บทที่ 3
พิธีกรรม และ ศาสนพิธี
ทางศาสนาพุทธ
โต๊ะหมู่
ที่นิยม
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
โต๊ะหมู่ 5
การจัดวางเช่นนี้ สาหรับงานพิธีทาบุญ
ที่บ้าน ที่ทางาน ที่ไม่เป็ นพิธีการมากนัก
ประดิษฐานพระพุทธรูปที่โต๊ะตัวบทสุด
วางพานดอกไม้ที่โต๊ะกลาง ล่าง และ
ด้านข้าง 2 ตัว ส่วนตัวล่างสุดเป็นโต๊ะยาว
ตลอด วางกระถางธูป เชิงเทียน และพาน
พุ่มทั้ง 2 ข้าง
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
โต๊ะหมู่ 7
การจัดวางเช่นนี้ มักจะจัดในงาน
รัฐพิธีต่างๆ ประดิษฐานพระพุทธรูปที่โต๊ะ
ตัวบนสุด พานพุ่มที่โต๊ะตัวรองด้านข้างๆ
ละ พาน และโต๊ะตัวรองตรงกลางอีก 1 พาน
วางแจกันดอกไม้ที่โต๊ะด้านข้างตัวสูงหลัง
พานพุ่มอีกข้างละ 1 แจกัน โต๊ะตัวล่างสุด
วางกระถางธูป และเชิงเทียน
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
การจัดวางเช่นนี้ ใช้ในศาสนพิธีสงฆ์
พิธีการใหญ่ เช่น ในพระอุโบสถ ศาลาการ
เปรียญ วิหารฯ ประดิษฐานพระพุทธรูปที่
โต๊ะตัวบนสุด วางพานพุ่ม ดอกไม้ที่โต๊ะตัว
รองด้านข้างๆ ละ 3 พุ่ม และ ตัวรอง ตรง
กลาง อีก 1 พาน วางแจกันดอกไม้ที่มุมโต๊ะ
ตัวบน หลังพานพุ่มข้างละ 2 แจกัน ส่วนตัว
ล่างสุดวางกระถางธูปเชิงเทียน ประดับเชิง
เทียนที่มุมโต๊ะ ทุกตัว วางพานพุ่มดอกไม้
โต๊ะหมู่ 9
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ดอกไม้ ธูป เทียน บูชาอะไร
ธูป... บูชา พระพุทธเจ้า
เทียน... บูชา พระธรรม และพระวินัย
ดอกไม้... บูชา พระสงฆ์
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ธูป ๓ ดอก บูชาพระคุณ 3
ของพระพุทธเจ้า ดังนี้
บูชา....พระปัญญาธิคุณ
บูชา.... พระมหากรุณาธิคุณ
บูชา.... พระบริสุทธิคุณ
ธูป 3 ดอก บูชาอะไร
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
องค์ประกอบของพิธีกรรม
1. พิธีกรรม (ทาอะไร เพื่ออะไร)
2. พิธีการ (ทาอย่างไร / ขั้นตอน)
3. พิธีกร (ใครเป็นเจ้าพิธี / ศาสนพิธีกร)
องค์ประกอบสาคัญของพิธีกรรม ดังนี้
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
การเตรียมการ
การเตรียมการที่สามารถจาแนกออกเป็นหัวข้อ
ได้ 4 ประการ ดังนี้
1. การเตรียมสถานที่
2. การเตรียมอุปกรณ์
3. การเตรียมบุคลากร
4. การเตรียมกาหนดการ
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
อุปกรณ์หลักที่ใช้ในงานศาสนพิธี
1. โต๊ะหมู่บูชา พระพุทธรูป แท่นกราบ
2. แจกันดอกไม้ หรือพานพุ่ม
3. กระถางธูป เชิงเทียน
4. ธูป เทียน บูชาพระ
5. เทียนชนวน
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
6. ที่กรวดน้า
7. สาลี กรรไกร เชื้อชนวน (น้ามันเบนซินผสมกับเทียนขี้ผึ้งแท้)
8. ใบปวารณา และจตุปัจจัยไทยธรรม
9. เครื่องขยายเสียงพร้อม อุปกรณ์
10. เครื่องรับรองพระสงฆ์ เช่น น้าร้อน น้าเย็น อาสน์สงฆ์หรือ
พรมนั่ง เสื่อ หมอนพิงกระดาษเช็ดมือ กระโถน เป็นต้น
อุปกรณ์หลักที่ใ ช้ในงานศาสนพิธี (ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
การจัดเตรียมสถานที่
สาหรับพิธีสงฆ์
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
การจัดเตรียมสถานที่
สาหรับพิธีสงฆ์ (ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
การจัดเตรียมสถานที่
สาหรับพิธีสงฆ์ (ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
หมายเหตุ : เรียง ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ตามลาดับ
การจัดเตรียม
สถานที่
พิธีทางราชการ
ที่มี โต๊ะหมู่
ธงชาติ
และรูปพระบรม-
สาทิสลักษณ์
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การจัด
โต๊ะหมู่
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การจัด
โต๊ะหมู่
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การจัด
โต๊ะหมู่
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การจัด
โต๊ะหมู่
ลงนาม
ถวาย
พระพร
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
พานพุ่มทอง
พานพุ่มเงิน
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การวาง
พานพุ่ม
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การวาง
พานพุ่ม
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การวาง
พานพุ่ม
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การวาง
พานพุ่ม
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การ
เปิ ดกรวย
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การ
เปิ ดกรวย
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
ตัวอย่าง
การ
เปิ ดกรวย
(ต่อ)
พิธีกรรมและศาสนพิธี
ทาง ศาสนาพุทธ
พิธีกรรมและศาสนพิธีมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความสงบสุข
เกิดความเรียบร้อย ในสังคม ผู้ปฏิบัติเกิดความสุข เกิดกุศล และเพื่อให้
เกิดความสามัคคีในสังคม เกิดความร่วมมือร่วมใจในการที่จะให้พุทธ
ศาสนาคงอยู่และสืบทอดต่อไป พิธีกรรมต้องมีกระบวนการที่เรียบง่าย ไม่
ฟุ่มเฟือยยุ่งยากทุกคนยอมรับที่จะปฏิบัติได้ พร้อมกันนั้นก็เป็นการอนุรักษ์
ขนบธรรมเนียมประเพณีให้มีสืบไป เป็นการปลูกฝังให้คนรุ่นใหม่ได้เข้าใจ
หลักธรรมของพระพุทธศาสนา ทาให้เกิดความรักความสามัคคีขึ้นในหมู่
คณะที่ร่วมทาพิธีกัน เป็นสิ่งชักนาให้พุทธศาสนิกชน เว้นจากการทาชั่ว
ทาความดีมีจิตใจผ่องใส แสดงถึงความร่วมมือ ความเจริญทางจิตใจของ
คนในสังคม เกิดความสุขใจ อิ่มเอมใจและเป็นแบบอย่างในการดาเนินชีวิต
ของผู้ประพฤติปฏิบัติ
สรุป
The End

พิธีกรรมและศาสนพิธีทางศาสนาพุทธ