορθόδοξοι ιεραπόστολοι, έχουν
διαδώσει την ορθόδοξη χριστιανική
πίστη στην Ιαπωνία, στις μαύρες
φυλές της Αφρικής και αλλού.
22.
Στις εγκαταστάσεις τηςΚιβωτού με την βοήθεια του
πατέρα Αντωνίου τα παιδιά σιτίζονται, παρακολουθούν
φροντιστήρια για το σχολείο τους, μαθαίνουν γλώσσες
και μουσική και ψυχαγωγούνται. Παράλληλα τους
παρέχεται ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
23.
Η ΙεράΣύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος
με απόφαση της τον Νοέμβριο του 2005
όρισε την 26η
Δεκεμβρίου ως «ημέρα του
πρόσφυγα και μετανάστη» με την ευκαιρία
που το Ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας
αυτής μνημονεύει την φυγή του
νεογέννητου Ιησού στην Αίγυπτο.
24.
Την πόρτα ανοίγωτο βράδυ,
τη λάμπα κρατώ ψηλά,
να δούνε της γης οι θλιμμένοι,
να ’ρθούνε, να βρουν συντροφιά.
Να βρούνε στρωμένο τραπέζι,
σταμνί για να πιει ο καημός
κι ανάμεσά μας θα στέκει
ο πόνος, του κόσμου αδερφός.
Να βρούνε γωνιά ν’ ακουμπήσουν,
σκαμνί για να κάτσει ο τυφλός
κι εκεί καθώς θα μιλάμε
θα ’ρθει συντροφιά κι ο Χριστός.
26.
Η βιβλιογραφίαπου χρησιμοποιήθηκε
παραβάλλεται στην έκθεση της
ερευνητικής εργασίας.