Skip to main content
ΙΣΤΟΡΙΑ
           Γ’ Γυμνασίου




               Ενότητα 9 η
Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων
   Ελλήνων για συγκρότηση κράτους
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με
    τοπικό χαρακτήρα (1)
Η αναγκαιότητα της πολιτικής οργάνωσης
   Για την εδραίωση της επανάστασης ήταν ζωτικής σημασίας
    η     πολιτική   οργάνωση     των     περιοχών    που
    απελευθερώνονταν.

   Υπήρχε ανάγκη να παρθούν αποφάσεις για:
     Τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων
     Την οργάνωση των περιοχών που
      απελευθερώνονταν
     Τη διαχείριση των εθνικών γαιών ή εθνικών
      κτημάτων, δηλαδή των ακίνητων οθωμανικών
      περιουσιών που είχαν περάσει στον έλεγχο των
      Ελλήνων.
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με
    τοπικό χαρακτήρα (2)
            Οι τοπικοί οργανισμοί

   Πολιτικοί σχηματισμοί τοπικού χαρακτήρα, ένα
    είδος τοπικών κυβερνήσεων, που ανέλαβαν να
    καλύψουν τις ανάγκες της επανάστασης.
   Ελέγχονταν από προεστούς, Φαναριώτες και
    ιεράρχες. Η παρουσία εκπροσώπων των
    κατώτερων τάξεων ήταν σπάνια.
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με
    τοπικό χαρακτήρα (3)
    Οι σημαντικότεροι τοπικοί
           οργανισμοί
 η Πελοποννησιακή Γερουσία:
  αποτελείται από Πελοποννή-
  σιους προεστούς                  Αλ. Μαυροκορδάτος
 η Γερουσία της Δυτικής Χέρσου
  Ελλάδος (Δυτική Στερεά Ελλά-
  δα), με επικεφαλής το Φαναριώ-
  τη πολιτικό Αλέξανδρο Μαυρο-
  κορδάτο
 ο Άρειος Πάγος, (Ανατολική
  Στερεά Ελλάδα) με επικεφαλής
  τον Φαναριώτη Θεόδωρο Νέγρη          Θ. Νέγρης
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με
        τοπικό χαρακτήρα (4)
             Διαμάχες για την εξουσία
   Οι τοπικοί οργανισμοί βοήθησαν στην αντιμετώπιση
    ορισμένων επειγόντων προβλημάτων, ο τρόπος
    όμως που σχηματίστηκαν δημιούργησε σοβαρά
    προβλήματα σχετικά με τη διαχείριση της εξουσίας.

   Την εξουσία διεκδικούσαν δύο αντίπαλες ομάδες:

     οι οπλαρχηγοί και οι Φιλικοί

     οι Φαναριώτες, οι προεστοί και οι αρχιερείς.
Π. Φον Ες, Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος     Δημήτριος Υψηλ άντης
    διευθύνει την άμυνα του Μεσολογγίου
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με
        τοπικό χαρακτήρα (5)
            Διαμάχες για την εξουσία
    Το καλοκαίρι του 1821 ο Δημήτριος Υψηλάντης έρχεται
     στην Πελοπόννησο για να αναλάβει την ηγεσία του
     Αγώνα.
    Αρκετοί οπλαρχηγοί και Φιλικοί, που κατηγορούσαν
     τους προεστούς, τους Φαναριώτες και τους αρχιερείς,
     συσπειρώνονται γύρω του.
    Όταν οι προεστοί της Πελοποννήσου αρνήθηκαν να
     συνεργαστούν με τον Υψηλάντη, οι εξοργισμένοι
     αγωνιστές τους απείλησαν δύο φορές με σφαγή.
    Σώθηκαν, τελικά, χάρη στις παρεμβάσεις του
     Κολοκοτρώνη.
Οι τρεις Εθνοσυνελεύσεις της
             επανάστασης




                       Επίδαυρος (Α΄
                       Εθνοσυνέλευση)
Άστρος (Β΄ Εθνοσυνέλευση)
                             Τροιζήνα (Γ΄
                             Εθνοσυνέλευση)
Η Α΄ Εθνοσυνέλευση        (1)

   Η ανάγκη ενιαίας διεύθυνσης του Αγώνα
    οδήγησε στην απόφαση:
      κατάργησης των τοπικών οργανισμών και
      δημιουργίας κεντρικής διοίκησης.

   Προκηρύχθηκαν εκλογές για την ανάδειξη
    παραστατών, δηλαδή εκπροσώπων του λαού,
    που θα αποτελούσαν την Εθνική Συνέλευση.
L. M. von Schwanthaler, Η Εθνική Συνέλευση στην Επίδαυρο. Απεικονίζεται
η στιγμή της ορκωμοσίας των πληρεξουσίων μπροστά στο «Προσωρινόν
πολίτευμα της Ελλάδος» (1η Ιανουαρίου 1822). Τοιχογραφία στη Βουλή
Η Α΄Εθνοσυνέλευση                    (2)
 Έγινε κοντά στην Επίδαυρο (Δεκέμβριος 1821-
  Ιανουάριος 1822).
 Ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα, γνωστό ως
  σύνταγμα της Επιδαύρου :
     Ήταν επηρεασμένο από τα συντάγματα της γαλλικής
     επανάστασης.
     Διακήρυττε την ανεξαρτησία του ελληνικού έθνους.
     Θέσπιζε το πολίτευμα της αβασίλευτης δημοκρατίας.

     Αυτή τη στιγμή παντού στην Ευρώπη επικρατεί η βασιλεία.
      Γι’ αυτό η Εθνοσυνέλευση διακήρυξε ότι η επανάσταση ήταν
      εθνική και όχι κοινωνικοανατρεπτική.
Εξώφυλλο
                                του Πρώτου
                                Συντάγματος
                                της Ελλάδας




                                 Η πρώτη
                                σελίδα του
                                Συντάγματο
                                     ς




Θ. Βρυζάκης, Υπέρ πατρίδος το
             παν
Η Α΄Εθνοσυνέλευση            (3)

   Όρισε ως διοίκηση της επανάστασης δύο
    σώματα με ετήσια θητεία:

     το Εκτελεστικό , με πέντε μέλη και πρόεδρο
     τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο

     το Βουλευτικό , με 70 μέλη και πρόεδρο το
     Δημήτριο Υψηλάντη. Όμως από τα 70 μέλη
     την πλειοψηφία είχαν οι προεστοί.
Η Α΄Εθνοσυνέλευση (4)
Ανασκόπηση πεπραγμένων
           της
   Α΄ Εθνοσυνέλευσης
   Στην Α΄ Εθνοσυνέλευση πήραν
    μέρος 59 αντιπρόσωποι απ`
    όλες σχεδόν τις περιοχές της
    Ελλάδας. Το έργο της υπήρξε
    σημαντικό. Σ` αυτήν εκδηλώθη-
    κε καθαρά η επιθυμία των
                                    Μνημείο στην πλατεία της
    Φαναριωτών, προεστών και           Επιδαύρου, όπου
    αρχιερέων με ηγέτη τον Αλ.        ολοκληρώθηκε η Α΄
                                        Εθνοσυνέλευση
    Μαυροκορδάτο, να αποκτήσουν
    τον έλεγχο της διοίκησης.
Η Β΄ ΕΘνοσυνέλευση
 Έγινε στο     Άστρος της Κυνουρίας
  (Μάρτιος-Απρίλιος 1823) μέσα σε
  κλίμα πολιτικής έντασης.
 Εγκρίθηκε μια νέα, ελαφρώς τροπο-
  ποιημένη, εκδοχή του συντάγματος της
  Επιδαύρου,       ο    νόμος     της
  Επιδαύρου .
 Καταργήθηκαν όλοι οι τοπικοί οργανι-
  σμοί και το αξίωμα του αρχιστρά-
  τηγου.
                                          Πετρόμπεης
 Πρόεδρος του Εκτελεστικού ορίστηκε ο   Μαυρομιχάλης
  Πετρόμπεης       Μαυρομιχάλης    και
  πρόεδρος του Βουλευτικού ο Αλ.
  Μαυροκορδάτος.
Ο εμφύλιος πόλεμος           (1)

   Η πολιτική ένταση οδήγησε σε εμφύλια σύρραξη.
   Εκδηλώθηκε το φθινόπωρο του 1823:
    αρχικά ως σφοδρή πολιτική σύγκρουση
    στη συνέχεια ως ανοιχτή ένοπλη σύγκρουση
   Φάσεις του εμφύλιου πολέμου:
    Α΄ φάση: φθινόπωρο 1823 – καλοκαίρι 1824
    Β’ φάση: Ιούλιος 1824 – Ιανουάριος 1825
Ο εμφύλιος πόλεμος            (2)

      Αιτίες της εμφύλιας διαμάχης
   Οι αντιθέσεις ανάμεσα στους πρόκριτους,
    αρχιερείς και Φαναριώτες από τη μια και
    οπλαρχηγούς και Φιλικούς από την άλλη.
   Οι τοπικιστικές αντιθέσεις
   Οι διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων
    του δανείου που είχε συναφθεί με την Αγγλία
   Οι καθαρά προσωπικές αντιπαλότητες και
    φιλοδοξίες
Ο εμφύλιος πόλεμος                   (3)
        Α΄φάση εμφυλίου πολέμου
    (φθινόπωρο 1823-καλοκαίρι 1824)
   Συγκρούστηκαν δύο παρατάξεις:
      η μια με επικεφαλής το Θεόδωρο
       Κολοκοτρώνη,      αντιπρόεδρο    του
       Εκτελεστικού,
      η άλλη με επικεφαλής τον Αλέξανδρο
       Μαυροκορδάτο,       πρόεδρο      του
       Βουλευτικού.
   Οι    πιο    ισχυροί    πρόκριτοι   της
    Πελοποννήσου      και     της     Ύδρας
    υποστήριξαν το Μαυροκορδάτο.
   Ο       Κολοκοτρώνης        αναγκαστικά
    υποχώρησε.
Ο εμφύλιος πόλεμος (4)
      Β΄ φάση εμφυλίου πολέμου
    (Ιούλιος 1824-Ιανουάριος 1825)
   Ο Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι
    συμμάχησαν με τον Ιωάννη Κωλέττη,
    που επηρέαζε πολλούς οπλαρχηγούς
    της Στερεάς Ελλάδας.
   Οι Πελοποννήσιοι πρόκριτοι:
      παραμερίστηκαν σπό τους
       Στερεοελλαδίτες και τους νησιώτες
       στο Εκτελεστικό.                    Ιωάννης Κωλέττης



      Συμμάχησαν με τον Κολοκοτρώνη.
Ο εμφύλιος πόλεμος                  (5)

Β΄ φάση εμφυλίου πολέμου
    (Ιούλιος 1824-Ιανουάριος
               1825)
   Οι Ρουμελιώτες εισέβαλαν
    στην Πελοπόννησο και
    προκάλεσαν μεγάλες
    καταστροφές.                 Παλαμήδι, το κάστρο του Ναυπλίου,
                                 όπου φυλακίστηκε ο Κολοκοτρώνης


   Οι Πελοποννήσιοι
    αναγκάστηκαν να
    συνθηκολογήσουν.                                   Οδυσσέας
   Ο Κολοκοτρώνης φυλακίστηκε                        Ανδρούτσος
    και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος
    δολοφονήθηκε.
Ο εμφύλιος πόλεμος           (6)

         Απολογισμός εμφυλίου πολέμου
   Θύμα μεγάλο του εμφυλίου πολέμου υπήρξε η
    ίδια η επανάσταση.

   Ενώ οι Έλληνες αλληλοσκοτώνονταν,
    ο τουρκικός στόλος κατέστρεφε την Κάσο και
      τα Ψαρά,
    τα αιγυπτιακά στρατεύματα αποβιβάζονταν
      στην Πελοπόννησο.
Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση
 Συγκλήθηκε το 1826 στην Επίδαυρο, αλλά διαλύθηκε
  σχεδόν αμέσως, όταν έγινε γνωστή η πτώση του
  Μεσολογγίου.
 Συγκλήθηκε ξανά την άνοιξη του 1827, στην Τροιζήνα.
 Εξέλεξε  Κυβερνήτη της Ελλάδος τον Ιωάννη
  Καποδίστρια.
 Ψήφισε το Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος , το
  οποίο:
     βασιζόταν στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών,
    διαπνέόταν από φιλελεύθερες ιδέες,
    ήταν το πιο δημοκρατικό της εποχής του.
Ιωάννης Καποδίστριας
Ασκήσεις
Ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης (1)
 Γιατί η πολιτική οργάνωση των Ελλήνων θεωρήθηκε
  αναγκαία;
 Ποιοι ήταν οι σημαντικότεροι τοπικοί οργανισμοί;
  Ποια η συμβολή τους στην αντιμετώπιση των
  προβλημάτων;
 Ποιες ομάδες διεκδικούσαν την εξουσία κατά τη
  διάρκεια του Αγώνα; Πότε κορυφώθηκαν οι
  διαμάχες;
 Πού και πότε έγινε η Α΄ Εθνοσυνέλευση; Να
  αναλύσετε το έργο της.
Ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης (2)

   Πού και πότε έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση; Ποιο το
    έργο της;
   Σε πόσες φάσεις χωρίζεται ο εμφύλιος πόλεμος;
   Ποιες υπήρξαν οι αιτίες της εμφύλιας διαμάχης;
   Να αναφερθείτε στην α΄ φάση του εμφυλίου
    πολέμου.
   Να αναλύσετε τη β΄ φάση του εμφυλίου πολέμου.
   Πού και πότε έγινε η Γ΄ Εθνοσυνέλευση και ποιο το
    έργο της; Ποιες αποφάσεις πήρε;
Άσκηση σωστού–λάθους (1)
    Να χαρακτηριστούν οι ακόλουθες προτάσεις ως
               σωστές ή λανθασμένες:
 Για την εδραίωση της επανάστασης ήταν ζωτικής
  σημασίας και η πολιτική οργάνωση.
 Οι τοπικοί οργανισμοί ήταν ένα είδος τοπικών
  κυβερνήσεων.
 Στους τοπικούς οργανισμούς εκπροσωπούνταν όλες
  οι κοινωνικές τάξεις.
 Την    εξουσία     διεκδικούσαν το Οικουμενικό
  Πατριαρχείο και οι λόγιοι του νεοελληνικού
  διαφωτισμού.
Άσκηση σωστού–λάθους (2)

   Στην Α΄ Εθνοσυνέλευση διακηρύχθηκε η βούληση
    για πολιτική ύπαρξη και ανεξαρτησία του έθνους.
   Η Β΄ Εθνοσυνέλευση διατήρησε τους τοπικούς
    οργανισμούς.
   Ο εμφύλιος πόλεμος έπληξε καίρια την
    επανάσταση.
   Το    σύνταγμα     που     ψηφίστηκε     στη    Γ΄
    Εθνοσυνέλευση θεωρείται το δημοκρατικότερο της
    εποχής του.
   Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση εξέλεξε με οριακή πλειοψηφία
    τον Ιωάννη Καποδίστρια ως κυβερνήτη της χώρας.
Άσκηση αντιστοίχισης
 Αντιστοιχίστε τα στοιχεία από τις δύο στήλες

          Α                        Β

1. Αλ. Μαυροκορδάτος   α. Γ΄ Εθνοσυνέλευση
2. Θεόδωρος Νέγρης     β. Β΄ Εθνοσυνέλευση
3. παραστάτες          γ. Πρόεδρος εκτελεστικού
4. Άστρος Κυνουρίας    δ. Άρειος Πάγος
5. Τροιζήνα            ε. Αντιπρόσωποι στην
                          Εθνοσυνέλευση