Ο Λέοντας στήθηκελίγο
μετά τη Mάχη της
Χαιρώνειας το 338 π.Χ. για
να σημαδέψει τον ομαδικό
τάφο στον οποίο τάφηκαν
κατά την παράδοση οι νεκροί
ιερολοχίτες, όταν ο Φίλιππος
επέτρεψε την ταφή των
νεκρών στους Θηβαίους. Οι
ανασκαφές που
διενεργήθηκαν στα τέλη του
19ου και στις αρχές του 20ου
αιώνα αποκάλυψαν πράγματι
τους σκελετούς 254 ανδρών
μαζί με τμήματα οπλισμού.
Το πέρασμα του χρόνου
άφησε τα σημάδια του στο
Λέοντα που σηματοδοτούσε
το σημείο ταφής των
ιερολοχιτών. Το βάθρο
κατέρρευσε και το άγαλμα
έπεσε στο έδαφος και
έσπασε. Κάποια κομμάτια του
όμως εξακολούθησαν να
βρίσκονται στο έδαφος και να
θυμίζουν στους κατοίκους της
Κάπραινας κάτι από το
παρελθόν τους.
3.
Η ιστορία ωστόσο
διαστρεβλώθηκε. Σύντομα αυτό
που ακουγόταν μεταξύ των
πεφωτισμένων Ευρωπαίων
ήταν ότι ο Ανδρούτσος ήταν
αυτός που, ορμώμενος από
έναν θρύλο για θησαυρό που
τάχα κρυβόταν στο εσωτερικό
του αγάλματος, έβαλε πυρίτιδα
και ανατίναξε το λέοντα που ως
τότε έστεκε αλώβητος. Τη φήμη
αυτή διέψευσε με δημοσιεύματά
του ο γραμματέας του Οδυσσέα
Ανδρούτσου Αντώνης
Γεωργαντάς. Προσεκτική
αρχαιολογική εξέταση απέδειξε
ότι η εκδοχή του Γεωργαντά
ήταν η ορθή, αφού τα μέλη δεν
παρουσίαζαν ενδείξεις βίαιας
ρήξης, αλλά σταδιακής
αποσύνθεσης των συνεκτικών
συνδέσμων του αγάλματος.
Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος,
συνοδευόμενος από τον
Δρόσο Μανσόλα μετέβη ο
ίδιος στη Χαιρώνεια το 1819
και οργάνωσε ένα πρόχειρο
συνεργείο από ντόπιους
χωρικούς και κατόρθωσε να
φέρει στην επιφάνεια τα
περισσότερα τμήματα του
λέοντα.
4.
Μετά τηνανασκαφή του
Ανδρούτσου και του
Μανσόλα οι φήμες για το
άγαλμα έφτασαν στ’ αυτιά
του λόρδου Βύρωνα. Ο
φιλέλληνας συγκινήθηκε
αντιλαμβανόμενος την
ιστορική αξία της
ανακάλυψης ως
συμβόλου του
αναγεννώμενου και
επαναστατημένου
έθνους.
Για το λόγο αυτό είχε τη
φιλοδοξία να
αναστηλώσει το μνημείο
και να οργανώσει στη
Χαιρώνεια ένα νέο
αμφικτιονικό συνέδριο
όπου θα συμμετείχαν
εκπρόσωποι των
επαναστατημένων
ελληνικών περιοχών.
Φυσικά η φιλοδοξία αυτή
δεν πραγματοποιήθηκε
ποτέ.
Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους άρχισαν να πληθαίνουν οι
φωνές που ζητούσαν την αναστήλωση του αγάλματος.