Ιστορία Γ΄. Επανάληψη 7ης ενότητας:΄΄Η εποχή του λίθου΄΄

Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
http://kritiria.blogspot.gr/
Ιστορία Γ΄- Επανάληψη 7ης
Ενότητας:
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://kritiria.blogspot.gr σελ.1

Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
http://kritiria.blogspot.gr/
Ιστορία Γ΄- Επανάληψη 7ης
Ενότητας:

Θεωρία -
Σχεδιαγράμματα

Η εποχή του λίθου ή η Παλαιολιθική εποχή
Λίθος = Πέτρα
Στα πολύ παλιά χρόνια στη γή υπήρχε μόνο νερό. Μετά βγήκε
χώμα και έγιναν βουνά, πεδιάδες και δάση. Στα δάση ζούσαν
μεγάλα ζώα όπως οι δεινόσαυροι.
Οι άνθρωποι πήγαιναν σε όλους τους τόπους για να βρούνε τροφή
για αυτό λέγονταν τροφοσυλλέκτες. Έτρωγαν σπόρους και
καρπούς δέντρων.
Τα πρώτα εργαλεία των ανθρώπων ήταν οι πέτρες. Με τις πέτρες
έσκαβαν το χώμα και χτυπούσαν τα ζώα.
eva-edu

Κάποτε έπεσε πολύ χιόνι στη γή και έκανε πολύ κρύο. Τότε οι
άνθρωποι έφτιαξαν σπηλιές και χτυπούσαν 2 πέτρες για να
ανάψουν φωτιά και να ζεσταθούν.
Αργότερα έφτιαξαν και άλλα εργαλεία όπως το πέτρινο τσεκούρι,
τα τόξα και τα μαχαίρια και έγιναν κυνηγοί. Κυνηγούσαν ζώα και
έπαιρναν το δέρμα τους και το έφτιαχναν ρούχο και το κρέας τους
το έτρωγαν.
eva-edu

Η Νεολιθική Εποχή
Στη Νεολιθικοί εποχή οι άνθρωποι έγιναν γεωργοί και φύτευαν φυτά,
δημητριακά και όσπρια.
Στη συνέχεια έγιναν κτηνοτρόφοι και είχαν ζώα όπως το πρόβατο την
κατσίκα και το βόδι.
Έφτιαξαν πολλά σπίτια το ένα κοντά στο άλλο και γύρω γύρω από τα
σπίτια έχτισαν τείχη. Έτσι έγιναν χωριά δηλαδή οικισμοί. Οι πρώτοι και
πιο σημαντικοί οικισμοί ήταν το Σέσκλο και το Διμήνι.
Έφτιαξαν καινούργια εργαλεία και όπλα όπως δρεπάνια και μαχαίρια.
Έπλαθαν πηλό και έφτιαχναν αγγεία.
Μετά οι άνθρωποι έγιναν τεχνίτες.
eva-edu

ΕΝΟΣΗΣΑ 7
Η ΕΠΟΦΗ ΣΟΤ ΛΙΘΟΤ
1. Παλαιολιθική εποχή
Α. Όηαλ ν άλζξσπνο ήηαλ ηξνθνζπιιέθηεο
Σ ξ ν θ ν ζ π ι ι έ θ η ε ο
Μάδεπαλ ζπόξνπο, θαξπνύο. Έςαρλαλ γηα βνιβνύο, ξίδεο.
Έζθαβαλ ην ρώκα. Υηππνύζαλ ηα άγξηα ζεξία.
Σηο ρηππνύζαλ κεηαμύ ηνπο
γηα λα ηνπο δώζνπλ ζρήκα.
Ζ γε ήηαλ ζθεπαζκέλε κε λεξό.
΢ηγά-ζηγά βνπλά, ιόθνη, πεδηάδεο πξνβάιινπλ από ην λεξό.
Ζ ζηεξηά ζθεπάζηεθε από ππθλά δάζε.
Ακέηξεηα δώα θαη δεηλόζαπξνη.
Ζ δσή ησλ πξσηόγνλσλ αλζξώπσλ ήηαλ πνιύ δύζθνιε.
Σα πξώηα εξγαιεία…
Οη πέηξεο (ρεηξνπέιεθεηο)
Κατερίνα Καραλή, Κανέλλος-Μάριος Κανελλόπουλος

Β. Όηαλ ν άλζξσπνο έγηλε θπλεγόο
Ζ ζεξκνθξαζία ηεο γεο άξρηζε λα πέθηεη…
Οη άλζξσπνη θηηάρλνπλ εξγαιεία…
Κ π λ ε γ ν ί
Υηόληα θαη πάγνη
ζθέπαζαλ ηε γε.
Σν θξύν ήηαλ
ηζνπρηεξό.
Πνιιά δώα πέζαλαλ. Οη άλζξσπνη
θαηάθεξαλ λα δήζνπλ
κε ηε δύλακε ηνπ
κπαινύ ηνπο.
Μεηαθηλήζεθαλ
ζε δεζηά κέξε.
Καηνίθεζαλ ζε
ζπειηέο.
Αλαθάιπςαλ
ηξόπνπο λα
αλάβνπλ θσηηά.
Μαδεύνληαλ
γύξσ από ηε
θσηηά. Έκαζαλ
λα κηινύλ.
Πέηξηλν ηζεθνύξη κε
μύιηλε ιαβή.
Σόμα Μαραίξηα από πέηξα
θαη θόθαια δώσλ.
Αγθίζηξηα γηα λα
ςαξεύνπλ.
Γέξκαηα γηα λα ληύλνληαη. Κξέαο γηα λα ηξώλε.
Από ηα δώα έπαηξλαλ…
ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΖ ΔΠΟΥΖ: Σόηε πνπ ν άλζξσπνο ήηαλ ηξνθνζπιιέθηεο.

2. Νεολιθική εποχή
Όηαλ ν άλζξσπνο έγηλε γεσξγόο θαη θηελνηξόθνο
Σ ε ρ λ ί η ε ο
Ζ πξώηε ζεόηεηα: Ζ ΘΔΑ ΣΖ΢ ΓΟΝΙΜΟΣΖΣΑ΢
Καιιηεξγεί δηάθνξα θπηά
(δεκεηξηαθά-όζπξηα).
Γ Δ Χ Ρ Γ Ο ΢
Δμεκεξώλεη δώα
(ζθύινο-πξόβαην-θαηζίθα-
βόδη).
Κ Σ Ζ Ν Ο Σ Ρ Ο Φ Ο ΢
Παξάγνπλ κόλνη ηνπο ηελ
ηξνθή.
Γε κεηαθηλνύληαη.
Φηηάρλνπλ ηνπο πξώηνπο
νηθηζκνύο.
Φηηάρλνπλ πην ηέιεηα
εξγαιεία.
Μαζαίλνπλ λα πιάζνπλ ηνλ
πειό.
Φηηάρλνπλ αγγεία.
Γλέζνπλ καιιί.
Φηηάρλνπλ ξνύρα.
Φηηάρλνπλ θνζκήκαηα. Εσγξαθίδνπλ ηα αγγεία. Φηηάρλνπλ κηθξά
αγαικαηάθηα.
ΔΙΓΧΛΙΑ
Αξγόηεξα… έπεζαλ πνιιέο βξνρέο, νη πάγνη έιησζαλ θαη ε ζεξκνθξαζία αλέβεθε.
Ζ γε δεζηάζεθε θαη γέκηζε θπηά.
Ο άλζξσπνο…
Οη άλζξσπνη θαιπηεξεύνπλ ηε δσή ηνπο…
Οη άλζξσπνη θαιπηεξεύνπλ ηε δσή ηνπο…
Γπλαίθα εγθπκνλνύζα.

3. Η Νεολιθική εποχή στην Ελλάδα
(Θεζζαιία, Βόινο)
΢ έ ζ θ ι ν Γ η κ ή λ η Υ ν η ξ ν θ ν η η ί α
(Κύπξνο)
Υηηζκέλν πάλσ
ζε ιόθν.
50 ζπίηηα.
Υηηζκέλν
θνληά ζηε
ζάιαζζα.
Σείρε γύξσ γύξσ
Οη ζπνπδαηόηεξνη…
Πνιινί λενιηζηθνί νηθηζκνί ζηελ Διιάδα.
΢έζθιν
Δπξήκαηα από ην
΢έζθιν
Γηκήλη
Δύξεκα από ην Γηκήλη
Υνηξνθνηηία

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ
Κεφάλαιο Α’
Η εποχή του λίθου
Προϊστορία: πριν την εμφάνιση των πρώτων γραπτών πηγών
Διαίρεση της Προϊστορίας:
⋇ Εποχή του λίθου  Παλαιολιθική εποχή
 Μεσολιθική εποχή (ως το 6500 π.Χ.)
Νεολιθική εποχή (ως το 3000 π.Χ.)
⋇ Εποχή του χαλκού  (3000 π.Χ. – 1100 π. Χ.)
Η παλαιολιθική και η μεσολιθική εποχή
Πρώτη εμφάνιση του ανθρώπου στη γη.
∙ Ικανός άνθρωπος (homo habilis)
∙ Όρθιος άνθρωπος (homo erectus)
∙ Έμφρων άνθρωπος (homo sapiens)
∙ Σοφότατος άνθρωπος (homo sapiens sapiens)
http://stamatiageorgiou.blogspot.gr

Παλαιολιθική εποχή
ΠρώιμηΠαλαιολιθική
Περίοδος ( 2.500.000 –
200.000 π.Χ)
Ικανός άνθρωπος
Όρθιος άνθρωπος
Κροκάλες
Χειροπελέκεις
Μέση Παλαιολιθική
Περίοδος (200.000 –
35.000 π.Χ.)
Έμφρων (σοφός)
άνθρωπος
Αιχμές
Ξέστρα
Ύστερη Παλαιολιθική
Περίοδος (35.000 –
6.500 π.Χ.)
Σοφότατος άνθρωπος Λεπίδες
Ξέστρα
Γλυφίδες
Οστέινα εργαλεία
1) Η ζωή του ανθρώπου κατά την Παλαιολιθική και Μεσολιθική Εποχή (2.500.000 π.Χ. – 6.500 π.Χ.)
⋄ Κυνηγός και τροφοσυλλέκτης- αλιεύς : μαμούθ, τάρανδοι, αντιλόπες, αίγαγροι, βόδια, ελάφια,
ίπποι, καρποί
⋄ κατεργάζεται οστά, κέρατα, λίθους
⋄ ντύνεται με δέρματα ζώων
⋄ θάβει τους νεκρούς του
Στην Ελλάδα: Θεσσαλία, Μακεδονία, Αργολίδα, Κέρκυρα κλπ
2) Η τέχνη
⋄ Ζωγραφικές παραστάσεις
⋄ Αγαλματίδια από πηλό, κόκκαλο ή λίθο
⋄ Κοσμήματα
⋄ Σπηλαιογραφίες (μαγική ή συμβολική σημασία)

Η Νεολιθική εποχή
1) Η ζωή του ανθρώπου κατά τη Νεολιθική εποχή (6500 – 3000 π.Χ.)
Γεωργός και κτηνοτρόφος (δημητριακά)
⋆ Μόνιμη εγκατάσταση – οικισμοί (τεχνίτες)
⋆ Απασχόληση: γεωργία και κτηνοτροφία (μαλλί)
⋆ Κεραμική (αποθήκευση προϊόντων)
Εύφορη (γόνιμη) ημισέληνος [lentille fertile]:
- Μεσοποταμία
-Παλαιστίνη (Γη Χαναάν, Φοινίκη)
- Αίγυπτος
Ανταλλαγή προϊόντων – Οικιακή οικονομία
2) Η Νεολιθική Εποχή στην Ελλάδα
⋆ Τούμπα, Μαγούλα
⋆Επίπεδος οικισμός
⋆ Λιμναίος οικισμός (Δισπηλιό Καστοριάς)
Στη Βόρειο Ελλάδα βρέθηκαν σπίτια από κλαριά και λάσπη, ενώ στη Θεσσαλία, Νότιο Ελλάδα και
νησιά Αιγαίου σπίτια από ντόπιες πέτρες.
-Γεωργοκτηνοτροφία: Δημητριακά, όσπρια, αιγοπρόβατα, βοοειδή, χοίροι
_Αντικείμενα οικιακής χρήσης: κεραμικά, λίθινα, οστέινα
-Κοινότητα
-Ταφή νεκρών
-Πήλινα αγγεία ψημμένα – διακόσμηση
-Πήλινα ειδώλια (σπάνια λίθινα)

Ενότητα 7η, Μάθημα 1.
“Παλαιολιθική Εποχή”
Α. Ο άνθρωπος – Τροφοσυλλέκτης
 χρόνος: πριν από εκατομμύρια χρόνια
 γη: μια απέραντη θάλασσα
 στεριά => βουνά + λόφους + πεδιάδες --> εμφανίστηκαν σιγά – σιγά
 στεριά -> δημιουργία πυκνών δασών + ζώα
 Ζώα: τεράστια (δεινόσαυροι) + μικρότερα (όταν εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι)
Άνθρωποι
• δύσκολη ζωή στη φύση
• εύρεση τροφής: συλλογή σπόρων + καρπών από δέντρα, βολβοί + ρίζες => χώμα
• ==> ονομασία: τροφοσυλλέκτες
Τα πρώτα Εργαλεία
 πέτρες -> έσκαβαν το χώμα => για τροφή + άμυνα στα άγρια ζώα
 χτυπούσαν τις πέτρες => τις έσπαγαν για να δώσουν σχήμα
 1ο εργαλείο του ανθρώπου: ο χειροπέλεκυς
Β. Ο άνθρωπος – Κυνηγός
 πτώση θερμοκρασίας της γης
 χιόνια + πάγοι + κρύο
 => κάποια ζώα πέθαναν
 επιβίωση ανθρώπου: χάρη στο νου του!!! -->
 μετακίνηση σε ζεστότερα μέρη!
 Κατοίκηση σε σπηλιές
 ανακάλυψη τρόπων ανάματος φωτιάς (χτύπημα πέτρων => σπίθα)
 γύρω από τη φωτιά: πρώτες παρέες + πρώτες λέξεις
Επινόηση Εργαλείων
 πρώτο πέτρινο τσεκούρι με ξύλινη λαβή
 τόξα
 μαχαίρια από πέτρα ή κόκαλα ζώων ==>
 έγιναν κυνηγοί
 αγκίστρια για ψάρεμα
Ένδυση:
• από τα δέρματα ζώων
Ζωγραφική σε τοίχους σπηλιάς: ζώα που ήθελαν να κυνηγήσουν
Παλαιολιθική Εποχή: Άνθρωπος Τροφοσυλλέκτης + Κυνηγός
Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής: εργαλεία + κόκαλα
Δρεβενίτσου Αθανασία

“Νεολιθική Εποχή”
Ο άνθρωπος Γεωργός + Κτηνοτρόφος
 δυνατές βροχές
 έλιωσαν οι πάγοι
 άνοδος θερμοκρασίας
Άνθρωποι: παρατήρηση φύσης => έμαθαν πότε φύτρωναν τα φυτά, πότε έδιναν καρπούς
--> καλλιεργούσαν και οι ίδιοι σε μέρη κοντά σε νερό:
• δημητριακά
• φυτά
• όσπρια
==> έγιναν Γεωργοί
Εξημέρωσαν ζώα:
 σκύλος (βοήθεια στο κυνήγι)
 πρόβατο, κατσίκα, βόδι (γάλα, μαλλί, κρέας, δέρμα)
==> έγιναν Κτηνοτρόφοι
Οι άνθρωποι πλέον παράγουν μόνοι τους την τροφή τους
 δεν τριγυρνούν για εύρεση τροφής
 έφτιαξαν σπίτια κοντά στα χωράφια με δέρματα ζώων + κλαδιά (αρχικά)
 και με κορμούς δέντρων (αργότερα)
 ζούσαν πολλοί μαζί για ασφάλεια
 τα σπίτια τους ήταν κοντά
 έχτισαν τείχη
 ο πιο γενναίος = αρχηγός
 δημιουργία πρώτων οικισμών
 Νεολιθική Εποχή
Βελτίωση Ποιότητας Ζωής των Ανθρώπων:
 τέλεια εργαλεία + όπλα (δρεπάνια, ελόνες, αγκίστρια, μαχαίρια, δόρατα)
 πλάθουν τον πηλό => αγγεία για αποθήκευση προϊόντων + μαγείρεμα
 γνέθουν το μαλλί προβάτων => νήμα
 υφαίνουν ρούχα
==> έγιναν Τεχνίτες
Πρόοδος στις Τέχνες:
 στολίδια
 κοσμήματα με χρωματιστές πέτρες + κοχύλια
 ζωγραφική αγγείων
 αγαλματάκια από πηλό + πέτρα, τα ειδώλια -> παριστάνουν γυναίκες που
εγκυμονούν => η Θεά της Γονιμότητας (1η θεά που λάτρεψαν)

“Η Νεολιθική Εποχή στην Ελλάδα”
 αρχαιολογικές ανασκαφές -> έδειξαν στοιχεία για:
ζωή +ιστορία των ανθρώπων
Σπουδαίοι Οικισμοί:
 Σέσκλο στη Θεσσαλία (κοντά στο Βόλο) --> χτισμένο σε λόφο, ανάμεσα σε 2
χειμάρρους, 50 σπίτια
 Διμήνι στη Θεσσαλία (κοντά στο Βόλο) --> χτισμένο σε χαμηλό λόφο, κοντά στη
θάλασσα, μεγάλη πεδιάδα με ποτάμι // κοντά: το Πήλιο (βουνό με δάση)
 Χοιροκοιτία στην Κύπρο
Οχύρωση των Οικισμών:
 τείχη γύρω γύρω
 προστασία κατοίκων
Δημιουργία Σημαντικού Πολιτισμού από τους κατοίκους των οικισμών αυτών
(Νεολιθικής Εποχής)

Ερωτήσεις:
1. Πώς μαθαίνουμε για τη ζωή των πρωτόγονων
ανθρώπων;
2. Γιατί ονομάζουμε την εποχή του λίθου έτσι;
3. Ποιες περίοδοι αποτελούν την προϊστορία;
4. Πότε αρχίζει η Ιστορία;
Η τάξη της κυρίας Γεωργίας

Ερωτήσεις:
1. Πώς ήταν η γη πριν από εκατομμύρια χρόνια και πώς
διαμορφώθηκε σταδιακά;
2. Τι γνωρίζεις για την τροφή των πρωτόγονων
ανθρώπων;
3. Ποια ήταν τα πρώτα εργαλεία των ανθρώπων και πώς
τα χρησιμοποιούσαν;
4. Τι συνέβη όταν μειώθηκε η θερμοκρασία της γης;
5. Τι έκαναν οι άνθρωποι για να επιβιώσουν;
6. Τι καινούρια εργαλεία δημιούργησαν και πώς τα
χρησιμοποιούσαν;
7. Τι ήταν οι άνθρωποι στην παλαιολιθική εποχή;
8. Τι βρήκαν οι αρχαιολόγοι στο σπήλαιο των
Πετραλώνων;

Ερωτήσεις:
1. Τι συνέβη όταν ανέβηκε η θερμοκρασία της γης;
2. Με ποιους νέους τρόπους τρέφονταν οι άνθρωποι;
3. Τι γνωρίζεις για τους πρώτους οικισμούς;
4. Πώς καλυτέρευσαν οι άνθρωποι τη ζωή τους; Τι νέα
αντικείμενα δημιούργησαν;
5. Τι γνωρίζεις για την τέχνη και την θρησκεία εκείνης
της εποχής;
6. Ποιες νέες (τρεις) ιδιότητες απόκτησαν οι άνθρωποι
στη νεολιθική εποχή;

Ερωτήσεις:
1. Τι γνωρίζεις για τις ανασκαφές των αρχαιολόγων στην
Ελλάδα;
2. Ποιοι σπουδαίοι οικισμοί ήρθαν στο φως και τι γνωρίζεις
γι΄ αυτούς;

1. Συμπληρώνω το κείμενο με τις λέξεις της παρένθεσης:
(μυαλού, παλαιολιθική, νερό, έπεσε, συλλέγοντας, κυνηγοί, δεινόσαυροι, πέτρα,
στεριά, τροφοσυλλέκτες, πρωτόγονων).
Πριν από πολλά χρόνια η γη ήταν σκεπασμένη με ………………………… . Σιγά σιγά
όμως άρχισε να εμφανίζεται η ……………………………….. . Στα δάση ζούσαν πολλά
ζώα, όπως οι …………………………………….. . Η ζωή των …………………………… ανθρώπων
ήταν πολύ δύσκολη. Επειδή ζούσαν ………………………………… την τροφή τους όπως
την έβρισκαν στη φύση, ονομάστηκαν …………………………………………. . Και αργότερα,
όταν η θερμοκρασία της γης ………………………………, οι άνθρωποι κατάφεραν να
ζήσουν με τη δύναμη του …………………………….. τους. Έγιναν …………………………….. και
έφτιαξαν εργαλεία από ………………………………….. . Η εποχή αυτή ονομάστηκε
…………………………………………….. .
2. Βάζω τις λέξεις στη σωστή στήλη:
(φωτιά, βολβοί, πέτρες, ομιλία, ζωγραφιές, νερό, χιόνια, δεινόσαυροι)
Τροφοσυλλέκτης Κυνηγός
3. Βάζω  σε όσα ταιριάζουν με την παλαιολιθική εποχή και βάζω  σε όσα
δεν ταιριάζουν.
μέταλλο  πέτρες  σπίρτα 
χιόνια  ξηρασία  κυνηγοί 
όπλα  φωτιά  σπίτια 
σπηλιά  τόξα  ρούχα 
δέρματα  υφάσματα  νερό 
4. Πώς ήταν η ζωή των πρωτόγονων ανθρώπων και πώς ονομάστηκαν;
__________________________________________________________
__________________________________________________________
__________________________________________________________
__________________________________________________________
Τάξη Γ΄
Όνομα___________________
Επώνυμο_______________
ΠΑΛΑΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Φύλλα εργασιών

1. Συμπληρώνω το κείμενο με τις λέξεις της παρένθεσης:
(οικισμούς, φυτό, εξημέρωσαν, νεολιθική, καρπούς, φύση, καλλιεργήσουν,
γεωργοί, κτηνοτρόφοι).
Όταν η γη ζεστάθηκε και έβγαλε …………………………….. , οι άνθρωποι,
παρατηρώντας τη …………………………….., έμαθαν πότε φυτρώνουν φυτά και πότε
βγάζουν ………………………………….. . Αποφάσισαν έτσι να ………………………………………….
τη γη και έγιναν ………………………………………… . Στη συνέχεια ………………………………….
κάποια ζώα και έγιναν ………………………………………….. . Έτσι δημιούργηασν τους
πρώτους ……………………………………. και άρχισε μια νέα εποχή, η …………………………….
2. Αντιστοιχίζω αυτά που ταιριάζουν.
ειδώλια   μαλλί
κοσμήματα   πηλός
αγγεία   αγάλματα
γνέσιμο   κοχύλια
3. Γράφω Σ για το σωστό και Λ για το λάθος.
Α. Η πρώτη θεότητα που λάτρεψαν οι άνθρωποι
ήταν η θεά της γονιμότητας. 
Β. Οι άνθρωποι της νεολιθικής εποχής εξημέρωσαν τον ελέφαντα. 
Γ. Τα σπίτια των ανθρώπων της νεολιθικής εποχής
ήταν φτιαγμένα από τσιμέντο. 
Δ. Οι άνθρωποι της νεολιθικής εποχής προόδευσαν στις τέχνες. 
Ε. Οι άνθρωποι της νεολιθικής εποχής χρησιμοποίησαν τον πηλό. 
4. Ποια εποχή ονομάστηκε νεολιθική;
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
Τάξη Γ΄
Όνομα___________________
Επώνυμο_______________

1. Βάζω τις λέξεις της παρένθεσης στη σωστή στήλη:
(τροφοσυλλέκτης, ειδώλιο, κυνηγός, κτηνοτρόφος, φωτιά, τεχνίτες, ομιλία,
δεινόσαυροι, πέτρες, σπηλιές, πρώτοι οικισμοί, αγγεία, γεωργοί, πηλός)
Παλαιολιθική εποχή Νεολιθική εποχή
2. Κυκλώνω το σωστό.
Α. Η πρώτη θεά που λάτρεψαν στη νεολιθική εποχή ήταν η θεά της:
α. αγάπης β. εστίας γ. γονιμότητας
Β. Το Σέσκλο ήταν χτισμένο:
α. σε λόφο β. στην πεδιάδα γ. κοντά στη θάλασσα
Γ. Τα σπίτια στη νεολιθική εποχή τα έφτιαχναν με:
α. λίθους β. πηλό γ. κλαδιά
Δ. Τα ειδώλια ήταν:
α. αγάλματα β. σπίτια γ. αγγεία
Ε. Οι άνθρωποι κατά την παλαιολιθική εποχή έμαθαν να:
α. περπατούν β. γράφουν γ. μιλούν
3. Αντιστοιχίζω αυτά που ταιριάζουν:
κυνηγός   τσεκούρι
τροφοσυλλέκτης   Θεσσαλία
Χοιροκοιτία   παλαιολιθική εποχή
Διμήνι   κοχύλια
κτηνοτρόφοι   νεολιθική εποχή
τεχνίτες   Κύπρος
Τάξη Γ΄
Όνομα___________________
Επώνυμο_______________

4. Η ακροστοιχίδα της προϊστορίας.
1. Έτσι ονομάστηκε η εποχή κατά την οποία ο άνθρωπος ήταν κυνηγός.
2. Έφτιαχναν από το μαλλί των προβάτων.
3. Στη νεολιθική εποχή δημιουργήθηκαν οι πρώτοι…
4. Εργαλείο από πέτρα (αντίστροφα).
5. Ένας από τους πρώτους οικισμούς.
6. Οι άνθρωποι κατά τη νεολιθική εποχή προόδευσαν στις…
7. Με αυτό το υλικό έφτιαχναν αγγεία (αντίστροφα)
8. Έτρωγαν βολβούς και …
9. Οικισμός που βρίσκεται στη Θεσσαλία (αντίστροφα).
10. Εκεί αποθήκευαν τρόφιμα.
5. Να περιγράψεις τη ζωή ενός παιδιού στο νεολιθικό χωριό Διμήνι.
(Πού ζούσε, με τι ασχολούνταν η οικογένειά του, τι έκαναν άλλοι κάτοικοι του
χωριού;)
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
1 Π
2 Π
3 Ο
4 Ι
5 Σ
6 Τ
7 Ο
8 Ρ
9 Ι
10 Α

Β. Ο οψιανός ήταν:
α. άγαλμα β. πέτρωμα γ. κόσμημα
Ε. Οι Κυκλαδίτες τοποθετούσαν τα κτερίσματα δίπλα στους:
α. νεκρούς β. ζωντανούς γ. και στους δύο
Τάξη Γ΄
Όνομα___________________
Επώνυμο_______________

α. Οι Κυκλαδίτες διασκέδαζαν με το τραγούδι. 
β. Τα αγγεία τους τα έφτιαχναν από μάρμαρο. 
γ. Οι Κυκλαδίτες είχαν σπουδαία γραφή. 
δ. Έφτιαχναν κοσμήματα από ασήμι. 
ε. Δεν έχει βρεθεί κανένα έργο τέχνης των Κυκλαδιτών. 
6. Γράφω με δικά μου λόγια τι ξέρω για τα ειδώλια;
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
7. Ποια πετρώματα υπήρχαν άφθονα στις Κυκλάδες και τι έφτιαχναν μ’ αυτά οι
Κυκλαδίτες;
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
1 Π
2 Ρ
3 Ο
4 Ι
5 Σ
6 Τ
7 Ο
8 Ρ
9 Ι
10 Α

Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://kritiria.blogspot.g

Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://kritiria.blogspot.gr

Ζωγραφίζω τι θα
συναντήσω εάν επισκευτώ
τον οικισμό
Ποιος είναι ο παρακάτω οικισμός; Πού βρ’οσκεται; Τι γνωρίζεις για
αυτόν;
Εάν σήμερα επισκευτώ τον οικισμό τι θα
συναντήσω; Τι έχει απομείνει; Γιατί;
Ονοματεπώνυμο:....................................................................Ημερομηνία:.....................
Μύρια Α. Κωνσταντινίδου

Ονοματεπώνυμο:....................................................................Ημερομηνία:.....................
Τι παρουσιάζει η εικόνα; Γιατί οι κάτοικοι της Χοιροκοιτίας επέλεγαν να θάβουν
τους νεκρούς στο συγκεκριμένο σημείο;
Η εικόνα μου παρουσιάζει τα
απομενάρια του οικισμού της
Χοιροκοιτίας. Επιλέγω ένα από τα
σπιτάκια και επιχειρώ να
ζωγραφίσω το πώς έμοιζε
ολοκληρωμένο εξωτερικά αλλά και
τους εσωτερικούς του χώρους:
Εξωτερικό τμήμα κατοικίας Εσωτερικό τμήμα κατοικίας
Μύρια Α. Κωνσταντινίδου

Επαναληπτικά

6ο επαναληπτικό στην ιστορία Η ε π ο χ ή τ ο υ λ ί θ ο υ
1. Να συμπληρώσεις τα κενά με τις λέξεις που ταιριάζουν :
 Πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια , η γη ήταν μια απέραντη ……………………… .
Με το πέρασμα των χρόνων η στεριά σκεπάστηκε από πυκνά …………………… .
 Οι άνθρωποι με δυσκολία έβρισκαν την τροφή τους . Έτρωγαν …………………… ,
…………………… , ……………………… και ……………………… . Επειδή ζούσαν συλλέγοντας
την τροφή τους όπως την έβρισκαν στη φύση , τους ονόμασαν
……………………………………………… .
 Κάποτε η γη σκεπάστηκε από …………………… . Κι ενώ πολλά ζώα δεν άντεξαν το
κρύο και πέθαναν , οι άνθρωποι κατάφεραν να επιβιώσουν με τη δύναμη του
………………………………… τους . Η μεγάλη ανακάλυψη που άλλαξε τη ζωή τους
ήταν η ……………………… . Η εποχή αυτή ονομάζεται …………………………………… .
 Όταν έλιωσαν τα ……………………… κι οι άνθρωποι βγήκαν από τις …………………… ,
άρχισαν να ……………………………… τη γη και να σπέρνουν …………………………………… .
Απέκτησαν μόνιμη κατοικία κι έφτιαξαν τους πρώτους …………………………… .
Άρχισε έτσι μια νέα εποχή που ονομάζεται ……………………………………… .
 Οι πιο σπουδαίοι οικισμοί στην Ελλάδα είναι το ……………………… και το
……………………… στη Θεσσαλία .
/40
2. Να γράψεις με ποιους τρόπους βοήθησε η ανακάλυψη της φωτιάς τους
ανθρώπους :
 ______________________________________________________
 ______________________________________________________
 ______________________________________________________
 ______________________________________________________
 ______________________________________________________
/15
3. Να αντιστοιχίσεις αυτά που ταιριάζουν :
Επιστήμονες που ασχολούνται με την
παλιά εποχή .
  σκύλος , πρόβατο , κατσίκα , βόδι
Πρώτη θεότητα που λάτρεψαν οι
άνθρωποι .
  Ειδώλια
Τα πρώτα ζώα που εξημέρωσαν οι
άνθρωποι .
  χειροπέλεκυς
Αγαλματάκια θεών   αρχαιολόγοι ή παλαιοντολόγοι
Το πρώτο εργαλείο του ανθρώπου .   Θεά της γονιμότητας
/10
Λάζαρη Κατερίνα

6ο επαναληπτικό στην ιστορία Η ε π ο χ ή τ ο υ λ ί θ ο υ
4. Να γράψεις με ποια επαγγέλματα ασχολήθηκαν οι άνθρωποι από τα πολύ παλιά
χρόνια :
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
/15
5. Ποιες μορφές τέχνης συναντάμε στην παλαιολιθική εποχή ;
 ______________________________________________________
 ______________________________________________________
/10
6. Αν δώσεις σωστά τους παρακάτω ορισμούς , θα εμφανιστεί στο
γραμμοσκιασμένο πλαίσιο η μεγάλη ανακάλυψη του ανθρώπου της παλαιολιθικής
εποχής :
1.
2.
3.
4.
5.
1. Έτσι ονομάστηκε ο άνθρωπος επειδή έβρισκε μόνος του την τροφή του .
2. Μικρά αγαλματάκια από πηλό και πέτρα .
3. Όταν οι άνθρωποι άρχισαν να φτιάχνουν διάφορα όμορφα πράγματα έγιναν
…………………… .
4. Έμαθαν να φτιάχνουν ……………………………… αγγεία .
5. Το ……………………… ήταν ένα από τα πρώτα δημητριακά που έμαθαν οι άνθρωποι να
καλλιεργούν .
/10
Όνομα : ________________________________ Βαθμός :
Λάζαρη Κατερίνα

Β. Ο οψιανός ήταν:
α. άγαλμα β. πέτρωμα γ. κόσμημα
Ε. Οι Κυκλαδίτες τοποθετούσαν τα κτερίσματα δίπλα στους:
α. νεκρούς β. ζωντανούς γ. και στους δύο
Τάξη Γ΄
Όνομα___________________
Επώνυμο_______________

α. Οι Κυκλαδίτες διασκέδαζαν με το τραγούδι. 
β. Τα αγγεία τους τα έφτιαχναν από μάρμαρο. 
γ. Οι Κυκλαδίτες είχαν σπουδαία γραφή. 
δ. Έφτιαχναν κοσμήματα από ασήμι. 
ε. Δεν έχει βρεθεί κανένα έργο τέχνης των Κυκλαδιτών. 
6. Γράφω με δικά μου λόγια τι ξέρω για τα ειδώλια;
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
7. Ποια πετρώματα υπήρχαν άφθονα στις Κυκλάδες και τι έφτιαχναν μ’ αυτά οι
Κυκλαδίτες;
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
1 Π
2 Ρ
3 Ο
4 Ι
5 Σ
6 Τ
7 Ο
8 Ρ
9 Ι
10 Α

Εκόηεηα: Η ΕΠΟΦΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ
ΌΝΟΜΑ:.______________________________________________________________
1. Να ζρμπληοώζεηε ηα κεμά ηξρ παοακάηω κειμέμξρ
Τα πμιύ παιηά πνόκηα μη άκζνωπμη δεκ ήλενακ κα _________γη’ αοηό δεκ άθεζακ θακέκα γναπηό
πμο κα μαζαίκμομε γηα ηε δωή ημοξ. Μαξ άθεζακ όμωξ πμιιά _________θαη όπια. Επεηδή ηα
πνώηα ενγαιεία ημοξ ήηακ από _________μκμμάδεηαη ε επμπή ημο_______Ανγόηενα έθηηαλακ
ενγαιεία από _________ θαη άνπηζε ε επμπή ημο _________.Oη δύμ αοηέξ επμπέξ απμηειμύκ
ηεκ _____________
2. Βάζω ηιπ λένειπ ζηη ζωζηή ζηήλη
Τνμθμζοιιέθηεξ, ηεπκίηεξ, πειό, θωηηά, πέηνα, εηδώιηα, θοκεγμί,
θηεκμηνόθμη,πεηνμπέιεθοξ, μηθηζμμί
3. Tι ήηαμ ηα ειδώλια; Γιαηί πξλλά από αρηά παοίζηαμαμ έγκρεπ γρμαίκεπ;
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
_________________________________________________________________
emathima.gr
Παλαιξλιθική επξςή Νεξλιθική επξςή

4. Να ζρμπληοώζεηε ηξ ζηαροόλενξ
2.
1. Έηζη μκμμάζηεθακ γηαηί ζύιιεγακ ηεκ ηνμθή ημο
2. Έηνωγακ βμιβμύξ θαη ...
3. Μηθνά αγάιμαηα από πειό θαη πέηνα
4. Τενάζηηα δώα
5. Καιιηενγμύζακ ηε γε
6. Σηε κεμιηζηθή επμπή πνμόδεοζακ ζηηξ ....
7. Σπμοδαίμξ μηθηζμόξ
emathima.gr
3.
1.
2.
4.
5.
6. 7.

Επαναληπτικές ασκήσεις στην Ιστορία για την 7η ενότητα
Γ' Δημοτικού (Η εποχή του λίθου).
Η εποχή του λίθου
1. Να συμπληρώσεις τα κενά με τις λέξεις που ταιριάζουν :
Πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια , η γη ήταν μια απέραντη ……………………… .
Με το πέρασμα των χρόνων η στεριά σκεπάστηκε από πυκνά …………………… .
Οι άνθρωποι με δυσκολία έβρισκαν την τροφή τους . Έτρωγαν …………………… ,
…………………… , ……………………… και ……………………… . Επειδή ζούσαν συλλέγοντας
την τροφή τους όπως την έβρισκαν στη φύση , τους ονόμασαν
……………………………………………… .
Κάποτε η γη σκεπάστηκε από …………………… . Κι ενώ πολλά ζώα δεν άντεξαν το
κρύο και πέθαναν , οι άνθρωποι κατάφεραν να επιβιώσουν με τη δύναμη
του ………………………………… τους . Η μεγάλη ανακάλυψη που άλλαξε τη ζωή
τους ήταν η ……………………… . Η εποχή αυτή ονομάζεται ……………………………………
.
Όταν έλιωσαν τα ……………………… κι οι άνθρωποι βγήκαν από τις …………………… ,
άρχισαν να ……………………………… τη γη και να σπέρνουν ……………………………………
. Απέκτησαν μόνιμη κατοικία κι έφτιαξαν τους πρώτους …………………………… .
Άρχισε έτσι μια νέα εποχή που ονομάζεται ……………………………………… .
Οι πιο σπουδαίοι οικισμοί στην Ελλάδα είναι το ……………………… και το
……………………… στη Θεσσαλία .
/40
2. Να γράψεις με ποιους τρόπους βοήθησε η ανακάλυψη της φωτιάς τους
ανθρώπους :
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
/15
Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/

3. Να αντιστοιχίσεις αυτά που ταιριάζουν :
Επιστήμονες που ασχολούνται με
την παλιά εποχή .  
σκύλος , πρόβατο , κατσίκα ,
βόδι
Πρώτη θεότητα που λάτρεψαν οι
άνθρωποι .   Ειδώλια
Τα πρώτα ζώα που εξημέρωσαν οι
άνθρωποι .   χειροπέλεκυς
Αγαλματάκια θεών   αρχαιολόγοι ή παλαιοντολόγοι
Το πρώτο εργαλείο του ανθρώπου .   Θεά της γονιμότητας
/10
4. Να γράψεις με ποια επαγγέλματα ασχολήθηκαν οι άνθρωποι από τα πολύ
παλιά χρόνια :
_____________________________________________________
_____________________________________________________
_____________________________________________________
/15
5. Ποιες μορφές τέχνης συναντάμε στην παλαιολιθική εποχή ;
______________________________________________________
______________________________________________________
/10

6. Αν δώσεις σωστά τους παρακάτω ορισμούς , θα εμφανιστεί στο
γραμμοσκιασμένο πλαίσιο η μεγάλη ανακάλυψη του ανθρώπου της
παλαιολιθικής εποχής :
1.
2.
3.
4.
5.
1. Έτσι ονομάστηκε ο άνθρωπος επειδή έβρισκε μόνος του την τροφή του .
2. Μικρά αγαλματάκια από πηλό και πέτρα .
3. Όταν οι άνθρωποι άρχισαν να φτιάχνουν διάφορα όμορφα πράγματα
έγιναν …………………… .
4. Έμαθαν να φτιάχνουν ……………………………… αγγεία .
5. Το ……………………… ήταν ένα από τα πρώτα δημητριακά που έμαθαν οι
άνθρωποι να καλλιεργούν .
/10
Όνομα : ________________________________ Βαθμός
:

Ενότητα 7 Εποχή του λίθου και κυκλαδικός πολιτισμός Γ΄ ΤΑΞΗ
ΟΝΟΜΑ: __________________________________________
Α) 1. Η Προϊστορία χωρίζεται στην εποχή του λίθου και στην εποχή του ___________.
2. Η εποχή του λίθου χωρίζεται στην Παλαιολιθική και στη ________________.
3. Τα τεράστια ζώα που εξαφανίστηκαν πριν από εκατομμύρια χρόνια ήταν οι _______
____________.
4. Οι πρωτόγονοι άνθρωποι συλλέγαν την τροφή τους και για αυτό τους ονόμασαν ____
______________.
5. Τα πρώτα εργαλεία που χρησιμοποίησαν οι άνθρωποι ήταν οι ___________.
6. Ζωγράφιζαν στους τοίχους των σπηλιών τα ζώα που ήθελαν να ______________.
7. Εργαλεία και κόκαλα ανθρώπων έχουν βρεθεί στο σπήλαιο των ______________
της Χαλκιδικής.
8. Κατασκεύαζαν αγγεία, πλάθοντας με τα χέρια τους τον __________.
9. Έφτιαχναν και μικρά αγαλματάκια, που ονομάζονταν ______________.
10. Η πρώτη θεότητα που λάτρεψαν ήταν η θεά της ________________.
11. Οι πιο σπουδαίοι οικισμοί που βρέθηκαν είναι το __________ και το ___________
στη Θεσσαλία.
12. Στην Κύπρο ο σπουδαιότερος οικισμός ήταν η _________________.
13. Οι Κυκλαδίτες έχτιζαν γύρω από τις πόλεις τους τείχη, γιατί φοβούνταν τους _____
___________.
14. Τα αντικείμενα που τοποθετούνταν μαζί με τους νεκρούς ονομάζονταν __________
__________.
15. Τα πήλινα αγγεία των Κυκλαδιτών που είχαν σχήμα τηγανιού ονομάζονταν _______
____________.
Β) Οι Κυκλαδίτες με τι ασχολούνταν επαγγελματικά;
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
Ιωαννίδης Νικόλαος

Κριτήριο Αξιολόγησης
Μάθημα: Ιστορία
Ενότητες: 7η – 8η Εποχή λίθου – Κυκλαδικός πολιτισμός
Ονοματεπώνυμο:
Ημερομηνία:
1. Συμπληρώνω:
 Οι πρωτόγονοι άνθρωποι μάζευαν την τροφή τους, γι’ αυτό ονομάστηκαν
____________________ . Τα πρώτα εργαλεία τους ήταν οι
____________________ .
 Οι άνθρωποι, παρατηρώντας τη φύση, άρχισαν να καλλιεργούν κάποια απ’
τα φυτά κι έγιναν ____________________ . Επίσης εξημέρωσαν κάποια ζώα
κι έτσι έγιναν ____________________ .
 Οι κάτοικοι των Κυκλάδων ήταν κυρίως ____________________ και
____________________ .
 Οι Κυκλαδίτες ήταν όμως και σπουδαίοι ____________________, καθώς
διακοσμούσαν τα ___________________ τους με σχέδια και σχήματα.
Μερικά είχαν σχήμα τηγανιού και γι΄ αυτό λέγονται ____________________.
2. Γράφω δίπλα σε κάθε λέξη μια φράση που να ταιριάζει:
 Ειδώλια:
............................................................................................................................
 Χειροπέλεκυς:
.............................................................................................................................
 Διμήνι – Σέσκλο:
.............................................................................................................................
 Κτερίσματα:
.............................................................................................................................
Θανάσης Πρέντζας

3. Σημειώνω (Σ) Σωστό – (Λ) Λάθος
( ) Η εποχή που οι άνθρωποι ήταν κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες λέγεται
παλαιολιθική.
( ) Τα ειδώλια ήταν μικρά βάζα από πηλό.
( ) Η πρώτη Θέα που λάτρεψαν, ήταν η Θέα Εστία.
( ) Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν νεολιθικούς οικισμούς με τις ανασκαφές τους.
( ) Τα νησιά του κεντρικού Αιγαίου λέγονται Κυκλάδες.
( ) Τα σπουδαιότερα έργα των Κυκλαδιτών ήταν τα ειδώλια.
( ) τα πετρώματα που ήταν άφθονα στις Κυκλάδες ήταν το μάρμαρο και ο οψια-
νός.
4. Συμπληρώνω
5. Απαντώ με λίγα λόγια:
α) Τι παρίσταναν τα περισσότερα ειδώλια και γιατί;
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
β) Τι πρόσφερε η φωτιά στον άνθρωπο;
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
Προϊστορία
εποχή ..........................
εποχή ..........................
...................................
...................................
Θανάσης Πρέντζας

Το ερωτηματολόγιο της προϊστορικής εποχής
1) Οι προϊστορικοί άνθρωποι άναβαν φωτιά χτυπώντας μεταξύ τους __________________.
2) Πολλές φορές μετέφεραν τη φωτιά τους διατηρώντας ένα αναμμένο κάρβουνο μέσα σε κούφιο κ _ _ _ _ _.
3) Για να βράσουν λαχανικά έβαζαν μέσα σε ξύλινες γαβάθες, ζεστές π _ _ _ _ _.
4) Ντύνονταν με δέρματα _________________ και τύλιγαν με αυτά τις π _ _ _ _ _ τους.
5) Ζωγράφιζαν στους τοίχους της σπηλιάς τους διάφορα ζώα όπως βίσoνες, πουλιά, ιπποπόταμους,
τάρανδους, ρινόκερους, πιθήκους και ά _ _ _ _.
6) Τα ζώα τα ζωγράφιζαν για να έχουν οι κυνηγοί τύχη στο ________________ τους.
7) Λαχταριστός μεζές θεωρούνταν η ψητή χ _ _ _ _ _.
8) Τα χρώματά τους τα έφτιαχναν από μεταλλεύματα και ορυκτά όπως το μαγγάνιο, τον αιματίτη
και την ώ _ _ _.
9) Τα πιο συνήθη χρώματα που χρησιμοποιούσαν στις ζωγραφιές τους ήταν το κόκκινο, το κίτρινο, το
μαύρο, το καφετί, το άσπρο, το μπλε και το μ _ _.
10) Τι άλλο τους άρεζε να ζωγραφίζουν; πρόσωπα ______, βουνά ______, μούντζες _________. ( v )
11) Τα σπήλαια της Αλταμίρας με τις περίφημες βραχογραφίες βρίσκονται στην Ιταλία ________,
Σουηδία __________, Ισπανία __________. ( v )
12) Λέτε να παρακολουθούσαν οι γυναίκες τις τελετές τους; ΝΑΙ ______, ΟΧΙ ______.
13) Με πηλό, κόκαλα ή πέτρες κατασκεύαζαν α _ _ _ _ _ _ _.
14) Ο προϊστορικός άνθρωπος ήταν κυνηγός, τροφοσυλλέκτης και ψ _ _ _ _.
15) Φορούσαν στο λαιμό, στα αυτιά και στα χέρια τους πολλά _____________________.
16) Στην παρασκευή των χρωμάτων χρησιμοποιούσαν και ζωικό λ _ _ _ _ .
17) Η θέση της γυναίκας ήταν κατώτερη _____, ισότιμη _____, ανώτερη _____ σε σχέση με τον άνδρα. ( v )
18) Για φάρμακα χρησιμοποιούσαν τα διάφορα β _ _ _ _ _, ενώ έμεναν κοντά σε ν _ _ _ .
19) Προσπαθούσαν πρώτα να εξαντλούν με το τρέξιμο και μετά να σκοτώνουν τα _________.
20) Οι κύκλοι (σπείρες) που ζωγράφιζαν στις σπηλιές, έδειχναν την καταγωγή ______, την
περιουσία _______, την ηλικία ________ τους. ( v )
21) Εμείς είμαστε απόγονοι του homo habilis (ικανού ανθρώπου) ______, του homo erectus (όρθιου
ανθρώπου) ______, του homo sapiens (σοφού ανθρώπου), του homo sapiens sapiens (σοφότατου ανθρώπου)
________. ( v ) ΟΝΟΜΑ:__________________________________________

ENOTHTA 7, KEΦΑΛΑΙΟ 1 «ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ
ΕΠΟΧΗ»
1.Λύσε το σταυρόλεξο!
Κάθετα
1. Η χρονική περίοδος πριν την Ιστορία. Σε αυτήν ανήκει και η Παλαιολιθική
εποχή.
2. Ο άνθρωπος της Παλαιολιθικής εποχής έφτιαξε και άλλα εργαλεία για να βρίσκει
την τροφή του και έγινε……………
3. Μεγαλόσωμα προϊστορικά ζώα που αργότερα εξαφανίστηκαν.
4. Το σπήλαιο των ……………… της Χαλκιδικής.
Οριζόντια
1. Ο άνθρωπος της Παλαιολιθικής εποχής τρεφόταν με απόρους, καρπούς και
ρίζες, γι΄αυτό ονομάστηκε ………………….
2. Την ανακάλυψε ο άνθρωπος για να ζεσταθεί, να φωτίζεται και να επεξεργάζεται
την τροφή του.
1 2 3 4
1
2
Γκουτζίκα Πελαγία

Το σταυρόλεξο της προϊστορικής εποχής
ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ
3. Το Σέσκλο και το _____________
βρίσκονταν στη Θεσσαλία.
4. Η Γη πριν από πολλά εκατομμύρια
χρόνια ήταν σκεπασμένη με ...
5. Τύλιγαν το σώμα τους με
___________ ζώων.
6. Οι προϊστορικοί άνθρωποι συνέλεγαν
την τροφή τους και γι΄αυτό
ονομάζονταν...
9. Βρέθηκε σκελετός ανθρώπου του
Νεάντερταλ στα __________
Χαλκιδικής.
11. Πολύ πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος,
στη Γη κυριαρχούσαν οι
______________.
14. Ζωγράφιζαν τα ζώα που κυνηγούσαν
για να τους φέρει ...
15. Η μεγαλύτερη ανακάλυψή τους ήταν
η ...
16. Μέσα στις σπηλιές τους ζωγράφιζαν
τις περίφημες ...
17. Ορυκτό κόκκινου χρώματος.
18. Με τα ούρα τους παρασκεύαζαν το
___________ χρώμα.
19. Προϊστορικός οικισμός στην Κύπρο.
20. Η εποχή του λίθου χωρίζεται στην
Παλαιολιθική και τη ___________
εποχή.
ΟΝΟΜΑ:
_________________________
ΚΑΘΕΤΑ
1. Το πρώτο εργαλείο των προϊστορικών
ανθρώπων.
2. Μετά την εποχή του λίθου υπήρξε η
εποχή του ...
7. Έμοιαζε με τον σημερινό ελέφαντα.
8. Μοιάζει με βουβάλι.
10. Έτσι ονομάζονται τα πέτρινα
αγαλματάκια.
12. Μετά την Προϊστορία υπήρξε η ...
13. Τα αγγεία τους τα κατασκεύαζαν με
...
1 2 3
4 5
6
7 8
9
10
11 12
13
14 15
16
17
18
19
20

Το σταυρόλεξο της προϊστορικής εποχής

Μαρία Φρουδαράκη

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ
ΧΡΟΝΙΑ Η ΓΗ ΗΤΑΝ ΟΛΗ ΣΚΕΠΑΣΜΕΝΗ
ΜΕ ΝΕΡΟ… Μαρία Φρουδαράκη

ΣΙΓΑ ΣΙΓΑ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΠΡΟΒΑΛΛΕΙ Η ΣΤΕΡΙΑ
ΜΕ ΤΑ ΒΟΥΝΑ, ΤΟΥΣ ΛΟΦΟΥΣ, ΤΙΣ ΠΕΔΙΑΔΕΣ
ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ…

Καθώς περνούσαν
τα χρόνια η στεριά
σκεπάστηκε με
πυκνά δάση.

Μέσα στα δάση αυτά ζούσαν αμέτρητα ζώα.

Πολλά από αυτά τα ζώα ήταν τεράστια, όπως οι δεινόσαυροι.

Μετά την εξαφάνιση των δεινοσαύρων
εμφανίστηκαν άλλα, μικρότερα ζώα.

Μέσα σε
αυτό το
περιβάλλον,
η ζωή των
πρωτόγονων
ανθρώπων
ήταν πολύ
δύσκολη…

Για να βρουν την τροφή τους
τριγυρνούσαν εδώ κι εκεί και
μάζευαν σπόρους, καρπούς ,
ρίζες και βολβούς.

Επειδή ζούσαν, συλλέγοντας την τροφή τους, όπως την έβρισκαν στη
φύση, ονομάστηκαν τροφοσυλλέκτες.

Τα πρώτα εργαλεία , που χρησιμοποίησαν ήταν από πέτρες.
Με αυτές έκαβαν το χώμα, για να βρουν τροφή και χτυπούσαν τα
θηρία, που τους ορμούσαν. Έμαθαν να χτυπούν τις πέτρες μεταξύ τους
και να τους δίνουν σχήμα.

Κάποτε η θερμοκρασία της γης άρχισε να
πέφτει…
Χιόνι και πάγοι σκέπασαν το μεγαλύτερο μέρος
της γης. Πολλά ζώα δεν άντεξαν και πέθαναν.
Και οι άνθρωποι; Τι έγινε με τους
ανθρώπους;

Έχω μυαλό
και τα
κατάφερα!!!

Μετακινήθηκα
στα πιο ζεστά
μέρη της γης
και τα
κατάφερα!

Κατοίκησα στις
σπηλιές και τα
κατάφερα!

Βρήκα τρόπους
να ανάβω φωτιά
και τα
κατάφερα!

Γύρω από τη φωτιά , που μαζεύονταν,
άρχισαν να λένε τις πρώτες λέξεις και σιγά
σιγά έμαθαν να μιλούν.

Με το πέρασμα του χρόνου έφτιαξαν κι
άλλα εργαλεία, τσεκούρια, τόξα, μαχαίρια
από πέτρα ή κόκαλα ζώων.

Έτσι έγιναν κυνηγοί!!!

Από τα ζώα, που κυνηγούσαν έπαιρναν δέρματα
για να ντύνονται και κρέας, για να φάνε.

Πολλοί ζωγράφιζαν στους τοίχους της σπηλιάς τους
τα ζώα, που ήθελαν να κυνηγήσουν.
ΒΡΑΧΟΓΡΑΦΙΕΣ

Εργαλεία και κόκαλα των ανθρώπων της παλαιολιθικής εποχής
έχουν βρει οι αρχαιολόγοι και στην Ελλάδα, όπως στο σπήλαιο
των Πετραλώνων της Χαλκιδικής.

http://www.petralona-cave.gr/mouseio.html

Η Εποχή του λίθου
Παναγιώτης Δεληγιάννης

Προϊστορία Ιστορία
Εποχή του λίθου Εποχή του χαλκού
Παλαιο
λιθική
Νεολιθική
Γραφή
21/4/2017 2Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ

Ο άνθρωπος
τροφοσυλλέκτης

Πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια η
γη ήταν σκεπασμένη με νερό. Μια
απέραντη Θάλασσα…
Με το πέρασμα των χρόνων
εμφανίστηκε η στεριά με τα βουνά και
τα δάση όπου ζούσαν και πολλά ζώα.
Όπως οι δεινόσαυροι που όμως
αργότερα εξαφανίστηκαν και
εμφανίστηκαν άλλα μικρότερα ζώα.

 Η ζωή για τον πρωτόγονο άνθρωπο ήταν
δύσκολη.
 Τριγυρνούσε παντού ψάχνοντας
για στο χώμα για βολβούς και ρίζες
Και μάζευε καρπούς
από τα δέντρα.
Γι’ αυτό και ονομάστηκε
τροφοσυλλέκτης

Τα πρώτα εργαλεία
που χρησιμοποίησε
ήταν οι πέτρες.
Μ’ αυτές έσκαβαν το χώμα και
χτυπούσαν τα άγρια ζώα που
ορμούσαν εναντίον τους.
Σιγά σιγά έμαθαν να χτυπούν τις πέτρες
μεταξύ τους και να τους δίνουν το σχήμα
που ήθελαν.

Κάποτε η θερμοκρασία άρχισε να
πέφτει, χιόνια και πάγοι κάλυψαν
το μεγαλύτερο μέρος της γης.
Το κρύο ήταν τόσο πολύ, πού πολλά
ζώα δεν άντεξαν και πέθαναν
Όμως οι άνθρωποι κατάφεραν
να ζήσουν με τη δύναμη του
μυαλού τους.
Μετακινήθηκαν σε πιο
ζεστά μέρη,

Κατοίκησαν σε σπηλιές και ανακάλυψαν τρόπο
ν’ ανάβουν φωτιά χτυπώντας τις πέτρες
Γύρω από τη φωτιά άρχισαν να μαζεύονται
και να λεν τις πρώτες λέξεις. Έτσι σιγά- σιγά
έμαθαν να μιλούν.

Η φωτιά τους ζέσταινε, τους φώτιζε, τους χάριζε τη θαλπωρή τους.
Αυτή τους τάιζε, αυτή σκλήραινε τα όπλα τους, αυτή έκανε
αδιάβροχες τις γούνες που τους έντυναν. Αυτή έδιωχνε τα θηρία τις
χειμωνιάτικες νύχτες. Η φυλή δεν μπορούσε να ζήσει χωρίς αυτή.

Με το πέρασμα του χρόνου
έφτιαξαν και άλλα εργαλεία
από πέτρα, από ξύλο ή
κόκκαλα ζώων και έγιναν
κ υ ν η γ ο ί .
Από τα ζώα έπαιρναν δέρματα για
να ντύνονται και κρέας για να
τρώνε. Έφτιαξαν αγκίστρια για να
ψαρεύουν και…
πολλοί ζωγράφιζαν στους
τοίχους της σπηλιάς τους τα
ζώα που ήθελαν να
κυνηγήσουν

Η εποχή που οι άνθρωποι ήταν τροφοσυλλέκτες και κυνηγοί λέγεται
παλαιολιθική.
Εργαλεία και κόκαλα των ανθρώπων αυτής της
εποχής έχουν βρει οι αρχαιολόγοι και στην Ελλάδα
όπως στο σπήλαιο των Πετραλώνων στη
Χαλκιδική

Αριστερά εκμαγείο του κρανίου του
Αρχανθρώπου των Πετραλώνων και δεξιά
αναπαράσταση του προσώπου του

ΠΡΟΪ΢ΣΟΡΙΑ –Παλαιολιθική εποχή
Σσμπλήρωσε τομ εμμοιολογικό τάρτη τοσ μαθήματος:
Μαρία Ζερβάκη

…οι πάγοι έλιωσαν!

Ιστορία Γ΄. Επανάληψη 7ης ενότητας:΄΄Η εποχή του λίθου΄΄

Ιστορία Γ΄. Επανάληψη 7ης ενότητας:΄΄Η εποχή του λίθου΄΄

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to Ιστορία Γ΄. Επανάληψη 7ης ενότητας:΄΄Η εποχή του λίθου΄΄

More from Χρήστος Χαρμπής

Ιστορία Γ΄. Επανάληψη 7ης ενότητας:΄΄Η εποχή του λίθου΄΄