Βοήθεια για το μάθημα της Ευριπίδου Ελένης. Από τον μαθητή Νικόλαο Μαργιωρή για την Γ' Γυμνασίου.

1. Εσρηπίδε Ειέλε
Οκάδα Δ
Γ1

2. Πώς παροσζηάδεηαη ε Ειέλε ζηολ
Γοργία , ζηολ Ιζοθράηε, ζηολ
Πασζαλία θαη ζηολ Λοσθηαλό ;

3. Λίγα ιόγηα γηα ηνλ …Γνξγία
Ο Γοργίας ο Λεομηίμος, ζεμακηηθόξ
εθπνόζςπμξ ηεξ νεημνηθήξ ηέπκεξ θαη
ζύγπνμκμξ ημο Πνςηαγόνα θαη ημο
΢ςθνάηε, έδεζε ακάμεζα ζημ 485 - 380 π.Χ.
Γεκκήζεθε ζημοξ Λεμκηίκμοξ θαη επενεάζηεθε
ζεμακηηθά από ηε ζθέρε ημο Εμπεδμθιή, με ημκ
μπμίμ θένεηαη όηη γκςνηδόκημοζακ . Ο Γμνγίαξ
έδεηλε επίζεξ μηα ζηεκή ζπέζε με ημκ ελεαηικό
ζηοταζμό θαη ηδηαίηενα με ηε ζθέρε γκςζηώκ
θηιμζόθςκ. Πενηπιακώμεκμξ, όπςξ μη
πενηζζόηενμη ηςκ ζμθηζηώκ, μ Γμνγίαξ
εμθακίδεηαη ζηεκ Αθήμα, όπμο αζθεί ζεμακηηθή
επίδναζε ζηε δηαμόνθςζε ηεξ αηηηθήξ
πεδμγναθίαξ θαη πμίεζεξ.
Σα ηειεοηαία πνόκηα ηεξ δςήξ ημο έδεζε ζηε
Θεζζαλία, όπμο θαη πέζακε ζε βαζηά γενάμαηα.

4. Αρτή ηοσ «Ειέλες Εγθώκηολ»
Κόζκνο πόιεη κὲλ εὐαλδξία, ζώκαηη δὲ
θάιινο, ςπρῇ δὲ ζνθία, πξάγκαηη δὲ
ἀξεηή, ιόγῳ δὲ ἀιήζεηα· ηὰ δὲ ἐλαληία
ηνύησλ ἀθνζκία. ἄλδξα δὲ θαὶ γπλαῖθα
θαὶ ιόγνλ θαὶ ἔξγνλ θαὶ πόιηλ θαὶ
πξᾶγκα ρξὴ ηὸ κὲλ ἄμηνλ ἐπαίλνπ
ἐπαίλῳ ηηκᾶλ, ηῷ δὲ ἀλαμίῳ κῶκνλ
ἐπηζεῖλαη· ἴζε γὰξ ἁκαξηία θαὶ ἀκαζία
κέκθεζζαί ηε ηὰ ἐπαηλεηὰ θαὶ ἐπαηλεῖλ
ηὰ κσκεηά.
Ειέλες
Εγθώκηολ
Τοσ Γοργία
Σν Διέλεο Δγθώκηνλ είλαη ξεηνξηθόο ιόγνο ηνπ Γνξγία θαη επηρεηξεί ηελ
ππεξάζπηζε ηεο.
Έρεη ραξαθηεξηζηεί ως δοκίμιο για ηη θύζη και ηη δύναμη ηοσ
Λόγοσ θαη έρεη απνινγεηηθό ηόλν .
Δπίδξαζε ηεο πεηζνύο
΢πγθαηαιέγεηαη ζηηο πηζαλέο αηηίεο ηεο
Αξπαγήο ηεο Διέλεο. Δδώ ε δύλακε ηνπ
Λόγνπ δηαθξίλεηαη ζαλ ζεόπλεπζηε.

5. Επιτειρήμαηα
Ο Γοργίας βρίζκει 4 επιτειρήμαηα,
Σα νπνία πξνβάιιεη , ώζηε λα δείμεη
όηη ε Ειέλε ήηαλ εζηθά άκεκπηε.
Σα ηέζζεξα επηρεηξήκαηα πνπ
πξνβάιιεη είλαη ηα εμήο:
 Όηη ήηαλ ζέιεκα ηες ηύτες θαη
ηωλ ζεώλ ε αρπαγή ηες.
 Όηη αρπάτηεθε κε ηελ βία.
 Όηη πήγε πεπεηζκέλοη από ηα
ιόγηα.

Όηη ερωηεύηεθε.

6. Λίγα Λόγηα γηα ηνλ … Ιζνθξάηε
Λίγν κεγαιύηερος από ηνλ Πιάησλα , Ο Ιζνθξάηεο
έδεζε θαη έγξαςε ζηελ επνρή ηνπ Πειοπολλεζηαθού
Ποιέκοσ θαη ηελ πεξίνδν ηεο παραθκής ηεο Αξραίαο
Αζήλαο.
Γηόο κηαο πλούσιας νηθνγέλεηαο , είρε ηελ
θαιύηεξε δπλαηή εθπαίδεπζε θαη καζήηεσζε ζε
αρθεηούς Σοθηζηές, όπσο θαη ζηνλ Σωθράηε.
Η νηθνγέλεηά ηνπ έραζε ηα ρξήκαηά ηεο ζηνλ
πόιεκν θαη ν Ιζνθξάηεο αληηκεηώπηζε ην δίιεκκα
ηεο επηβίσζεο . Έγηλε δηθεγόξνο γηα ηα
δηθαζηήξηα γηα δέθα πεξίπνπ ρξόληα. Κάπνηνη από
ηνπο ιόγνπο πνπ έγξαςε ζώδνληαη αθόκα θαη
ζήκεξα.
Δπηζπκνύζε κάιινλ, λα γίλεη ξήηνξαο, αιιά
ζηεξνύηαλ ηεο απαξαίηεηεο δπλαηήο θσλήο πνπ
απαηηνύηαλ γηα απηό ην επάγγεικα. Έηζη,
απνθάζηζε λα γίλεη δηδάζθαιος ηεο ξεηνξηθήο,
γεγνλόο πνπ ηνπ έδσζε θήκε θαη ρξήκαηα.
Πξνζέιθπζε καζεηέο από όιεο ηηο γσληέο ηνπ
ειιεληθνύ θόζκνπ θαη πνιινί από απηνύο έγηλαλ
ζεκαληηθνί εγέηεο ηεο επνρήο ηνπ. Ο Ιζνθξάηεο
πέζαλε ζηελ ειηθία ησλ 98 ρξόλσλ.

7. Διέλεο Δγθώκηνλ
ηνπ Ιζνθξάηε
Ο Ιζνθξάηεο καο αλαθέξεη ηα αθόινπζα γηα ηελ Διέλε:
 Σηημ Σπάρηη γίκμκηαη ζοζίεξ πνμξ
ηημήκ ηεξ Ειέκεξ θαη ημο
Μεκειάμο, ιαηνεύμκηαξ ημοξ ςξ ζεμύξ θαη
όπη ςξ ήνςεξ.
Η Ειέκε έδεηλε ηεκ δύκαμε ηεξ θαη ζημκ
΢ηεζίπμνμ μ μπμίμξ θένζεθε άπνεπα
απέκακηη ηεξ θαη έηζη ηοθιώζεθε από ημοξ
ζεμύξ μέπνη πμο έγναρε θάηη ζεηηθό γηα
εθείκε , ηεκ Παιηκςδία.
Επίζεξ ε Ειέκε πανμοζηάζηεθε μπνμζηά
ζημκ Όμενμ θαη ημκ ακάγθαζε κα γνάρεη
έκα πμίεμα γηα ημοξ ζηναηηώηεξ πμο
πάζεθακ ζηεκ Σνμία ελαηηίαξ ηεξ, ηεκ
Ιιηάδα.

8. ΢ΤΝΔΥΔΙΑ…
 ΢ηεκ ζοκέπεηα μαξ ακαθένεη όηη όιμη
πνέπεη κα ηημμύκε ηεκ Ειέκε, αθμύ
ζύμθςκα με ημκ Ιζμθνάηε αοηή ζοκηέιεζε
ζηεκ ακάπηολε ηεξ ανπαίαξ ειιεκηθήξ
ιμγμηεπκίαξ.
Σέιμξ μαξ ελεγεί όηη μη πιενμθμνίεξ πμο
είπε ζα μπμνμύζακ κα επελενγαζημύκ , θαη
όιμη ζα μπμνμύζακ κα βνμοκ μηα θαιή
αθμνμή γηα κα μηιήζμοκ οπέν αοηήξ.

9. Λίγα Λόγηα γηα ηνλ … Παπζαλία
Ο Πασζαμίας ήηακ Έιιεκαξ περιηγηηής και
γεωγράθος ημο 2μο αη. μΧ, μ μπμίμξ έδεζε ζημοξ
πνόκμοξ ημο Αδνηακμύ θαη ημο Μάνθμο Αονήιημο.
Είκαη δηάζεμμξ γηα ημ Ελλάδος περιήγηζις, έκα ένγμ
πμο πενηγνάθεη ηεκ αρταία Ελλάδα με μανηονίεξ από
πνώημ πένη θαη απμηειεί ζμβανό ζεμείμ ζύκδεζεξ
μεηαλύ ηεξ κλαζικής εποτής και ηης ζύγτρομης
αρταιολογίας.
Σμ ένγμ ημο είκαη μνγακςμέκμ βάζεη ηςκ πενηεγήζεώκ
ημο. Έγναρε ςξ αοηόπηεξ μάνηοναξ θαη ε αθνίβεηά ημο
έπεη επηβεβαηςζεί από ακαζθαθηθά δεδμμέκα.
Ακ θαη ε πνμζέγγηζή ημο ήηακ προζωπική, μ ζαομαζμόξ
ημο γηα ηεκ ανπαία Ειιάδα , οπήνλε μεγάιμξ.
Γεκκήζεθε ζηεκ Λσδία θαη γκώνηδε ηε δοηηθή αθηή ηεξ
Μικράς Αζίας, αιιά ηα ηαλίδηα ημο επεθηάζεθακ
ανθεηά πένα από ηα όνηα ηεξ Ιωμίας.

10. Αμηιότεια θαη Ιεροσζαλήμ
Αίγσπηος
Μακεδομία
Ιηαλία
Τροία και Μσκήμες
καηαγραθή
Όκμμα: Παοζακίαξ

11. ΛΑΚΩΝΙΚΑ ΣΟΤ ΠΑΤ΢ΑΝΙΑ
Ο Παπζαλίαο καο αλαθέξεη δύν ηζηνξίεο πνπ έρνπλ ζρέζε κε ηελ
Ωξαία Διέλε. Οη ηζηνξίεο είλαη νη εμήο :
Πξώηε Ιζηνξία
΢ηεκ ανπή μ Παοζακίαξ μαξ ακαθένεη όηη ε
Πμιολώ αθμύ είπε πακηνεοηεί ημκ Σιεπόιεμμ
Σμκ αθμιμύζεζε ζηεκ ελμνία ζηεκ Ρόδμ θαη αθμύ
μ Σιεπόιεμμξ ζθμηώζεθε είπε ηεκ ελμοζία
Σμο κεζημύ. Η Πμιολώ ήζειε κα εθδηθεζεί ημκ
ζάκαημ ημο άκηνα ηεξ από ηεκ Ειέκε. Έηζη
Η Πμιολώ έζηεηιε ζθιάβεξ μεηαμθηεζμέκεξ ζε
Ενηκύεξ κα απαγάγμοκ όηακ αοηή έθακε
Μπάκημ . Σεκ ζοκέιαβακ θαη ηεκ θνέμαζακ ζε
έκα δέκηνμ. Έηζη ε πενημπή όπμο θνεμάζηεθε ε
Ειέκε μκμμάδεηαη Δεκδνίηηδα Ειέκεξ .

12. Γεύηεξε Ιζηνξία
Ο Πασζανίας μας λέει όηι ασηήν ηην ιζηορία ηην
Λένε οι Κροηωνιάηες. Μαο αλαθέξεη όηη ππήξρε θάπνηε
Έλα ηεξό λεζί ηνπ Ατηιιέα πνπ ιεγόηαλ Λεύθε. Ήηαλ
Έλα παλέκνξθν θαη θαηαπξάζηλν λεζί.
Ο πξώηνο πνύ είρε θηάζεη εθεί ήηαλ ν Λεώλσκος από ηνλ Κξνηώλα .
Όια άξρηζαλ όηαλ νη Κξνησλαίνη είραλ πόιεκν κε ηνπο Λνθξνύο ηεο Ιηαιίαο,
νη Λνθξνί επεηδή είραλ ζηελέο ζρέζεηο κε ηνπο Οπόληηνπο δήηεζαλ ηελ βνήζεηα
ηνπ Αίαληα γην ηνπ Οηιέα.
Ο Λεώλπκνο , αξρεγόο ηνπ ζηξαηνύ ησλ Κξνησλαηώλ, επηηέζεθε ζην κέξνο
Όπνπ είρε παξαηαρηεί ν Αίαληαο. Δθεί όκσο ν Λεώλπκνο ηξαπκαηίζηεθε θαη
Πήγε ζηνπο Γειθνύο λα πάξεη έλαλ ρξεζκό από ηελ Ππζία. Δθείλε ηνπ είπε
Πσο έπξεπε λα πάεη ζηελ Λεύθε γηα λα ζεξαπεπηεί. Δθεί είδε ηνλ Αρηιιέα, ηνλ
Αίαληα ηνλ Σειακώλα θαη ηνλ Πάηξνθιν. Δίδε επίζεο θαη ηελ Διέλε ε νπνία
Μάιηζηα ήηαλ ε γπλαίθα ηνπ Αρηιιέα ε νπνία ηνλ δηέηαμε λα πάεη ζηελ Ικέξα
γηα λα πεη ζηνλ ΢ηεζίρνξν όηη ε βιάβε ησλ καηηώλ ηνπ ήηαλ απνηέιεζκα ηεο
Παιηλσδίαο ηνπ.

13. Λίγα ιόγηα γηα ηνλ … Λνπθηαλό
Ο Λνπθηαλόο ήηαλ Σύξνο ζηελ θαηαγωγή. Γελλήζεθε ζηα Σακόζαηα, πξωηεύνπζα
ηεο Κνκκαγελήο, ζηνλ πάλω Επθξάηε ηεο Σπξίαο, γύξω ζην 120 κ.Χ. Εθεί έιαβε ηε
ζηνηρεηώδε εθπαίδεπζε θαη πέξαζε ηα παηδηθά ηνπ ρξόληα.
Η έληνλε θηινκάζεηά ηνπ ηνλ έθαλε λα ζηξαθεί ζηα γξάκκαηα. Αθνύ κειέηεζε ηα
ειιεληθά, μεθίλεζε λα κάζεη ηε ξεηνξηθή ηέρλε ζηηο ξεηνξηθέο ζρνιέο ηεο Ιωλίαο.
Καηόπηλ άξρηζε λα ηαμηδεύεη, επηδεηθλύνληαο ηηο ξεηνξηθέο ηνπ ηθαλόηεηεο, ζε
δηάθνξεο πόιεηο ηεο Μηθξάο Αζίαο, ηεο Ειιάδαο, ηεο Μαθεδνλίαο, ηεο Ιηαιίαο θαη ηεο
Γαιαηίαο.
Ωζηόζν, δελ έκελε ηθαλνπνηεκέλνο κε ηε ξεηνξηθή, θαη ηειηθά απνγνεηεύηεθε,
ζεωξώληαο ηελ ξερή. Σε ειηθία 40 εηώλ, παξάηεζε ηελ ηέρλε ηνπ ζνθηζηή θαη
ζηξάθεθε ζηε θηινζνθία.
Τν 165 κ.Χ. εγθαηαζηάζεθε ζηελ Αζήλα, ηελ "πξωηεύνπζα ηνπ πλεύκαηνο" ηεο
επνρήο εθείλεο. Εθεί αλέπηπμε ηνλ ηδηαίηεξν ηξόπν γξαθήο ηνπ, ρξεζηκνπνηώληαο
θαηά θόξνλ ηνλ ιηηό δηάινγν. Τα έξγα ηνπ έρνπλ έλα θωκηθό, πεηξαθηηθό ύθνο, πνπ
είλαη ην ηδηαίηεξν ραξαθηεξηζηηθό ηνπ γλώξηζκα. Σπρλά όκωο, ηδηαίηεξα πξνο ην ηέινο
ηεο δωήο ηνπ, ν ιόγνο ηνπ γεκίδεη κε πηθξία θαη ζαξθαζκό. Είλαη έλαο ιόγνο νμύο,
όζν θαη ππεύζπλνο.
Ο ζάλαηόο ηνπ ρξνλνινγείηαη κεηαμύ ηωλ εηώλ 180 θαη 192 κ.Χ.

14. ΝΔΚΡΙΚΟΙ ΓΙΑΛΟΓΟΙ
ΣΟΤ ΛΟΤΚΙΑΝΟΤ
Ο Λνπθηαλόο καο εμηζηνξεί δύν δηαιόγνπο αλάκεζα ζηνπο Μέλληπν-Δξκή θαη
Αηάθνπ-Πξσηεζηιάνπ.
ΠΡΩΣΟ΢ ΓΙΑΛΟΓΟ΢
Ο Ερκής κηιάεη ζηνλ Μέλληπο ζηνλ Κάηω Κόζκο
θαη θηινζνθνύλ. Κάπνηα ζηηγκή ν Μέληππνο ξσηάεη
πνπ
πήγαλ όινη νη όκνξθνη άλζξσπνη ηεο Αξραίαο Διιάδαο. Σόηε ν Δξκήο ηνπ
Γείρλεη θάηη θόθθαια θαη ηνπ ιέεη πσο όινη απηνί ήηαλ ε όκνξθνη ( Αρηιιέαο ,
Λήδα, Τάθηλζνο , Νηξέαο , Διέλε) πνπ ηώξα πηα είραλ ράζεη ηελ νκνξθηά ηνπο.
΢ηελ ζπλέρεη ν Μέληππνο δεηάεη ζπγθεθξηκέλα λα δεη ηελ Διέλε. Ο Δξκήο
Σνπ δείρλεη κηα λεθξνθεθαιή θαη ιέεη ζηνλ Μέληππν πσο απηή είλαη ε Διέλε.
Ο Μέληππνο εθθξάδεη κηα απνξία δειαδή γηα πνην ιόγν πέζαλαλ ηόζνη Έιιελεο
Καη Σξώεο γηα έλα πξάγκα κε ιίγε δσή. Σέινο ν Δξκήο ιέεη ζηνλ Μέληππν λα
Πέζεη λα μαπιώζεη νπνπδήπνηε γηα λα θέξεη θαη ηνπο ππόινηπνπο λεθξνύο.

15. ΓΔΤΣΔΡΟ΢ ΓΙΑΛΟΓΟ΢
Ο Αίαθνο ζπδεηάεη κε ηνλ Πξσηεζίιαν ζηνλ Κάησ Κόζκν πξνζπαζώληαο λα ξίμνπλ
επζύλε γηα ην πνηνο πξαγκαηηθά έθηαηγε γηα λα αξρίζεη ν αηκαηεξόο πόιεκνο ζηελ
Σξνία.
΢ηελ αξρή νη δύν ήξσεο δίλνπλ ηελ επζύλε ζηελ ίδηα ηελ Διέλε . ΢ηελ ζπλέρεηα
Γίλνπλ ην θηαίμηκν ζηνλ Μελέιαν ν νπνίνο έθαλε ηελ εθζηξαηεία ζηελ Σξνία.
Έπεηηα ζεσξνύλ ππεύζπλν ηνλ Πάξε ν νπνίνο εξσηεύηεθε θαη έθιεςε ηελ Διέλε.
Όκσο νη δπν ζπλνκηιεηέο απνθαζίδνπλ όηη ν Πάξεο δελ έθηαηγε θαη όηη θαη απηνί
Ήηαλ ζηελ δσή ηνπο γπλαηθάδεο. Έηζη δίλνπλ ην θηαίμηκν ζηνλ Έξσηα . Σέινο
Βιέπνπλ όηη όια είλαη πξνθαζνξηζκέλα από ηελ Μνίξα.