ՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ
ՍԵՎԱՆԱ ԼԻՃ – ԳՈՇԱՎԱՆՔ –
ԳՈՇԱԼԻՃ – ՀԱՂԱՐԾԻՆԻ
ՎԱՆՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐ
ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶ
• Տեսարժան վայրերըԱռինջ, Բջնի, Գառնի,
Գեղարդ, Գետարգել, Եղվարդ, Զորավար,
Կեչառիս, Հավուց Թառ, Մաքրավանք, Թեղենյաց,
Նեղուց, Ժայռապատկերներ, Պտղնի,
Մայրավանք, Առինջ (Լևոնի քարանձավ)
• Տեսարժան վայրերըԳավառ, Հայրավանք,
Հացառատ, Նորատուս, Սևանավանք:
• Կոտայքի մարզի քաղաքներն են Հրազդանը
(Կոտայքի մարզի մարզակենտրոնը), Ծաղկաձոր,
Չարենցավանը, Եղվարդը, Բյուրեղավանը, Նոր
Հաճընը և Աբովյանը:
•
ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ
Գեղարքունիքի
մարզկենտրոնն է
Գավառը:
Գեղարքունիքի հարևան
մարզերն են Վայոց ձորը,
Արարատը, Կոտայքը և
Տավուշը:
ՄԽԻԹԱՐ ԳՈՇ
• Մխիթար Գոշը ծնվել է 1120–ական թվականներին
Գանձակ (Գյանջա) քաղաքում: Blog.Liberal.am | © Նյութը
վերցված է Լիբերալ Բլոգ-ից
• Մխիթար Գոշի անունը հավերժացել է՝
Դատաստանագրքի ու առակների ժողովածուի շնորհիվ։
Վերջինս պարունակում է 190 առակ, Blog.Liberal.am | ©
Նյութը վերցված է Լիբերալ Բլոգ-ից
ԳՈՇԱՎԱՆՔ
• Գոշավանքը միջնադարյան վանական համալիր է, որը XII–XIII դարերում եղել է Հայաստանի
հոգևոր ու մշակութային խոշոր կենտրոն: Գտնվում է ՀՀ Տավուշի մարզի Գոշ գյուղում`
Գետիկ գետի աջ ափին:
• Գոշավանքն իր անունն ստացել է 1213 թ.-ին` Մխիթար Գոշի պատվին, ով 1188 թ.-ին, իշխան
Իվանե Զաքարյանի աջակցությամբ, հիմնադրել է վանքը: Այն ունեցել է վարժարան,
համալսարան ու ճեմարան, վանքում նաև ընդօրինակվել, գրվել և պահվել են բազմաթիվ
ձեռագրեր:
• Ճարտարապետական համալիրում պահպանվել են 2 եկեղեցի, գավիթը, 2 մատուռ, երկհարկ
գրատուն-զանգակատունը՝ կից ժամատան մնացորդներով, խաչքարեր, փոքր
շինությունների հիմքեր: Ըստ արձանագրությունների և պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցու
վկայության` կառույցների մի մասի՝ Սբ Աստվածածին եկեղեցու, գավթի և Սբ Հռիփսիմե
մատուռի ճարտարապետը Մխիթար Հյուսնն է:
ՀԱՂԱՐԾՆԻ ՎԱՆՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐԻ
• Վանքային համալիրը կառուցվել է 10-13-րդ դարերի ընթացքում: Վանքի մասին
տեղեկություններ է տալիս Կիրակոս Գանձակեցին։ Ծաղկում է ապրել XII դարի վերջին - XIII
դարի սկզբին՝ Խաչատուր Տարոնացու առաջնորդության ժամանակ։ Որպես
ուսումնագիտական կենտրոն հիշատակվում է (Կոստանդին Դ, Ստեփանոս Օրբելյան) XIII
դարի առաջատար մշակութային կենտրոնների շարքում։
• Հաղարծինի համալիրի կազմում են երեք եկեղեցի, երկու գավիթ (մեկը՝ ավերված),
սեղանատուն, աղոթարաններ, խաչքարեր։ Վանքի տարածքում, հուշարձանների գլխավոր
խմբից արևելք, ժայռալանջին աղոթարաններ են, գեղաքանդակ խաչքարեր։ Հաղարծինում
գտնված բրոնզաձույլ կաթսան (350 կգ, այժմ ՀՊՊԹ-ում է) գեղարվեստական
մետաղագործության բարձրարվեստ նմուշներից է․ շուրթի պսակի փորագրությունը նշում է
պատրաստման տարեթիվը՝ 1232, չորս կանթերն առյուծների արձանիկներ են, ոտքերը
նույնպես զարդարված են գեղարվեստորեն։
ՍԵՎԱՆԱ ԼԻՃԸ
• Սևանա լճի
միջին
խորությունը
30մ է:
Ի՞ՆՉ Է ՕԲՍԻԴԻԱՆԸ
Օբսիդիանը բնական հրաբխային
ապակի է: գույնը հիմնականում մուգ է:
Քարե դարում օգտագործվում էր
դանակներ, մանգաղներ, գեղարդներ,
քերիչներ և այլ իրեր պատրաստելու
համար: Ավելի ուշ դրանից սկսեցին
պատրաստել դեկորաիվ իրեր և
տարբեր զարդեր:

Ճամփորդություն դեպի Սեվանա լիճ – Գոշավանք – Գոշալիճ - Հաղարծինի վանքային համալիր

  • 1.
    ՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ՍԵՎԱՆԱ ԼԻՃ– ԳՈՇԱՎԱՆՔ – ԳՈՇԱԼԻՃ – ՀԱՂԱՐԾԻՆԻ ՎԱՆՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐ
  • 2.
    ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶ • ՏեսարժանվայրերըԱռինջ, Բջնի, Գառնի, Գեղարդ, Գետարգել, Եղվարդ, Զորավար, Կեչառիս, Հավուց Թառ, Մաքրավանք, Թեղենյաց, Նեղուց, Ժայռապատկերներ, Պտղնի, Մայրավանք, Առինջ (Լևոնի քարանձավ) • Տեսարժան վայրերըԳավառ, Հայրավանք, Հացառատ, Նորատուս, Սևանավանք: • Կոտայքի մարզի քաղաքներն են Հրազդանը (Կոտայքի մարզի մարզակենտրոնը), Ծաղկաձոր, Չարենցավանը, Եղվարդը, Բյուրեղավանը, Նոր Հաճընը և Աբովյանը: •
  • 3.
    ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ Գեղարքունիքի մարզկենտրոնն է Գավառը: Գեղարքունիքիհարևան մարզերն են Վայոց ձորը, Արարատը, Կոտայքը և Տավուշը:
  • 4.
    ՄԽԻԹԱՐ ԳՈՇ • ՄխիթարԳոշը ծնվել է 1120–ական թվականներին Գանձակ (Գյանջա) քաղաքում: Blog.Liberal.am | © Նյութը վերցված է Լիբերալ Բլոգ-ից • Մխիթար Գոշի անունը հավերժացել է՝ Դատաստանագրքի ու առակների ժողովածուի շնորհիվ։ Վերջինս պարունակում է 190 առակ, Blog.Liberal.am | © Նյութը վերցված է Լիբերալ Բլոգ-ից
  • 5.
    ԳՈՇԱՎԱՆՔ • Գոշավանքը միջնադարյանվանական համալիր է, որը XII–XIII դարերում եղել է Հայաստանի հոգևոր ու մշակութային խոշոր կենտրոն: Գտնվում է ՀՀ Տավուշի մարզի Գոշ գյուղում` Գետիկ գետի աջ ափին: • Գոշավանքն իր անունն ստացել է 1213 թ.-ին` Մխիթար Գոշի պատվին, ով 1188 թ.-ին, իշխան Իվանե Զաքարյանի աջակցությամբ, հիմնադրել է վանքը: Այն ունեցել է վարժարան, համալսարան ու ճեմարան, վանքում նաև ընդօրինակվել, գրվել և պահվել են բազմաթիվ ձեռագրեր: • Ճարտարապետական համալիրում պահպանվել են 2 եկեղեցի, գավիթը, 2 մատուռ, երկհարկ գրատուն-զանգակատունը՝ կից ժամատան մնացորդներով, խաչքարեր, փոքր շինությունների հիմքեր: Ըստ արձանագրությունների և պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցու վկայության` կառույցների մի մասի՝ Սբ Աստվածածին եկեղեցու, գավթի և Սբ Հռիփսիմե մատուռի ճարտարապետը Մխիթար Հյուսնն է:
  • 6.
    ՀԱՂԱՐԾՆԻ ՎԱՆՔԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐԻ •Վանքային համալիրը կառուցվել է 10-13-րդ դարերի ընթացքում: Վանքի մասին տեղեկություններ է տալիս Կիրակոս Գանձակեցին։ Ծաղկում է ապրել XII դարի վերջին - XIII դարի սկզբին՝ Խաչատուր Տարոնացու առաջնորդության ժամանակ։ Որպես ուսումնագիտական կենտրոն հիշատակվում է (Կոստանդին Դ, Ստեփանոս Օրբելյան) XIII դարի առաջատար մշակութային կենտրոնների շարքում։ • Հաղարծինի համալիրի կազմում են երեք եկեղեցի, երկու գավիթ (մեկը՝ ավերված), սեղանատուն, աղոթարաններ, խաչքարեր։ Վանքի տարածքում, հուշարձանների գլխավոր խմբից արևելք, ժայռալանջին աղոթարաններ են, գեղաքանդակ խաչքարեր։ Հաղարծինում գտնված բրոնզաձույլ կաթսան (350 կգ, այժմ ՀՊՊԹ-ում է) գեղարվեստական մետաղագործության բարձրարվեստ նմուշներից է․ շուրթի պսակի փորագրությունը նշում է պատրաստման տարեթիվը՝ 1232, չորս կանթերն առյուծների արձանիկներ են, ոտքերը նույնպես զարդարված են գեղարվեստորեն։
  • 7.
    ՍԵՎԱՆԱ ԼԻՃԸ • Սևանալճի միջին խորությունը 30մ է:
  • 8.
    Ի՞ՆՉ Է ՕԲՍԻԴԻԱՆԸ Օբսիդիանըբնական հրաբխային ապակի է: գույնը հիմնականում մուգ է: Քարե դարում օգտագործվում էր դանակներ, մանգաղներ, գեղարդներ, քերիչներ և այլ իրեր պատրաստելու համար: Ավելի ուշ դրանից սկսեցին պատրաստել դեկորաիվ իրեր և տարբեր զարդեր: