ΣΕΝΆΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΜΕ Ψ.Τ.

1. ΢ΔΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΣΟ ΜΑΘΗΜΑ
ΣΗ΢ ΔΚΦΡΑ΢Η΢-ΔΚΘΔ΢Η΢
Σίηλορ:
«Η «μαγεία» της Πειθούς!»
1

2. ΔΘΝΗΚΟ ΚΑΗ ΚΑΠΟΓΗ΢ΣΡΗΑΚΟ ΠΑΝΔΠΗ΢ΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ
ΦΗΛΟ΢ΟΦΗΚΖ ΢ΥΟΛΖ
ΣΜΖΜΑ ΦΗΛΟ΢ΟΦΗΑ΢-ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ΢-ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ΢
ΠΜ΢ «Θεσξία, Πξάμε θαη Αμηνιφγεζε ηνπ Δθπαηδεπηηθνχ Έξγνπ»
Δξγαζία ζην κάζεκα: ΢σεδιαζμόρ εκπαιδεςηικών δπαζηηπιοηήηυν
βαζιζμένυν ζηιρ Νέερ Σεσνολογίερ (Ν.Σ.)
Καζεγεηήο: κ. Υπ. Κςνηγόρ, κ. Κ. Μακπή
Σίηλορ επγαζίαρ:
Σρεδηαζκόο ζελαξίνπ γηα ηε δηδαζθαιία ηεο
Έθθξαζεο-Έθζεζεο – Γ΄ Τάμε Εληαίνπ Λπθείνπ -
κε ηελ αμηνπνίεζε ησλ Νέσλ Τερλνινγηώλ
Θέμα επγαζίαρ:
Η ΠΔΙΘΩ (Σπόποι & Μοπθέρ)
΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΦΟΗΣΖΣΡΗΑ΢:
΋λνκα: A΢ΖΜΑΚΟΠΟΤΛΟΤ ΑΗΚΑΣΔΡΗΝΖ
Καηεχζπλζε: Φεθηαθέο Σερλνινγίεο ζηελ Δθπαίδεπζε
Αξηζκφο κεηξψνπ: 211018
Δμάκελν θνίηεζεο: B΄
Αζήλα 2011
2

3. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΔΗ΢ΑΓΧΓΖ .................................................................................................................... 4
΢ΚΔΠΣΗΚΟ ΣΖ΢ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢ ....................................................................... 6
Καηλνηνκίεο................................................................................................................ 6
Πξνζηηζέκελε αμία .................................................................................................... 8
Γλσζηηθά – δηδαθηηθά πξνβιήκαηα ........................................................................... 9
ΠΛΑΗ΢ΗΟ ΔΦΑΡΜΟΓΖ΢............................................................................................ 13
΢ε πνηνπο απεπζχλεηαη ............................................................................................. 13
Υξφλνο πινπνίεζεο ................................................................................................. 13
Υψξνο πινπνίεζεο .................................................................................................. 13
Πξναπαηηνχκελεο γλψζεηο ησλ καζεηψλ ................................................................. 14
Απαηηνχκελα βνεζεηηθά πιηθά θαη εξγαιεία........................................................... 14
Κνηλσληθή ελνξρήζηξσζε ηεο ηάμεο ....................................................................... 15
΢ηφρνη ηεο δξαζηεξηφηεηαο...................................................................................... 16
ΑΝΑΛΤ΢Ζ ΣΖ΢ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢ ..................................................................... 18
Ζ ξνή εθαξκνγήο ησλ δξαζηεξηνηήησλ .................................................................. 18
Σα εξγαιεία .............................................................................................................. 27
Οη πεγέο ................................................................................................................... 28
Αλαθνξά ζην ξφιν θαη ηελ θνηλσληθή ελνξρήζηξσζε ηεο ηάμεο ........................... 29
ΔΠΔΚΣΑ΢Ζ ΣΖ΢ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢ .................................................................... 30
ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ ......................................................................................................... 31
ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ............................................................................................................. 33
3

4. ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ
Ζ δηεζλήο ηάζε γηα ηε δηδαζθαιία ηνπ γισζζηθνχ καζήκαηνο είλαη λα
ελζσκαησζεί ε ρξήζε ησλ Ζ/Τ ζην κάζεκα απηφ, κε ηαπηφρξνλε αιιαγή ησλ
κεζφδσλ δηδαζθαιίαο ηνπ, ψζηε λα επηηεπρζεί ν γισζζηθφο γξακκαηηζκφο ηαπηφρξνλα
κε ηελ αμηνπνίεζε ησλ δπλαηνηήησλ πνπ πξνζθέξνπλ νη Ν.Σ.
Κάλνληαο κηα ζχληνκε αλαδξνκή ζην ηζηνξηθφ ρξήζεο ηνπ Ζ/Τ ζηελ
εθπαίδεπζε, βιέπνπκε φηη αξρηθά (δεθαεηία ηνπ '70), ρξεζηκνπνηείηαη σο κέζν
παξνρήο ηεο ύιεο θαη έρεη ην ξόιν ηνπ «δαζθάινπ». Σέηνηα είλαη ηα πξνγξάκκαηα
πξαθηηθήο θαη εμάζθεζεο (drill & practice), εμαηνκηθεπκέλεο δηδαζθαιίαο (tutorial
programs) θαη επεμεξγαζίαο θεηκέλνπ (word processing). ΢ηε δεθαεηία ηνπ '80 θαη
'90, ν Ζ/Τ ρξεζηκνπνηείηαη σο εξγαιείν επηθνηλσλίαο. Μέζσ ηνπ δηαδηθηχνπ
αλαδεηείηαη πιεξνθνξηαθφ πιηθφ, αιιεινγξαθνχλ, αληαιιάζνπλ απφςεηο θαη
θνηλνπνηνχλ ηε δνπιεία ηνπο. ΢ηε ζπλέρεηα χζηεξα απφ κηα δηαθνπή ηεο ρξήζεο ηνπ
θαη ηελ επίζηξνθή ζε παξαδνζηαθέο κεζφδνπο δηδαζθαιίαο, γίλεηαη ην δεχηεξν
άλνηγκα πξνο ηε ρξήζε ηνπ Ζ/Τ ζηελ εθπαίδεπζε (δεθαεηία ηνπ '90-2000) σο
εξγαιείν πιένλ γηα ηελ παξαγσγή πξσηόηππσλ θαη ζύλζεησλ εξγαζηώλ, κε
ελζαξξπληηθά απνηειέζκαηα θαη ζεηηθή αληαπφθξηζε ηφζν απφ εθπαηδεπηηθνχο φζν
θαη απφ καζεηέο.
Μηιψληαο ζπγθεθξηκέλα γηα ηελ Διιάδα, κφιηο ηελ ηειεπηαία δεθαεηία έγηλαλ
νη πξψηεο πξνζπάζεηεο ελζσκάησζεο ησλ Ζ/Τ ζηε γισζζηθή δηδαζθαιία, απφ
νξηζκέλνπο κφλν θηινιφγνπο πνπ αληηιακβάλνληαη ηε ρξεζηκφηεηα ηνπ φινπ
εγρεηξήκαηνο, αιιά θαη ζπιινγηθά, κέζσ ηνπ Τπνπξγείνπ Παηδείαο. Δηδηθφηεξα, ηα
Α.Π. ηνπ 1998 γηα ην Γπκλάζην θαη ην Λχθεην, δεηνχλ απφ ην θηιφινγν πνπ δηδάζθεη
Νενειιεληθή Γιψζζα λα εθαξκφζεη ηελ επηθνηλσληθή κέζνδν θαη λα εληάμεη ηηο Ν.Σ.
ζην γισζζηθφ κάζεκα, εκπινπηηζκέλεο κε λέεο δεμηφηεηεο, φπσο πιεθηξνιφγεζε θαη
επεμεξγαζία θεηκέλνπ κέζσ Ζ/Τ.
Γλσξίδνληαο ηελ ησξηλή ζρνιηθή πξαγκαηηθφηεηα, φπνπ ππάξρνπλ δηάθνξα
πξνβιήκαηα, φπσο φηη νη θηιφινγνη δελ είλαη εμεηθνησκέλνη κε ηνλ Ζ/Τ, νη
πιηθνηερληθέο ππνδνκέο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ καο ζπζηήκαηνο, ην θηινινγηθφ
εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ πνπ ππάξρεη θαη νη δπζθνιίεο πνπ ζπλαληάκε ζηελ εθαξκνγή
ηνπ Α.Π. καο απνηξέπνπλ απφ ηέηνηεο ελαζρνιήζεηο, πξφηαζε καο είλαη φηη ν
4

5. θηιφινγνο δελ πξέπεη λα δηζηάδεη λα ελζσκαηψζεη ηνλ Ζ/Τ ζηε δηδαζθαιία ηνπ, γηαηί
ν Ζ/Τ κπνξεί λα απνηειέζεη έλα αδηακθηζβήηεην εξγαιείν ζηα ρέξηα ηνπ. Άιισζηε,
ε ηάζε απηή πξνσζείηαη γεληθφηεξα απφ ηηο ζχγρξνλεο παηδαγσγηθέο ζεσξήζεηο θαη
ηελ επηθξάηεζε ησλ Νέσλ Σερλνινγηψλ (Ν.Σ.) πνπ πηέδνπλ ην εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα
λα απνθηήζεη κία λέα δηάζηαζε. ΋ια ζπλεγνξνχλ ζην φηη ε καζεζηαθή
δξαζηεξηφηεηα ζην ειιεληθφ ζρνιείν ζα πξέπεη λα αληαπνθξηζεί άκεζα ζηηο
απαηηήζεηο ηεο ζχγρξνλεο θνηλσλίαο, γηα λα κπνξέζεη λα επηηειέζεη ζσζηά ην έξγν
ηνπ, κε ηελ θαηάιιειε πξνεηνηκαζία ησλ καζεηψλ – απξηαλψλ πνιηηψλ -, γηα ηε
κεηέπεηηα δσή, δίλνληαο ηνπ ηελ ηθαλφηεηα απηνδηαρείξηζεο ζηε κάζεζε, ηελ
απηελέξγεηα, ηελ εκπινθή ζε απζεληηθέο θαηαζηάζεηο θαη πξνβιήκαηα, ηελ ηθαλφηεηα
επηθνηλσλίαο θαη ζπλεξγαζίαο, ηε ρξήζε πνιιαπιψλ αλαπαξαζηάζεσλ, ηε δεκηνπξγία
θαη ηνλ πεηξακαηηζκφ.
Καηά ζπλέπεηα θαη ηα δηδαθηηθά ζελάξηα1 ζα πξέπεη λα ζρεδηάδνληαη έηζη
ψζηε λα κελ είλαη απνθνκκέλα απφ ηελ ζχγρξνλε πξαγκαηηθφηεηα, αιιά λα
απνηεινχλ ην έλαπζκα θαη ην ζηεξέσκα ηεο παξαπάλσ πξνζπάζεηαο. Ζ εξγαζία απηή
απνηειεί, ινηπφλ, κηα πξνζπάζεηα δηαρείξηζεο ησλ παξαπάλσ δπλαηνηήησλ ζηε
δηδαθηηθή θαη καζεζηαθή νξγάλσζε ηνπ γισζζηθνχ καζήκαηνο.
1
Με ηνλ φξν «ζελάξην» αλαθεξφκαζηε ζε έλα ζχλνιν εθπαηδεπηηθψλ
δξαζηεξηνηήησλ κέζσ ησλ νπνίσλ πξνζεγγίδνπκε δηδαθηηθά έλα ζέκα, αμηνπνηψληαο ηα
εξγαιεία ησλ Ν.Σ..
5

6. ΢ΚΔΠΣΙΚΟ ΣΗ΢ ΓΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΑ΢
Καινοηομίερ
Σν κάζεκα ηεο Έθθξαζεο-Έθζέζεο, κε ηνλ ηξφπν πνπ ζπλήζσο δηδάζθεηαη
θαηαιήγεη λα είλαη αξθεηά αληαξφ γηα ηνπο καζεηέο καο. ΢ηελ πξαγκαηηθφηεηα, φκσο,
είλαη απφ ηα ιίγα καζήκαηα, φπνπ δίλεηαη ε ειεπζεξία (θαη φρη απζαηξεζία) ζηνλ
εθπαηδεπηηθφ λα ρξεζηκνπνηήζεη πιηθφ εθηφο ηνπ ζρνιηθνχ εγρεηξηδίνπ.
Δπηπξφζζεηα, ην ίδην ην κάζεκα πξνζθέξεηαη γηα ηελ αμηνπνίεζε πην ζχγρξνλσλ
κεζφδσλ δηδαζθαιίαο, φπσο ε αμηνπνίεζε ησλ Ν.Σ., θαζψο νη δπλαηφηεηεο ηνπο
πξνσζνχλ πνιινχο απφ ηνπο ζθνπνχο δηδαζθαιίαο ηνπ. Μφλν έηζη, θαη νη
εθπαηδεπηηθνί ζα δηδάζθνπλ κε κεγαιχηεξε επραξίζηεζε ην κάζεκα, αιιά θαη νη
καζεηέο ζα ληψζνπλ κεγαιχηεξν ελδηαθέξνλ, ζα ην αγαπήζνπλ θαη θαηά ζπλέπεηα ζα
επσθειεζνχλ απφ ην ζπγθεθξηκέλν κάζεκα, κηαο θαη είλαη απφ ηα καζήκαηα κε
άκεζε ρξεζηκφηεηα. Δμάιινπ, ζηελ Κνηλσλία ηεο Γλψζεο «επηβάιιεηαη» εκείο νη
εθπαηδεπηηθνί λα «μεβνιεπηνχκε» θαη λα αλαλεψζνπκε ην ξεπεξηφξην καο πξνο
φθεινο φρη ηφζν ηεο δνπιεηάο καο, φζν ησλ καζεηψλ, πνπ δηςνχλ γηα γλψζε, θαη δελ
έρνπκε ην δηθαίσκα λα ηνπο ηε ζηεξνχκε!
Σν ζελάξην βαζίδεηαη ζηελ ηδέα λα απνηειέζεη κηα πξνζπάζεηα απνπνίεζεο
ησλ παξαδνζηαθψλ ηερληθψλ θαη θαηαπνιέκεζεο ηνπ ηξφκνπ πνπ θαηαιακβάλεη ηνλ
εθπαηδεπηηθφ, φηαλ δηδαρζεί ην κάζεκα ηεο Έθθξαζεο-Έθζεζεο, ηδίσο ζην Λχθεην -
θαη πφζν κάιινλ ζηελ ηειεπηαία ηάμε ηνπ Δληαίνπ Λπθείνπ, φπνπ ε καζεζηαθή
δηαδηθαζία έρεη θαηαιήμεη αγψλαο δξφκνπ γηα ηηο Παλειιαδηθέο Δμεηάζεηο -
θαηαθεξκαηίδνληαο ηα νθέιε απφ ηε δηδαζθαιία ηνπ καζήκαηνο. Έηζη, ζα
ηνικήζνπκε λα πξνηείλνπκε ηε δηδαζθαιία ησλ δχν πξψησλ ελνηήησλ ηνπ ζρνιηθνχ
εγρεηξηδίνπ, «Η Πεηζώ: α) Τξόπνη πεηζνύο (ζει. 12-48) θαη β) Μέζα πεηζνύο (ζει.
50-102)», κε κηα πξνζέγγηζε εληειψο δηαθνξεηηθή, αμηνπνηψληαο ηε δηδαζθαιία κε
νκάδεο καζεηψλ θαη κε παξάιιειε ρξήζε ησλ Ν.Σ.
Να αλαθεξζεί ζην ζεκείν απηφ, φηη ε ηδέα καο έρεη δχν ζεηηθά ζηνηρεία πνπ ζα
ραξνπνηήζνπλ ηδηαίηεξα ηνλ εθπαηδεπηηθφ. Καη’ αξράο είλαη κηα νηθνλνκηθή απφ
άπνςε ρξφλνπ ιχζε. Σν Π.Η. πξνηείλεη γηα ηε δηδαζθαιία ηεο Πεηζνχο έληεθα (11)
δηδαθηηθέο ψξεο ζπλνιηθά + δχν (2) πνπ ελαπφθεηληαη ζηελ θξίζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ.
6

7. ΢ηελ πξφηαζε καο ρξεηάδεηαη κφλν δέθα (11) δηδαθηηθέο ψξεο ζηα πιαίζηα ηνπ
ζρνιείνπ + κία (1) πξαηξεηηθά! Σν δεχηεξν ζεηηθφ είλαη φηη παξά ηελ πξφηαζε ηνπ
Τπνπξγείνπ Παηδείαο, ζηελ πξάμε νη εθπαηδεπηηθνί πεξηνξίδνληαη ζηε δηδαζθαιία
κέξνπο κφλν ηεο ελφηεηαο, κε βάζε ην ηη εμεηάδεηαη ζην ηέινο Παλειιαδηθά θαη ηί
φρη! Έηζη, γηα λα θεξδίζνπλ ρξφλν, δελ δηδάζθνπλ θαζφινπ ηελ Πεηζψ ζην δηθαληθφ
ιφγν. Αληηζέησο, εκείο πεξηιακβάλνπκε φιε ηελ «χιε», πξνζεγγίδνληαο ηελ κε έλαλ
ηξφπν πνπ φινη βγαίλνπλ θεξδηζκέλνη!
Δηδηθφηεξα ζηελ δξαζηεξηφηεηα καο, νη καζεηέο έρνπλ έλαλ δηαθνξεηηθφ ξφιν.
Αθήλνπλ ζηελ άθξε ην ζρνιηθφ βηβιίν θαη δνπιεχνπλ ζπλεξγαηηθά γηα ηελ απφθηεζε
ηελ λέαο γλψζεο. Δξγαιείν ζηα ρέξηα ηνπο είλαη ε βνήζεηα ηνπ «ζεκαληηθνχ άιινπ»,
ηνπ ζπκκαζεηή ηνπο, θαη ησλ Ν.Σ.
Γηαθνξεηηθφο είλαη, ηέινο, ν ξφινο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ, ν νπνίνο μεθεχγεη απφ
ηε κεησπηθή δηδαζθαιία ησλ παξαδνζηαθψλ κεζφδσλ θαη ην άγρνο ηνπ ρξφλνπ γηα ηελ
νινθιήξσζε ηεο χιεο. Δδψ αλαιακβάλεη ην ξφιν ηνπ θαζνδεγεηή θαη ζπλεξγάηε
ησλ καζεηψλ, θαζψο θαη ηνπ ξπζκηζηή ησλ νκάδσλ.
Πξνηξνπή καο λα γίλεη ε πξνεηνηκαζία ησλ καζεηώλ κηα επράξηζηε
δηαδηθαζία πνπ ελ ηέιεη ζα απνδώζεη πνιιά πεξηζζόηεξα απ’ όηη ε ζηείξα
πξνεηνηκαζία γηα ηηο Παλειιαδηθέο Εμεηάζεηο.
Δηθφλα 1: Ζ Πεηζψ, ζεά πνπ πξνζσπνπνηνχζε ηελ πεηζψ, ηε κεγάιε θαη πνιχπιεπξε δχλακε
ηνπ αλζξψπηλνπ ιφγνπ
7

8. Πποζηιθέμενη αξία
Απφ ηελ αμηνπνίεζε ηεο παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηαο θαη ηελ επηιεγκέλε
κέζνδν δηδαζθαιίαο είλαη πξνθαλή ηα νθέιε πνπ πξνθχπηνπλ.
Αξρίδνληαο κε ηνλ καζεηή, επηιέγεηαη ν δξφκνο ηεο απηελέξγεηα θαη ηεο
άκεζεο κάζεζεο. Μπαίλεη ζηε δηαδηθαζία λα αζρνιεζεί ν ίδηνο κε ην ζέκα θαη λα
κάζεη δηεξεπλεηηθά, ζε πξαγκαηηθέο θαηά ην δπλαηφλ επηθνηλσληαθέο ζπλζήθεο. Απηφ
ζπκβάιιεη ζηελ πιεξέζηεξε θαηαλφεζε ηεο ρξεζηκφηεηαο ηνπ γισζζηθνχ
καζήκαηνο, αθνχ ηνπο δίλεηαη ε δπλαηφηεηα λα έξζνπλ ζε άκεζε επαθή κε ην
κνξθσηηθφ αγαζφ, ρσξίο ηελ παξνρή καζεκέλεο ηξνθήο απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ ή ηελ
παξέκβαζή ηνπ.
Ζ εκπινθή ησλ καζεηψλ ζε νκάδεο, απφ ηελ άιιε, ηνπο καζαίλεη λα
ζπλεξγάδνληαη, αλαπηχζζνπλ ην ζπλαίζζεκα ηεο ζπλεπζχλεο θαη δηακνξθψλνπλ
θνηλσληθή ζπλείδεζε. Γεκηνπξγνχληαη ζεηηθά ζπλαηζζήκαηα κεηαμχ ησλ κειψλ, ελψ
δξαζηεξηνπνηνχληαη επθνιφηεξα, παίξλνπλ πξσηνβνπιίεο θαη γεληθά δηαθαηέρνληαη
απφ ζπιινγηθή θηινδνμία γηα ηελ παξνπζίαζε αλψηεξνπ πνηνηηθά έξγνπ. Δπηπιένλ
κέζα απφ ηελ νκάδα αζθνχληαη ζηελ πεηζαξρία θαη ηε δεκνθξαηία, καζαίλνπλ λα
επηρεηξεκαηνινγνχλ θαη λα θξίλνπλ αληηθεηκεληθά απφςεηο θαη ζέζεηο θαη λα
θαιιηεξγνχλ ηηο αλψηεξεο πλεπκαηηθέο ιεηηνπξγίεο ηνπο. Αιιά θαη ε δηδαθηηθή αξρή
ηεο αηνκηθφηεηαο θαη ηεο απηνκφξθσζεο εμππεξεηείηαη, αθνχ επηηξέπεη ζηνπο
καζεηέο – κέιε ηεο νκάδαο λα εξγάδνληαη ζχκθσλα κε ηηο ηθαλφηεηεο, ηηο θιηζεηο θαη
ηα ελδηαθέξνληά ηνπο.
Ζ ρξήζε ησλ λέσλ ηερλνινγηψλ ζπκβάιιεη, ηέινο, ζε πνιιά απφ ηα παξαπάλσ,
φπσο ζηε δηεξεπλεηηθή δξαζηεξηόηεηα, αμηνπνηψληαο ηφζν ηε γλσζηηθή, φζν θαη
ηελ θνηλσληθή θαη ζπλεξγαηηθή πιεπξά, ηελ απηελέξγεηα ηνπ καζεηή, ηελ
ζπγθέληξσζε ηεο πξνζνρήο, ηελ απνηειεζκαηηθή απόθηεζε θαη εκπέδσζε ηεο
ύιεο, ηνλ ζπλερή έιεγρν ηεο κάζεζεο θαη ηεο επίδνζεο, ηελ ηθαλνπνίεζε
εζσηεξηθώλ θηλήηξσλ κάζεζεο, ηελ εμαηνκίθεπζε ηεο δηδαζθαιίαο. Σέινο βνεζά
ζηελ ελδπλάκσζε ηνπ ζηνηρείνπ ηεο δηαζθέδαζεο θαη ηνπ ελδηαθέξνληνο.
8

9. Γνυζηικά – διδακηικά πποβλήμαηα
Σν κάζεκα ηεο Έθθξαζεο-Έθζεζεο ζεσξείηαη απφ εθπαηδεπηηθνχο θαη
καζεηέο έλα ηδηαίηεξα δχζθνιν κάζεκα γηα πνιινχο ιφγνπο, πνπ είλαη ιίγν πνιχ
γλσζηνί ζε φινπο καο. Ηδηαίηεξα ε δηδαζθαιία ηνπ ζην Λχθεην, φπνπ ε πίεζε ιφγσ
ηνπ εμεηαζηηθνχ ζπζηήκαηνο είλαη κεγάιε, νη εθπαηδεπηηθνί ληψζνπλ φηη δελ έρνπλ ηε
ρξνληθή «πνιπηέιεηα» λα πεηξακαηηζηνχλ κε θαηλνηφκεο δξαζηεξηφηεηεο, κεηαμχ ησλ
νπνίσλ θαη ηελ ελζσκάησζε ησλ Ζ/Τ ζην γισζζηθφ κάζεκα. Χο εθ ηνχηνπ
παξακέλνπλ, ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο εγθισβηζκέλνη ζηηο νδεγίεο ησλ Αλαιπηηθψλ
Πξνγξακκάησλ (Α.Π.) θαη ησλ νδεγηψλ ηνπ Παηδαγσγηθνχ Ηλζηηηνχηνπ (Π.Η.),
εθηειψληαο, δηεθπεξαησηηθά ζα ιέγακε πεξηζζφηεξν, ηελ θαζνξηζκέλε χιε.
Καηαιαβαίλνπκε φηη φηαλ αλαθεξφκαζηε εηδηθφηεξα ζην κάζεκα ηεο
Έθθξαζεο-Έθζεζεο γηα ηελ Γ΄ Λπθείνπ, κε ηηο παλειιαδηθέο εμεηάζεηο λα
θαηξνθπιαθηνχλ, ε πίεζε είλαη αθφκα κεγαιχηεξε, ηφζν γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ πνπ
ζέιεη ελζπλείδεηα λα πξνεηνηκάζεη φζν ην δπλαηφ πιεξέζηεξα ηνπο καζεηέο ηνπ, φζν
θαη γηα ηνπο ίδηνπο ηνπο καζεηέο, εθφζνλ ην κάζεκα είλαη βαξχηεηαο γηα φιεο ηηο
θαηεπζχλζεηο, γηα ηελ εηζαγσγή ηνπο ζηελ Σξηηνβάζκηα εθπαίδεπζε.
Πέξα απφ ην παξαπάλσ πιαίζην φκσο, πξνβιήκαηα πξνθχπηνπλ θαη απφ ηνλ
ηξφπν δηδαζθαιίαο ηνπ καζήκαηνο. Οη εθπαηδεπηηθνί, γηα ιφγνπο πνπ ιίγν πνιχ
αλαθέξζεθαλ παξαπάλσ, εκέλνπλ ζηε ρξήζε παξαδνζηαθψλ κεζφδσλ θαη κνξθψλ
δηδαζθαιίαο, δαζθαινθεληξηθψλ θαηά θχξην ιφγν, πνπ ζε θακία πεξίπησζε δελ
εμππεξεηνχλ έλαλ απφ ηνπο βαζηθφηεξνπο ζθνπνχο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ καζήκαηνο,
πνπ είλαη λα θαηαζηνχλ νη καζεηέο ηθαλνί λα παξάγνπλ ιφγν (πξνθνξηθφ θαη γξαπηφ)
πνπ λα αληαπνθξίλεηαη ζε ζπγθεθξηκέλα θαη πξαγκαηηθά επηθνηλσληαθά πιαίζηα.
Αληηζέησο, νη καζεηέο παξακέλνπλ παζεηηθνί δέθηεο πιεξνθνξηψλ θαη εθηειεζηέο
θαζεθφλησλ πνπ παξέρνληαη απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ. Σηο πεξηζζφηεξεο κάιηζηα θνξέο
δελ δίλεηαη ν απαξαίηεηνο ρξφλνο γηα ηελ αλαηξνθνδφηεζε ησλ εξγαζηψλ ηνπο, ψζηε
λα ππάξμεη ε ζηαδηαθή βειηίσζε ηνπο.
Μηιψληαο εηδηθφηεξα γηα ηελ «χιε» κε ηελ νπνία επηιέμακε λα αζρνιεζνχκε
ζην ζελάξην καο (Η Πεηζώ: Τξόπνη & Μνξθέο), ζε κηα παξαδνζηαθή δηδαζθαιία, ν
εθπαηδεπηηθφο ζα δεηνχζε απφ ηνπο καζεηέο λα δηαβάδνπλ ηε ζεσξία ηνπ βηβιίνπ
(φζνη ππάξρεη ελ πάζε πεξηπηψζεη) θαη ζηε ζπλέρεηα ζα δηάβαδαλ ηα θείκελα ηνπ
βηβιίνπ (αξθεηά ζα ιέγακε ζε αξηζκφ), απαληψληαο ζηηο εξσηήζεηο πνπ αθνινπζνχλ
9

10. γηα λα δνπιέςνπλ ζηα φζα «έκαζαλ», παπαγάιηζαλ γηα ηελ αθξίβεηα, απφ ηελ αξρηθή
αλάγλσζε ηεο ζεσξίαο. Ο νπζηαζηηθφο ρξφλνο γηα εμάζθεζε ησλ καζεηψλ ζε
πξνθνξηθφ θαη γξαπηφ ιφγν ζα ήηαλ ειάρηζηνο, κε εμαίξεζε, γηα ηε δεχηεξε
πεξίπησζε, ηηο εξγαζίεο παξαγσγήο γξαπηνχ ιφγνπ πνπ δίλνληαη γηα ην ζπίηη. Καη
εθεί, φκσο, δελ δίλεηαη ζηε ζπλέρεηα ν απαξαίηεηνο ρξφλνο γηα αλαηξνθνδφηεζε ησλ
παξαγφκελσλ θεηκέλσλ ηνπο, κηαο θαη ζεσξνχλ φηη δελ ππάξρεη απηή ε «πνιπηέιεηα»,
πέξα απφ ηηο θφθθηλεο, ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο, ζεκεηψζεηο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πάλσ
ζην θχιιν ηνπ καζεηή ή θάηη αθαηαιαβίζηηθα θαη ρσξίο λφεκα γηα ηνπο καζεηέο
ζχκβνια, φπσο ζπλ (+) φηαλ ιείπεη θάηη (ιέμε, θξάζε), εξσηεκαηηθφ (?) φηαλ δελ
γίλεηαη θαηαλνεηφ απηφ πνπ γξάθεη (αιιά ηη ζα κπνξνχζε λα είρε γξάςεη δηαθνξεηηθά
γηα λα γηλφηαλ θαηαλνεηφ;) θιπ. Ση ζεκαζία έρνπλ, φκσο, φια ηα παξαπάλσ φηαλ
ιείπεη ε ζπδήηεζε πάλσ ζηα φζα έρνπλ ζεκεησζεί γηα λα ππάξρεη βειηίσζε ζηελ
επφκελε εξγαζία;
΢ηηο κέξεο καο ε επηζηεκνληθή γλψζε γχξσ απν ηελ δηδαθηηθή θαη καζεζηαθή
δηαδηθαζία, αιιά θαη ε επηθξάηεζε ησλ λέσλ ηερλνινγηψλ έρνπλ νδεγήζεη ζηελ
ακθηζβήηεζε ηνπ παξαπάλσ δαζθαινθεληξηθνχ κνληέινπ θαη ζηελ αλάγθε
αμηνπνίεζεο ελεξγεηηθψλ – εξεπλεηηθψλ κεζφδσλ πξνζπέιαζεο θαη πξφζιεςεο ηεο
γλψζεο, φπνπ ηνπνζεηνχλ ζην επίθεληξν ηεο καζεζηαθήο δηαδηθαζίαο ην Μαζεηή.
Απφ ηελ άιιε, ζχκθσλα κε ηηο παηδαγσγηθέο πξνζεγγίζεηο, ε καζεζηαθή
δξαζηεξηφηεηα δελ είλαη κφλν ην λα πξνζιακβάλεηο πιεξνθνξίεο, αιιά θαη λα
κπνξείο λα αληαπνθξηζείο φηαλ θάπνηνο ζνπ ηηο δεηά. Έηζη, ε κέζνδνο κε ηελ νπνία
πξνηείλεηαη λα δηεμαρζεί ην ζπγθεθξηκέλν ζελάξην, έρεη αμηνπνηήζεη, ζε επίπεδν
ζρεδηαζκνχ εθαξκνγψλ θαη εθπαηδεπηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ, ηα πνξίζκαηα ηεο
επηζηεκνληθήο έξεπλαο γηα ην κάζεκα ηεο Έθθξαζεο-Έθζεζεο, φπσο α) ηελ έκθαζε
ζηε ρξήζε ηεο γιώζζα, β) ην απζεληηθό πιηθό, γ) ηελ αξκνληθή αλάπηπμε
αθξόαζεο, νκηιίαο, αλάγλσζεο θαη γξαθήο, δ) ηα ζπλεξγαδόκελα κέιε, ε) ηελ
επαγσγή, ζη) ηελ έγθαηξε δηόξζσζε ηνπ ιάζνπο θαη δ) ηελ ρξήζε ζύγρξνλσλ
ηερλνινγηώλ.
Σέινο, φζνλ αθνξά ζηελ αμηνπνίεζε ησλ Ν.Σ., νη καζεηέο θαιιηεξγνχλ
δεμηφηεηεο πνπ εληζρχνπλ ηε καζεζηαθή δηαδηθαζία θαη πνπ παξάιιεια δηαθαίλεηαη
φηη είλαη ρξήζηκεο ζηελ Κνηλσλία ηεο Πιεξνθνξίαο (ή Κνηλσλία ηεο Γλψζεο), φπσο
είλαη ε δηεξεύλεζε, ε αλαδήηεζε, ε ακθηζβήηεζε, ε αλαθάιπςε, ε ζπλεξγαζία, ε
επηθνηλσλία θαη ε δηαπξαγκάηεπζε, κέζσ βαζηθψλ δξαζηεξηνηήησλ, κε βάζε ηηο
10

11. νπνίεο κπνξεί λα ελδπλακσζεί ε καζεζηαθή ηθαλφηεηα ησλ καζεηψλ: 1. γξαπηή
έθθξαζε κε επεμεξγαζηέο θεηκέλνπ, 2. θαηαρώξεζε, ηαμηλόκεζε, νξγάλσζε,
επεμεξγαζία, αλάιπζε, αλαδήηεζε θαη έθζεζε πιεξνθνξηώλ, κε ζπζηήκαηα βάζεο
δεδνκέλσλ θαη 3. επηθνηλσλία, κε ππνινγηζηηθά δίθηπα θαη ηειεπηθνηλσλίεο. ΢ην
πιαίζην απηφ, ε ρξήζε ηεο ηερλνινγίαο γίλεηαη γηα λα δηεπθνιχλεη θαη λα ππνζηεξίμεη
ηελ κεηεμέιημε ηεο εθπαηδεπηηθήο πξαθηηθήο, φπνπ ηφζν ν εθπαηδεπηηθφο, φζν θαη ν
καζεηήο αλαιακβάλνπλ λένπο ξφινπο πνπ αληαπνθξίλνληαη θαιχηεξαο ζηηο ζχγρξνλεο
απαηηήζεηο.
Δηδηθφηεξα, ζηα παξαπάλσ δηαθαίλνληαη ζηνηρεία απφ δηάθνξεο ζεσξίεο
κάζεζεο, θάπνηεο απφ ηηο νπνίεο αλαθέξνληαη ζπλνπηηθά παξαθάησ: νη απφςεηο ηνπ
ηδξπηή ηνπ παηδαγσγηθνχ πξνγξάκκαηνο: “learning by doing”, J. Dewey, ζχκθσλα
κε ηνλ νπνίν έρνπκε νηθεηνπνίεζε ηεο γλψζεο κέζσ ηεο εκπεηξίαο θαη ηεο αλαδήηεζεο
πξνζσπηθνχ λνήκαηνο ζ’ απηήλ θαη θπξίσο νη απφςεηο ηνπ κονζηποςκηιβιζμού,
ζχκθσλα κε ηνλ νπνίν ε γλψζε ηνπ θφζκνπ νηθνδνκείηαη απφ ην άηνκν.
Αλαιπηηθφηεξα, βιέπνπκε ηελ άπνςε ηνπ Piaget (αηνκηθφο θνλζηξνπθηηβηζκφο) γηα
ηε κάζεζε («ε κάζεζε είλαη απνηειεζκαηηθή φηαλ ν καζεηήο πεηξακαηίδεηαη
θαηαζθεπάδνληαο έλα πξντφλ πνπ έρεη λφεκα γηα ηνλ ίδην»), ηην επικοινυνιακή και
πολιηιζμική διάζηαζη ηος Vygotsky (θνηλσληθφο θνλζηξνπθηηβηζκφο) θαη ηε
θευπία ηηρ δπαζηηπιόηηηαρ ηυν Leont’ev, Luria, Nardi, Cole θαη Engestrom πνπ
κηινχλ γηα ηελ αμία ηεο ζπλεξγαζίαο, ηε γιψζζα σο εξγαιείν πνπ ζπκβάιεη ζηε
δηακφξθσζε ηεο ηαπηφηεηαο ηνπ αηφκνπ, κέζα απφ ηε δηδαθηηθή πξνζέγγηζε απφ ηε
ζχλζεζε νκαδηθήο εξγαζίαο θαη ηελ αιιεινδηδαθηηθή (collaborative learning), ηελ
ανακαλςπηική μάθηζη ηος Bruner (πνιηηηζκηθφο θνλζηξνπθηηβηζκφο), φπνπ νη
καζεηέο αλαθαιχπηνπλ αξρέο θαη αλαπηχζζνπλ δεμηφηεηεο κέζσ πεηξακαηηζκνχ θαη
πξαθηηθέο. Σελ κονζηπακηιονιζηική θευπία ηος Papert, κε ηελ αμηνπνίεζε ηνπ
κηθξφθνζκνπ, φπνπ ηα παηδηά καζαίλνπλ κε θπζηθφ ηξφπν, πέξα απφ ηελ θαζηεξσκέλε
εθπαίδεπζε θαη ηελ θευπία ηηρ επεξεπγαζίαρ ηηρ πληποθοπίαρ ηος Gagne, φπνπ
θάζε γλσζηηθή δηεξγαζία ζπλίζηαηαη απφ επεμεξγαζία αλαπαξαζηάζεσλ θαη
γλψζεσλ. Αθφκα, βξίζθνπκε πνιιά ζηνηρεία απφ ηε θευπία ηος ζςνδεηιζμού
(connectivism), πνπ ηνλίδεηαη ηε ζεκαζία αλάπηπμεο κεηαγλσζηηθψλ δεμηνηήησλ, ην
φηη ζηφρνο φισλ ησλ καζεζηαθψλ δξαζηεξηνηήησλ πξέπεη λα είλαη ε αθξηβήο θαη
έγθπξε γλψζε θιπ. Σέινο, δηάζπαξηεο είλαη νη απφςεηο ηνπ Gardner κε ηε ζεσξία
ησλ Πνιιαπιώλ Τύπσλ Ννεκνζύλεο, φπνπ γηα ηελ ζε βάζνο πξφζιεςε ηεο γλψζεο
11

12. ρξεηάδεηαη λα πξνζεγγίδεηαη ην γλσζηηθφ αληηθείκελν κέζα απφ πνιιαπιέο
αλαπαξαζηάζεηο.
12

13. ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΔΦΑΡΜΟΓΗ΢
΢ε ποιοςρ απεςθύνεηαι
Σν ζελάξην απηφ απεπζχλεηαη ζε καζεηέο ηεο Γ΄ ηάμεο Δληαίνπ Λπθείνπ.
Πξφθεηηαη γηα έλα ηκήκα αλνκνηνγελνχο επηπέδνπ γλσζηηθά θαη δεμηνηερηθά,
εμνηθεησκέλσλ ζηε ρξήζε ηνπ «Σαμηλνκνχκε» θαη ηνπ wiki.
Υπόνορ ςλοποίηζηρ
Γηα ηελ νινθιήξσζε ηνπ 1νπ ζηαδίνπ (Σξφπνη Πεηζνχο) ζα ρξεηαζηνχλ
ζπλνιηθά εθηά (7) δηδαθηηθέο ψξεο + 1 δηδαθηηθή ψξα πξναηξεηηθά γηα ηελ εμνηθείσζε
ησλ καζεηψλ καο κε ην wiki, αλ δελ έρνπλ δνπιέςεη μαλά αλαιφγσο, δειαδή πεξίπνπ
6 εβδνκάδεο.
Γηα ηελ νινθιήξσζε ηνπ 2νπ ζηαδίνπ (Μνξθέο Πεηζνχο) ζα ρξεηαζηνχλ
ζπλνιηθά ηξεηο (3) εβδνκάδεο, φπνπ ζα δνπιεχνπκε θπξίσο κέζσ δηαδηθηχνπ. Θα
ρξεηαζηνχλ, φκσο, θαη ηέζζεξηο (4) δηδαθηηθέο ψξεο ζην ζρνιείν: 1 ηξίσξν ηελ 2ε
εβδνκάδα γηα ηελ εξγαζία ησλ παηδηψλ κε ην «Σαμηλνκνχκε» θαη 1 δηδαθηηθή ψξα ζην
ηέινο κε ηελ Γ΄ Φάζε, γηα λα γίλεη ε Αμηνιφγεζε (έλα επηπιένλ 10ιεπην είλαη
πξναηξεηηθφ, ηελ ζπκπιήξσζε ελφο εξσηεκαηνινγίν.
Σύλνιν δηδαθηηθώλ σξώλ (ζην ζρνιείν) = 11 ώξεο (+ 1 πξναηξεηηθά)
Υώπορ ςλοποίηζηρ
΋ζνλ αθνξά ζην πξψην ζηάδην (Σξφπνη πεηζνχο), ην κάζεκα ζα δηεμαρζεί ζηελ
αίθοςζα ηηρ ηάξηρ γηα ηελ Α΄ Φάζε (πξψηε δηδαθηηθή ψξα) θαη ηελ Γ΄ Φάζε (ην
13

14. ηειεπηαίν δίσξν), ελψ γηα ηηο Φάζεηο Β΄ θαη Γ΄ νη καζεηέο ζα δνπιέςνπλ ζην
επγαζηήπιο πληποθοπικήρ ηνπ ζρνιείνπ.
΢ην δεχηεξν ζηάδην (Μνξθέο πεηζνχο), ην κάζεκα ζα δηεμαρζεί θπξίσο μέζυ
διαδικηύος (wiki, Skype ή e-mail). Δμαίξεζε απνηεινχλ νη 3 δηδαθηηθέο ψξεο ηεο 2ε
Δβδνκάδαο, πνπ ζα γίλνπλ ζην επγαζηήπιο πληποθοπικήρ θαη ηε Γ΄ Φάζε ηνπ
ζηαδίνπ πνπ ζα γίλεη ζηην αίθοςζα ηηρ ηάξηρ, γηα ηελ απαξαίηεηε αμηνιφγεζε ηεο
φιεο δηαδηθαζίαο κέζσ wiki (κηα δηδαθηηθή ψξα).
Πποαπαιηούμενερ γνώζειρ ηυν μαθηηών
Οη καζεηέο καο είλαη ηεο Γ΄ ηάμεο ηνπ Λπθείνπ θαη θαηά ζπλέπεηα βξίζθνληαη
γνυζηικά ζε πξνρσξεκέλν επίπεδν. ΢πγθεθξηκέλα, γλσξίδνπλ λα δεκηνπξγνχλ
θείκελα πνηθίια σο πξνο ηε κνξθή, π.ρ. νκηιία, επηζηνιή, αγγειία θιπ, φπσο θαη λα
ρεηξίδνληαη ηθαλνπνηεηηθά ηνλ πξνθνξηθφ ιφγν. Έηζη, ζα κπνξέζνπκε εχθνια λα ηνπο
αλαθέζνπκε ηηο δξαζηεξηφηεηεο πνπ αθνινπζνχλ κε ηελ θαηάιιειε αζθαιψο
αλαηξνθνδφηεζε.
΋ζνλ αθνξά ηη σπήζη ηυν Ν.Σ., ζην ζελάξην καο ππνζέζακε φηη νη καζεηέο
καο είλαη γλψζηεο ηνπ «Σαμηλνκνχκε» θαη ηνπ wiki. Παξ’ φια απηά, καζεηέο κε απιή
γλψζε ρεηξηζκνχ Ζ/Τ, κπνξνχλ λα αληαπνθξηζνχλ εχθνια ζηηο δξαζηεξηφηεηεο, κε
αθηέξσζε θαηάιιεινπ ρξφλνπ εμνηθείσζεο κε ηα εξγαιεία.
Θα ήηαλ εμαηξεηηθά ρξήζηκν γηα ηελ πινπνίεζε ηνπ ζελαξίνπ λα ππάξμεη
ζπλεξγαζία κε ηνλ ζπλάδειθν ηεο Πιεξνθνξηθήο, γηα λα βνεζήζεη ηόζν εκάο όζν θαη ηα
παηδηά ζε ηπρόλ ηερληθά δεηήκαηα πνπ ζα πξνθύςνπλ (ή γηα ηελ ελεκέξσζε ησλ
καζεηώλ ζε ζρέζε κε ηα εξγαιεία, αλ δελ ηα γλσξίδνπλ). Αθόκα, γηα λα κπνξέζνπκε λα
ρξεζηκνπνηνύκε ηελ αίζνπζα πιεξνθνξηθήο, ηηο απαηηνύκελεο ώξεο.
Απαιηούμενα βοηθηηικά ςλικά και επγαλεία
Γηα ηελ δηεμαγσγή ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ζελαξίνπ ζα ρξεηαζηνχλ:
14

15.  Φχιια εξγαζίαο κε ηα θείκελα (θάπνηα ζα ππάξρνπλ φκσο θαη ζε ειεθηξνληθή κνξθή)
 Ζιεθηξνληθνί Τπνινγηζηέο γηα ρξήζε: Internet (δηαδίθηπν), Skype (ζχζηεκα δσξεάλ
ηειεθσληθήο επηθνηλσλίαο: ζχγρξνλε επηθνηλσλία), e-mail (ειεθηξνληθφ ηαρπδξνκείν:
γηα αζχγρξνλε επηθνηλσλία), wiki (web 2.0 - θνηλσληθφ ινγηζκηθφ) θαη Windows
Media Player (γηα θαηαζθεπή ηαηλίαο απφ ηνπο καζεηέο). Σέινο, ζα ρξεηαζηεί λα
ππάξρεη εγθεηεζηεκέλν ην Αβάθην γηα λα «ηξέμνπκε» ηνλ κηθξφθνζκν
«Σαμηλνκνχκε».
 Πξνβνιέαο
Κοινυνική ενοπσήζηπυζη ηηρ ηάξηρ
Τπνζέησληαο φηη ε ηάμε καο απνηειείηαη απφ 20 μαθηηέρ ε θαηαλνκή έρεη σο
εμήο:
΢ηο 1ο ζηάδιο, ζηελ Α΄ Φάζη, νη καζεηέο καο ρσξίδνληαη ζε 5 νκάδεο ησλ 4
αηφκσλ γηα ηελ εξγαζία κε θχιια εξγαζίαο (δηαρσξηζκψλ θεηκέλσλ πνπ 1. εμεγνχλ
θαη 2. πείζνπλ). ΢ηηο Β΄ & Γ΄ Φάζη ρσξίδνληαη εθ λένπ, κε άιιε ζχζηαζε, πάιη ζε 5
νκάδεο ησλ 4 αηφκσλ, γηα εξγαζία κε 5 θείκελα θαη 2 δηαθεκίζεηο ζην
«Σαμηλνκνχκε». ΢ηελ Γ΄ Φάζη ρσξίδνληαη ζε 2 νκάδεο ησλ 10 αηφκσλ, γηα ην
Debate κε ζέκα «Οη Ν.Σ. ζηελ εθπαίδεπζε».
Γηα ην 2ν ζηάδην, ζηηο Β΄ & Γ΄ Φάζη, φπνπ νη καζεηέο δνπιεχνπλ νκαδηθά
ρσξίδνληαη ζε 4 νκάδεο ησλ 5 αηφκσλ (Γηαθεκηζηέο, Γηθεγφξνη, Πνιηηηθνί,
Δπηζηήκνλεο), γηα εξγαζία κέζσ wiki θαη ζην «Σαμηλνκνχκε».
Να ζεκεησζεί φηη κε βάζε ηε κέζνδν πνπ δνπιεχνπκε, ηε δηδαζθαιία κε
νκάδεο καζεηψλ, δελ ππάξρνπλ απζηεξά φξηα σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ κειψλ. Χο
πξνο ηε ζχζηαζε επηιέρηεθε ζηελ πεξίπησζε καο λα γίλεη κε ηπραία θαηαλνκή.
Σέινο, σο πξνο ηελ θαηαλνκή ξφισλ, πάιη δελ θξίλεηαη απαξαίηεηε. Δκείο φκσο,
ζεσξνχκε φηη γηα ηελ εχξξπζκε ιεηηνπξγία ησλ νκάδσλ είλαη απαξαίηεην λα
ππάξρνπλ ξφινη, φπσο ηνπ ζπληνληζηή, ηνπ γξακκαηέα, ηνπ ππέπζπλνπ εγαζίαο, ηνπ
ρεηξηζηήο Η/Υ θιπ. Δδψ, βέβαηα, πνπ νη καζεηέο είλαη κεγάινη ζε ειηθία, ζα
πξνηείλακε λα ηνπο δεηείηε λα ξπζκίδνπλ κφλνη ηνπο ηελ θαηαλνκή ησλ ξφισλ απηψλ,
θξνληίδνληαο λα ελαιιάζζνληαη ηαθηηθά. Ο εθπαηδεπηηθφο νθείιεη λα παξέκβεη κφλν
αλ πξνθχςεη θάπνην πξφβιεκα.
15

16. ΢ηόσοι ηηρ δπαζηηπιόηηηαρ
Βαζηθφο ζηφρνο είλαη ε ηζφξξνπε αλάπηπμε ηνπ γξαπηνχ θαη πξνθνξηθνχ
ιφγνπ ησλ καζεηψλ, κε ηελ άζθεζε ηνπο ζε επηθνηλσληθηαθέο θαηαζηάζεηο κέζα απφ
ζπλεξγαηηθέο δξαζηεξηφηεηεο.
Eηδηθφηεξα:
1. Ωρ ππορ ηο γνυζηικό ανηικείμενο
Δπηδηψθεηαη νη καζεηέο λα:
- Γηαθξίλνπλ ηνπο ηξφπνπο πεηζνχο (επίθιεζε ζηε ινγηθή, ζην ζπλαίζζεκα
ηνπ δέθηε, ζηελ απζεληία, ζην ήζνο ηνπ πνκπηνχ – ηνπ αληηπάινπ.
- Γηαθξίλνπλ ηα κέζα πεηζνχο (επηρεηξήκα, ηεθκήξηα, αθήγεζε γεγνλφησλ,
πεξηγξαθή θαηαζηάζεσλ, ρξήζε ζπγθηλεζηαθά θνξηηζκέλσλ ιέμεσλ,
ρηνχκνξ/ εηξσλεία, παξνηκίεο, γλσκηθά, ξεηά, απνθζέγκαηα θιπ.).
- Γηαθξίλνπλ ηηο κνξθέο ηεο πεηζνχο (δηαθήκηζε, δηθαληθφ, πνιηηηθφ θαη
επηζηεκνληθφ ιφγν)
- Δληνπίδνπλ ηελ άπνςε ηνπ ζπγγξαθέα, ηνπο ηξφπνπο θαη ηα κέζα πεηζνχο
πνπ ρξεζηκνπνηεί, ην ζθνπφ ηνπ θιπ.
- Αζθεζνχλ ζηε ρξήζε ησλ παξαπάλσ ηερηθψλ ζε γξαπηφ θείκελν, κε
δηάθνξεο κνξθέο, ψζηε λα πείζνπλ ηνλ αλαγλψζηε.
- Αμηνπνηήζνπλ ζσζηά ηηο παξαπάλσ ηερληθέο ζε πξνθνξηθφ ιφγν, ψζηε λα
πείζνπλ ην αθξναηήξην.
Γενικόηεπα, υρ ππορ ηη ζηάζη ηοςρ απένανηι ζηο γλυζζικό μάθημα
επιδιώκεηαι:
- Να αλαπηπρζεί ην ελδηαθέξνλ ηνπο γηα ηε ζσζηή ρξήζε ηεο ειιεληθήο γιώζζαο
- Να αληηιεθζνύλ ηε ρξεζηκόηεηά ηνπ ζηελ θαζεκεξηλόηεηά ηνπο.
2. Ωρ ππορ ηη σπήζη ηυν Νέυν Σεσνολογιών
- Να κπνξνύλ νη καζεηέο λα αμηνπνηoύλ ηηο Νέεο Τερλνινγίεο θαη λα ηηο
ελζσκαηώζνπλ ζην κάζεκα ηεο Έθθξαζεο-Έθζεζεο θαη γεληθόηεξα ζηε
καζεζηαθή δηαδηθαζία.
16

17. - Να κπνξνύλ λα ρεηξίδνληαη δεκηνπξγηθά θνηλσληθά ινγηζκηθά, εθζέηνληαο ηα
θείκελα ηνπο, θάλνληαο θξηηηθά ζρόιηα θαη δερόκελνη ηελ θνηλσληθή
αλαηξνθνδόηεζε.
- Να θαηαζηνύλ ηθαλνί λα ρξεζηκνπνηνύλ κε επρέξεηα ινγηζκηθά, λα θαηαρσξνύλ,
λα ηαμηλνκνύλ λα νξγαλώλνπλ, λα επεμεξγάδνληαη, λα αλαιύνπλ, λα αλαδεηνύλ
θαη λα εθζέηνπλ ην πιεξνθνξηαθό πιηθό.
3. Ωρ ππορ ηη μαθηζιακή διαδικαζία
- Να εληζρπζεί ε πξνζσπηθή θαη ελεξγεηηθή εκπινθή ηνπ θάζε καζεηή ζηε
δηδαθηηθή θαη καζεζηαθή δηαδηθαζία.
- Να αλαπηύμνπλ νη καζεηέο ηθαλόηεηεο δηεξεύλεζεο, ηαμηλόκεζεο, έθζεζεο
θαη θξηηηθήο αμηνπνίεζεο ηνπ πιηθνύ ηνπο (ηόζν κέζα από ηελ δηαδηθαζία
επηινγήο όζν θαη κέζα από ηελ νξγάλσζε θαη δεκηνπξγηθή αμηνπνίεζή
ηνπο).
- Να αλαπηύμνπλ νη καζεηέο ηερληθέο επηθνηλσλίαο κέζα απν ηε ζπλεξγαζία
κε ηνπο ζπκκαζεηέο θαη ηνλ εθπαηδεπηηθό.
- Να αλαπηύμνπλ θξηηηθέο δεμηόηεηεο, ώζηε λα αμηνινγνύλ ζσζηά ην πιηθό πνπ
ηνπο δίλεηαη θαη λα θάλνπλ εύζηνρεο παξαηεξήζεηο.
- Να βειηηώζνπλ ηελ παξαγσγή γξαπηνύ ιόγνπ κε ηε ζύλζεζε γξαπηώλ
θεηκέλσλ πξνθεηκέλνπ λα παξνπζηάζνπλ ηα ζηνηρεία ηνπο.
- Να αζθεζνύλ ζηελ παξαγσγή πξνθνξηθνύ ιόγνπ από ηελ παξνπζίαζε ησλ
εξγαζηώλ ηνπο.
- Να κπνξνύλ λα αμηνινγνύλ θαη λα θπξίσο λα απηναμηνινγνύληαη ώζηε λα
δηνξζώλνληαη.
- Να εμαιεηθζνύλ δηδαθηηθά θαη καζεζηαθά πξνβιήκαηα πνπ πξνθύπηνπλ ζηελ
δηδαζθαιία ηνπ καζήκαηνο, όπσο ε κεησπηθή δηδαζθαιία θαη ε ζηνρνζεζία
κε βάζε ην Α.Π.
- Να θαηαζηνύλ νη καζεηέο ηθαλνί λα θαηαλννύλ ηηο γλώζεηο νπζηαζηηθά θαη
λα κελ παξακέλνπλ ζην επίπεδν ηεο απιήο ζπζζώξεπζεο ηνπο.
- Να δηεπθνιπλζνύλ νη καζεηέο, κε δηαθνξεηηθόηεηα εζληθή θαη
καζεζηαθή θαη κε ρακειή απηνεθηίκεζε, ζηελ ελζσκάησζή ηνπο
ζηελ ηάμε κέζσ ηεο νκαδνζπλεξγαηηθήο κεζόδνπ δηδαζθαιίαο
17

18. ΑΝΑΛΤ΢Η ΣΗ΢ ΓΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΑ΢
Ζ δηδαζθαιία κε νκάδεο καζεηώλ2, πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζην ζπγθεθξηκέλν
ζελάξην, είλαη κηα ζχγρξνλε ζρεηηθά κέζνδνο πνπ αληηκεησπίδεη ηελ ηάμε σο κηα
κηθξνγξαθία ηεο θνηλσλίαο θαη θαη’ επέθηαζε ε αλάγθε γηα αιιειεγγχε, ζπλεξγαζία
θαη αλάπηπμε ησλ δηαπξνζσπηθψλ ζρέζεσλ ζεσξείηαη απαξαίηεηε.
΢ε κηα γεληθή ζεψξεζε ηεο κεζφδνπ δηαθξίλνπκε ηέζζεξα (4) ζηάδηα πνπ ζα
θαλνχλ απφ ηελ αλάιπζε ησλ δξαζηεξηνηήησλ παξαθάησ.
Η ποή εθαπμογήρ ηυν δπαζηηπιοηήηυν
 1ο ζηάδιο: διδαζκαλία ηυν Σπόπυν (&Μέζυν) Πειθούρ (Σύλνιν: 6
δηδαθηηθέο ώξεο = 2 εβδνκάδεο)
Α΄ Φάζη (1 διδακηική ώπα):
Πξφηαζε καο, γηα λα μεθηλήζεη νκαιά ην κάζεκα, είλαη λα γίλεη ζχληνκε
αλαθνξά ζηελ «Δπικοινυνία». ΢πγθεθξηκέλα, λα αλαγξαθεί ςειά ζην πίλαθα απφ
ηνλ εθπαηδεπηηθφ ε ιέμε θαη λα δεηεζεί απφ ηνπο καζεηέο λα πνπλ ηη ηνπο έξρεηαη ζην
κπαιό αθνύγνληαο ηελ, κε ζθνπφ λα δεκηνπξγεζεί ζηαδηαθά θαη κε θαηάιιειε
θαζνδήγεζε απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ έλα ζρεδηάγξακκα πνπ λα κνηάδεη κε ην παξαθάησ:
2
Σξηιηαλφο, Θ., (2007), Μεζνδνινγία ηεο Σύγρξνλεο Δηδαζθαιίαο (η. Β΄), Αζήλα, ζ. 55 θ.εμ.
18

19. ΢ηε ζπλέρεηα, νη καζεηέο ρσξίδνληαη ζε πέληε (5) νκάδεο ησλ ηεζζάξσλ (4)
αηφκσλ θαη ηνπο δίλεηαη θχιιν εξγαζίαο πνπ πεξηέρεη θείκελα πνπ εμεγνχλ θαη
θείκελα πνπ πείζνπλ γηα λα ηα δηαρσξίζνπλ (δεο ελδεηθηηθφ παξάδεηγκα ζην
παξάξηεκα).
Αθνχ γίλεη θαηαλνεηή ε δηαθνξά αλάκεζα ζηνπο δχν ζθνπνχο γισζζηθήο
επηθνηλσλίαο (λα εμεγεί – λα πείζεη), επηθεληξσλφκαζηε πιένλ ζηελ «Πειθώ», πνπ
απνηειεί ηε λέα «χιε» θαη δεηείηαη απφ ηνπο καζεηέο λα αλαθέξνπλ πνπ γλσξίδνπλ
φηη αλαθέξεηαη ζπρλφηεξα θαη πνπ νη ίδηνη ηε ζπλαληνχλ. Έηζη, απζνξκήησο ζα
αλαθεξζεί ε «Γιαθήμιζη», ζέκα αξθεηά νηθείν ζηνπο καζεηέο απφ ηελ θαζεκεξηλή
ηνπο παξαθνινχζεζε ηεο ηειεφξαζεο, αιιά θαη απφ ηε ζρνιηθή ηάμε, θαζψο έρεη
γίλεη ιφγνο ζηελ Γ΄ ηάμε ηνπ Γπκλαζίνπ, ζε ζρεηηθή ελφηεηα.
Έπεηηα, νη καζεηέο ρσξίδνληαη ζε θαηλνχξγηαο ζχζηαζεο νκάδεο, ίδηνπ
αξηζκνχ αηφκσλ (5 νκάδεο ησλ 4σλ αηφκσλ) θαη παίξλνπλ ηπραία κηα ζεηξά θεηκέλσλ
(5 απφ ηα ζπλνιηθά 20) θαη δηαθεκίζεσλ (2 απφ ηηο ζπλνιηθά 10) θαη ηνπο
ελεκεξψλνπκε φηη ζα ηα δνπιέςνπλ κε ην «Σαξινομούμε».
΢εκείσζε: ΢ε πεξίπησζε πνπ ε ηάμε δελ γλσξίδεη λα ρξεζηκνπνηεί ην
ζπγθεθξηκέλν εξγαιείν ζα πξέπεη λα πξνβιεθηεί επηπιένλ ρξφλνο εμνηθείσζεο ησλ
καζεηψλ κε απηφ, θάηη πνπ παξαβιέπνπκε ζεσξψληαο φηη ζηε ζπγθεθξηκέλε ηάμε
είλαη αξθεηά νηθείν, αθνχ ην έρεη μαλαδνπιέςεη.
19

20. Β΄ Φάζη (2 διδακηικέρ ώπερ):
Αθνχ δηαβάζνπλ πξνζεθηηθά ηα θείκελα θαη παξαθνινπζήζνπλ ηηο
δηαθεκίζεηο, ζα πξέπεη, ινηπφλ, λα δνπιέςνπλ κε ην εξγαιείν «Ταμηλνκνύκε» σο
εμήο:
Ζ θάζε νκάδα ζα πξέπεη λα εηζαγάγεη ηα θείκελν θαη ηηο δηαθεκίζεηο ηεο ζε
εηδηθή ζηήιε (πεδίν). ΢ηε ζπλέρεηα ζα πξέπεη λα ζπκπιεξψλεη κε αιεζέο ή ςεπδέο γηα
ην θαζέλα ηηο ζηήιεο πνπ έρνπλ θαηαρσξεζεί εθ ησλ πξνηέξσλ απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ3,
αλάινγα κε ην αλ ππάξρεη ε ζπγθεθξηκέλε επίθιεζε κε ην αληίζηνηρν κέζν ζην
θείκελν ή ηε δηαθήκηζε. Έηζη, γηα ηελ Επίθιεζε ζηε ινγηθή ππάξρνπλ δχν ζηήιεο -
πεδία: α. Δπίθιεζε ζηε ινγηθή κε επηρεηξήκαηα θαη β. Δπίθιεζε ζηε ινγηθή κε
ηεθκήξηα. Γηα ηελ Επίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα πέληε: α. Δπίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα κε
αθήγεζε γεγνλφησλ, β. Δπίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα κε πεξηγξαθή θαηαζηάζεσλ, γ.
Δπίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα κε ρξήζε ζπγθηλεζηαθά θνξηηζκέλσλ ιέμεσλ, δ. Δπίθιεζε
ζην ζπλαίζζεκα κε ρηνχκνξ, εηξσλεία θαη ε. Δπίθιεζε ζην ζπλαίζζεκα κε
θηλδπλνινγία. Γηα ηελ Επίθιεζε ζηελ απζεληία δχν: Δπίθιεζε ζηελ απζεληία κε α.
παξνηκίεο, γλσκηθά, ξεηά (ιατθή ζνθία) θαη β. απνθζέγκαηα, ιφγηα κεγάισλ
δηαλνεηψλ. Γηα ηελ Επίθιεζε ζην ήζνο ηνπ νκηιεηή δχν: α. Δπίθιεζε ζην ήζνο ηνπ
νκηιεηή κε πξνβνιή ησλ εζηθνπλεπκαηηθψλ αξεηψλ ηνπ νκηιεηή ή ζπγγξαθέα θαη β.
Δπίθιεζε ζην ήζνο ηνπ νκηιεηή κε παξνπζίαζε ησλ ζεηηθψλ ζηνηρείσλ ηεο
πξνζσπηθφηεηάο ηνπ. Σέινο, γηα ηελ Επίζεζε ζην ήζνο ηνπ αληηπάινπ δχν: α.
Δπίθιεζε ζην ήζνο ηνπ αληηπάινπ κε πξνβνιή ησλ ειαηησκάησλ, ησλ αδπλακηψλ,
ησλ αξλεηηθψλ ηεο πξνζσπηθφηεηαο ηνπ αληηπάινπ θαη β. Δπίθιεζε ζην ήζνο ηνπ
αληηπάινπ κε πξνβνιή ησλ πξνθιεηηθψλ ή πξνζβιεηηθψλ γηα ηα «ρξεζηά ήζε»
ζηνηρείσλ ηεο ηδησηηθήο ηνπ δσήο, κε ζθνπφ ηελ ακαχξσζε ηεο ηηκήο θαη ηεο
ππφιεςήο ηνπ θαη ηελ απνηξνπή ησλ δεθηψλ απφ ηελ ππνζηήξημή ηνπ. Δπίζεο, ζα
3
Ο ιφγνο πνπ δελ ζπκπιεξψλεηαη απφ ηνπο καζεηέο είλαη, γηαηί δελ δηαβάδεηαη ε
αληίζηνηρε ζεσξία ηνπ βηβιίνπ (ζει.11) πνπ ηνπο εηζάγεη ζηε λέα χιε θαη ηα είδε επίθιεζεο
(α. ζηε ινγηθή, β. ζην ζπλαίζζεκα ηνπ δέθηε θαη γ) ζηελ απζεληία). Θεσξείηαη, φκσο, αλ θαη
πξσηαξρηθφ ζηάδην, φηη ε πξνζέγγηζε ησλ ελλνηψλ ζα γίλεη εχθνια απφ ηελ ζπκπιήξσζε
ηνπο ζην εξγαιείν θαη κάιηζηα πιεξέζηεξα (γηαηί νη θαηεγνξίεο είλαη αλαιπηηθφηεξεο,
ζπκπεξηιακβάλνληαο επίθιεζε θαη κέζν) θαη πνιχ πην απνδνηηθά, θαζψο ζα εμνηθεησζνχλ κε
απηέο ζηελ πξάμε.
20

21. πξέπεη λα εηζάγνπλ λέα παξάζπξα (ςεθίδεο), ηελ θνξλίδα, γηα λα πξνβάιιεηαη ην
θείκελν κε ρξσκαηηζκέλα ηα αληίζηνηρα ζεκεία (δηαθνξεηηθφ ρξψκα γηα θάζε
επίθιεζε κε δηαθνξεηηθά κέζα) θαη ηνλ πινεγφ, γηα λα πξνβάιιεηαη ε δηαθήκηζε.
Γ΄ Φάζη (2 διδακηικέρ ώπερ):
Aθνχ νινθιεξψζνπλ ηε δηαδηθαζία θαη νη πέληε (5) νκάδεο, ε πξψηε νκάδα
παίξλεη ην ιφγν, πξνβάιινληαο ζε φιε ηελ ηάμε ην εξγαιείν, φπσο ην έρεη
δηακνξθψζεη (κέζσ πξνβνιέα). Γηα θάζε θείκελν πνπ δηαβάδεη θαη γηα θάζε
δηαθήκηζε πνπ δείρλεη, αλαθέξεη θαη ηα ζηνηρεία πνπ έρεη θαηαγξάςεη. Οη ππφινηπεο
νκάδεο ζα πξέπεη λα παξαθνινπζνχλ κε πξνζνρή θαη λα θξαηνχλ ζπκπιεξσκαηηθά
ζηνηρεία/ζρφιηα πνπ ζα αθνπζηνχλ, αθνχ νινθιεξψζεη ε νκάδα φζα έρεη λα
αλαθέξεη. ΢πλερίδνπλ κε ηνλ ίδην ηξφπν φιεο νη νκάδεο. Ο εθπαηδεπηηθφο ζην ζεκείν
απηφ ζπληνλίδεη ηηο ζπδεηήζεηο θαη επεκβαίλεη κφλν εθ’ φζνλ θξηζεί απαξαίηεην.
Γ΄ Φάζη (2 διδακηικέρ ώπερ + 1 ώπα πποαιπεηική ζηο επγαζηήπιο πληποθοπικήρ
για ηην εξοικείυζη ηυν μαθηηών με ηο wiki για ηο επόμενο ζηάδιο):
Γηα ηελ αμηνιφγεζε ησλ καζεηψλ θαη ηελ πεξαηηέξσ ηξηβή ησλ καζεηψλ ζηα
είδε επίθιεζεο, ρσξίδνληαη νη καζεηέο ζε δχν (2) νκάδεο ησλ δέθα (10) αηφκσλ θαη
ηνπο δεηείηαη λα πξνεηνηκαζηνχλ γηα έλαλ Αγώλαο ιόγσλ (Debate) κε ζέκα, γηα
παξάδεηγκα: «Οη Ν.Σ. ζηελ εθπαίδεπζε». Οη κηζνί ζα πξέπεη λα πξνβάιινπλ ηα
«Τπέξ» απφ ηελ αμηνπνίεζε ηνπο ζηελ εθπαίδεπζε, ψζηε λα πείζνπλ γηα ηελ έληαμή
ηνπο, ελψ νη άιινη κηζνί ηα «Καηά», γηα λα πείζνπλ γηα ηα κεηνλεθηήκαηα πνπ
πηζαλψο λα ππάξρνπλ. Θα έρνπλ κία δηδαθηηθή ψξα γηα ηε κεηαμχ ηεο θάζε νκάδαο
ζπδήηεζε θαη θαηαγξαθή ησλ ζηνηρείσλ, πνπ ζα πξνβάιινπλ, θαη ηε δεχηεξε ψξα ζα
γίλεη ζηελ ηάμε ν αγψλαο! Κάζε νκάδα ζα πξέπεη λα πξέπεη λα έρεη επηιέμεη 3
εθπξνζψπνπο πνπ ζα ηελ αληηπξνζσπεχζνπλ, ελψ νη ππφινηπνη ζα θαηαγξάθνπλ ηα
ζρφιηα ηνπο, πνπ ζα αθνπζηνχλ αθνχ νινθιεξψζνπλ νη εθπξφζσπνη θαη ησλ δχν
νκάδσλ. Ζ φιε δηαδηθαζία ζα δηαξθέζεη κηζή ψξα (30΄) θαη ηα ππφινηπα δεθαπέληε
(15΄) ιεπηά ζα αθνινπζήζεη ε αλαθνξά θαη αμηνιφγεζε ησλ ηξφπσλ πεηζνχο πνπ
πξνέβαιιε ε θάζε νκάδα. Έπεηηα, ε ηάμε αλεπεξέαζηα ζα ςεθίζεη ηελ νκάδα πνπ
21

22. ήηαλ πεηζηηθφηεξε, άζρεηα απφ ηε ζέζε πνπ ππνζηήξημε. Δμάιινπ δελ καο ελδηαθέξεη
ην απνηέιεζκα πνπ ζα πξνθχςεη (αλ είλαη ππέξ ή θαηά ηεο αμηνπνίεζεο ησλ Ν.Σ.),
αιιά ην πνηνο αμηνπνίεζε θαιχηεξα ηελ πεηζψ!
 2ο ζηάδιο: Γιδαζκαλία ηυν Μοπθών Πειθούρ
(Σύλνιν: 3 Εβδνκάδεο κέζσ δηαδηθηύνπ & 1 ηξίσξν ζηελ ηάμε)
Γηα ηηο ηξεηο πξψηεο θάζεηο ηνπ ζηαδίνπ απηνχ, φπσο ζα θαλεί θαη απφ ηελ
πεξηγξαθή, νη καζεηέο δνπιεχνπλ θαη επηθνηλσλνχλ κέζσ δηαδηθηχνπ. ΢ηελ ηάμε ζα
ζπδεηεζνχλ κφλν ηα θείκελα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηε δεχηεξε εβδνκάδα (δεο ζηελ
αλάιπζε παξαθάησ) θαη ζηε Γ΄ Φάζε ηνπ ζηαδίνπ, φπνπ ζα ζπγθεληξσζνχκε πάιη
ζηελ ηάμε γηα ηελ αμηνιφγεζε & απηναμηνιφγεζε. Σέινο, ζα ππάξρνπλ θαη θάπνηεο
ζπλαληήζεηο ησλ καζεηψλ ζην γξαθείν ηνπ θαζεγεηή, εθφζνλ ην επηζπκνχλ ηα
παηδία, ζε πεξίπησζε πνπ πξνθχςνπλ απνξίεο – δπζθνιίεο.
΢πγθεθξηκέλα ε δηαδηθαζία έρεη σο εμήο:
A΄ Φάζη (Δβδομάδα 1η):
Αλ νη καζεηέο καο δελ είλαη εμνηθεησκέλνη κε ηε ρξήζε ηνπ wiki, ζα πξέπεη λα
αθηεξσζεί ρξφλνο ζηελ πξνεγνχκελε δηδαθηηθή ψξα γη’ απηφ. ΢ηελ πεξίπησζε απηή,
νη καζεηέο, ρσξηζκέλνη ζε νκάδεο, αλάινγα κε ηνλ αξηζκφ Ζ/Τ ηεο αίζνπζαο
πιεξνθνξηθήο ηνπ ζρνιείνπ, κπαίλνπλ ζην ζχλδεζκν ηνπ wiki ηεο ηάμεο καο. Χο
παξάδεηγκα γηα ην ζελάξην καο ην wiki ηεο ηάμεο έρεη δεκηνπξγεζεί ζην
www.PBworks.com κε link:
http://didaskaliapeithous.pbworks.com/w/page/41889154/FrontPage (δεο εηθφλεο ζην
παξάξηεκα). Δθεί βιέπνπλ ηνλ ηίηιν ηεο ελφηεηαο: «Ζ ΜΑΓΔΗΑ ΣΖ΢ ΠΔΗΘΟΤ΢», ην
θαιψο φξηζκα καο θαη ελεκεξψλνληαη γηα ην ηη ζα αθνινπζήζεη. Ρσηάκε ηνπο καζεηέο
γηα ην αλ έρεη γίλεη θαηαλνεηφ ην πσο ζα δνπιέςνπκε ηηο επφκελεο εβδνκάδεο θαη νη
δξαζηεξηφηεηεο αξρίδνπλ! Οη ππφινηπεο νδεγίεο ζα δίλνληαη κέζα απφ ην wiki, κέζσ
ειεθηξνληθήο επηθνηλσλίαο (ζχγρξνλα: Skype θαη αζχγρξνλα: e-mail), ελψ ζα
22

23. ππάξρνπλ θαη ψξεο πνπ ζα κπνξνχλ λα βξίζθνπλ ηνλ εθπαηδεπηηθφ ζην γξαθείν ηνπ,
γηα ηπρφλ δπζθνιίεο ζηελ εξγαζία ηνπο.
Αλ νη καζεηέο καο είλαη εμνηθεησκέλε κε ηε ρξήζε ηνπ, δίλεηαη απιψο ην link
θαη ηα ππφινηπα ζα ζπδεηεζνχλ ειεθηξνληθά θαη μεθηλάκε απφ ηε Β΄ Φάζε πνπ
πεξηγξάθεηαη παξαθάησ.
Β΄ Φάζη (Δβδομάδα 1η):
΢πγθεθξηκέλα, ζηελ αξρηθή ζειίδα ηνπ wiki, γηα ηελ πξψηε εβδνκάδα ππάξρεη
ην κήλπκα πνπ πιεξνθνξεί ηνπο καζεηέο φηη είλαη κηα νκάδα Γηαθεκηζηψλ,
Γηθεγφξσλ, Πνιηηηθψλ θαη Δπηζηεκφλσλ, πνπ βιέπνληαο ην βίληεν πνπ αθνινπζεί
ζηελ ηειεφξαζε - ηελ εθπιεθηηθή νκηιία ελφο δσδεθάρξνλνπ κφιηο θνξηηζηνχ ζε
δηεζλή δηάζθεςε γηα ην πεξηβάιινλ («Τν θνξίηζη πνπ άθεζε άθσλν ηνλ θόζκν γηα πέληε
ιεπηά», δηάξθεηα: 7΄14΄΄, πεγή:
http://www.youtube.com/watch?v=_MW46cu0UM8&feature=player_embedded#
at=36) – επαηζζεηνπνηνχληαη ηδηαίηεξα! ΢ηε ζπλέρεηα, παξαπέκπηνληαη ζην θάθειν
«Γξαζηεξηφηεηεο», πνπ βξίζθεηαη ζηε δεμηά ζηήιε, ζηε ζειίδα «Γεληθέο Οδεγίεο» γηα
λα δνπλ ηη ζα αθνινπζήζεη. Δθεί ηνπο δεηείηαη, κε έλαπζκα ην παξαπάλσ βίληεν
απηφ, λα γξάςνπλ απφ έλα θείκελν ε θάζε νκάδα (αμηνπνηψληαο ηα δηάθνξα είδε
επηθιήζεσλ πνπ έκαζαλ ζην πξνεγνχκελν ζηάδην), κε απψηεξν ζκοπό λα ην
εθθσλήζνπλ ή λα ην θάλνπλ βίληεν πνπ ζα πξνβιεζεί ζε ηειενπηηθή εθπνκπή , ηελ
εξρφκελε εβδνκάδα. Οη καζεηέο καο, ρσξηδνληαη ζε ηέζζεξηο (4) ηπραίεο νκάδεο ησλ
πέληε (5) αηφκσλ. Αλαιπηηθέο νδεγίεο γηα θάζε νκάδα ππάξρνπλ ζηελ αληίζηνηρε
ζειίδα κε ηνλ ηίηιν ηεο (ζειίδα -> Oκάδα Α΄: Γηαθεκηζηέο , ζειίδα -> Οκάδα Β΄:
Γηθεγφξνη , ζειίδα -> Οκάδα Γ': Πνιηηηθνί , ζειίδα -> Οκάδα Γ΄: Δπηζηήκνλεο ). Ζ
Οκάδα Α΄ ζα πξέπεη λα εηνηκάζεη έλα θείκελν, επηθαινχκελε δηάθνξα είδε
επίθιεζεο, κε ζθνπφ λα επαηζζεηνπνηήζεη ηνλ θφζκν γηα ηηο θαηαζηξνθηθέο ζπλέπεηεο
ησλ αλζξψπηλσλ ελεξγεηψλ ζην πεξηβάιινλ, φπσο θαη άιια ζέκαηα πνπ αλαθέξνληαη
ζην ιφγν ηνπ θνξηηζηνχ, π.ρ. αδηαθνξία κεγάισλ, θηψρεηα, πφιεκνη θαη φηη άιιν
κπνξεί λα ζθεθηεί! Ζ Οκάδα Β΄ ζα πξέπεη απφ ηε κεξηά ηεο λα εηνηκάζεη έλα θείκελν,
επηθαινχκελε δηάθνξα είδε επίθιεζεο, κε ζθνπφ λα ππεξαζπηζηεί ηα αλζξψπηλα
δηθαηψκαηα θαη λα θαηαγγέιιεη ελέξγεηεο αλζξψπσλ πνπ θαηαζηξέθνπλ ην
πεξηβάιινλ, θαζψο θαη γηα άιια ζέκαηα, πνπ πξνβάιινληαη ζην βίληεν, π.ρ.
23

24. θνηλσληθέο αληζφηεηεο θαη φηη άιιν ζειήζεη λα πξνζζέζεη. Ζ Οκάδα Γ΄ ζα πξέπεη λα
εηνηκάζεη έλα θείκελν, επηθαινχκελε δηάθνξα είδε επίθιεζεο, κε ζθνπφ λα πείζεη
ηνπο ςεθνθφξνπο ηεο γηα ηελ έληνλε θνηλσληθή ηεο επαηζζεζία, αλαθεξφκελε ζηα
δηάθνξα πξνβιήκαηα πνπ καζηίδνπλ ηελ θνηλσλία θαη γεληθφηεξα ηνλ θφζκν καο θαη
ηη κέηξα ζθνπεχεη λα ιάβεη αλ εθιεγεί. Ζ Οκάδα Γ΄, ηέινο, ζα πξέπεη λα εηνηκάζεη
έλα θείκελν, επηθαινχκελε δηάθνξα είδε επίθιεζεο, κε ζθνπφ λα ελεκεξψζεη ηνλ
θφζκν γηα ηηο νιέζξηεο επηπηψζεηο δηαθφξσλ ηζπλφλησλ ζην πεξηβάιινλ, θάλνληαο
αλαθνξά ζε έξεπλεο, ζηαηηζηηθά ζηνηρεία θιπ., ψζηε λα γίλεη αληηιεπηή ε ζνβαξφηεηα
ηεο θαηάζηαζεο. Βνεζεηηθφ πιηθφ ζηε θάζε απηή δελ δίλεηαη ζηνπο καζεηέο. Θα
πξέπεη λα αλαηξέμνπλ κφλνη ηνπο ζε δηάθνξα επηζηεκνληθά πεξηνδηθά, φπσο ην
National Geographic, ή ζην δηαδίθηπν (ειέγρνληαο ηελ εγθπξφηεηα ησλ πεγψλ).
Με ηελ νινθιήξσζε ηεο εξγαζίαο, νη νκάδεο δηαιχνληαη πξνζσξηλά!
Γ΄ Φάζη (2η & 3η Δβδομάδα μέζυ wiki + 1 ηπίυπο ζηην αίθοςζα πληποθοπικήρ):
Σελ δεχηεξε εβδνκάδα ππάξρεη ε νδεγία πνπ ηνπο παξαπέκπεη ζηε
ζειίδα «Γεληθέο νδεγίεο» ηνπ θαθέινπ «Γξαζηεξηφηεηεο». Δθεί βιέπνπλ φηη ε
εξγαζία ηνπο γηα απηή ηελ εβδνκάδα είλαη ρσξηζκέλε ζε δχν θάζεηο: Απφ Γεπηέξα
έσο θαη Σεηάξηε ζα πξέπεη λα πεγαίλεη θάζε καζεηήο ρσξηζηά λα θάλεη ηα ζρφιηα ηνπ
ζηηο ζειίδεο θαη ησλ ηεζζάξσλ νκάδσλ, γηα ηε βειηίσζε ησλ θεηκέλσλ,
επηζεκαίλνληαο ιάζε ή πξνηείλνληαο ελαιιαθηηθέο ηδέεο! Οη ππφινηπνη ζα ζπλερίδνπλ
απφ θάησ ιέγνληαο επίζεο ηε γλψκε ηνπο. Απφ Πέκπηε έσο ΢άββαην γίλεηαη
αλαζχζηαζε ησλ πξνεγνχκελσλ νκάδσλ θαη αλαιακβάλνπλ λα δηνξζψζνπλ ην
θείκελν ηνπο κε βάζε ηηο ηειηθέο πξνηάζεηο πνπ ζπκθσλήζεθαλ κε ηε βνήζεηα ησλ
ζπκκαζεηψλ ηνπο. ΢ην ηέινο, ππάξρεη ε ζεκείσζε φηη «ην ηειηθφ απνηέιεζκα ζα
ζπδεηεζεί ζην εξρφκελν κάζεκα ζηελ ηάμε». ΢ηελ πξαγκαηηθφηεηα, ζα δηαηεζεί έλα
δίσξν θαη ζα αλαηεζεί ζηνπο καζεηέο ε εμήο δξαζηεξηφηεηα: θάζε κία απφ ηηο
ηέζζεξηο Οκάδεο ζα πάξεη θείκελν άιιεο νκάδαο θαη κε ηε βνήζεηα ηνπ
«Σαμηλνκνχκε» ζα ηαμηλνκήζνπλ ηηο επηθιήζεηο πνπ έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί θαη ηα
κέζα. Οη ζηήιεο ζα κπνξνχζαλ λα είλαη σο εμήο:
24

25. Έρνπλ φινη δηαβάζεη πξνζεθηηθά φια ηα θείκελα, θαζψο πξνεγήζεθε ε θάζε
ηεο δηφξζσζήο ηνπο απφ ην wiki, θαη έηζη ε δηαδηθαζία δελ ζα πάξεη παξαπάλσ απφ
ηνλ πξνβιεπφκελν ρξφλν. Σελ 3ε ψξα, αθνχ δνχκε ηα απνηειέζκαηα ηεο
ηαμηλφκεζεο θαη ησλ ηεζζάξσλ (4) θεηκέλσλ (4 αληίζηνηρα κε ην παξαπάλσ
ζπκπιεξσκέλα), ζα αθνινπζήζεη ζπδήηεζε γηα ην είδνο ηνπ θεηκέλνπ θαη ηα είδε
επίθιεζεο πνπ ζπλαληψληαη ζπρλφηεξα. Γηα παξάδεηγκα, ζην θείκελν ησλ
Δπηζηεκφλσλ αλακέλεηαη λα ππάξρνπλ πνιιέο επηθιεζεηο ζηε ινγηθή. Θα καο
επαιεζεχζεη ε ηαμηλφκεζε ή φρη?
Σελ ηξίηε Δβδνκάδα, ε νδεγία ηνπο παξαπέκπηεη ζηελ πξνζσπηθή ζειίδα ηεο
θάζε νκάδαο, φπνπ ππάξρεη νδεγία γηα ηε δεκηνπξγία ελφο δηθνχ ηνπο βίληεν, κε βάζε
ην δηνξζσκέλν πιένλ θείκελν θαη ηε βνήζεηα ηνπ Windows Media Player.
΢πγθεθξηκέλα. ε Οκάδα Α΄ ζα πξέπεη λα θηηάμεη έλα δηαθεκηζηηθφ ζπνη. Ζ Οκάδα Β΄
λα αλαζέζεη ζε έλαλ εθπξφζσπν ηεο νκάδαο ηεο ηελ εθθψλεζε ηνπ ιφγνπ (ππνηίζεηαη
φηη πξνβάιιεηαη ζηελ ηειενπηηθή εθπνκπή) θαη λα ην βηληενζθνπήζεη, πξνζζέηνληαο
αλ ζέιεη θείκελν, κνπζηθή θ.ι.π. Ζ Οκάδα Γ΄ λα αλαζέζεη επίζεο ζε έλαλ εθπξφζσπν
ηεο ηελ εθθψλεζε ην ιφγν (ππνηίζεηαη φηη εθθσλείηαη ζε ζπγθέληξσζε πνιηηψλ θαη
πξνβάιιεηαη απφ ηελ ηειενπηηθή εθπνκπή) θαη λα ην βηληενζθνπήζεη. Σέινο, ε
Οκάδα Γ΄ επίζεο, λα αλαζέζεη ζε έλαλ εθπξφζσπν ηελ εθθψλεζε ηνπ
ιφγνπ (ππνηίζεηαη φηη πξνβάιιεηαη ζηελ ηειενπηηθή εθπνκπή) θαη λα ην
βηληενζθνπήζεη.
Γ΄ Φάζη (1 διδακηική ώπα + 1 δεκάλεπηο - 10΄- πποαιπεηικά για ηη ζςμπλήπυζη
ηος επυηημαηολογίος)
25

26. Γηα ηελ νινθιήξσζε ηνπ δεπηέξνπ θαη ηειηθνχ ζηαδίνπ, αθηεξψλεηαη αθφκα
κηα δηδαθηηθή ψξα ζηελ αίζνπζα ηεο ηάμεο, γηα ηελ απφ θνηλνχ αμηνιφγεζε ηνπ έξγνπ
ησλ καζεηψλ θαη ησλ ηξηψλ εβδνκάδσλ πνπ εξγάζηεθαλ ζην wiki θαη
επηθνηλσλφπζαλ δηαδηθηπαθά θπξίσο (Skype & e-mail). ΢ηφρνο είλαη λα δηαπηζησζεί
θαηά πφζν επηηεχρζεθαλ νη αξρηθνί ζηφρνη (γλσζηηθνί & καζεζηαθνί), πψο θχιεζε ε
φιε δηαδηθαζία, πνηα ήηαλ ηα απνηειέζκαηα. Δθηηκάηαη, επίζεο, ε εκπεηξία αηνκηθά
θαη νκαδηθά, εληνπίδνληαη ηα ιάζε θαη ηα πξνβιήκαηα πνπ ππήξμαλ. Πξναηξεηηθά ,
αθηεξψλεηαη έλα επηπιένλ 10 ιεπην γηα ηε ζπκπιήξσζε αλψλπκνπ εξσηεκαηνινγίνπ,
κε εξσηήζεηο αμηνιφγεζεο θαη απηναμηνιφγεζεο. Οη απαληήζεηο πξνηείλεηαη λα είλαη
ζε δηαβαζκηζκέλε θιίκαθα απφ ην 1 (θαζφινπ) έσο ην 5 (πάξα πνιχ) θαη λα
εθθξάδεηαη ζεηηθά θαη φρη αξλεηηθά, θαζψο ζηνρεχεη ζηελ πξφνδν θαη βειηίσζε ηεο
εξγαζίαο θαη φρη ζηελ θαηάθξηζε ηνπ αηφκνπ. Σειηθά απηφ πνπ καο ελδηαθέξεη,
θπξίσο, είλαη ην θαηά πφζν νη γλψζεηο θαη νη εκπεηξίεο πνπ απνθηήζεθαλ
δηακφξθσζαλ θαηλνχξγηεο αμίεο θαη ζπκπεξηθνξέο πνπ άιιαμαλ παιηφηεξεο ζηάζεηο
ησλ καζεηψλ θαη ηνπ εθπαηδεπηηθνχ. Οη αιιαγέο απηέο εμάιινπ απνηεινύλ θαη ηελ
νπζία ηεο πξαγκαηηθήο κάζεζεο.
Σεκείσζε: ΢ην wiki ππάξρεη έλαο θάθεινο κε ηίηιν «Γεκηνπξγηθή απαζρφιεζε».
Δθεί ππάξρεη ην link: http://www.gnomikologikon.gr/catquotes.php?categ=2960 κε
γλσκηθά γηα ηελ πεηζψ! Δίλαη κηα πξφηαζε, πνπ δελ πεξηέρεηαη ζην ζελάξην, γηα
έληαμε δεκηνπξγηθψλ δξαζηεξηνηήησλ, ψζηε λα παξαθηλνχληαη νη καζεηέο λα
καζαίλνπλ παίδνληαο! Έηζη, ε κάζεζε γίλεηαη δηαζθέδαζε!!!
26

27. Σα επγαλεία
΢ην ζελάξην απηφ πξνηείλεηαη λα αμηνπνηεζνχλ:
Οη κηθξόθνζκνη, θαη ζπγθεθξηκέλα ην «Ταμηλνκνύκε», πνπ δίλεη ηε δπλαηφηεηα
έληαμεο ελλνηψλ ηνπ γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ, ππφ ηε κνξθή πνιιαπιψλ
αλαπαξαζηάζεσλ, «πεξηκέλνληαο» λα «αλαθαιπθζνχλ» απφ ην καζεηή. ΢ην
ζπγθεθξηκέλν ζελάξην, ηδίσο ζηε δεχηεξε πεξίπησζε ρξήζεο ηνπ «Σαμηλνκνχκε»
φπνπ νη πιεξνθνξίεο εληάζζνληαη απφ ηνπο ίδηνπο ηνπο καζεηέο, ζπκβάιιεη ζηελ
αλάπηπμε δεμηνηήησλ ηαμηλφκεζεο, νξγάλσζεο, δηαρείξηζεο ηεο γλψζεο. Δπηπιένλ,
πξνάγνπλ ηελ αλαθαιππηηθή κάζεζε θαη ζπκβάιινπλ ζηελ ελεξγφ ζπκκεηνρή ησλ
παηδηψλ θαη ζηελ άκεζε εκπινθή ηνπο ζηε δηδαθηηθή θαη καζεζηαθή δηαδηθαζία
βνεζψληαο λα πξνζεγγίζνπλ θαιχηεξα ηε γλψζε. Σέινο, βάδνπλ ην παηρλίδη ζηε
καζεζηαθή δηαδηθαζία ελδπλακψλνληαο ην ζηνηρείν ηεο δηαζθέδαζεο.
Τν δηαδίθηπν (Internet) πνπ δίλεη ηε δπλαηφηεηα αλαδήηεζεο θαη εληφπηζεο πνηθίινπ
βνεζεηηθνχ πιηθνχ, αμηνπνίεζεο πεξηβαιιφλησλ ζχγρξνλεο (Skype) θαη αζχγρξνλεο
επηθνηλσλίαο (e-mail) θαη εξγαζίαο ησλ καζεηψλ κέζσ wiki (θνηλσληθφ ινγηζκηθφ).
Βνεζά έηζη, ζηε δηεξεπλεηηθή κάζεζε θαη ζηελ αλάπηπμε επηθνηλσληαθψλ θαη
ζπλεξγαηηθψλ δεμηνηήησλ. Μηιψληαο ιίγν πην ζπγθεθξηκέλα γηα ην wiki, λα
αλαθέξνπκε φηη είλαη έλα ινγηζκηθφ web 2.0, πνπ δίλεη ζην ρξήζηε έλαλ πην ελεξγφ
ξφιν, θαζψο κπνξεί λα ζπκκεηέρεη ζε ζπδεηήζεηο, λα δεκνζηεχεη ην πιηθφ ηνπ θαη ην
κνηξάδεηαη κε άιινπο.
Γεληθφηεξα, ε εθπαηδεπηηθή αμία ησλ ςεθηαθψλ εξγαιείσλ έγγεηηαη ζην
ζπγθεξαζκφ εμαηνκηθεπκέλεο θαη ζπιινγηθήο εκπεηξίαο, ζηελ θαιιηέξγεηα ηεο
δπλαηφηεηαο κάζεζεο θαη ηελ λννηξνπίαο ηεο δηά βίνπ κάζεζεο.
27

28. Οι πηγέρ
΢ηνπο καζεηέο καο δελ πξνηείλεηαη θάπνην πιηθφ σο βνήζεκα. Θα
κπνξνχζακε παξ’ φια απηά λα ηνπο παξαπέκςνπκε ζε κεξηθνί ρξήζηκνη δηθηπαθνί
ηφπνη γηα ην γισζζηθφ κάζεκα φπσο:
 http://www.minedu.gov.gr/
 http://edra.gr/
 http://www.abnet.agrino.org
 Κ.ι.π.
28

29. Αναθοπά ζηο πόλο και ηην κοινυνική ενοπσήζηπυζη ηηρ ηάξηρ
Μέζα απφ ηε ζπγθεθξηκέλε δξαζηεξηφηεηα παξαηεξνχκε θαη επηδηψθνπκε λα
αλαπηπρζεί κηα δεκνθξαηηθφηεξε ζρέζε αλάκεζα ζην καζεηή θαη ηνλ εθπαηδεπηηθφ,
φπσο θαη κεηαμχ ησλ καζεηψλ.
Βάδνπκε ην καζεηή ζην επίθεληξν ηεο δηδαθηηθήο θαη καζεζηαθήο
δηαδηθαζίαο, δίλνληαο ηνπ ξφιν ελεξγφ. Έηζη, έρεη ηε δπλαηφηεηα λα πξνζαξκφδεη ηηο
δξαζηεξηφηεηεο ζηα δηθά ηνπ ελδηαθέξνληα, λα επηθνηλσλεί κε ηνπο ζπκκαζεηέο ηνπ
(ζχγρξνλα θαη αζχγρξνλα, πξνθνξηθά θαη γξαπηά) γηα ζέκαηα πνπ δηαπξαγκαηεχνληαη
σο ζχλνιν, λα εθθξάδεη ηδέεο κε γξαπηφ ιφγν, λα επεμεξγάδεηαη, λα αλαδεηά θαη λα
αλαιχεη πιεξνθνξίεο.
Ο εθπαηδεπηηθόο απφ ηε κεξία ηνπ, έρεη έλαλ πην ελεξγφ θαη δεκηνπξγηθφ ξφιν
ζηελ φιε δηαδηθαζία. Γελ είλαη έλαο άβνπινο εθηειεζηήο ηνπ Α.Π., αιιά ζπλ-
δεκηνπξγφο θαη ξπζκηζηήο ησλ δεηεκάησλ ηεο ηάμεο ηνπ. Γελ είλαη επίζεο, έλαο
κεηαδφηεο ηεο γλψζεο, αιιά ππνζηεξηρηήο, ζχκβνπινο θαη ζπλ-εξεπλεηήο ζηε
δηαδηθαζία εμεξεχλεζεο ηεο γλψζεο απφ ηνπο καζεηέο κέζα απφ νκαδνζπλεξγαηηθέο
δηαδηθαζίεο.
Σέινο, ηα ηερλνινγηθά εξγαιεία έρνπλ ηε δηθή ηνπο ζέζε ζην ζπγθεθξηκέλν
ζελάξην, θαζψο εληάζζνληαη δεκηνπξγηθά ζηε δηδαθηηθή θαη καζεζηαθή δηαδηθαζία.
Βνεζνχλ ζηελ αλαθαιππηηθή κάζεζε, ζηνλ πεηξακαξηζκφ θαηά ην γξάςηκν, πξνάγνπλ
ηε ζπλεξγαηηθφηεηα θαη ηηο επηθνηλσληαθέο ηερληθέο4. Με ηε ρξήζε ηνπο νη καζεηέο
πξνζαξκφδνληαη επθνιφηεξα ζηα πιαίζηα ηεο νκάδαο, επεμεξγάδνληαη θαη ζπλζέηνπλ
ηηο ζθέςεηο πνπ πξνέθπςαλ ζπιινγηθά θαη ηέινο δνπιένπλ αξκνληθά γηα λα παξάγνπλ
ην επηζπκεηφ απνηέιεζκα, πξντφλ πάιη ζπιινγηθήο πξνζπάζεηαο.
4
Οθείινπκε λα δηεπθξηλίζνπκε ζην ζεκείν απηφ, φηη νη κηθξφθνζκνη δελ είλαη ινγηζκηθά πνπ
σο εξγαιεία πξνσζνχλ ηε ζπλεξγαηηθφηεηα, ζε αληίζεζε πνπ ηα web 2.0 ινγηζκηθά πνπ είλαη
θαη’ εμνρήλ θνηλσληθά. Παξ’ φια ε έληαμε ελφο κηθξφθνζκνπ ζε έλα ζελάξην πνπ πξνσζεί
ηε ζπλεξγαηηθφηεηα, ην βνεζά λα ζπκβάιιεη ζηηο αλάπηπμε θνηλσληθψλ δεμηνηήησλ.
29

30. ΔΠΔΚΣΑ΢Η ΣΗ΢ ΓΡΑ΢ΣΗΡΙΟΣΗΣΑ΢
Σν ζελάξην απηφ ζα κπνξνχζε λα επεθηαζεί, αλάινγα κε ην ρξόλν πνπ ζα
ήζειε λα δηαζέζεη ν εθπαηδεπηηθφο θαη ην γλσζηηθφ επίπεδν ησλ καζεηψλ.
Έλαο ηξφπνο ζα ήηαλ λα αθηεξσζνχλ ζην 2ν ζηάδην, πνπ δνπιεχνπκε κέζα απφ ην
wiki, δχν αθφκα εβδνκάδεο γηα λα πάξνπλ δεκηνπξγήζνπλ ηα παηδηά ζαλ ηάμε κηα
ηαηλία κε ζθνπφ λα πάξνπλ κέξνο ζε έλαλ Γηαγσληζκφ Σαηλίαο. ΢ην παξάδεηγκα καο
ζην wiki, βάδνπκε ζηα παηδηά λα δνπλ έλα βίληεν καζεηψλ, πνπ πήξε ην πξψην
βξαβείν ζηνλ Παλειιήλην Γηαγσληζκφ ηαηλίαο ηεο ΔΡΣ ην 2010, κε ζέκα «ην
Πεξηβάιινλ» (ηίηινο: “Κάλε άικα πην γξήγνξν από ηε θζνξά.mp4”, δηάξθεηα: 5΄45΄΄,
πεγή: http://www.youtube.com/watch?v=Za3VmufijXY&feature=player_embedded).
Σνπο πξνηξέπνπκε, ινηπφλ, λα εηνηκάζνπλ θαη νη ίδηνη κηα ηαηλία γηα ηνλ θεηηλφ
δηαγσληζκφ (ππνζεηηθά κηαο θαη δελ ππάξρεη αληίζηνηρε αλαθνίλσζε), ιέγνληαο ηνπο
φηη ην ζέκα είλαη ηεο επηινγήο ηνπο. Μφλνο πεξηνξηζκφο, πνπ ηίζεηαη απφ ηνλ
εθπαηδεπηηθφ, φηη ζα πξέπεη λα εληάμνπλ ηνπο δηάθνξνπο ηξφπνπο πεηζνχο πνπ έκαζαλ.
Μηα ελδηαθέξνπζα ηδέα ζα ήηαλ, επίζεο, λα δεκηνπξγεζεί έλαο ζρνιηθφο δηαγσληζκφο,
Παλειιαδηθά ή έζησ απφ ζρνιεία θάπνησλ πεξηνρψλ, έρνληαο νινθιεξψζεη ηελ
αληίζηνηρε ελφηεηα (Ζ ΠΔΗΘΧ) θαη λα θηηάρηνπλ ηηο δηθέο ηνπο ηαηλίεο κε θνηλφ ζέκα!
30

31. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Δλληνική:
Θεσξία θαη πξάμε ηεο Δηδαζθαιίαο ηεο Νενειιεληθήο Γιώζζαο ζην γπκλάζην θαη
ην Λύθεην, Σκήκα Φηινζνθίαο – Παηδαγσγηθήο – Φπρνινγίαο, Σνκέαο
Παηδαγσγηθήο, Δζληθφ θαη Καπνδηζηξηαθφ Παλεπηζηήκην Αζελψλ, Αζήλα 9-10 &
17-18 Οθησβξίνπ 2003.
Καζζσηάθεο Μ., Φινπξήο Γ., Μάζεζε θαη Δηδαζθαιία, (η. Α΄), Αζήλα 2003.
Κπλεγφο, Υξ., (2007), Τν κάζεκα ηεο Δηεξεύλεζεο, εθδ. Διιεληθά Γξάκκαηα,
Αζήλα Κπλεγφο, Υξ., Γεκαξάθε, Δ., Ννεηηθά Εξγαιεία θαη Πιεξνθνξηαθά Μέζα,
εθδφζεηο Καζηαληψηε.
Πξόγξακκα Σπνπδώλ θαη Εθπαηδεπηηθό Έξγν ζηε Δεπηεξνβάζκηα Εθπάηδεπζε
(2004), (επηκέιεηα: Παπαθσλζηαληίλνπ Θ., Λακπξάθε – Παγαλνχ Α.), Σκήκα
Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Φπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελψλ.
΢ηαρηέαο, Π., Πιεξνθνξηθή ζηελ Εθπαίδεπζε. Οη ππνινγηζηέο ζην ζρνιείν ηνπ
Μέιινληνο, Αζήλα 2002, Σππσζήησ.
Σξηιηαλφο, Θ., (2003), Μεζνδνινγία ηεο Σύγρξνλεο Δηδαζθαιίαο (η. Β΄), Αζήλα
Φξπδάθε, Δ., Η Δηδαζθαιία ζηελ ηνκή ηεο Νεσηεξηθήο θαη Μεηαλεσηεξηθήο
Σθέςεο, εθδφζεηο Κξηηηθή.
Ξενόγλυζζη:
Koschmann, T. (1997). Paradigm shifts and instructional technology: An
introduction. In T. Koschmann (Ed.) CSCL: Theory and practice of an emerging
paradigm, 1-23. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates
Sfard, A. (1998) On Two Metaphors for Learning and the Dangers of Choosing
Just One. Educational Researcher Vol. 27, No 2, (pp 4-13)
Siemens, G. (2004). Connectivism: a New Theory for the Digital Age.
Αλαξηήζεθε ζε : http://www.elearnspace.org/Articles/connectivism.htm,
4/12/2004. (ηειεπηαία πξφζβαζε: 30/5/2010)
31

32. Άπθπα
Δλληνικό:
Κπλεγφο, Υξ., Η Επθαηξία πνπ δελ Πξέπεη λα Φαζεί: Η Υπνινγηζηηθή Τερλνινγία
σο Εξγαιείν Έθθξαζεο θαη Δηεξεύλεζεο ζηε Γεληθή Παηδεία.
Ξενόγλυζζο:
Strijbos, J.W., Martens, R.L., Jochems, W.M.G., Designing for interaction: Six
steps to designing computer-supported group-based learning
΢ημειώζειρ για ηο μάθημα
 Mαθξή, Α. (2009). Εξγαιεία Κνηλσληθνύ Λνγηζκηθνύ ζηελ Εθπαίδεπζε
(Πξφρεηξεο ζεκεηψζεηο).
 ΢κπξλαίνπ Ε., ΢εκεηψζεηο γηα ην κάζεκα «Μαζεζηαθή Γηαδηθαζία θαη Νέεο
Σερλνινγίεο», αλαξηεκέλεο ζην http://eclass.uoa.gr
32

33. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ
Δνδεικηικό θύλλο επγαζίαρ Α΄ Ομάδαρ
(Θα ςπάπσοςν ανηίζηοισα θύλλα επγαζίαρ και ηιρ άλλερ 4 ομάδερ)
Να αληηζηνηρήζεηε ηα θείκελα ηεο ζηήιεο Α κε ηνπο ζηφρνπο ζχληαμεο πνπ πεξηέρεη ε
ζηήιε Β.
Α Β
α) Ζ εμνπζία ρξεηάδεηαη θαληαζία. Καη ε Βνπιή ησλ Δθήβσλ
ρξεηάδεηαη εζέλα. Αλ θνηηάο ζηελ Α΄ ή Β΄ Λπθείνπ ή ζηελ
ηειεπηαία ηάμε Σερληθψλ Δπαγγεικαηηθψλ ΢ρνιψλ, πάξε κέξνο ζηε
Γ΄ ΢χλνδν ηεο Βνπιήο ησλ Δθήβσλ. Γηα λ’ αιιάμεη θάηη πξέπεη λα
θάλεηο θάηη!
β) Σν ζέαηξν πνξεχηεθε 2.500 ρξφληα ρσξίο ζθελνζέηεο. Απηφ δελ Α) Να εμεγήζεη
ζεκαίλεη πσο ζηα ρξφληα απηά κέζα ζηνπο δηνλπζηαθνχο ζηάζνπο,
ζηηο ζπληερλίεο ησλ κίκσλ, ζηνπο βαζηιηθνχο ζηάζνπο ή ζηα αζηηθά
ζεαηξηθά ζρήκαηα δελ ππήξρε ηάμε, πεηζαξρία θαη πσο φινη δελ
ππήθνπαλ ζηελ αξρή ελφο αλδξφο. Αληίζεηα, ζε θάζε ζπληερλία
ππήξρε κηα ηεξαξρία άηεγθηε, κηα ππξακίδα εμαξηήζεσλ απφ ηνλ
αξρηκάζηνξα σο ηνλ θάιθα, απφ ηνλ δφθηκν σο ην θνπέιη. Έλαο
πάληα θάλεη θνπκάλην, ν αξραηφηεξνο, ν εκπεηξφηεξνο, ν
ηζρπξφηεξνο, ν θεθαιαηνχρνο θιπ.
γ) ΢ην ρψξν ηνλ ειιεληθφ ην θσο έρεη κηα μερσξηζηή ζέζε απφ ηελ Β) Να πείζεη
αξραηφηεηα κέρξη ζήκεξα. Οη πνηεηέο ην ζενπνίεζαλ∙ νη ζξεζθείεο
επίζεο. Ο Απφιισλαο είλαη ζεφο ηνπ θσηφο. Ο Γίαο ζεφο ηνπ
θεξαπλνχ θαη ηεο θσηηάο∙ άξα ηνπ θσηφο. Οη ήξσεο ηεο ηξαγσδίαο
θαη ηεο κπζνινγίαο ράλνληαη ζην θσο. Ο Οηδίπνδαο, ε Μήδεηα, ν
Φαέζσλ, ε ΢εκέιε, ν Ίθαξνο. Ο Υξηζηφο είλαη θσο. Ο ήιηνο είλαη
θσο θαη ε ειιεληθή γε είλαη γεκάηε θσο. Καη ν ζηίρνο ηνπ Διχηε
έηε θσηόο κεζ’ ηνλ αζβέζηε
ππθλψλεη ηνλ πνηεηηθφ νξηζκφ ηνπ ειιεληθνχ ρσξνρξφλνπ.
δ) Κιείζηε ηελ ηειεφξαζε! Γηα λα έρεηε ηε δπλαηφηεηα λα
δηαβάζεηε πεξηζζφηεξα βηβιία, δξαζηεξηφηεηα, δξαζηεξηφηεηα πνπ
θαιιηεξγεί ηε θαληαζία, ζε αληίζεζε κε ηελ ηειεφξαζε πνπ ηελ
πεξηνξίδεη. Υίιηεο ιέμεηο είλαη θαιχηεξεο απφ ρίιηεο εηθφλεο.
.
Αληηζηνίρεζε:
33

34. Δνδεικηικό θύλλο επγαζίαρ με ηα κείμενα πος θα μποπούζαν να δυθούν ζηοςρ
μαθηηέρ – θα ςπάπσοςν και ζε ηλεκηπονική μοπθή
(για να δοςλέτοςν ζηο «Σαξινομούμε»: από 5 κάθε ομάδα)
1. Δάλ ππνζέζνπκε φηη ν γνληφο απφ ηελ πξψηε ηξπθεξή ειηθία θάζεηαη καδί κε ην
παηδί ηνπ θαη αλαθαιχπηεη ηαπηφρξνλα κε απηφ ηνλ θαηλνχξην ςεθηαθφ θφζκν, ηφηε
δελ έρεη ηίπνηα λα θνβεζεί αθνχ κπνξεί λα παξέκβεη άκεζα, δηδάζθνληάο ηνπ
ηαπηφρξνλα ηνπο θαλφλεο δηθηπαθήο ζπκπεξηθνξάο θαη αζθάιεηαο, νη νπνίνη δελ είλαη
πνιχ δηαθνξεηηθνί απφ ηνπο ίδηνπο θαλφλεο ζηελ θαζεκεξηλφηεηα. Ζ απιή ινγηθή
ππνδεηθλχεη φηη φπσο δελ αθήλεηο έλα δεθάρξνλν λα θάλεη βφιηεο κφλν ηνπ ζηελ
Οκφλνηα ηα κεζάλπρηα, θαηά ηνλ ίδην ηξφπν δελ ηνπ επηηξέπεηο λα πινεγείηαη παληνχ
ζην δίθηπν. Γηδάζθνπκε ζηα παηδηά λα κελ κηινχλ ζε αγλψζηνπο. Σν ίδην ηζρχεη θαη
γηα ην Ίληεξλεη. Γπζηπρψο, φκσο, δχν παξάγνληεο παξαπιαλνχλ ηνπο γνλείο: Ο
πξψηνο είλαη φηη ε ηερλνινγία ζεσξείηαη αζθαιήο σο παξάγσγν ηεο επηζηήκεο. Ο
δεχηεξνο είλαη φηη ν ππνινγηζηήο είλαη εμίζνπ θαιή κπέηκπη ζίηεξ κε ηελ ηειεφξαζε.
2. Ζ ζπλέπεηα ήηαλ λα εθηηλαρζεί ν πιεζπζκφο ηεο γεο απφ ην 1 δηζ. πξηλ απφ 150
πεξίπνπ ρξφληα ζηα 6 δηζ. ζην ηέινο ηνπ 20νχ αηψλα, ελψ ηαπηφρξνλα ε άγξηα
εθκεηάιιεπζε ησλ ζπληειεζηψλ ηνπ θπζηθνχ πεξηβάιινληνο έρεη νδεγήζεη ζε κηα
δχζθνια αληηκεησπίζηκε νηθνινγηθή θξίζε. Δκθαλείο φςεηο απηήο ηεο θξίζεο
απνηεινχλ, κεηαμχ άιισλ, θαηλφκελα φπσο ε ππεξζέξκαλζε ηνπ πιαλήηε σο
απνηέιεζκα ηεο αλζξψπηλεο δξάζεο, ε εμάληιεζε ησλ κε αλαλεψζηκσλ πεγψλ
ελέξγεηαο, ε ζπάληο πξψησλ πιψλ φπσο ην λεξφ, ε απνςίισζε ησλ δαζψλ, ε
δηφγθσζε ησλ απνξξηκκάησλ θαη ησλ απνβιήησλ, ε εξεκνπνίεζε ηεο ππαίζξνπ, ε
ρξήζε ξππνγφλσλ ππξεληθψλ κέζσλ (ελίνηε θαη φπισλ).
3. Ο ιατθηζκφο, ζηελ ηξέρνπζα πνιηηηθή θαη δεκνζηνγξαθηθή ρξήζε ηνπ φξνπ,
ζπλδέεηαη κε θάζε κνξθή δεκαγσγίαο θαη θνιαθείαο ηνπ ιατθνχ ζηνηρείνπ. Απηφ
πξαγκαηνπνηείηαη παξάιιεια κε ηελ παξάθακςε ησλ ζεζκψλ: «΋ρη ζεζκνί, κνλάρα
ιαφο», φπσο είρε πεη επηγξακκαηηθά ζπνπδαία κνξθή ηεο λεφηεξεο πνιηηηθήο καο
ηζηνξίαο ζε πξνεθινγηθφ ιφγν πξηλ απφ δέθα ρξφληα. Ζ αληίιεςε απηή είλαη
ζπλπθαζκέλε κε ηελ πνιηηηθή παξάδνζε ηνπ ιατθηζκνχ (πνπνπιηζκνχ) έηζη φπσο
εθδειψζεθε ηνλ 19ν θαη ηνλ 20φ αηψλα, θπξίσο ζε πεξηνρέο κε κεγάιν αγξνηηθφ
πιεζπζκφ Ρσζία, Αλαηνιηθή Δπξψπε, Λαηηληθή Ακεξηθή, κεηαμχ άιισλ. Ο
34

35. ιατθηζκφο είλαη θίλεκα πνπ εθζεηάδεη ηνλ ιαφ θαη φ,ηη πεγάδεη απφ απηφλ, ζεσξψληαο
ηνλ κνλαδηθή πεγή λνκηκφηεηαο. Βαζίδεηαη ζε κηα «θπιεηηθή» αληίιεςε ηεο
πνιηηηθήο ζχκθσλα κε ηελ νπνία δελ έρνπλ ζεκαζία νη θαλφλεο ή νη αξρέο αιιά ν
ιαφο, ε βνχιεζή ηνπ θαη θαη' επέθηαζηλ ε παξάηαμε ή ε θπβέξλεζε, πνπ ηνπ
απνδίδνληαη σο θαη' εμνρήλ «δηθέο ηνπ».
4. Σν Βπδάληην ζηάζεθε ην ρξπζφ παιάηη απ' φπνπ βγήθε ε λέα ιάκςε ηνπ Διιε-
ληζκνχ. Ο ζθνηεηληαζκέλνο θαη μεξακέλνο θφζκνο, πάιη μαλάλζηζε ζαλ πεξηβφιη
κνζρνβνιεκέλν, θη ν ζπφξνο ήηαλ ν έλαο θη αθαηάιπηνο ζπφξνο ηεο δσήο, ν Διιε-
ληθφο. Απηφ έθαλε ην κεγάιν πνηεηή ηεο Ηηαιίαο Λενπάξδε λα πεη θαηάπιεθηνο,
γξάθνληαο γηα ην βπδαληηλφ θηιφζνθν Πιήζσλα: «Αθαηάιπηε θαη ηξνκεξή δχλακε
Διιάδα! Υσξίο ην δηθφ ζνπ πλεχκα, ηίπνηα δε γίλεηαη ζηνλ θφζκν. ΋ια ηα γνλη-
κνπνηείο εζχ. Γηα κηα ζηηγκή θαίλεηαη πσο πεζαίλεηο, θη άμαθλα παξνπζηάδεζαη πάιη
νινδψληαλε θαη δξνζεξή εθεί πνπ δε ζε πεξίκελε θαλείο!» [...]
5. ΢ηελ επνρή ηεο γλψζεο, ηεο ηερλνγλσζίαο θαη ηεο πιεξνθνξίαο φια αιιάδνπλ, θαη
ην δεηνχκελν είλαη λα απνθεπρζεί θάζε αδπλακία πξνζαξκνγήο ηνπ παλεπηζηεκίνπ ζε
απηή ηε λέα αλαδπφκελε θνηλσλία. Γηαηί ζε απηή ηε λέα θνηλσλία ηεο θαιπάδνπζαο
γλψζεο ν θάζε πνιίηεο ζα πξέπεη λα επηθαηξνπνηεί ηε γλψζε ηνπ. Ζ δηά βίνπ
εθπαίδεπζε ήδε δελ είλαη ζρήκα ιφγνπ αιιά εμειίζζεηαη ζε νδπλεξή θαη αλαγθαία
πξαγκαηηθφηεηα, απνηέιεζκα ηνπ εμνλησηηθνχ γηα ηηο αλζξψπηλεο δπλαηφηεηεο
ξπζκνχ ηεο ηερλνινγηθήο εμέιημεο. Ο κεγάινο θνζκνιφγνο Υφθηλγθ ηνλίδεη φηη κε
ηνπο ξπζκνχο παξαγσγήο γλψζεο πνπ αλαπηχζζνπκε ζα δεκνζηεχνληαη ηξία
ζπγγξάκκαηα αλά ιεπηφ θαη δελ ζα ππάξρεη ρξφλνο λα δηαβάζεη θαλείο νχηε έλα απφ
απηά. Άιιε εθηίκεζε αλαθέξεηαη ζηελ πνιππινθφηεηα ησλ ππνινγηζηψλ πνπ ήδε
δηπιαζηάδεηαη θάζε 15-18 κήλεο.
6. Κάπνηνη αλζξσπνιφγνη ραξαθηεξίδνπλ ην πνδφζθαηξν «ζπλαηζζεκαηηθή πιεγή» ή
«ρνιέξα ηνπ ληειίξηνπ». ΋κσο ν πεξηζζφηεξνο θφζκνο ζεσξεί φηη πξφθεηηαη γηα ην
σξαηφηεξν ζπνξ-ζέακα, ρσξίο λα αγλνεί ηα πξνβιήκαηά ηνπ. Πξνβιήκαηα, ηα νπνία
ρεηξνηεξεχνπλ απφ ηελ παγθνζκηνπνίεζε, πνπ εθκεηαιιεχεηαη ηελ νηθνλνκηθή πιεπξά
ηνπ. Γηα ην θεηηλφ πξσηάζιεκα νη ζπφλζνξεο πιήξσζαλ πεξηζζφηεξα απφ 400 εθαη.
επξψ. Σα δε δηθαηψκαηα γηα ηελ ηειεφξαζε θαη ηα θηλεηά ηειέθσλα πνπιήζεθαλ ζε
πεξίπνπ 170 ρψξεο γηα έλα δηζ. επξψ. Ζ Γηεζλήο Οκνζπνλδία Πνδνζθαίξνπ (FIFA)
35

36. απέθηεζε έηζη πξνυπνινγηζκφ κεγαιχηεξν απφ ηεο Γαιιίαο. Οη ζπφλζνξεο κε ηε
ζεηξά ηνπο γεκίδνπλ ηνλ πιαλήηε κε ηα πξντφληα-θεηίρ ηνπο: παπνχηζηα, θαλέιεο,
κπάιεο, θαηαζθεπαζκέλα θαηά θαλφλα ζηηο θησρφηεξεο πεξηνρέο ηνπ θφζκνπ απφ
εξγάηεο πνπ πθίζηαληαη άγξηα εθκεηάιιεπζε θαη ηα νπνία θαηφπηλ πνπιηνχληαη ρξπζά
ζηηο πινχζηεο ρψξεο. Μηα θαλέια ζηελ Δπξψπε θνζηίδεη πεξίπνπ 70 επξψ, πνζφ πνπ
αληηπξνζσπεχεη κηζζφ πνιιψλ κελψλ γηα ην παηδί-εξγάηε πνπ ηελ θαηαζθεπάδεη ζηελ
Ηλδία.
7. Ο άλζξσπνο γεληθά νθείιεη λα ζέβεηαη ηνλ ζπλάλζξσπφ ηνπ, ζην βαζκφ πνπ ν ίδηνο
ζα ήζειε λα ηνλ ζεβαζηνχλ, θάλνληαο πξάμε απηφ πνπ πνιχ εχζηνρα είπε θάπνηε ν
Καδαληδάθεο: «Αγάπα ηνλ άλζξσπν, γηαηί είζαη εζχ». Αλ ν θαζέλαο απφ καο βιέπεη
κέζα ζηνλ άιιν ηνλ ίδην ηνπ ηνλ εαπηφ, ηφηε είλαη βέβαην φηη πνιιέο παξαλνήζεηο,
παξεμεγήζεηο θαη αδηθίεο δελ ζα έρνπλ ιφγν χπαξμεο, ελψ ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα
ζα είλαη ζεβαζηά θαη θαλείο δελ ζα δηαλνείηαη λα ηα παξαβηάζεη.
8. Γλσξίδνπκε πηα θαιά φηη απηφο ν κηθξφο πιαλήηεο δελ είλαη απιά ε θαηνηθία καο,
είλαη ην ζπηηηθφ καο, είλαη ε «κεηξίδα» καο θαη αθφκε πεξηζζφηεξν ε Γε – παηξίδα
καο. Μπνξνχκε λα θχγνπκε, λα ηαμηδέςνπκε, λα απνηθίζνπκε άιινπο πιαλήηεο. ΋κσο
εδψ ζην ζπίηη καο έρνπκε ηα θπηά καο, ηα δψα καο, ηνπο λεθξνχο καο. Ζ δσή καο ε
ίδηα βξίζθεηαη εδψ. Καη πξέπεη λα πξνζηαηέςνπκε θαη λα ζψζνπκε ηε Γε – παηξίδα
καο.
9. Πξέπεη λα πάςνπκε λα βιέπνπκε ηνλ άλζξσπν ζαλ έλα ππεξθπζηθφ νλ θαη λα
εγθαηαιείςνπκε κηα γηα πάληα εθείλν ην ζρέδην πνπ επεμεξγάζηεθε πξψηνο ν
Καξηέζηνο θαη ζηε ζπλέρεηα ν Μαξμ, ην νπνίν ζπλίζηαηαη ζηελ θαηάθηεζε θαη ηελ
θαηνρή ηεο θχζεο. Ζ απφπεηξα απηή απνδείρηεθε ηνπιάρηζηνλ γεινία, απφ ηε ζηηγκή
πνπ θαηαλνήζακε φηη ην ζχκπαλ κέζα ζηελ απεξαληνζχλε ηνπ μεπεξλά ηηο δηθέο καο
δπλαηφηεηεο. Αθφκα παξαπέξα, ζπλεηδεηνπνηήζακε πσο κεηαβιήζεθε ζε
παξαιήξεκα, αθξηβψο γηαηί ν πξνκεζετθφο ραξαθηήξαο ηεο επηζηήκεο θαη ηεο
ηερλνινγίαο νδεγεί ζήκεξα ζηελ θαηαζηξνθή ηεο βηφζθαηξαο θαη ζηελ απηνθηνλία
ηεο αλζξσπφηεηαο.
10. Ζ είδεζε δελ ζπγθίλεζε θαλέλαλ. Οη εθεκεξίδεο, ηα θφκκαηα θαη νη παζψλ
απνρξψζεσλ πξννδεπηηθνί ήηαλ απαζρνιεκέλνη κε ην λα αλαιχνπλ ην κήλπκα ησλ
36

37. εθινγψλ θαη έηζη δελ βξήθαλ ηελ επθαηξία νχηε λα αλαιχζνπλ νχηε λα θαηαγγείινπλ
φηη ζηελ Κσλζηαληηλνχπνιε παηδάθηα 10 – 12 εηψλ ξάβνπλ ηα ηδηλ Benetton κε
κεξνθάκαην 200 δξρ. ηελ εκέξα. Καλέλαο δε θψλαμε γηα ζθάλδαιν, γηαηί θαίλεηαη φηη
ε Αξηζηεξά ζηελ επνρή ηεο παγθνζκηνπνίεζεο δελ έρεη ηίπνηε λα πεη γηα ηελ
παγθνζκηνπνίεζε ηεο εθκεηάιιεπζεο ησλ παηδηψλ. Σν ζέκα – αλ δελ ηεο θαίλεηαη
θπζηνινγηθφ – δελ ηελ απαζρνιεί. ΢ηελ επνρή καο ζθάλδαιν είλαη φηη πέθηεη ην
ρξεκαηηζηήξην θαη φρη φηη θάζε ιεπηφ πεζαίλνπλ 25 παηδηά απφ αζηηία. ΋ηη 250
εθαηνκκχξηα αγνξάθηα θαη θνξηηζάθηα ζε φινλ ηνλ θφζκν ειηθίαο 5 – 14 ρξφλσλ
δνπιεχνπλ 14 – 16 ψξεο ηελ εκέξα δέλνληαο θφκπνπο ζε ραιηά, ζηξίβνληαο θχιια
θαπλνχ, θφβνληαο ζπίξηα. ΋ηη παηδάθηα παξακνξθψλνπλ ηα ρέξηα ηνπο ξάβνληαο
κπάιεο, θφβνληαο δηακάληηα, παξακνξθψλνπλ ηα πφδηα ηνπο δνπιεχνληαο ζε
παινπξγίεο, ζε ληακάξηα ή θάλνληαο ηνπο βαζηάδνπο ζηηο αγνξέο (...) φηη παηδάθηα
μεθνξηψλνπλ ηνχβια ζην Νεπάι γηα 70 δξρ. ζε θάζε 100 δηαδξνκέο κεηαμχ ηνπ
θνξηεγνχ θαη ηνπ γηαπηνχ.
11. Γεχηεξνλ, είλαη πιάλε λα ππνζέηνκε φηη νη εθπιεθηηθέο θαηαθηήζεηο ηεο
επηζηήκεο θαη ηεο ηερληθήο, γηα ηηο νπνίεο δηθαηνινγεκέλα ππεξεθαλεχεηαη ν
πνιηηηζκφο καο, δελ έρνπλ θακηάλ νπζηαζηηθήλ αμία, επεηδή ηάρα δελ έθαλαλ
"επηπρέζηεξν" ηνλ άλζξσπν - άξα δελ απνηεινχλ "πξφνδν". "Άρ! ηη σξαία πνπ δνχζαλ
άιινηε νη άλζξσπνη ζηηο πξσηφγνλεο θνηλσλίεο ηνπο, ρσξίο ην ηειέθσλν, ην
ξαδηφθσλν, ην απηνθίλεην, ην αεξνπιάλν" . . Γελ πξέπεη, λνκίδσ, λα παίξλνκε ζηα
ζνβαξά απηφ ηνλ ςεπηνξνκαληηζκφ ηεο ππνθξηηηθήο λνζηαιγίαο ηνπ παξειζφληνο.
Πξψηα - πξψηα γηαηί δνγκαηίδεη "εθ ηνπ αζθαινχο" θαη "κε ην αδεκίσην": δελ
εγλψξηζα αθφκε θαλέλα νπαδφ ηνπ δφγκαηνο λα δηαθφςεη ην ειεθηξηθφ ξεχκα ζην
ζπίηη ηνπ γηα λα δήζεη επηπρέζηεξνο. Καη έπεηηα, γηαηί είλαη ηνπιάρηζην γεινίν λα
ππνζηεξίδεη θαλείο φηη δνχζαλ "θαιχηεξα" νη άλζξσπνη ηφηε πνπ νη γηαηξνί θαίγαλε κε
ππξσκέλν ζίδεξν ηηο κνιπζκέλεο πιεγέο (ρσξίο θπζηθά, λα κεηαρεηξίδνληαη
αλαηζζεηηθά ή αλαιγηθά θάξκαθα) ή πνπ πέζαηλαλ ηα κσξά θαηά εθαηνκκχξηα απφ
εληεξίηηδα . . . ή ηφηε πνπ ζνθνί θαη πςειήο επαηζζεζίαο άλζξσπνη θαηαδέρνληαλ λα
ζεσξνχλ ηε δνπιεία αλαπφθεπθηε, επεηδή έπξεπε λα κέλνπλ ψξεο θαη δπλάκεηο ζ'
απηνχο θαη ζηνπο νηθείνπο ησλ ειεχζεξεο γηα λα δηαβάδνπλ θαη λα ςπραγσγνχληαη. . .ή
ηφηε πνπ ε αλάγλσζε θαη ε γξαθή ήηαλ πξνλφκην ησλ νιίγσλ θαη ησλ "ηζρπξψλ" θαη ν
κεγάινο αξηζκφο έπξεπε λα πηζηεχεη κνίξα ηνπ αδπζψπεηε λα κέλεη εζαεί βπζηζκέλνο
ζηελ άγλνηα, ζηε δεηζηδαηκνλία θαη ζην ζθφηνο. Έρνκε άξαγε φινη ζπλεηδεηνπνηήζεη
37

38. ηηο ηεξάζηηεο πξνφδνπο πνπ έρεη πξαγκαηνπνηήζεη ζηα κέζα θαη ζηνλ ηξφπν ηεο δσήο
καο απηφο ν πνιηηηζκφο πνπ ηνλ απνθαινχκε κε πεξηθξφλεζε "απιψο ηερληθφ"; Ηδνχ
κηα ιεπηνκέξεηα δηαηππσκέλε κε αξηζκνχο πνπ αμίδεη λα ηε ζθεθηνχκε πνιχ: ΢ην
Λίβεξπνπι (ηεο Μεγ. Βξεηαλίαο) ν κέζνο φξνο δσήο ησλ θαηνίθσλ ην 1846 ήηαλ ην
26ν έηνο ηεο ειηθίαο∙ ζην Μπφζηνλ (ησλ Ζλσκέλσλ Πνιηηεηψλ) ν κέζνο φξνο ήηαλ
πέξζη ην 66,7 ηεο ειηθίαο. Καη δελ είλαη κφλν ε δηάξθεηα πνπ κεγάισζε∙ έγηλε θαη ην
πνηφλ ηεο δσήο δηαθνξεηηθφ. ΢ήκεξα ν άλζξσπνο ησλ πξνρσξεκέλσλ ζηνλ πνιηηηζκφ
ρσξψλ έρεη άπεηξεο επθαηξίεο λα "εληείλεη" θαη λα "πςψζεη" (λα επγελίζεη κε ηα αγαζά
ηεο παηδείαο) ηε δσή ηνπ. Να ηελ εθηηκήζεη θαη λα ηε ραξεί. ΋ηη δεη "θαιχηεξα",
"αλεηφηεξα", "ηειεηφηεξα", "αλζξσπηλφηεξα", δελ κπνξεί λα ακθηζβεηεζεί. Δίλαη
άξαγε θαη επηπρέζηεξνο; Ζ απάληεζε εμαξηάηαη απφ ην ηη νλνκάδεηαη "επηπρία". Θα
αλαγλσξίζεηε πάλησο φηη φηαλ πεζαίλεη θαλείο πνιχ λένο, αθνχ έρεη δήζεη κηα
πεξηνξηζκέλε, θνπηή θαη ηπξαλληζκέλε δσή - δελ πξνιαβαίλεη ηνπιάρηζην λα
επηπρήζεη . . .
12. Γελ έρνπκε άιιε επηινγή απφ ην λα είκαζηε αληαγσληζηηθνί. Απφ ην λα
πεηχρνπκε, δειαδή, λα νηθνδνκήζνπκε κηα πγηή νηθνλνκία, απφ ην λα
παξαθνινπζνχκε ηηο ηερλνινγηθέο εμειίμεηο, απφ ην λα εμπγηάλνπκε ηνλ δεκφζην
ηνκέα, απφ ην λα δεκηνπξγήζνπκε έλα θξάηνο επέιηθην, ρσξίο σζηφζν λα πζηεξεί
ζηνπο ηνκείο ηεο θνηλσληθήο πξφλνηαο θαη ηεο θξνληίδαο πξνο ηηο ελδεείο νηθνλνκηθά
θαη θνηλσληθά θαηεγνξίεο πνιηηψλ. Μφλνλ έηζη ζα πάςνπκε λα είκαζηε θαη λα
ραξαθηεξηδφκαζηε «νπξαγνί ηεο Δπξψπεο» θαη «ππεξέηεο ησλ Δπξσπαίσλ». Ζ
επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ζχγθιηζεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο κε ηα επξσπατθά
νηθνλνκηθά κεγέζε δελ είλαη ζέκα κφλν αξηζκψλ. Δίλαη θαη ζέκα νπζίαο. Γηφηη ε
βειηίσζε ησλ νηθνλνκηθψλ κεγεζψλ καθξνπξφζεζκα, αιιά ζε νξηζκέλνπο ηνκείο θαη
κεζνπξφζεζκα, νδεγεί ζηε βειηίσζε ηνπ βηνηηθνχ επηπέδνπ, ησλ ππεξεζηψλ, ηνπ
θξάηνπο πξφλνηαο θαη γεληθφηεξα ζηε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο γηα φινπο καο.
13. Μηιψληαο γηα ραξαθηήξα αηζζάλνκαη κηαλ αλάζρεζε ζηνλ ελζνπζηαζκφ κνπ. Ο
δηθφο καο ραξαθηήξαο είλαη δπκσκέλνο κε ην αίκα κηαο κλήκεο πνπ δε δηαζέηνπλ νη
άιινη επξσπατθνί ιανί. Φέξλνπκε εκείο νη Έιιελεο κηα δηάζηαζε ηζηνξίαο κέζα καο
κε γεγνλφηα πνπ καο πνλνχλ, κε λίθεο θη απνηπρίεο πνπ καο θηεξψλνπλ ή καο
ηπξαγλνχλ. Πνιηηηζηηθά είκαζηε Δπξσπαίνη, ηζηνξηθά ληψζνπκε πξηλ απ’ φια
Έιιελεο. Ζ πηψζε ηεο Πφιεο καο δέλεη θφκπν ην ιαξχγγη ελψ ηνλ Άγγιν ή ην
38

39. Γεξκαλφ ηνλ αθήλεη ζρεδφλ αδηάθνξν. Σν μεξίδσκα ηνπ ειιεληζκνχ απφ ηε Μηθξαζία
νη Δπξσπαίνη πνπ λαπινρνχζαλ ζην ζαιαζζηλφ θαηψθιη ηεο ΢κχξλεο θαη καο βιέπαλ
λα καο ζθάδνπλ, δελ ην έλησζαλ σο μεξίδσκα ηεο Δπξψπεο, ηεο επγέλεηαο, ηνπ
πνιηηηζκνχ ηεο.
14. Γηαηί, εληάμεη, ήμεξα φηη δελ κπνξνχκε λα ζπγθξηζνχκε κε ηηο ζθαλδηλαβηθέο
ρψξεο ή κε ηελ Ηαπσλία, φπνπ αγνξάδνπλ εθεκεξίδα πεξίπνπ 500 θάηνηθνη ζηνπο
1000, δειαδή ν κηζφο πιεζπζκφο (ν άιινο κηζφο δηαβάδεη ηηο εθεκεξίδεο πνπ θέξλνπλ
ζην ζπίηη νη αγνξαζηέο ή ζπλδξνκεηέο ηνπο). Ήμεξα φηη δελ κπνξνχκε λα
ζπγθξηζνχκε νχηε κε ηηο ρψξεο ηεο Γπηηθήο ή ηεο Κεληξηθήο Δπξψπεο, φπνπ ην
αληίζηνηρν πνζνζηφ είλαη απφ 200 έσο 400 θάηνηθνη αλά 1000. Τπνςηαδφκνπλ πσο θαη
αξθεηνί άιινη ιανί, ζεο ιφγσ παξάδνζεο, ζεο ιφγσ θιίκαηνο ή πνιηηηθήο
αβεβαηφηεηαο, δηαβάδνπλ εθεκεξίδα ζπρλφηεξα απ' φ, ηη εκείο. Αιιά πψο λα κελ
εθπιαγψ, φηαλ καζαίλσ φηη αθφκε θαη ε Σνπξθία, αθφκε θαη ε Αιβαλία, αθφκε θαη
ρψξεο φπσο ε Αίγππηνο ή ε Ηνξδαλία έρνπλ πςειφηεξν δείθηε αλάγλσζεο εθεκεξίδσλ
απ' φ,ηη ε Διιάδα; Ξέξεηε πνην είλαη, ζχκθσλα κε ην αικαλάθ ησλ New York Times,
ην πνζνζηφ ησλ Διιήλσλ πνπ αγνξάδνπλ θαζεκεξηλά εθεκεξίδα; Μφιηο 22, 4 ζηνπο
1000! Σειεπηαία ζέζε ζηελ Δπξψπε θαη (φπσο ππνιφγηζα απφ καδνρηζηηθή
πεξηέξγεηα) πεξίπνπ 130ή ζέζε ζηνλ θφζκν! Κάησ απφ εκάο βξίζθνληαη κφλνλ νη
ρψξεο ηεο ππνζαράξηαο Αθξηθήο θαη κεξηθέο απφ ηηο πην θαζπζηεξεκέλεο αζηαηηθέο.
15. Δίλαη αιήζεηα φηη ε Διιάο ζα έρεη κεγαιχηεξε δπζθνιία απφ ηνπο Δπξσπαίνπο
εηαίξνπο ηεο, γηα λα θαηαζηεί βηψζηκν (νηθνλνκηθά θαη νηθνινγηθά) θξάηνο. Γηαηί ε
ζεζκηθή ηεο θαρεμία νθείιεηαη ζε ππεξηξνθηθφ πειαηεηαθφ ζχζηεκα πνπ έρεη κεγάιε
ηθαλφηεηα επηβηψζεσο θαη είλαη ε θπξία πεγή ησλ δεηλψλ ηνπ ειιεληθνχ
πεξηβάιινληνο. Απφ ηε θχζε ηνπ ην ζχζηεκα απηφ είλαη ερζξηθφ πξνο ηελ ηάμε θαη
ηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη αληηιακβάλεηαη ην πεξηβάιινλ σο νξπρείν αδαπάλσλ πιήλ
πξνζνδνθφξσλ πειαηεηαθψλ παξνρψλ ή ζπλαιιαγψλ. Ζ νιέζξηα απνηειεζκαηηθφηεηα
ηνπ ζπζηήκαηνο ηείλεη λα επηειίζεη ηνπο ζεζκνχο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο θαη
εθηξέθεη εθηεηακέλε αλνκία (ε θαηαπάηεζε θαη εζθεκκέλε θαηαζηξνθή ησλ δαζψλ
θαη νηθνηφπσλ, ε απζαίξεηε δφκεζε θ.ιπ. είλαη κεξηθά δείγκαηά ηεο), ζηελ νπνίαλ
έρεη ήδε εζηζζεί κέξνο ηνπ πιεζπζκνχ.
39

40. 16. ΋ζνη βξίζθνληαη ζ’ απηή ηελ αίζνπζα γλσξίδνπλ φηη πάληνηε, κε φιεο κνπ ηηο
δπλάκεηο θαη κε αίζζεκα επζχλεο ππεξέηεζα ηε ζέζε πνπ κνπ εκπηζηεχζεθε ε
Πνιηηεία. Ζ πνξεία κνπ ζηα δεκφζηα πξάγκαηα ηεο ρψξαο θαζψο θαη ηα
απνηειέζκαηα ηεο δξάζεο κνπ επηβεβαηψλνπλ ηνπ ιφγνπ ην αιεζέο. ΋ινη ζα
ζπκθσλήζνπλ φηη ε παξνπζία κνπ ζηελ πνιηηηθή γνληκνπνίεζε ζεηηθά απηφ πνπ
νλνκάδνπκε «πνιηηηθή ζπλέπεηα θαη ήζνο».
17. Απφ ηελ απγή ηεο θηινζνθίαο, ν πφιεκνο δελ έπαςε λα απαζρνιεί ηα αλήζπρα
πλεχκαηα. «Πφιεκνο, παηήξ πάλησλ», έιεγε ν Ζξάθιεηηνο, ελψ γηα ηνλ ΢σθξάηε ην
αληηθείκελν ηνπ πνιέκνπ ήηαλ ε ζρεηηθή δηάζηαζε αλάκεζα ζην δίθαην θαη ην άδηθν.
Αλαζθεπάδνληαο ηε δηαηχπσζε, ν Μαθηαβέιη ζεσξνχζε φηη θάζε πφιεκνο είλαη
δίθαηνο ζηνλ βαζκφ πνπ είλαη απαξαίηεηνο. Με κηα θαηλνκεληθή παξαδνμνινγία ν
Νίηζε πξνεηδνπνηνχζε ηνλ θφζκν φηη ε εηξήλε δελ είλαη παξά ην κέζνλ γηα
κειινληηθνχο πνιέκνπο θαη πσο ζε ηειεπηαία αλάιπζε λνκηκνπνηείηαη αλ είλαη γηα ην
θαιφ ηεο αλζξσπφηεηαο. ΢ήκεξα, ε ζπκβνιηθή δχλακε ηνπ πνιέκνπ δελ έπαςε λα
είλαη παξνχζα κέζα απφ ηελ θαζεκεξηλή βία θαη ηα παηρλίδηα ησλ λεαξψλ αγνξηψλ
πνπ παξά ηνλ θηιεηξεληζκφ ησλ γνλέσλ, μεθιεξίδνπλ θαζεκεξηλά θαληαζηηθνχο
αληηπάινπο.
18. Άιινο ραξαθηεξηζηηθφο αξηζκφο είλαη ηα πνζνζηά ησλ απνθνίησλ ηεο κέζεο
εθπαίδεπζεο. Δθηφο απφ ηελ Αζήλα θαη ηε Θεζζαινλίθε, δχν κνλάρα λνκνί έρνπλ
πνζνζηφ κεγαιχηεξν απφ ην 10%, πνπ ζεκαίλεη πσο κφλν έλαο ζηνπο δέθα θαηνίθνπο
έρεη απνθνηηήζεη απφ ηα παιηά Γπκλάζηα ή ηα ζεκεξηλά Λχθεηα. Καη έλαο ηειεπηαίνο
αξηζκφο: νη γπλαίθεο αλαιθάβεηεο απνηεινχζαλ ην 79,2% ηνπ ζπλνιηθνχ πιεζπζκνχ
ησλ αλαιθάβεησλ, ηνπνζεηψληαο έηζη ηε ρψξα καο αλάκεζα ζηηο 5 ρψξεο πνπ ε
αλαινγία απηή μεπεξλά ην 75%.
19. Απαξαίηεηε θαη ρξήζηκε ε ηειεφξαζε, δελ κπνξεί ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο λα
αλαπιεξψζεη ηηο εθεκεξίδεο. Γηαηί ν πξνθνξηθφο ιφγνο θεχγεη θαη ράλεηαη θαη είλαη
αδχλαηνλ λα «μαλαδηαβάζεηο» απηφ πνπ άθνπζεο, εάλ επηδηψθεηο ηελ
εκπεξηζηαησκέλε έξεπλα ζε ζπλδπαζκφ κε ην νπζηψδεο θαη ηηο εξκελεπηηθέο
απνρξψζεηο. Ναη, ε εηθφλα κηιάεη, αιιά δελ εμεγεί.
40

41. 20. Ο Ζξάθιεηηνο είρε δηαγλψζεη πσο ζην ΢χκπαλ (θαη ζηελ αλζξψπηλε θνηλσλία) φια
είλαη θαη δελ είλαη ελφηεηα (ζπλάςεηο φια θαη νπρ φια), πσο ν πφιεκνο είλαη θνηλφο
θαη δίθην είλαη ε έξηο, θη φια γίλνληαη κε ηελ έξηδα θαη απφ αλάγθε (...ηνλ πφιεκνλ
εφληα μπλφλ θαη δίθελ έξηλ θαη γηλφκελα πάληα θαη’ έξηλ θαη ρξεψλ). Καη βέβαηα, ν
πνιηηηζκφο έζπεπζε λα επηβεβαηψζεη ηε ξήζε ηνπ κεγάινπ Δθέζηνπ.
41

42. Δνδεικηικέρ διαθημίζειρ πος θα μποπούζαν να δυθούν ζηοςρ μαθηηέρ
(για να δοςλέτοςν ζηο «Σαξινομούμε»: από 2 κάθε ομάδα)
1) http://www.greektube.org/content/view/4252/2/
2) http://www.youtube.com/watch?v=dkJO6np8ar0
3) http://www.youtube.com/watch?v=xziHbyrus7U
4) http://www.youtube.com/watch?v=7CVSpGe_xWs&feature=related
5) http://www.youtube.com/watch?v=vh7rSrOG0IQ&feature=related
6) http://www.youtube.com/watch?v=VDEpPl5erAA&feature=related
7) http://www.youtube.com/watch?v=_on09dtrFSg
8) http://www.youtube.com/watch?v=riTBIoRBMOo&NR=1
9) http://www.youtube.com/watch?v=8iQj28VAXt0&feature=related
10) http://www.youtube.com/watch?v=khLB2ZVVnd8
42

43. Δνδεικηικά παπαδείγμαηα ζηο «Σαξινομούμε» - 1ο ζηάδιο
43

44. Δνδεικηικά παπαδείγμαηα ζηο wiki - 2ο ζηάδιο
Α) Η κενηπική ζελίδα ηηρ ηάξηρ μαρ
 Οδηγίερ 1ηρ εβδομάδαρ:
44

45.  Οδηγίερ 2ηρ & 3ηρ εβδομάδαρ:
 Οδηγίερ 4ηρ & 5ηρ εβδομάδαρ (Δπέκηαζη):
45

46. Β) Η ζελίδα «Γενικέρ οδηγίερ» ανά εβδομάδα:
46

47. Γ) Οι πποζυπικέρ ζελίδερ ηηρ κάθε ομάδαρ με ηιρ ζςγκεκπιμένερ οδηγίερ ηοςρ:
47

48. 48