Σημειώσεις για το μάθημα της Γ' Γυμνασίου

1. Οι πρώτες
προσπάθειες των
επαναστατημένων
Ελλήνων για
συγκρότηση κράτους

2. Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα
• Για να εδραιωθεί η επανάσταση χρειαζόταν και πολιτική
οργάνωση.
• Επίσης, υπήρχε η ανάγκη διαχείρησης των Εθνικών Γαιών
(κτημάτων που πέρασαν στον έλεγχο των Ελλήνων)
• Αυτές τις ανάγκες ανέλαβαν να τις καλύψουν οι τοπικοί
οργανισμοί, ένα είδος τοπικών κυβερνήσεων που ελέγχονταν
από προεστούς, Φαναριώτες και Ιεράρχες. Η παρουσία
κατώτερων τάξεων ήταν σπάνια.

3. Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα
Οι σημαντικότεροι τοπικοί οργανισμοί ήταν:
• Η Πελοποννησιακή Γερουσία (Πελοποννήσιοι προεστοί)
• Η Γερουσία της Δυτ. Χέρσου Ελλάδος (Αλ.
Μαυροκορδάτος)
• Ο Άρειος Πάγος (Θ. Νέγρης)

4. Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα
Οι τοπικοί οργανισμοί βοήθησαν την Επανάσταση αλλά
έφεραν στο φως διαμάχες:
• Όταν ήρθε ο Δημ. Υψηλάντης στην Πελοπόννησο ως
εκπρόσωπος του αδερφού του, οπλαρχηγοί και Φιλικοί
συσπειρώθηκαν γύρω του γιατί θεωρούσαν ότι οι
Φαναριώτες, οι προεστοί και οι ιεράρχες τους παραμέριζαν
• Δυο φορές απειλήθηκαν συγκρούσεις που αποφεύχθηκαν
χάρη στην επέμβαση του Κολοκοτρώνη

5. Σύντομα δημιουργήθηκε η ανάγκη για δημιουργία κεντρικής
διοίκησης
Η Α’ Εθνοσυνέλευση έγινε κοντά στην Επίδαυρο (Δεκ 1821-
Ιαν. 1822) και ψήφισε το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα γνωστό
ως Σύνταγμα της Επιδαυρου:
• Ήταν επηρεασμένο από τη Γαλλική Επανάσταση
• Με αυτό ανακηρύσσονταν η ελληνική ανεξαρτησία
• Θεσπίζονταν το πολίτευμα της αβασίλευτης δημοκρατίας
Για να κατευνάσει τους Ευρωπαίους, η Εθνοσυνέλευση
διακήρυξε ότι η Επανάσταση ήταν εθνική και δεν είχε
κοινωνικοανατρεπτικές προθέσεις
Α’ Εθνοσυνέλευση

6. Η πρώτη σελίδα του
«Προσωρινού Πολιτεύματος
της Ελλάδος»

7. Α’ Εθνοσυνέλευση
Η Εθνοσυνέλευση όρισε δύο σώματα:
• Το Εκτελεστικό (Κυβέρνηση) με πρόεδρο το Μαυροκορδάτο.
• Το Βουλευτικό (Βουλή) με πρόεδρο τον Υψηλάντη.

8. Το μνημείο της Α' Εθνοσυνέλευσης στη Νέα Επίδαυρο.

9. Β’ Εθνοσυνέλευση
Έγινε σε συνθήκες πολιτικής έντασης στο Άστρος (Μάρτιος
Απρίλιος 1823)
• Τροποποιήθηκε ελαφρώς το Σύνταγμα της Επιδαύρου
• Καταργήθηκαν οι τοπικοί οργανισμοί και το αξίωμα του
αρχιστράτηγου (που κατείχε ο Κολοκοτρώνης)
• Πρόεδρος του εκτελεστικού ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης.
• Πρόεδρος του Βουλευτικού ο Αλ. Μαυροκορδάτος.

11. Πηγή: Δ.Η.Κ.Ι. Δήμος Βόλου

12. Πηγή: Δ.Η.Κ.Ι. Δήμος Βόλου

13. Εμφύλιος πόλεμος
Η ένταση οδήγησε γρήγορα σε εμφύλια σύγκρουση
I. Οι αντιθέσεις ανάμεσα σε όσους είχαν προεπαναστατικά την
εξουσία (προεστοί) και σε όσους αναδείχτηκαν μέσα στη
μάχη (οπλαρχηγοί, Φιλικοί)
II. Οι τοπικιστικές αντιθέσεις
III.Οι διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων των δανείων
IV.Οι προσωπικές αντιπαλότητες και φιλοδοξίες

14. Πρώτη φάση Εμφυλίου πολέμου
Φθινόπωρο 1823 – Καλοκαίρι 1824
Δύο παρατάξεις με επικεφαλής
• Θ. Κολοκοτρώνης (αντιπρόεδρος του εκτελεστικού)
• Αλ. Μαυροκορδάτος (πρόεδρος του Βουλευτικού)
Όταν ο Μαυροκορδάτος εξασφάλισε τη βοήθεια των
προεστών της Πελοποννήσου και της Ύδρας ο
Κολοκοτρώνης υποχώρησε

15. Πρώτη φάση Εμφυλίου πολέμου
Φθινόπωρο 1823 – Καλοκαίρι 1824
• Ο Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι συμμάχησαν με τους
Στερεοελλαδίτες και απέκλεισαν τους Πελοποννήσιους από
την εξουσία. Οι Πελοποννήσιοι συνθηκολόγησαν. Ο
Κολοκοτρώνης φυλακίστηκε και ο Ανδρούτσος
δολοφονήθηκε.

16. «Ο εγκλεισμός και η εξορία των ηγετικών στελεχών της
Πελοποννήσου αμαύρωσε τις επιτυχίες των πρώτων
επαναστατικών χρόνων. Στην Πελοπόννησο επικράτησε χάος, και
ήταν έντονες οι διαμαρτυρίες και η απαίτηση του κόσμου για
απελευθέρωση και επιστροφή των εξόριστων. Η αποβίβαση στον
Μοριά του Ιμπραήμ πασά, με σκοπό την κατάπνιξη κάθε
επαναστατικής δραστηριότητας, λειτούργησε ως καταλύτης των
εξελίξεων. Τα στρατεύματα των Ρουμελιωτών αναχώρησαν
εσπευσμένα, αφήνοντας τον Μοριά στο έλεος των Αιγυπτίων. […]
Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε τους Κουντουριώτες
ζητώντας την επιστροφή του, με το αιτιολογικό ότι "δεν υποφέρει
ν' ακούη ότι οι εχθροί επάτησαν το έδαφος της Πελοποννήσου και
αυτός να κάθηται αμέριμνος ενταύθα". Οι εξελίξεις αυτές
οδήγησαν τον Πρόεδρο του Εκτελεστικού Γεώργιο Κουντουριώτη
να ζητήσει, με επιστολή του (28 Απριλίου 1824), από το
Βουλευτικό αμνηστία για τους φυλακισμένους Πελοποννησίους.»
Μιχαηλίδης Ι., 1821 Η γέννηση ενός κράτους-έθνους. Ο Αγώνας των Ελλήνων, ΣΚΑΪ-Βιβλίο,
Αθήνα 2010, σ.105.

17. • Συγκλήθηκε το 1826 στην Επίδαυρο. Διαλύθηκε σχεδόν
αμέσως, όταν έγινε γνωστή η πτώση του Μεσολογγίου
• Συγκλήθηκε ξανά την άνοιξη του 1827
• Εξέλεξε κυβερνήτη τον Ι. Καποδίστρια με επταετή θητεία
• Ψήφισε το πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος, που βασίζονταν
στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών, ήταν φιλελεύθερο και
το πιο δημοκρατικό της εποχής του
Γ’ Εθνοσυνέλευση

18. Με το ψήφισμα της
Τρίτης Εθνικής
Συνέλευσης ο
Καποδίστριας
εκλέχτηκε Κυβερνήτης
της Ελλάδας

19. Πορτρέτο του Ιωάννη
Καποδίστρια από το
φυσικό. Το έργο φέρει την
ιδιόχειρη υπογραφή του
Ιωάννη Καποδίστρια και τη
ρήση: «Εκείνο που μας τιμά
περισσότερο είναι να
ζήσουμε στη μνήμη των
ανθρώπων».
Λιθογραφία H. Müller.
Φωτιάδης Δ., Η Επανάσταση του 21, τ.13,
Ν. Βότσης, Αθήνα 1977.