Άνοια στο σπίτι: Τεχνολογίες για παρακολούθηση από απόσταση και ανεξάρτητη διαβίωση. Περιγραφή έργου Dem@Care

1. ΣΙ:
ΣΔΥΝΟΛΟΓΊΔ΢ ΓΙΑ
ΠΑΡΑΚΟΛΟΌΘΗ΢Η ΑΠ΋
ΑΠ΋΢ΣΑ΢Η ΚΑΙ
ΑΝΔΞΆΡΣΗΣΗ ΓΙΑΒΊΩ΢Η
Γηάλλεο
Κνκπαηζηάξεο
Δξεπλεηήο Α’
ΔΚΔΣΑ ΙΠΣΗΛ

2. ΔΙ΢ΑΓΩΓΉ
 Ο παγθόζκηνο πιεζπζκόο απμάλεηαη ξαγδαία .
 Μέρξη ην 2060 ζηελ Δπξώπε ζα ηξηπιαζηηαζηνύλ νη άλζξσπνη ειηθίαο
80 θαη πάλσ
 ΢ηελ Διιάδα, κέρξη ην 2050, ηα άηνκα 65 εηώλ θαη άλσ αλακέλεηαη λα
απνηεινύλ ην 30% ηνπ πιεζπζκνύ
 5% ησλ αηόκσλ άλσ ησλ 65, 20% ησλ αηόκσλ άλσ ησλ 80
έρνπλ Alzheimer ’s (ε πην θνηλή κνξθή άλνηαο) [1]
 Παγθνζκίσο πάλσ από 35 .6 εθαηνκκύξηα άηνκα κε άλνηα
(WHO)
 Αλακέλεηαη λα θηάζνπλ ην 70% κέρξη ην 2050
 Γηπιαζηάδεηαη ν αξηζκόο αηόκσλ κε άλνηα θάζε 20 ρξόληα
 66 εθηα. ην 2030, 115 εθαη. ην 2050
[1] Warner J, Butler R. Alzheimer ’s disease. Clinical Evidence 2000; 3: 419 425

3. ΔΙ΢ΑΓΩΓΉ
 H άλνηα είλαη ζηαδηαθά λεπξνεθθπιηζηηθή: αιιάδεη ε
πξνζσπηθόηεηα θαη ε ζπκπεξηθνξά
 50% - 80% ηωλ αζζελώλ κε Alzheimer ’s θροληίδοληαη ζηο
ζπίηη
 Καζώο ρεηξνηεξεύεη ε θαηάζηαζε ηνπ αηόκνπ, ην θνξηίν ζηνλ
θξνληηζηή ρεηξνηεξεύεη.
 ΢ηηο ρώξεο ηεο Ν. Δπξώπεο ε θξνληίδα γίλεηαη ζπλήζσο από
νηθνγελεηαθά κέιε
 ΢ε άιιεο ρώξεο από θξνληηζηέο, νίθνπο επγεξίαο
 Σν θνξηίν είλαη θνηλσληθό, πξνζσπηθό, νηθνλνκηθό
 Σα νηθνγελεηαθά κέιε κπνξεί λα αλαγθαζηνύλ λα κελ δνπιεύνπλ
 Σν νηθνλνκηθό θόζηνο θξνληηζηή, νίθνπ επγεξίαο είλαη κεγάιν
 Άηνκα κε ζνβαξή άλνηα ρξεηάδνληαη θξνληίδα 24 ώξεο ην 24σξν

4. ΔΙ΢ΑΓΩΓΉ
 Έξεπλεο ζε Γαιιία, Γεξκαλία, Πνισλία, ΢θσηία, Ιζπαλία έδεημαλ
 Οη κηζοί θρόληηδαλ ηο άηοκο κε άλοηα πάλω από 10 ώρες ηελ εκέρα
 Οη κηζοί έληωζαλ όηη δελ είχαλ ιάβεη επαρθή πιεροθόρεζε όηαλ ηο
άηοκο δηαγλώζηεθε κε άλοηα
 Σα πην δύζθνια γηα ηνπο θξνληηζηέο είλαη πξνβιήκαηα ζπκπεξηθνξάο θαη
θαζεκεξηλέο δξαζηεξηόηεηεο
 Πάλσ από ηνπο κηζνύο δελ έρνπλ πξόζβαζε ζε θξνληίδα ζην
ζπίηη, θέληξα εκέξαο, νίθνπο επγεξίαο
 17% ησλ εξσηεζέλησλ ζεσξνύλ όηη ην επίπεδν θξνληίδαο ζηελ ρώξα
ηνπο είλαη θαιό

5. ΓΑ ΢ΉΜΔΡΑ
 Η ηαηξηθή παξαθνινύζεζε ζπλήζσο γίλεηαη κε πεξηνδηθά
ξαληεβνύ θαη εξσηεκαηνιόγηα
 Τα ερωηεκαηοιόγηα κπορεί λα κελ είλαη πάληα αληηθεηκεληθά:
 Δπεξεάδνληαη από ηελ γλώκε ηνπ γηαηξνύ
 Δπεξεάδνληαη από ηηο απαληήζεηο ησλ αηόκσλ:
ην άηνκν κε άλνηα ζπρλά ζεσξεί όηη εθηειεί θαλνληθά ηηο
θαζεκεξηλέο ηνπ δξαζηεξηόηεηεο, ελώ όηαλ ηνλ/ηελ εμεηάδνπλ
εηδηθνί, δηαπηζηώλνπλ όηη απηό δελ ηζρύεη
 Η ζπρλόηεηα επηζθέςεσλ δελ είλαη επαξθήο γηα θνληηλή
παξαθνινύζεζε
 Οη πιεξνθνξίεο πνπ δίλνληαη δελ είλαη επαξθείο

6. ΢Σ΋ΥΟΙ DEM@CARE
 Άκεζε Τπνζηήξημε
 Αμηόπηζηεο Μεηξήζεηο
 ΢ην ρώξν θαηνηθίαο
 Αύμεζε αίζζεζε απηνλνκίαο
 Αζθάιεηα
 Νέα ηαηξηθή γλώζε
 Γηαζύλδεζε θαζεκεξηλόηεηαο
κε εμέιημε λόζνπ Alzheimer

7. DEM@CARE

8. ΠΡΟ΢ΈΓΓΙ΢Η DEM@CARE
 Παξαθνινύζεζε ηξόπνπ δσήο, θπζηνινγίαο (lifelogging, physiology)

9. ΠΡΟ΢ΈΓΓΙ΢Η DEM@CARE
Αμηόπηζηε παξαθνινύζεζε θαζεκεξηλόηεηαο
 Οπηηθν-αθνπζηηθνί
 Κάκεξεο – Μηθξόθσλα
 Wearable (Φνξεηνί)
 Κίλεζε, παικνί, ζεξκνθξαζία, ...
 Δμεηδηθεπκέλνη
 Όπλνο
 3Γ εηθόλα

10. ΟΠΣΙΚΉ ΠΑΡΑΚΟΛΟΌΘΗ΢Η
 Οπηηθή παξαθνινύζεζε γίλεηαη κε θάκεξα GoPro πνπ κπνξεί λα
θνξεζεί:
 Σν άηνκν θνξάεη εηδηθό γηιέθν πάλσ ζην νπνίν ε θάκεξα είλαη
θνιιεκέλε
 Καηαγξάθεη ηα αληηθείκελα πνπ ρξεζηκνπνηεί θαη ηα κέξε ζηα νπνία
πεγαίλεη
 Γίλεηαη (1) αλαγλώξηζε αληηθεηκέλσλ θαη (2) εμαγσζή ησλ πην
ζεκαληηθώλ πεξηνρώλ ηνπ πεξηβάιινληόο ηνπ θαηά ηελ θαζεκεξηλόηεηά
ηνπ
 Κάκεξα ηύπνπ RGB-D, ζαλ ην Kinect:
θαηαγξάθεη θαη απιό βίληεν θαη πιεξνθνξία βάζνπο από ηελ νπνία
εμάγεηαη εύθνια ε ζηινπέηα ηνπ αηόκνπ

11. ΟΠΣΙΚΉ ΠΑΡΑΚΟΛΟΌΘΗ΢Η
 Γεδνκέλα από θαηαγξαθή ζε πξαγκαηηθό πεξηβάιινλ ζηελ
Ιξιαλδία

12. ΟΠΣΙΚΉ ΠΑΡΑΚΟΛΟΌΘΗ΢Η
 Οπηηθναθνπζηηθή παξαθνινύζεζε

13. ΚΑΣΑΓΡΑΦΔ΢ ΢ΣΗΝ ΔΛΛΗΝΙΚΉ ΔΣΑΙΡΔΊΑ
ALZHEIMER ΚΑΙ ΢ΤΓΓΔΝ΍Ν ΓΙΑΣΑΡΑΥ΍Ν

14. ΚΑΣΑΓΡΑΦΔ΢ ΢ΣΗΝ ΔΛΛΗΝΙΚΉ
ΔΣΑΙΡΔΊΑ ALZHEIMER ΚΑΙ ΢ΤΓΓΔΝ΍Ν
ΓΙΑΣΑΡΑΥ΍Ν

15. ΚΑΣΑΓΡΑΦΔ΢ ΢ΣΗΝ ΔΛΛΗΝΙΚΉ ΔΣΑΙΡΔΊΑ
ALZHEIMER ΚΑΙ ΢ΤΓΓΔΝ΍Ν ΓΙΑΣΑΡΑΥ΍Ν
 Αθνπζηηθή παξαθνινύζεζε

16. DIADOHOKINETIC (DDK) TEST
 DDK tests are used by speech -language pathologists for assessment
of motor speech impairments, e.g. dysarthria
 Quick and accurate production of rapid, alternating sound tokens
involving different parts of mouse, e.g. “puh-tuk-kuh—puh-tuh-kuh—
…”
 Our hypothesis and research direction:
 The DDK test may challenge both motor and cognitive control over speech
production
 Motor and cognitive faults deteriorate the temporal regularity of the audio
signal normally expected in this type of utterances
 We can develop a regularity measure of the DDK performance
 Is the DDK regularity useful in distinguishing between Control/MCI/AD
groups?

17. DDK REGULARITY ANALYSIS
EXAMPLES
Good performance
8
x 10
10
Poor performance
Energy Modulation Spectrum. K=31.8644
4
7
2.5
4
2
3
1.5
2
1
1
Energy Modulation Spectrum. K=10.7455
3
5
11
3.5
6
x 10
0.5
0
0
5
10
15
20
Modulation frequency, Hz
25
30
0
0
5
10
15
20
Modulation frequency, Hz
25
F0 utility func. Max=0.012036 K=2.3936
F0 utility func. Max=0.042138 K=9.8176
0.014
0.045
0.012
0.04
0.035
0.01
0.03
0.008
0.025
0.006
0.02
0.015
0.004
0.01
0.002
0.005
0
0
1
1.5
2
Modulation F0, Hz
2.5
3
1
1.5
2
Modulation F0, Hz
2.5
3
30

18. ΢ΔΩ΢
ΚΑΙ
ΘΗ΢Η
ΓΑ
 ΢πζρέηηζε ραξαθηεξηζηηθώλ νκηιίαο κε θαηάζηαζε άλνηαο.
 Η θαηαγξαθή θαη επαλάιεςε αλάιπζεο ηεο θσλήο ηνπ αηόκνπ
κεηά από θαηξό εμαζθαιίδεη ηελ παξαθνινύζεζε ηεο θαηάζηαζήο
ηνπ θαη αλίρλεπζε αιιαγώλ.
 Δμαγσγή ραξαθηεξηζηηθώλ ηξόπνπ δσήο από βίληεν:
 Αλαγλώξηζε θαζεκεξηλώλ δξαζηεξηνηήησλ θαη δεκηνπξγία πξνθίι
ηξόπνπ δσήο
 Αλίρλεπζε αιιαγώλ ζε ζπλήζεηεο, ζε ηξόπν εθηέιεζεο δξαζηεξηνηήησλ
 ΢πλδπαζκόο κε δεδνκέλα από αηζζεηήξεο θπζηνινγίαο γηα πιήξε
εηθόλα.
 Πρ έλα άηνκν πνπ ήηαλ θνηλσληθό, έβγαηλε ζπρλά κπνξεί λα θνηκάηαη
πεξηζζόηεξν ή λα ραξαθηεξίδεηαη από πεξηζζόηεξε απάζεηα

19. ΚΑΣΑΓΡΑΦΔ΢ ΢ΣΗΝ ΔΛΛΗΝΙΚΗ
ΔΣΑΙΡΔΑΙ ALZHEIMER ΚΑΙ ΢ΤΓΓΔΝ΍Ν
ΓΙΑΣΑΡΑΥ΍Ν
 Έγηλαλ θαηαγξαθέο ζε δύν θάζεηο, ηνλ Φεβξνπάξην θαη ηελ
άλνημε 2013
 Καηαγξαθή αζθήζεσλ κλήκεο θαη θσλεηηθώλ αζθήζεσλ γηα
αλάιπζε νκηιίαο, άξζξσζεο κε πεξίπνπ 30 άηνκα θαη άλνηα θαη
30 πγηή άηνκα
 Καηαγξαθή θαζεκεξηλώλ δξαζηεξηνηήησλ:
 Δίζνδνο ζε δσκάηην, εηνηκαζία κηθξνύ γεύκαηνο, ζπζθεπαζία ζηα
ζθνππίδηα, ηειεθώλεκα, εηνηκαζία ξνθήκαηνο, δηάβαζκα βηβιίνπ θ.α.

20. ΢ΔΩ΢
ΚΑΙ
ΘΗ΢Η
ΓΑ

21. ΢ΔΩ΢
ΚΑΙ
ΘΗ΢Η
ΓΑ

22. ΠΡΟ΢ΈΓΓΙ΢Η DEM@CARE
 Παξαθνινύζεζε θπζηνινγίαο θαη ηξόπνπ δσήο δίλεη ελδείμεηο γηα
βαζηθά ζηνηρεία ηεο θαζεκεξηλόηεηαο θαη θαηάζηαζεο ηνπ
αηόκνπ.
 Γίλεηαη έκθαζε ζε 5 βαζηθέο πεξηνρέο:





Όπλνο (πνηόηεηα/δηάξθεηα)
Κηλεηηθόηεηα, γπκλαζηηθή
Καζεκεξηλέο δξαζηεξηόηεηεο (ADLs, Activities of Daily Living)
Κνηλσληθόηεηα
Γηάζεζε
 Με ηελ ιύζε πνπ πξνηείλεη ην Dem@Care, ππάξρεη ζπλερήο
νιηζηηθή (ιόγσ πνζόηεηαο θαη πνηθηιίαο αηζζεηήξσλ)
παξαθνινύζεζε ηνπ αηόκνπ, από ηελ νπνία κπνξνύλ λα
αληρλεπηνύλ αιιαγέο θαη πηζαλά πξνβιήκαηα.

23. ΢ΔΩ΢
ΚΑΙ
ΘΗ΢Η
ΓΑ
 Θα γίλνπλ πηινηηθέο δνθηκέο ζε ηξεηο ρώξεο ζε ηξία
πεξηβάιινληα
 Δξγαζηήξην (ειεγρόκελεο δξαζηεξηόηεηεο)
 Οίθνο επγεξίαο (θαζεκεξηλή δσή ζε ειεγρόκελν πεξηβάιινλ)
 ΢πίηηα (θαζεκεξηλή δσή ζηνλ ρώξν ηνπ θάζε αηόκνπ)
 ΢ε Γαιιία, Ιξιαλδία, ΢νπεδία
 Ιζρύνπλ δηαθνξεηηθνί θαλόλεο εζηθήο/δενληνινγίαο ζε θάζε
ρώξα θαη πεξηβάιινλ
 Οη ζπκκεηέρνληεο ελεκεξώλνληαη πιήξσο θαη ππνγξάθνπλ
έληππα ζπγθαηάζεζεο

24. ΢ΤΜΠΔΡΆ΢ΜΑΣΑ
 Πιεξνθνξία από παξαθνινύζεζε θαζεκεξηλόηεηαο κπνξεί λα
είλαη ζεκαληηθή ζηελ ππνβνήζεζε δηάγλσζεο θαη ζπλνιηθήο
θξνληίδαο
 Νένη ζέλζνξεο κπνξνύλ λα πξνζθέξνπλ επηπιένλ αθξίβεηα ζηηο
δξαζηεξηόηεηεο πνπ αληρλεύνληαη ( π.ρ. Δηνηκαζία θαγεηνύ)
 Τπάξρνπλ πξνβιήκαηα απνδνρήο ηεο ηερλνινγίαο ζηε
ζεκεξηλήο ηεο κνξθή
 Δπηπιένλ πξνβιήκαηα νινθιήξσζεο ηεο ηερλνινγίαο ζε ζρεηηθά
ζπζηήκαηα

25. ΔΤΥΑΡΙ΢Σ΍!
http://mklab.iti.gr
http://www.demcare.eu