Downloaded 107 times
![ลิลิตตะเลงพ่าย (สอน Ppt)[1]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/ppt1-130206000438-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
เนื้อหาทั้งหมด
- 1. กิตติกรรมประกาศ โครงงานเรื่ อง “มัทนะพาธา”เป็ นส่ วนประกอบการเรี ยนการสอนในเรื่ องวรรณคดีและวรรณกรรม ซึ่ ง กลุ่มของพวกเราจัดทาขึ้นเพื่อให้เพื่อนๆในห้องเข้าใจเนื้อหาของมัทนะพาธามากยิงขึ้น ่ ในการจัดทาโครงงานครั้งนี้ขอขอบพระคุณ คุณครู นิตยา ทองดียงที่ให้คาปรึ กษาเกี่ยวกับเนื้อหา การแสดง ิ่ คุณครู จิราภรณ์ เย็นรักษา ที่ให้การสนับสนุนชุดการแสดงละครเรื่ อง “มัทนะพาธา” ครั้งนี้ คณะผูจดทา ้ั
- 2. สารบัญ เรื่อง หน้ า บทคัดย่อ กิตติกรรมประกาศ บทที่ ๑บทนา ๑ - ที่มาและความสาคัญของโครงงาน - วัตถุประสงค์ - ขอบเขตของการศึกษา - ระยะเวลาดาเนินงาน บทที่ ๒ เอกสารที่เกี่ยวข้อง ๒ - ความเป็ นมา - ลักษณะการแต่ง - เรื่ องย่อ - คุณค่าแง่คิด - บทบาทตัวละครที่สาคัญ - บทละครการแสดง บทที่ ๓ วัสดุอุปกรณ์วธีการดาเนินงาน ิ ๑๗ - วัสดุอุปกรณ์ - วิธีการดาเนินงาน - ตารางบันทึกผลการทางาน บทที่ ๔ ผลการดาเนินงาน - ผลการดาเนิน ๑๙
- 3. สารบัญ(ต่ อ) เรื่อง หน้ า บทที่๕ สรุ ปผลการดาเนินงาน ๒๐ - สรุ ปผล - ประโยชน์ที่ได้รับ เอกสารอ้างอิง ๒๑ ภาคผนวก ๒๒
- 4. บทคัดย่ อ โครงงานเรื่ อง“มัทนะพาธา”จะทาขึ้นเพื่อเพื่อศึกษาเนื้อหา ความรู ้ และการแต่งบทละครพูดคาฉันท์ และเพื่อศึกษาเกี่ยวกับการดาเนินเรื่ องและการเป็ นไปของเรื่ องที่ชดเจนและถูกต้อง ซึ่งเรื่ อง “มัทนะพาธา” ั ่ ั เป็ นบทประพันธ์ที่ทรงแต่งขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยูหวที่ทรงมีพระปรี ชาในการแต่ง โดยรวมคาฉันท์ท้ งหมด ๒๑ บท อีกทั้งยังเป็ นวรรณคดีที่ได้รับความนิยมเพราะแฝงไปด้วยคติในเรื่ องของ ั ความรักที่เกิดจากหลากหลายตัวละครเหตุน้ ีทางกลุ่มของดิฉนได้เกิดความสนใจที่จะศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ั บทละครพูดคาฉันท์เรื่ อง “มัทนะพาธา” เพื่อให้เกิดความรู ้ความเข้าใจเพิ่มมากขึ้น และเพื่อสานต่อเกี่ยวกับ ความรู ้การแต่งวรรณคดีที่เป็ นบทละครพูดคาฉันท์ให้คนรุ่ นหลังได้เห็นถึงความสาคัญของวรรคดีไทยใน สมัยโบราณประโยชน์ที่ได้รับนั้นคือมีความรู ้ความเข้าใจเรื่ องมัทนะพาธาได้แง่คิดในเรื่ องความรักและมี ความสามัคคีในกลุ่ม
- 5. บทที่ ๑ บทนา ทีมาและความสาคัญของโครงงาน ่ เนื่ องจากโครงงานนี้เป็ นโครงงานที่ริเริ่ มมาจากการศึกษาบทละครพูดคาฉันท์ เรื่ อง “มัทนะพาธา” ่ ั ซึ่ งเป็ นบทประพันธ์ที่ทรงแต่งขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยูหวที่ทรงมีพระปรี ชาในการแต่ง โดยรวมคาฉันท์ท้ งหมด ๒๑ บท อีกทั้งยังเป็ นวรรณคดีที่ได้รับความนิ ยมเพราะแฝงไปด้วยคติในเรื่ องของ ั ความรักที่เกิดจากหลากหลายตัวละครและหลายอารมณ์อีกด้วย ด้วยเหตุน้ ี ทางกลุ่มของดิ ฉนได้เกิดความสนใจที่จะศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับบทละครพูดคาฉันท์เรื่ อง ั “มัทนะพาธา” เพื่อให้เกิ ดความรู ้ความเข้าใจเพิ่มมากขึ้น และเพื่อสานต่อเกี่ยวกับความรู ้การแต่งวรรณคดี ที่ เป็ นบทละครพูดคาฉันท์ให้คนรุ่ นหลังได้เห็นถึงความสาคัญของวรรคดีไทยในสมัยโบราณ ทั้งยังเป็ นเรื่ องที่ นักเรี ยนระดับชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ ๕ จะต้องเรี ยนรู้อีกด้วย วัตถุประสงค์ ๑.เพื่อศึกษาเนื้อหา ความรู ้ และการแต่งบทละครพูดคาฉันท์ ๒.เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการดาเนินเรื่ องและการเป็ นไปของเรื่ องที่ชดเจนและถูกต้อง ั ๓.เพื่อให้เกิดความสามัคคีในกลุ่มในการร่ วมกันทางาน ๔.เพื่อสานต่อวรรณคดีไทยให้เกิดความน่าสนใจแก่คนรุ่ นหลัง ขอบเขตของการศึกษา - นักเรี ยนระดับชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ ๕/๑ - โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์ ระยะเวลาดาเนินงาน วันที่๑-๓๑ กรกฎาคม ๒๕๕๖
- 6. บทที่ ๒ เอกสารทีเ่ กียวข้อง ่ ความเป็ นมา ่ ั มัทนะพาธาเป็ นพระราชนิ พนธ์เรื่ องเอกของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยูหว ได้รับการยกย่องจาก วรรณคดีสโมสรให้เป็ นหนังสื อที่แต่งดี ใช้ฉนท์เป็ นบทละครพูดซึ่ งแปลกและแต่งได้ยาก เป็ นเรื่ องที่มีตว ั ั ละครและฉากสอดคล้องกัน วัฒนธรรมภารตะโบราณและเข้ากับเนื้อเรื่ องได้ดี ลักษณะการแต่ ง เรื่ องมัทนะพาธาใช้คาประพันธ์หลายชนิดแต่เน้นแต่งด้วยฉันท์ บางตอนใช้กาพย์ยานี กาพย์ฉบังหรื อ กาพย์สุรางคนางค์ และมีบทเจรจาร้อยแก้วในส่ วนของตัวละครที่ไม่สาคัญ ทาให้มีลีลาภาษาที่หลากหลาย ตอนใดดาเนิ นเรื่ องรวดเร็ วก็ใช้ร้อยแก้ว ตอนใดต้องการจังหวะเสี ยงและความคล้องจองก็ใช้กาพย์ อารมณ์ มากก็มกใช้ฉนท์ เช่น ตอนที่สุเทษณ์ตดพ้อและมัทนาเจรจาตอบใช้วสันตดิลก แสดงจังหวะรวดเร็ วของ ั ั ั ถ้อยคาเสริ มให้คารมโต้ตอบกันมีลีลาฉับไวและทันกัน เรื่องย่อ ่ มัทนะพาธาเป็ นเรื่ องสมมุติวาเกิดในอินเดียโบราณ เนื้อเรื่ องกล่าวถึงเหตุการณ์บนสวรรค์ เทพบุตร สุ เทษณ์หลงรักเทพธิ ดามัทนา แต่นางไม่ปลงใจด้วย สุ เทษณ์จึงขอให้วทยาธรมายาวินใช้เวทมนตร์ สะกด ิ เรี ยกนางมา มัทนาเจรจาตอบสุ เทษณ์อย่างคนไม่รู้สึกตัว สุ เทษณ์จึงไม่โปรด เมื่อขอให้มายาวินคลายมนตร์ มัทนาก็รู้สึกตัวและตอบปฏิเสธสุ เทษณ์ สุ เทษณ์โกรธ จึงสาปให้เธอจุติไปเกิดบนโลกมนุษย์ มัทนาขอไปเกิด เป็ นดอกกุหลาบ สุ เทษณ์กาหนดว่า ให้ดอกกุหลาบดอกนั้นกลายเป็ นมนุษย์เฉพาะวันเพ็ญเพียงวันและคืน เดียว ต่อเมื่อมีความรักจึงจะพ้นสภาพจากเป็ นดอกไม้ และหากเป็ นความทุกข์เพราะความรักก็ให้วงวอนต่อ ิ พระองค์ พระองค์จะช่วย ณ กลางป่ าหิมะวัน ฤษีกาละทรรศินพบ ต้นกุหลาบจึงขุดไปปลูกไว้ที่อาศรม เมื่อมัทนากลายเป็ น มนุษย์ก็เลี้ยงดูรักใคร่ เหมือนลูก ท้าวชัยเสนกษัตริ ยแห่งเมืองหัสตินาปุระเสด็จไปล่าสัตว์ ได้พบนางมัทนาก็ ์ เกิดความรัก มัทนาก็มีใจเสน่หาต่อชัยเสนด้วยเช่นกัน ทั้งสองจึงสาบานรักต่อกัน และมัทนาไม่ตองกลับไป ้ เป็ นกุหลาบอีก แต่เมื่อชัยเสนพามัทนาไปยังเมืองหัสตินาปุระของพระองค์ พระนางจัณฑีมเหสี ของชัยเสน หึงหวงและแค้นใจมาก นางขอให้พระบิดาซึ่งเป็ นพระราชาแคว้นมคธยกทัพมาตีหสตินาปุระ จัณฑียงใช้ให้ ั ั นางค่อมข้าหลวงทากลอุบายว่า มัทนารักกับศุภางค์ทหารเอกของชัยเสน ชัยเสนหลงเชื่ อจึงสั่งให้ประหาร
- 7. ่ มัทนาและศุภางค์ แต่ต่อมาเมื่อชัยเสนรู ้วามัทนาและศุภางค์ไม่มีความผิดก็เสียใจมาก อามาตย์เอกจึงทูลความ ่ จริ งว่ายังมิได้สังหารนาง และศิษย์ของพระกาละทรรศินได้พานางกลับไปอยูในป่ าหิ มะวันแล้ว ส่ วนศุภางค์ก็ ั เป็ นอิสระเช่นกัน และได้ออกต่อสู ้กบข้าศึกจนตายอย่างทหารหาญ ชัยเสนจึงเดินทางไปรับนางมัทนา ขณะนั้นมัทนาทูลขอให้สุเทษณ์รับนางกลับไปสวรรค์ สุ เทษณ์ขอให้นางรับรักตนก่อน แต่มทนายังคง ั ปฏิเสธ สุ เทษณ์กริ้ วจึงสาปให้มทนาเป็ นกุหลาบตลอดไป ชัยเสนมาถึงแต่ก็ไม่ทนการณ์ จึงได้แต่นาต้น ั ั กุหลาบกลับไปยังเมืองหัสตินาปุระ ่ ตอนที่เลือกมาให้เรี ยนนี้อยูในองค์ที่ ๑ เมื่อมายาวินทาพิธีสะกดพามัทนามาพบสุ เทษณ์ไปจนจบองก์ เมื่อสุ เทษณ์สาปมัทนา ่ มัทนะพาธาเป็ นเรื่ องที่สมมุติวาเป็ นกาเนิดของต้นกุหลาบ มีการผูกเรื่ องให้เกิดความขัดแย้งซึ่ งเป็ นปม ปั ญหาของเรื่ อง กล่าวคือ สุ เทษณ์หลงรักมัทนา แต่มทนาไม่รับรัก สุ เทษณ์จึงกริ้ ว มัทนาต้องลงมาเกิดในโลก ั มนุษย์เป็ นการชดใช้โทษ เมื่อพบรักกับชัยเสน ความรักก็ไม่ราบรื่ นเพราะมีอุปสรรคคือนางจันฑี มัทนาต้อง ถูกพรากไปจากชัยเสน และได้พบสุ เทษณ์อีกครั้งหนึ่ง แต่มทนาก็ยงไม่เปลี่ยนใจจากชัยเสนมารักสุ เทษณ์ ั ั เรื่ องจึงจบด้วยความสู ญเสี ย สุ เทษณ์ไม่สมหวังในความรัก ชัยเสนสู ญเสี ยคนรัก และมัทนาต้องเปลี่ยนสภาพ มาเป็ นเพียงดอกกุหลาบ คุณค่ า/แง่ คิด ่ ั มัทนะพาธาเป็ นพระราชนิพนธ์เรื่ องเอกของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยูหว ได้รับการยก ย่องจากวรรณคดีสโมสรให้เป็ นหนังสื อที่แต่งดี ใช้ฉนท์เป็ นบทละครพูดซึ่ งแปลกและแต่งได้ยาก เป็ นเรื่ องที่ ั มีตวละครและฉากสอดคล้องกัน วัฒนธรรมภารตะโบราณและเข้ากับเนื้อเรื่ องได้ดี สอนให้รู้ถึงความ ั เจ็บปวดที่เกิดจากความรัก รู ้ถึงโทษของความรัก บทบาทของตัวละครสาคัญเรื่องมัทนะพาธา ชาวฟ้ า สุ เทษณะเทพบุตร์ : ผูหลงรักนางมัทนาอย่างหมดหัวใจจนอาจจะกลายเป็ นความลุ่มหลง อันเป็ นเหตุให้ ้ เกิดโศกนาฎกรรมแห่งความรักนี้ข้ ึน จิตระเสน: จิตระเสน หัวหน้าคนธรรพ์ ได้จดแสดงการร่ ายราถวายแด่สุเทษณะเทพบุตร์ เพื่อหวังคลาย ั ความเศร้า ความทุกข์ของสุ เทษณะเทพบุตร์ แต่ไม่เป็ นผล จิตระรถ: จิตระรถสาระถีคนเก่งได้ท่องเที่ยวไปในทุกที่และวาดรู ปนางงามมากานัลสุ เทษณะเทพบุตร เพื่อหวังให้สุดเทษณะเทพบุตรได้พึงใจและลืมนางมัทนาต้นเหตุแห่งความเศร้าซึ ม
- 8. มายาวิน: วิทยาธร ผูมีวชาอาคมใช้เวทย์มนต์เรียกนางมัทนามาพบสุ เทษณะเทพบุตร์ ท้ งๆที่ยงหลับไหล ้ ิ ั ั อันเป็ นบ่อเกิดแก่โทสะของสุ เทษณะเทพบุตร์ ต่อนางมัทนา นางมัทนา: หญิงงามผูเ้ ป็ นเหยือของความรักที่นางไม่ได้ตองการ ่ ้ ชาวดิน พระกาละทรรศิน : ฤาษีในป่ าหิมมะวัน ผูที่ดูแลดอกกุหลาบมัทนาเยียงบุตรี ้ ่ โสมะทัต: หัวหน้าศิษย์ของพระกาละทรรศิน นาค และ ศุน: ศิษย์ของพระกาละทรรศิน และเป็ นผูพบดอกกุหลาบมัทนา ้ ่ ท้าวชัยเสน: ราชาผูทรงครองเมืองรหัสตินาปุระ มีอครมเหสี อยูแล้ว แต่ก็ยงพึงใจนางมัทนา จนรับนาง ้ ั ั กลับวัง พระนางจัณฑี: อัครมเหสี แห่งท้าวชัยเสน ที่นอยอกน้อยใจผัว จนถึงขั้นอิจฉาริ ษยานางมัทนาอันเป็ นเหตุ ้ ให้นางออกอุบายชัวร้ายทั้งต่อผัวและนางที่ผวรัก ั ่ วิทูร: พราหมณ์หมอเสนห์ ผูเ้ ป็ นนักแสดงตัวเก่งที่ใส่ ไคล้นางมัทนา ศุภางค์ : นายทหารคนสนิ ทของท้าวชัยเสน แม้ถูกใส่ ความและถูกสังประหารชีวตจากท้าวชัยเสน แต่ก็ ิ ่ จงรักภักดิ์ดีจนชีวีหาไม่ในสนามรบ นันทิวรรธนะ: อมาตย์ของท้าวชัยเสน จิตใจดีรักความยุติธรรม ได้ปล่อยศุภางค์ผบริ สุทธ์ไป ู้ ่ ั ปริยมวทา: นางกานัลของท้าวชัยเสน จงรักภักดีท้ งต่อท้าวชัยเสนและนางมัทนา นางอยูกบนางมัทนาจน ั ั วินาทีสุดท้าย ก่อนที่นางมัทนาจะกลายร่ างเป็ นดอกกุหลาบตลอดกาล อราลี: นางค่อมข้าหลวงพระนางจัณฑี เกศินี: ข้าหลวงพระนางจัณฑี ผูเ้ ป็ นนักแสดงอีกคนในละครใส่ ไคล้นางมัทนา บทละครเรื่องมัทนะพาธา องก์ที่ ๑ ฉาก: วิมานของเทพบุตรสุ เทษณ์ ,บนสวรรค์ ่ ั เทพบุตรสุ เทษณ์อยูกบวิทยาธรมายาวินซึ่ งกาลังทาพิธีสะกดนางมัทนามายาวินนังประนมมือสักครู่ มท ั ่ นาเดินออกมา ตาจ้องเป๋ งไม่แลดูใครด้วยอาการที่ถูกสะกด สุ เทษณ์เห็นนางมัทนาก็ลุกลงมาจากบัลลังก์เพื่อ มาต้อนรับแต่ครั้นเห็นนางมัทนาไม่ยมแย้มก็ชงักแล้วหันไปพูดกับมายาวิน ิ้ สุ เทษณ์ : นางมาแล้วไซร้ แต่ฉนใดจึ่งไม่พดจา ั ู
- 9. ่ ้ มายาวิน: นางยังงวยด้วยฤทธิ์มนตรา แต่วาตูขาจะแก้บดนี้ ั (มายาวินหันมาพูดกับนางมัทนา) มายาวิน: ดูก่อนนะนางมัทนาหากองค์สุเทษณ์ทรงเอ่ยถามประการใดขอให้นางจงตอบไปแม้เข้าใจมิเข้าใจก็ ตาม มัทนา: เข้าใจแล้วเจ้าค่ะ หากองค์สุเทษณ์น้ นเอ่ยถามดิฉนก็จะตอบในทันที ั ั ่ ้ (สุ เทษณ์จองดูนางมัทนาที่ยงคงตาลอยอยูดวยท่าทีฉงนจึงลองถามไป) ้ ั สุ เทษณ์ : หากพี่จะกอดวธุ และจุม- พิตะเจ้าจะว่าไร มัทนา: ข้าบาทจะขัดฤก็มิได้ ผิพระองค์จะทรงปอง สุ เทษณ์ : ว่าแต่จะเต็มฤดิฤหาก ดนุกอดและจูบน้อง มัทนา: เต็มใจมิเต็มดนุก็ตอง ้ ปฏิบติระเบียบดี ั สุ เทษณ์ไม่พอใจกับคาตอบของนางจึงหันไปพูดกับมายาวิน สุ เทษณ์: เหตุใดนางจึงเป็ นเช่นนี้เล่า มายาวิน: ที่นางเป็ นเช่นนี้อาจเป็ นเพราะนางยังงงงวยด้วยฤทธิ์ ของมนตรา อันกระหม่อมได้สะกดให้นางทูล ตอบตามที่พระองค์ตองการ ้ สุ เทษณ์ : อ๊ะ! ไม่น่ะเราไม่ขอที่จะได้นางโดยวิธีน้ ี เราต้องการนางโดยที่นางยินยอม ด้วยใจที่แท้จริ งฉะนั้น แล้วขอให้ท่านได้โปรดคลายเวทย์มนต์ ด้วยเถิด(มายาวินประนมมือแล้วร่ ายมนต์ จนนางมัทนาได้สติเมื่อแลไปเห็นสุ เทษณ์ก็ตกใจและตั้งท่า จะหนี) สุ เทษณ์: ช้าก่อนนางจะไปใหน? มัทนา: ได้โปรดให้หม่อมฉันไปเถิด สุ เทษณ์ : ตัวเรารักเจ้าถึงเพียงนี้แต่เจ้ายังปฏิเสธข้า หากเจ้าไม่รับไมตรี จิตที่ขามีต่อเจ้า ข้าก็จะให้เจ้าไปเกิดยัง ้ โลกมนุษย์ ข้าจะให้เจ้าเลือกว่าเจ้าจะไปเกิดเป็ นอะไร มัทนา: อันโปรดให้เลือกตาม ฤดิขาณบัดนี้ ้ ขอเป็ นซึ่งมาลี รุ จิเรขวิไลวรรณ สุ ดแท้แต่จอมสรวง จะประสิ ทธิ์ ประสาทพันธุ์ ขอเพียงให้มีคน ั ธะระรื่ นระรวยหอม (สุ เทษณ์หนมาทางมายาวิน) ั
- 10. สุ เทษณ์ :ก็บุปผาอย่างใดมี ที่งามทั้งสี่ อีกทั้งมีกลิ่นส่ งไกล แต่ตองให้มีหนามไว้ ป้ องกันมิให้ เหล่าเดรัจฉานผลาญยับ ้ มายาวิน: ธโปรดเป็ นยอดมาลา เห็นมีแต่ในฝากฟ้ า ในแดนคนหา ไม้น้ ีมิได้แห่ งใหน สุ เทษณ์ : ไม้น้ ีมีนามฉันใด? มายาวิน: ไม้เรี ยกผะกากุพ- ชะกะสี อรุ ณแสง มัทนา: ไหนไหนจะเป็ นดอกไม้ หม่อมฉันพอใจ เป็ ดอกที่ออกนามมา สุ เทษณ์ : ด้วยฤทธิ์ และอานาจอันข้าผูยงใหญ่ขาขอสาบให้นางมัทนาลงไปจุติ ณ แดนมนุษย์ เป็ นไม้ที่มีชื่อว่า ้ ิ่ ้ ดอกผะกากุพชะกะ ณ ป่ าหิมะวัน บัดนี้เทอญ (มัทนาร้องกรี๊ ดและล้มลงกับพื้น)..............(ปิ ดม่าน) องก์ที่ ๒ ตอนที่ ๑ ฉาก: ในกลางป่ าหิมะวัน ่ ่ เป็ นลานหญ้าอยูระหว่าต้นไม้ใหญ่ ที่ตรงกลางเวทีมีดอกกุหลาบอยูหนึ่งต้น มีดอกดอกเดียว เป็ นดอก ่ ้ ใหญ่สีชมพูแก่ นอกจากต้นกุหลาบแล้วมีตนไม้อย่างอื่นอีกก็ได้ อาจมีกล้วยไม้กาลังออกดอกอยูดวยก็ได้ ้ (นาคและศุนศิษย์ของพระกาละทรรศิน,จึงออกมา) นาค: อ้ายดอกนี้ เอ๊ะ!เขาเรี ยกดอกอะไรนะ ศุน: บางทีโสมะทัตจะรู้จก ั (โสมะทัตเดินออกมา) โสมะทัต: ได้ยนใครออกชื่อฉันหรื อ ิ ศุน: พบดอกไม้ที่ส่งกลิ่นหอมได้แล้วขอรับ โสมะทัต: วิงไปเรี ยนท่านอาจารย์ให้ทราบเดี๋ยวนี้ ่ ศุน: ขอรับ (พระกาละทรรศินอออกมาพร้อมกับศุน) กาละทรรศิน: ใหนเล่าต้นไม้ที่เจ้าว่า ่ ศุน: อยูนี่เจ้าข้า! ข้าไซร้ เป็ นผูทีได้ประสพพบดอกอัศจรรย์ ้ นาค: ตูขามาพร้อมกัน ้
- 11. กาละทรรศิน: มัวเถียงกันไม่เข้าการ ไปเก็บดวงมาลย์มาให้เราพลัน (นาคกับศุนวิงแยกกันไปเก็บดอกกุหลาบ แต่ท้ งสองยืนมือไปถูกหนามเข้าก็หดมือเข้าโดย ั ่ ่ อาการตกใจ) ศุน: โอ้ยเจ็บพิลึก โสมะทัต: แกสองคนหัวดื้อ ไร้ความนับถือ จึ่งขัดคาเราผูใหญ่ ้ ช่างเถิดไม่จาเป็ นต้องใช้ ศุน: ดีแล้วเชิญไป ถูกหนามเล่นบ้างแหละดี (โสมะทัตเข้าไปจะเด็ดดอกกุหลาบ ถูกหนามเข้าบ้าต้องหดมือออกมา ศิษย์สองคนหัวเราะโสมะทัตไม่ พอใจชักมีดออกจะฟันกิ่งกุหลาบ) กาละทรรศิน: ช้าก่อน!อย่าตัดมาลี ที่งามเช่นนี้ เราอยากใคร่ ให้ขดไป ุ (พอบริ วารเอาเครื่ องมือขุดลงก็มีเสี ยงผูหญิงร้องโอ้ย! โสมะทัตจะลงมือขุดอีกแต่พระกาละทรรศิ ้ นห้ามไว้) กาละทรรศิน: อ่ะ! หยุดก่อนไม้น้ ีมิใช่ไม้ธรรมดา นี่ หาใช่เป็ นดอกไม้แต่ที่จริ งแล้วเป็ นเทพธิ ดาที่ ถูกสาบให้ จุติจากแดนสวรรค์ พระกาละทรรศิน เอาหม้อน้ าไปหลังลงที่โคนต้นกุหลาบจากนั้นก็สังให้บริ วารขุดต้นกุหลาบ คราวนี้ไม่มีเสี ยง ่ ่ ร้องเช่นครั้งก่อน กาละทรรศิน: บัดนี้เจ้าอย่าร่ าไร ช่วยกันยกไป ยังสวนณอาศรมสถาน (ทั้ งหมดยกต้นกุหลาบเข้าหลังเวที) ตอนที่ ๒ ฉาก: ทางเดินในป่ า (ท้ าวชั ยเสนออกพร้ อมกันกับสุ ภางค์ กบทหารและพราน) ั ชัยเสน: นี่เรามาถึงที่ใดกันแล้วนี่ และจะเดินต่อไปทางทหารก็จะตามไม่ทน เดี๋ยวเราจะพักใต้ร่มไม้นี่แหละ ั เจ้าจงนาพวกพรานล่วงหน้าไปหาที่อยู่ ของพระอาจารย์กาละทรรศิน ก่อน ศุภางค์ : พระเจ้าค่ะ (ศุภางค์ถวายบังคมท้าวชัยเสนแล้วเข้าโรงไปพร้อมกับพวกทหาร) (ชัยเสนนังลงใต้ร่มไม้) ่
- 12. ชัยเสน: อโหระลึกขึ้น ละก็สุดจะเสี ยดาย ได้เคยประสพหลายมิคะแล้วบ่เคยเห็น กวางงามอร่ ามทัว ่ วรกายะดังเช่น ดนูละเลิงเล่น จรไล่ ณ วันนี้ (ศุภางค์เดินออกมา) ่ ศุภางค์ : ขณะนี้ขาได้พบที่อยูของพระอาจารย์แล้วพระเจ้าค่ะ ้ ชัยเสน: ดีแล้วข้านี้อยากจะพักเสี ยเต็มที (เข้าโรงไป) ตอนที่ ๓ ฉาก: ลานหน้ าอาศรมของพระกาละทรรศิน ด้านหลังของเวทีเป็ นอาศรม เป็ นเรื อนไม้มุงแฝกมีระเบียง สองข้างเวทีเป็ นสวน มีแท่นศิลา มีพรมปูอยู่ พระกาละทรรศินและมัทนานังอยู่ ่ โสมะทัต: นายทหารผูน้ ีได้เดินทางล่วงหน้าองค์ทาวชัยเสน ้ ้ กาละทรรศิน: อันภูมินาถ เสด็จประพาส พักแรมหนใด ศุภางค์ : ทรงเดินทางมาเรื่ อยทรงพอพระทัยที่ใดก็พกที่นน ั ั่ กาละทรรศิน: ตัวเรา เป็ นเจ้าของบ้าน ตัองขอเลี้ยงท่าน มาเถิดธิดา (กาละทรรศินกับนางมัทนาเดินเข้าไปในอาศรม จากนั้นท้าวชัยเสนออกพร้อมบริ วารพระกา ละทรรศินออกมาต้อนรับ) กาละทรรศิน: ข้าขอต้อนรับองค์ทาวชัยเสนด้วยความยินดี ้ (มัทนาออกมจากในอาศรมท้าวชัยเสนเห็นก้อจ้องจนตลึง) มัทนา: พระบิดาข้าเจ้าขาดิฉนได้เตรี ยมอาหารไว้เรี ยบร้อยแล้วขอเชิญพระบิดาและท้าวชัย เสนเลยน่ะเจ้าคะ ั (มัทนากราบกาละทรรศินและชัยเสนแล้วกลับเข้าโรง) ชัยเสน: เอ๊ะกูสุบินเห็น ฤเทวะนารี ฤวะจริ งนะเมื่อกี้ ธเสด็จณศาลา ศุภางค์ : พระทอดพระเนตรเห็น มุนีธเลี้ยงไว้ ดรุ ณีวิเศษไซร้ ดุจะปรี ยะบุตรี
- 13. ชัยเสน: จะหาวิไลยปาน และหากว่ากูได้ ฤก็กบเคยเห็น ู ก็จะรื่ นฤดูเย็น กาละทรรศิน:ข้าขอเชิญท่านเข้าไปในอาศรมเถิด ชัยเสน: เชิญพระอาจารย์นาทางไปด้วยเถิด (ทั้ งหมดเดินหายเข้าไปในอาศรม) องก์ที่ ๓ ฉาก: ลานหน้ าอาศรมของพระกาลทรรศิน ด้านหลังของเวทีเป็ นอาศรม เป็ นเรื อนไม้มุงแฝกมีระเบียง สองข้างเวทีเป็ นสวน มีแท่นศิลา แต่ไม่มี พรมและสมมตว่าเป็ นเวลากลางคืน มีแสงเดือนหงายแจ่มอย่างในวันเพ็ญท้าวชัยเสนออกมาชมพระจันทร์ แล้วราพึงถึงนางมัทนา (ท้าวชัยเสนเดินออกมาจากทางด้านซ้าย) ชัยเสน: โอ้โอ๋ กระไรเลย พอเห็นก็ทราบส้าน ยิงยลวะนิดา ่ บมิเคยณก่อนกาล ฤดิรักบหักหาย ละก็ยงจะร้อนคล้าย ิ่ เพลิงรุ มประชุมกาย ณอุราบลาลด (ท้าวชัยเสนทาท่าตกใจเล็กน้อย) ช้าก่อน!ดนูเห็น ณ ประตูสิราไร ดังหนึ่งจะมีใคร จระจากพระอาศรม (ท้าวชัยเสนเลี่ยงเข้าไปแฝงหลังกอไม้ มัทนาเดินออกมาจากอาศรมมามองดูดวงเดือน) ่ มัทนา: โอ้วาอนาถใจ ละไฉนปนะเปนฉะนี้ แต่ไรก็ไม่มี มะนะนึกระเหระหน ไม่เคยจะเชื่อว่า รติน้ นจะสัประดน ั มาสู่ ณ ใจตน และจะต้องระทมระทวย ครานี้สิพบชาย วรรู ปวิเศษศาล ใจวาบและหวามปาน ฤดิน้ นจะโลดจะลอย ั ่ (ชัยเสนเดินออกจากที่แฝงมายืนอยูหน้าอาศรม) ั ชัยเสน: ได้ยนแล้วพี่น้ ีก็ดีใจยิงนัก ที่เจ้าก็มีใจให้กบพี่เช่นกัน ิ ่
- 14. ่ ้ มัทนา: หม่อมฉันเคยได้ยนสุภาษิตโบราณได้กล่าวไว้วาผูชายเมื่อยามรักก็พดได้ราวกับมีลายลิ้น ิ ู ชัยเสน: ถ้าพีมีหลายลิ้นทุกๆลิ้นของพี่ก็ลวนแต่รุมบอกรักน้องนาง ้ มัทนา: หากพระองค์ทรงดารัสคาปฏิญญาหม่อมฉันก็จะจงรักและภักดีต่อพระองค์ไหน เลยจะมีความแคลง ใจ ชัยเสน: ฉะนั้นพี่ก็ยนดี ิ (ท้าวชัยเสนพามัทนาเข้าโรงไป) จากนั้นท้าวชัยเสนจึงอภิเษกกับนางมัทนาและพานางมัทนากลับกรุ งหัสตินาปุระด้วยนางมัทนาเมื่อได้ ั พบรักแท้กบท้าวชัยเสนก็มิกลับเป็ นดอกกุหลาบอีกเลย องก์ที่ ๔ ตอนที่ ๑ ฉาก: ในตาหนักของท้าวชัยเสน ณ กรุ งหัสตินาปุระ (ท้ าวชั ยเสนพานางมัทนาออกมานั่งบนพลับพลาศุภางค์ มาเข้ าเฝ้ าด้ วย) ชัยเสน: ตั้งแต่เราได้อภิเษกกันมาพี่น้ ีก็มีความสุ ขเหมือนกับได้พี่ได้ข้ ึนสู่ สวรรค์ มัทนา: จะหาสุ ขใดเปรี ยบไม่มีแล้วเพคะ ่ (นางจัณฑีออกพร้อมนางข้าหลวง นางยืนดูทาวชัยเสนและนางมัทนาอยูครู่ หนึ่งแล้วจึงเข้าบังคมท้าว ้ ชัยเสน) จัณฑี: ถวายบังคมเพคะได้ยนว่าพระองค์กลับมาจากประพาสป่ าแล้วแต่เหตุใดจิงมิเสด็จตาหนักของหม่อม ิ ฉันหรื อว่ามีคนรั้งไว้มิให้เสด็จได้ ่ ปล่อยให้หม่อมฉันนังรอแกร่ วอยูที่ตาหนักรอพระองค์ไปสิ เพคะ ่ มัทนา: อันว่าหม่อมฉันหรื อจะรั้งพระองค์ไว้ได้ หากพระองค์อยากจะเสด็จหม่อมฉันก็ มิได้ขดพระทัย ั จัณฑี: ข้ารู ้ที่พระองค์ทรงโปรดเจ้าก็เพราะว่าเจ้ามิเคยขัดใจละซิ หญิงใดที่ขดใจผัวผัวก็คงมิรักได้นานต้อง ั ชังประจบประแจงซิ ่ แต่ตวข้านี้เป็ นถึงธิ ดากษัตริ ยจึงประจบประแจงไม่เป็ นใหนเลยจะสู ้ธิดาพระโยคีได้ ั ์
- 15. ชัยเสน: อ๊ะ! อย่าน่ะจัณฑี วจะเธอนะเกินไป ่ มามะทะนา เราไปดีกว่า อยูอีกทาไม ่ ขืนอยูฟังเสี ยงไป ก็เถียงกันไป ยืดยาวยิงใหญ่หาแก่นสารมิได้ ่ (ท้าวชัยเสนจูงนางมัทนาเข้าไป) จัณฑี: อิโสภิณีดี ตะประจบสาออยผัว แน่ะมึงน่ะเงาหัว บมิมีละรู้ไหม ผิกจะใช้คน ู จรยังชนกนาถ และทูลคดีกาจ ฤวะไท้จะดูดาย นางค่อมอราลี ฉะนั้นเรารี บกลับตาหนักกันดีกว่าเพคะหม่อมฉันมีแผนการดีๆจะทูลถวายเพคะ (นางจัณฑี นางค่อมอราลีและข้าหลวงก็เข้าโรงไป) นางจัณฑีหึงหวงและแค้นใจมาก นางขอให้พระบิดาซึ่งเป็ นพระราชาแคว้นมคธ ยกทัพมาตีหสตินาปุ ั ระตามอุบายของนางอราลี ฉาก: เป็ นเมืองของแคว้ นมคธ (พระราชบิดาของนางจันฑีนั่งอยู่ ครู่ หนึ่งนางอราลีเดินนวยนาดเข้ ามา ถือ พระราชสารจากนางจันฑีมาด้ วย) ่ ราชาแคว้นมคธ: นันนางค่อมอราลีอปลักษณ์เจ้ามีธุระอันใดเล่า รึ วา เกิดเหตุอนใดแก่จนฑีธิดาอันเป็ นที่รัก ั ั ั ่ ของข้า อราลี: พระราชธิ ดาให้หม่อมฉันนาพระราชสาระสาคัญมาถวายเพคะ (นางอราสี ส่งราชสารให้แก่ราชาแค้วนมคธ ราชาแคว้นมคธเปิ ดอ่านแล้วทาท่าตกใจ เสี ยงภาคของนาง จันฑี ถวายบังคมเสด็จพ่ออันเป็ นที่รักและเคารพยิงของลูกหม่อมฉันมีเรื่ องจะให้เสด็จพ่อช่วย บัดนี้ทาวชัย ้ ่ ั เสนได้มีพระชายาใหม่ซ่ ึ งสร้างความคับแค้นใจให้กบลูกมากหากเสด็จพ่อกรุ ณาได้โปรดยกทัพมาล้อมกรุ ง หัสตินาปุระเพื่อทาการแก้แค้นให้หม่อมฉันด้วยเถิดหม่อมฉันขอกราบขอบพระทัยเสด็จพ่อล่วงหน้านะเพ คะ) ราชาแคว้นมคธ(โกรธ): หึ ไม่ได้การล่ะเราจักต้องทาการแก้แค้นให้ลูกรักของเรา (ตะโกนเรี ยกทหาร)ทหาร ทหาร จัดทัพเตรี ยมล้อมหัสตินาปุระแก้แค้นให้ลูกข้า (ราชาแคว้นมคธเข้าโรงไป จางนั้นนางอราลีก็เดิน กระหยิมยิมย่องตามไป) ่ ้
- 16. ตอนที่ ๒ ฉาก: ริมรั้วค่ายหลวง ฉากหลังเป็ นภาพรั้วค่ าย ท้ าวชั ยเสนแต่ งเครื่องแบบนักรบ ออกพร้ อมด้ วยสุ ภางค์ และทหาร (ชั ยเสนนั่งอยู่กบศุภางค์ และทหาร) ั ชัยเสน: ข้ามินึกว่าจันฑีจะแค้นเคืองข้าถึงเพียงนี้ถึงกับบอกให้พระบิดายกทัพมาตีเรายิ่งตอนนี้มทนายิงไม่ ั ่ ่ ้ สบายอยูขาว่าจะกลับไปเยียมนาง ่ สักหน่อย เดี๋ยวเจ้าไปกับข้าน่ะสุ ภางค์ (ท้าวชัยเสนและบริ วารเข้าโรงทั้งหมด) ในระหว่างออกรบท้าวชัยเสนเกิดนึกเป็ นห่วงนางมัทนาจึง ตัดสิ นใจกลับเมือง ตอนที่ ๓ ฉาก: สวนหลวงข้ างพระราชวัง ในกรุ งหัสตินาปุระ (ฉากเป็ นสวนดอกไม้ มีต้นไม้ ร่มรื่น มีเตียงสาหรับนั่งเล่น ในฉากนีเ้ ป็ นเวลากลางคืน พระนางจันฑีนั่ง อยู่บนเตียง อราลีนงข้างๆ และพราหมณ์วฑูรนังกับพื้นตรงกลางเวทีมีกองฟื นจัดสุ มไว้) ั่ ิ ่ อราลี: ตามที่ได้ยนมาหม่อมฉันได้ข่าวว่าองค์พระสวามีจะเสด็จกลับมาถึงพระนครในคืนนี้นะเพคะ ิ จันฑี: แล้วข่าวการสงครามเล่าเป็ นอย่างไรบ้าน อราลี: ฝ่ ายสมเด็จพระบิดาก็ยงคงยกทัพเข้าตีทพของพรสวามีอยูเ่ รื่ อยๆแต่ทพของพระสวามีก็ยงคงรับมือได้ ั ั ั ั อยูเ่ พคะ(เกศินีซ่ ึ งเป็ นนางกานัลวิงเข้ามา) ่ เกศินี: บัดนี้มีผชายตรงมาที่อุทยานนี่แล้วเพคะเห็นทีจะเป็ นองค์เหนือหัวชัยเสนแน่แล้วเพคะ ู้ อราลี: เร็ วเถิดท่านอาจารย์ ท่านจงเริ่ มพิธีดงที่นดกันไว้ ั ั (วิทูรลุกไปจุดไฟแล้วนังขัดสมาธิ ประนมมือทาพิธี) ่ อราลี: พระมเหสี หลบก่อนดีกว่าเพคะ ั (จันฑีกบอราลีเข้าโรงไปทางขวา ฝ่ ายวิทูรคงหลับตาและร่ ายมนต์พึมพาอยู่ ส่ วนนางกานัลนังดู ่ พราหมณ์ดวยอาการเอาใจใส่ มาก สักครู่ ทาวชัยเสนออก มีสุภางค์ นันทิวรรธนะ ตามมาด้วยท้าวชัยเสนเห็น ้ ้ วิทูรนังอยูก็ชงัก) ่ ่
- 17. ชัยเสน: นันทิวรรธนะ นี่ใครกันวะมานังอยูนี่ ่ ่ (วิทูรกับนางกานัลก็ทาเป็ นตกใจ กราบท้าวชัยเสนแล้วหมอบตัวสั่นนันทิวรรธนะจึงเข้าถาม) นันทิวรรธนะ: แกมาจากไหน ไม่รู้หรื อนี่เป็ นที่สวนหลวง วิทูร: เจ้าประคุณโปรดอภัยให้ขาด้วยเถิดพระชายามัทนารับสั่งให้ขามาที่นี่ ้ ้ ชัยเสน: จิงรึ วะ! เกศินี เกศินี: พระอาญามิพนเกล้าเป็ นจริ งเพคะ ้ ชัยเสน: นันทิวรรธนะเจ้าลองค้นในกระเป๋ าของเจ้าพราหมณ์นี่ดูสิ (นันทิวรรธนะเข้าไปค้นกระเป๋ าพบรู ปปั้ นคนสามรู ป รู ปหนึ่งมีหนามแหลมปั กอยู่ อีกสองรู ปมัด ติดกันแน่น แล้วจึงนาถวายแก่ทาวชัยเสน) ้ ชัยเสน: แล้วเจ้าจักทาพิธีน้ ีแก่ผใดเล่าจงแจ้งมาโดยจริ งหากไม่เช่นนั้นข้าจะลงโทษ ู้ วิทูร: พระนางมัทนาใช้ขามานี่เพื่อทาพิธีเพื่อทาเสน่แก่พระนางและศุภางค์ทหารเอกของพระองค์และปอง ้ ร้ายแก่พระองค์พระเจ้าค่า ชัยเสน(ตกใจมาก): จริ งรึ เจ้าพราหมณ์เฒ่า ศุภางค์ : ฉันใดเจ้าจึงได้มุสาเช่นนี้ผใดสั่งเจ้ามารึ ข้ารับใช้องค์เหนือหัวด้วยความจงรักภักดีอีกอย่างพระนาง ู้ มัทนาทรงรักพระสวามียงเหตุใดเจ้าจึงใส่ ความเช่นนี้ ิ่ ชัยเสน: อุเหม่ศุภางค์ ตัวมึงนี่ชง เจรจาสาไถย ั่ ่ ยิงพูดยิงนัว เข้าตัวร่ าไป มึงจะอยูใย หนักปั ฐพี ่ ่ เหวยนันทิวรรธน์ จับศุภางค์มด เอาไปทันที ั ่ แล้วฆ่ามันให้ บรรลัยคืนนี้ คนคดอัปรี ยมิควรอยูนาน ์ จงเอามัทนาโฉมตรู ไปพร้อมกับชู ้ ของนางโฉมฉาย ั ฆ่าเสี ยด้วยไซร้ จะได้สมหมาย พร้อมๆกันตายไปเคียงคู่กน นันทิวรรธนะ: แล้วตาพราหมณ์เฒ่านี่ล่ะพระเจ้าคะ ชัยเสน: มันมีความผิดมากนัก จับมันแห่ รอบเมืองแล้วเนรเทศซะ (นันทิวรรธนะถวายบังคมลาแล้วพาตัวศุภางค์ วิทูร และเกศินีเข้าโรงไป เท้าชัยเสนนังแล้วซบหน้า ่ กับหมอนแล้วร้องไห้ นางจันฑีออกมาตรงเข้าไปกราบท้าวชัยเสน)
- 18. จันฑี(ทาเสี ยงออดอ้อน): หม่อมฉันทราบมาว่าเกิดเรื่องบัดสี บดเถลิงเกิดขึ้นแหมๆๆมันน่าเจ็บใจนางมัทนา ั นักเสด็จพี่อุตสาห์รักยังคิดทรยศได้ไหนจะเรื่ องสงครามอีกเอาอย่างนี้ม้ ยเพคะ ให้หม่อมฉันทูลเสด็จพ่อเรื่ อง ั ที่เข้าใจผิด แล้วให้ยกทัพกลับไปน่ะเพคะ ชัยเสน: เก่งดีน่ะแม่จนฑีมีอุบายที่จะห้ามทัพแต่จะให้ขายอมรับคงมิได้คอยดูเถิดข้าจะบันพระเศียรมคธ ั ้ ่ ราชามาฝากเจ้าให้ได้ ่ (ท้าวชัยเสนกระทืบเท้าแล้วลุกขึ้นเดินเข้าโรงฝ่ ายนางจันฑีก็นงตลึงอยู) ั่ (ปิ ดม่าน) องค์ ที่ ๕ ฉาก :ริมรั้วค่ ายหลวง ่ ่ ้ (ฉากหลังเป็ นภาพรั้วค่าย ท้าวชัยเสนนังเอกเขนกอยู่ มีทหารอยูงานนังพัดหนึ่งคนนังมอบอยูดานขวา ่ ่ ่ อีกหนึ่งคนสักครู่ นนทิวรรธนะก็เข้ามาถวายบังคม) ั นันทิวรรธนะ: ตาเฒ่าวิทูรมาขอเข้าเฝ้ าพระเจ้าค่ะ ไล่เท่าไรก็ไม่ไป ชัยเสน: มันคงจะมีเรื่ องสาคัญจริ งๆให้มนเข้ามาสิ ั (นันทิวรรธนะออกไปตามวิทูรเข้ามา) ชัยเสน: เจ้ามีเรื่ องอะไรรึ ถึงรี บร้อนอยากจะพบข้า วิทูร: หม่อมฉันมีเรื่ องจะมาสารภาพพระเจ้าค่ะ แท้จริ งแล้วพระนางมัทนามิได้รู้เห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่ เกิดขึ้นเลยหม่อมฉันถูกพระนางจันฑีและนางค่อมอัปลักษณ์นนบังคับขู่เข็ญให้มาทาพิธีเพื่อใส่ ร้ายพระนาง ั่ มัทนาว่าเป็ นชูกบศุภางค์พระเจ้าค่ะ ้ ั ชัยเสน(เสี ยใจ): โธ่จริ งหรื อนี่เรานี่มนชังโง่เขลาเสี ยจริ งมารู ้ความจริ งตอนนี้ก็ไร้ประโยชน์เพราะเราสังข้า ั ่ ่ สองคนนันไปแล้วเราอยากตายเสี ยเหลือเกิน (ชัยเสนชักดาบออกและทาท่าจะแทงตัวเอง) ่ นันทิวรรธนะ: ช้าก่อนพระเจ้าค่าหม่อมฉันหาได้ประหารสองคนนั้นไม่ศุภางค์ขออาสาออกรบจนสิ้ นชีวิต ในสนามรบ ส่ วนพระนางมัทนาหม่อมฉันได้ปล่อยนางกลับสู่ หิมะวันพระเจ้าค่ะ ่ ั ชัยเสน: ดีจริ ง ฉะนั้นเราจะไปตามมัทนากลับมาอยูกบเรา (ทั้ งหมดเข้าโรงไป)
- 19. ตอนที่ ๒ ฉาก :ในกลางป่ าหิมะวัน (ฉากนี้ เป็ นฉากเดียวกันกับตอนที่ ๑ องก์ที่๒ ผิดแต่ตอนนี้ไม่มีดอกกุหลาบเท่านั้น) (นางมัทนานังอยูกลางเวทีกาลังทาการอ้อนวอนต่อเทวดาให้ช่วยนาง นางปริ ยมวะทานังอยูขางๆ) ั ่ ่ ่ ่ ้ ั มัทนา: ข้าแต่องค์สุเทษณ์ผยงใหญ่ ณ ตอนนี้ความรักของข้าได้สร้างความเสี ยใจให้กบข้าอย่างยิงข้าจึง ู ้ ิ่ ่ อยากจะขอวิงวอนให้ช่วยข้าด้วยเถิด (สุ เทษณ์ออก) สุ เทษณ์ : ข้าได้ยนคาอ้อนวอนของเจ้าแล้วมีใจสงสารยิงนักข้าจะนาเจ้ากลับไปอยู่ ณ สรวงสวรรค์ดวยกันเจ้า ิ ้ ่ เห็นดีหรื อไม่ มัทนา: หม่อมฉันมีความรักที่มนคงนักมิอาจทิ้งคนที่หม่อมฉันรักไปได้หม่อมฉันขอบพระทัยพระองค์อย่าง ั่ ยิงสาหรับไมตรี จิตที่กรุ ณาประทานให้แต่หม่อมฉันคงจะรับไว้มิได้ ่ ่ สุ เทษณ์ (เริ่มโกรธ): มัทนาเจ้านี้แปลกนักเราชวนไปอยูสวรรค์ช้ นฟ้ าด้วยกันเจ้าก็มิไปรึ เจ้าพอใจที่จะทนทุกข์ ั ่ ่ อยูที่นี่ต่อไปเล่า ผัวทิ้งก็ยงห่วงอยูได้เมื่อเจ้ายังโอหังมิรับไมตรี จากข้าอยากช้ าใจอยูเ่ ยียงนี้ขาก็จะให้เจ้าสม ั ่ ้ ปราถนา เจ้าจงเป็ นดอกกุหลาบรอความรักของเจ้าอย่างนี้นิรันดร์ เถิด (สุ เทษณ์ประนมมือร่ ายมนต์สาปนาง มัทนา จากนั้นนางมัทนาก็ฟุบก้มลงแล้วค่อยๆกลายเป็ นดอกกุหลาบ ส่ วนสุ เทษณ์ยนดูจนนางมัทนา ื กลายเป็ นดอกกุหลาบแล้วเข้าโรงไปทิงให้นางปริ ยมวะทานังตกตลึงพอรู ้สึกตัวก็ร้องให้เสี ยใจยกใหญ่) ั ่ ้ ปริยมวะทา: โธ่ ทูลกระหม่อมแก้วของหม่อมฉันมิน่าเป็ นเช่นนี้ เลยองค์สุเทษณ์และพระสวามีก็ชงใจร้าย ั ั่ เสี ยนี่กะไรโธ่ชงน่าสงสารเสี ยจริ งแม่คุณ) ั่ (ชัยเสนเดินออกมาพบนางปริ ยมวะทา) ั ่ ่ ชัยเสน: เกิดเหตุอนใดขึ้น แล้วมัทนาเล่านางไปใหนเสี ย แล้วใยเจ้ามานังเศร้าโศกอยูนี่รึวาเกิดเหตุอะไรกับ ั ่ ชายาอันเป็ นที่รักของข้า ปริยมวะทา: พระนางมัทนาได้แต่เฝ้ าอ้อนวอนให้องค์สุเทษณ์เทพบุตรช่วยให้นางพ้นจากความทุกข์ องค์สุ ั ่ เทษณ์จึงชวนพระนางไปอยูบนสวรรค์ดวยกัน แต่พระนางมีความมันคงในความรักที่มีต่อพระองค์ยงนักจึงมิ ้ ิ่ ่ ยอมไป ทาให้องค์สุเทษณ์เทพบุตรมิพอใจอย่างยิงจึงสาปให้พระนางมัทนากลายเป็ นดอกกุหลาบตลอดไป ่
- 20. ชัยเสน(เสี ยใจ): โธ่ไม่น่าเลยข้ามาไม่ทนหรื อนี่เพราะความโง่เขลาของข้าแท้ขาจะหาหญิงที่มีหวใจที่มนคง ั ้ ั ั่ ่ ั ได้เยียงนางไม่มีอีกแล้วข้าจะนาต้นกุหลาบมัทนาไปปลูกไว้ในวังเพื่อให้ขาได้อยูกบนางตลอดไป ่ ้ ่ (ชัยเสนยืนเช็ดน้ าตาอยูสักครู่ แล้วจึงนาต้นกุหลาบขึ้นมาแล้วเดินเข้าโรงไปนางปริ ยมวะทาเดินตามไปด้วย ) ั (ปิ ดม่าน) (*จบ*)
- 21. บทที่ ๓ วัสดุอปกรณ์ วิธีการดาเนินงาน ุ วัสดุอุปกรณ์การจัดทาโครงงาน ๑.กระดาษ A๔ ๒.กล้องถ่ายรู ป ๓.ปากกา ๔.ไม้บรรทัด ๕.โฟม ๖.สี ชอล์ก ๗.คัตเตอร์ ๘.กระดาษแข็งขนาดใหญ่ ๙.ชุดนักแสดง วิธีการดาเนินงาน ๑.ศึกษาค้นคว้าเรื่ องมัทนะพาธา ๒.เขียนบทละครมัทนะพาธา ๓.ทาฉากการแสดงมัทนะพาธา ๔.ซ้อมบทละคร ๕.แสดงบทละคร เรื่ องมัทนะพาธา ๖.อัดวีดีโอลง Youtube ๗.เขียนเค้าโครงของโครงงานเรื่ องมัทนะพาธา ๘.ดาเนินการจัดทาโครงงาน
- 22. ตารางบันทึกผลการทางาน โครงงาน เรื่องมัทนะพาธา ลาดับที่ กิจกรรม วันเดือน ปี สถานทีดาเนินงาน ่ ๑. ค้นหา ศึกษา และทาความเข้าใจ ๑/ก.ค./๕๖ บ้านนักเรี ยนทุกคน ๒. เขียนบทละครมัทนะพาธา ๔/ก.ค./๕๖ โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์ ๓. ทาฉากการแสดง ๖/ก.ค./๕๖ โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์ ๔. ซ้อมบทละคร ๗/ก.ค./๕๖ โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์ ๕. แสดงบทละคร เรื่ องมัทนะพาธา ๒๐/ก.ค./๕๖ โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์ ๖. อัดวีดีโอลง Youtube ๓๑/ก.ค./๕๖ โรงเรี ยนรัษฎานุประดิษฐ์อนุสรณ์
- 23. บทที่ ๔ ผลการดาเนินงาน ผลการดาเนิน จากการแสดงละครเรื่ อง”มัทนะพาธา”ให้เพื่อนๆในห้องเรียนได้ชม ผลปรากฏว่าเพื่อนๆนักเรี ยนใน ห้องเรี ยนให้ความสนใจเป็ นอย่างมาก เพราะว่าในการแสดงละครจะมี ท้ งเนื้ อหาสาระ ข้อคิ ด และความ ั บันเทิงต่อทุกๆคน จากการสารวจเพื่อนในห้องเรี ยนพบว่าทุกคนให้ความสนใจกันประมาณ ๙๘ % และนั้นก็หมายความว่า การแสดงละครให้เพื่อนๆนักเรี ยนในห้องชมสามารถสร้างความสนใจได้เป็ นอย่างมาก
- 24. บทที่ ๕ สรุปผลการดาเนินงาน สรุ ปผล ทางกลุ่มได้คิดการแสดงละครมัทนะพาธาเพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาความรักของพระนางมัทนาซึ่ ง มัทนะพาธาเรื่ องนี้ เป็ นเนื้อหาของกลุ่มสาระวิชาภาษาไทย จากการแสดงละครครั้งนี้ ได้รับประสบการณ์ต่างๆมากมาย โดยเฉพาะการแสดงให้สมบทบาท ความรัก ั ิ ความสามัคคีในกลุ่ม ประสบการณ์ทางชีวตที่สามารถนาไปประยุกต์ใช้กบชีวตประจาวันของมนุษย์ทุกๆคน ิ ประโยชน์ ทได้ รับ ี่ ๑.มีความรู้ความเข้าใจเรื่ องมัทนะพาธา ๒.ได้แง่คิดในเรื่ องความรัก ๓.มีความสามัคคีในกลุ่ม ๔.นาไปประยุกต์ใช้ในชีวตประจาวัน ิ
- 25. เอกสารอ้างอิง หนังสื อวรรณคดีและวรรณกรรม. นายเอกรินทร์ สี่ มหาศาล. พิมพ์ครั้งที่ ๓ http://panidavichuma.blogspot.com http://www.thaigoodview.com/library/teachershow/utaradit/watcharee-w/matana/lakorn.htm http://www.oknation.net/blog
- 26.