บทที่ 1
ความรู้เบื้องต้น
เกี่ยวกับระบบสารสนเทศ
1
2
วัตถุประสงค์
–ทราบถึงความหมายของระบบ
–ทราบถึงความหมายและชนิดของระบบสารสนเทศ
–มีความเข้าใจถึงระบบสารสนเทศและการนาไปประยุกต์ใช้
–ทราบถึงหน้าที่และบทบาทของนักวิเคราะห์ระบบ
3
การดาเนินงานของหน่วยงานที่มีองค์ประกอบต่างๆที่ทา
หน้าที่ร่วมกัน เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์เดียวกัน
สิ่งที่ประกอบขึ้นมาจากหน่วยย่อย หรือองค์ประกอบย่อย
ที่มีความสัมพันธ์ และทาหน้าที่ร่วมกันเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่
กาหนดไว้ภายในระบบ
ระบบคืออะไร
4
ภาพรวมของระบบ
• ระบบจะถูกกาหนดด้วยขอบเขต
• ซึ่งภายในระบบจะประกอบไปด้วยระบบย่อย (Sub system)
ต่าง ๆ (ระบบย่อย ก็คือองค์ประกอบต่าง ๆ ของระบบ)
• ระบบที่ดี จะต้องมีการสื่อสารระหว่าง Sub system มีความ
สมบูรณ์ในตัว เพื่อให้ระบบดาเนินไปสู่เป้าหมาย (Goal)
• ซึ่งการทางานของระบบ จะมีสิ่งแวดล้อม (Environment) คอย
สร้างสิ่งที่มีผลกระทบต่อระบบ
5
องค์ประกอบของระบบ
กระบวนการ
(Processing)
ส่วนผลลัพธ์
(Output)
ส่วนป้อนกลับ
(feed-back)
ส่วนนาเข้า
(Input)
6
• ระบบปิด (Closed System)
• ระบบเปิด (Open System)
• ระบบภาคธุรกิจ (Business System)
• ระบบภาครัฐ (Public System)
ประเภทของระบบ (Systems Type)
7
ระบบที่ไม่ปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม มีจุดมุ่งหมายการ
ทางานภายในตัวเอง โดยจะไม่ยุ่งเกี่ยวหรือไม่รับข้อมูลจาก
สิ่งแวดล้อมใด ๆ เข้ามา
ระบบปิด หมายถึง
8
ภาพสัญญาณไฟจราจร
ไม่มีการควบคุม หรือ เปลี่ยนสัญญาณ ตามจานวนรถติดแต่ละฝั่ง
9
ระบบที่มีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมด้วยการ
แลกเปลี่ยน หรือการรับ - ส่งข้อมูลเข้ามาใน
ระบบ กล่าวคือ ตรงกันข้ามกับระบบปิด
ระบบเปิด หมายถึง
10
ภาพสัญญาณไฟจราจร
มีการควบคุม หรือ เปลี่ยนสัญญาณ ตามจานวนรถติด
11
ระบบธุรกิจ
 ประกอบไปด้วยระบบย่อยที่มีความสัมพันธ์กันทั้งสิ้น
 ทั้งในด้านของกิจกรรมและการเชื่อมโยงข้อมูล
 พร้อมทั้งระบบยังต้องมีการรับข้อมูลจากสภาพแวดล้อมภายนอกที่
จะมีผลต่อการดาเนินการภายในระบบด้วย
 ดังนั้นการดาเนินงานของระบบโดยรวม ก็ต้องขึ้นอยู่กับการทางาน
ภายในระบบย่อย เพราะส่งผลถึงภาพรวมของระบบธุรกิจ
คือ ระบบที่มีเป้าหมายเพื่อมุ่งหวังผลกาไร และผลตอบแทนจาก
การลงทุน
ระบบธุรกิจ
ระบบ
การผลิต
ระบบ
การบัญชี
ระบบ
การตลาด
ระบบ
สินค ้าคงคลัง
ระบบบริหาร
งานบุคคล
ระบบภาคธุรกิจ (Business System)
14
ปัจจัยที่ทาให้ระบบภาคธุรกิจเปลี่ยนแปลง
ผลกระทบภายในระบบ ผลกระทบภายนอกระบบ
ต้นทุนการผลิตสูง
ความซ้าซ้อนของ
หน่วยงาน
ความขัดแย้งระหว่าง
พนักงาน
คู่แข่งทางการค้า
นโยบาย กฎระเบียบ
ภาครัฐ
ความต้องการของลูกค้า
เทคโนโลยี
คือ ระบบที่มีเป้าหมาย
เพื่อการอยู่ดีกินดีของ
ประชาชน มุ่งหวังการ
บริการที่ดี
ระบบภาครัฐ (Public System)
ข้อมูลและสารสนเทศ (DATA & INFORMATION)
Data คือ ข้อมูลดิบ เป็นสิ่งที่มีความหมายในตนเองโดยไม่ก่อให้เกิด
ประโยชน์ใดใด เช่น จานวนผู้โดยสารในเครื่องบินมีกี่คน
Information คือ ข้อมูลดิบที่ผ่านการประมวลผลแล้ว และก่อให้เกิด
สารสนเทศ อันเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้
Information คือข้อมูลข่าวสาร ความรู้ต่าง ๆ ที่มีการบันทึกอย่างเป็นระบบ
ตามหลักวิชาการ เพื่อนามาเผยแพร่และใช้งานต่าง ๆ ทุกสาขา เช่น การ
แสดงรายการข้อมูลนักศึกษาที่เข้าเรียนรหัสวิชา 7132201 ประกอบด้วย รหัส
นักศึกษา ชื่อ-นามสกุลนักศึกษา สาขา วิชาเอก ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์และอีเมลล์
เป็นต้น
เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology : IT)
• หมายถึง การผสมผสานการใช้งานระหว่างเทคโนโลยีทางคอมพิวเตอร์
(ฮาร์ดแวร์ และซอฟท์แวร์) กับเทคโนโลยีการสื่อสาร (ข้อมูล ภาพ เสียง
และเครือข่าย) เพื่อให้การติดต่อสื่อสาร และการส่งผ่านข้อมูลมีความ
สะดวกรวดเร็วมากขึ้น
• หมายถึง การนาเทคโนโลยีระบบคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสื่อสาร
โทรคมนาคม มาใช้ร่วมกันเพื่อใช้ในกระบวนการรวบรวมข้อมูล จัดหา
จัดเก็บ สร้างและเผยแพร่ระบบสารสนเทศต่างๆที่มีความถูกต้องแม่นยา
ความรวดเร็วทันต่อการนาไปใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ
• ตัวอย่างการนาเทคโนโลยีสารสนเทศไปประยุกต์ใช้ในงานด้านต่างๆ
เช่น ด้านการเกษตร ด้านธุรกิจ ด้านการแพทย์ ด้านการศึกษา เป็นต้น
คุณลักษณะของสารสนเทศที่ดี
คุณลักษณะของข้อมูลที่ดีควรประกอบด้วยลักษณะต่อไปนี้คือ
• มีความถูกต้องแม่นยา
• ทันเวลาในการใช้ข้อมูล
• มีความสมบูรณ์ครบถ้วน
• มีความกะทัดรัดชัดเจน
• ตรงกับความต้องการของผู้ใช้
19
คุณลักษณะของนักวิเคราะห์ระบบ
• มีความรู้หลายด้าน เช่น รู้ระบบงานธุรกิจ, รู้เกี่ยวกับ
เทคโนโลยีสารสนเทศวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทน
• เป็นคนที่มองปัญหาว่าเป็นเรื่องท้าทาย
• มีความเป็นผู้นา
• ทางานร่วมกับผู้อื่นได้
• มีประสบการณ์ในการเขียนโปรแกรม
• มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี
• ประสบการณ์ในการทางานด้านวิเคราะห์ระบบ
20
• การวิเคราะห์ให้ทางานโดยใช้คอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียว
• การวิเคราะห์ให้ระบบไม่มีการเปลี่ยนแปลง
• การวิเคราะห์ให้ระบบใช้แก้ปัญหาได้อย่างดีที่สุด
อะไรที่เป็นไปไม่ได้สาหรับการวิเคราะห์ระบบ
9.หน้าที่ของนักวิเคราะห์ระบบ
9.1 ติดต่อกับผู้ใช้โดยตรง
9.2 กาหนดคุณสมบัติของระบบ
9.3 วิเคราะห์ถึงความคุ้มค่าในการลงทุน
9.4 วิเคราะห์ถึงความเป็นไปได้
9.5 วางแผนขั้นตอนพัฒนา
22

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับระบบสารสนเทศ