Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
7
Θζμα 12205
Να γράψετε ζνα ζύλζεην νκόξξηδν νπζηαζηηθό ή επίζεην τθσ Νζασ Ελλθνικισ, για
κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ του κειμζνου: λόγῳ, ἄλλοι, μακρά, φσγάδας, γῆν.
Μνλάδεο 10
Θϋμα 12251
Να επιλϋξετε από τη ςτόλη Β για καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α
την ορθό ςημαςύα τησ ςύμφωνα με το κεύμενο του Ξενοφώντα:
Α Β
1 α πρεςβευτόσ
β γϋροσ
2 α αυτόσ που ϋχει απόλυτη
εξουςιοδότηςη
β ο απόλυτοσ μονϊρχησ
3 α ονομϊζω
β προςκαλώ
4 α δραπϋτησ
β εξόριςτοσ
5 α οδηγώ
β νομύζω
Μονάδες 10
Θέμα 12266
Για καθεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου να γρϊψετε μύα περύοδο λόγου
ςτη Νϋα Ελληνικό, όπου η ςυγκεκριμϋνη λϋξη να χρηςιμοποιεύται με διαφορετικό
ςημαςύα από αυτόν που ϋχει ςτο αρχαύο κεύμενο:
Μπορεύτε να τη χρηςιμοποιόςετε ςε οποιαδόποτε μορφό
τησ (μϋροσ του λόγου, πτώςη, αριθμό, γϋνοσ, ϋγκλιςη, χρόνο).
Μονϊδεσ 10
8.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
8
Θϋμα 12283
Να γρϊψετε ϋνα ςύνθετο ομόρριζο ουςιαςτικό τησ Νϋασ Ελληνικόσ, για καθεμύα
από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου:
Μονάδεσ 10
Θζμα 12296
Να ςυμπλθρϊςετε τισ παρακάτω περιόδουσ λόγου τθσ Νζασ Ελλθνικισ με ομόρριηα
(απλά ι ςφνκετα) του ριματοσ ἐποίηςαν, ϊςτε να ολοκλθρωκεί ορκά το νόθμά τουσ:
Ο Οδυςςζασ Ελφτθσ, από τουσ ςθμαντικότερουσ Ζλλθνεσ ……………….., ζχει τιμθκεί με το
βραβείο Νόμπελ.
Μθν ……………….. τα λόγια μου, δεν είπα ποτζ κάτι τζτοιο!
Να ……………….. τον ελεφκερο χρόνο ςου με δθμιουργικζσ μορφζσ ψυχαγωγίασ.
Το ……………….. ςτθ γειτονιά μου φθμίηεται όχι μόνο για το υπζροχο ψωμί του, αλλά και
τα καταπλθκτικά γλυκά που ζχει.
Σε είχα ……………….. να μθν ανακατευτείσ ςε αυτι τθν υπόκεςθ, αλλά εςφ δεν με άκου-
ςεσ.
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12217
Να βρεύτε ςτο κεύμενο που ςασ δύνεται μύα ετυμολογικϊ ςυγγενό λϋξη για κα-
θεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ τησ Νϋασ Ελληνικόσ: καταφύγιο, διαύρεςη, ε-
πεξεργαςύα, μεταδοτικόσ, καθηγητόσ.
Μονϊδεσ 10
9.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
9
Θϋμα 12246
Να βρεύτε ςτο κεύμενο που ςασ δύνεται μύα ετυμολογικϊ ςυγγενό λϋξη για καθε-
μύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ τησ Νϋασ Ελληνικόσ: υποκριτόσ, παρϊκληςη,
απεργύα, νομιςματικόσ, διόγημα.
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12265
Να επιλϋξετε από τη ςτόλη Β για καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α την
ορθό ςημαςύα τησ ςύμφωνα με το κεύμενο του Ξενοφώντα:
Μονϊδεσ 10
Να γρϊψετε μύα ςύνθετη ομόρριζη λϋξη τησ Νϋασ Ελληνικόσ, για καθεμύα από τισ
παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου: .
Μονάδεσ 10
Να επιλζξετε για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ετυμολογικά ςυγγενι
τθσ νεοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Β.
10.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
10
Μονάδεσ 10
Να ςυμπληρώςετε τισ παρακϊτω περιόδουσ λόγου τησ Νϋασ Ελληνικόσ με το κα-
τϊλληλο ομόρριζο (απλό ό ςύνθετο) τησ λϋξησ του κειμϋνου που ςασ δύνεται, ώςτε
να ολοκληρωθεύ ορθϊ το νόημϊ τουσ:
Η ……………… του εύχε καταγωγό από την Ανατολικό Θρϊκη.
Ο πατϋρασ του ϋχει μια ςυλλογό με ςπϊνια αςημϋνια ………………
Εύναι τόςο ……………… που εκνευρύζομαι κϊθε φορϊ που τον βλϋπω.
Η ……………… τύχη τησ ομϊδασ μασ εξαρτϊται από τον καινούργιο προπονη-
τό τησ.
λϋγων: Η καθηγότρια ζότηςε από τον απουςιολόγο τον ……………… των μαθητών και
μαθητριών που ςυμμετϋχουν ςτην εκδρομό του ςχολεύου.
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12260
Να αντιςτοιχίςετε κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α με τθν ετυμολογικά ςυγ-
γενι τθσ νεοελλθνικισ λζξθσ τθσ ςτιλθσ Β. Δυο λζξεισ τθσ ςτιλθσ Β περιςςεφουν.
11.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
11
Μονάδεσ 10
Να επιλζξετε για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ετυμολογικά ςυγγενι
τθσ νεοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Β.
γενομένοιρ
ναῦρ
παπαδόνηαρ
ἐπανέθεπον
ἀνηειπόνηυν
Να γρϊψετε μύα ςύνθετη λϋξη τησ Νϋασ Ελληνικόσ, με πρώτο ςυνθετικό καθεμύα
από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου: πόλιν, μϋγα, φύλον, γῆν, θϊλατταν.
Μονϊδεσ 10
Να επιλϋξετε από τη ςτόλη Β για καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α την
ορθό ςημαςύα τησ ςύμφωνα με το κεύμενο του Ξενοφώντα:
12.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
12
Μονάδεσ 10
Να γρϊψετε μύα ςύνθετη λϋξη τησ Νϋασ Ελληνικόσ, για καθεμύα από τισ παρα-
κϊτω λϋξεισ του κειμϋνου:
Μνλάδεο 10
Να ςυμπληρώςετε τισ παρακϊτω περιόδουσ λόγου τησ Νϋασ Ελληνικόσ με το
κατϊλληλο ομόρριζο (απλό ό ςύνθετο) τησ λϋξησ του κειμϋνου που ςασ δύνεται,
ώςτε να ολοκληρωθεύ ορθϊ το νόημϊ τουσ:
: Για κϊποιουσ εργαζόμενουσ το Σϊββατο δεν εύναι αργύα, αλλϊ
…………………… ημϋρα.
: Στα …………………… ςχϋδια τησ εταιρεύασ περιλαμβϊνεται η ύδρυςη
13.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
13
υποκαταςτημϊτων ςτο εξωτερικό.
: Του αξύζει κϊθε ..……………………. για την καλό του πρϊξη.
: Ο ύδιοσ ο Υφυπουργόσ Αθλητιςμού πόγε ςτο αεροδρόμιο για την
…………………… των ολυμπιονικών.
: Η ……………….. του πρωταθλόματοσ ποδοςφαύρου μετατϋθηκε για τα τϋλη
Οκτωβρύου.
Θϋμα 12268
Να γρϊψετε μύα ςύνθετη λϋξη τησ Νϋασ Ελληνικόσ, με πρώτο ςυνθετικό καθεμύα
από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου: .
Θϋμα 12284
Να αντιςτοιχίςετε κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α με τθν ετυμολογικά ςυγ-
γενό τησ νεοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Β. Δύο λϋξεισ ςτη ςτόλη Β περιςςεύουν.
Α Β
1 ἔθαζαν α διόγημα
2 ἕπεζθαι β κατϊφαςη
3 ἡγῶνηαι γ ϋποσ
4 ἔδοξε δ ϋναρξη
5 ἄπσειν ε δοχεύο
ζ επόμενοσ
η δόγμα
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12297
Να γρϊψετε ϋνα ςύνθετο ομόρριζο ουςιαςτικό τησ Νϋασ Ελληνικόσ, για καθεμύα
από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου:
Μονάδεσ 10
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
22
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12274
Να αντιςτοιχύςετε καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α με την ετυμολο-
γικϊ ςυγγενό τησ νεοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Β. Δύο λϋξεισ ςτη ςτόλη Β πε-
ριςςεύουν.
Α Β
1 α ερωτηματικό
2 β απόρρητο
3 γ φρενοκομεύο
4 δ κλύμα
5 ε εκπληρώνω
ζ εκκληςύα
η πλούο
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12292
Για καθεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου να γρϊψετε μύα περύοδο λόγου
ςτη Νϋα Ελληνικό, όπου η ςυγκεκριμϋνη λϋξη να χρηςιμοποιεύται με διαφορετικό
ςημαςύα από αυτόν που ϋχει ςτο αρχαύο κεύμενο:
. Μπορεύτε να τη χρηςιμοποιόςετε ςε οποιαδόποτε μορφό τησ (μϋροσ
του λόγου, πτώςη, αριθμό, γϋνοσ, ϋγκλιςη, χρόνο).
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12323
Να ςυμπλθρϊςετε τισ παρακάτω περιόδουσ λόγου τθσ Νζασ Ελλθνικισ με το κατάλλθλο
ομόρριηο (απλό ι ςφνκετο) τθσ λζξθσ του κειμζνου που ςασ δίνεται, ϊςτε να ολοκλθ-
ρωκεί ορκά το νόθμά τουσ:
• εἷλκον: Η παλίρροια προκαλείται από ……………………… τθσ ςελινθσ ςτα καλάςςια φδα-
τα.
• εἰκόσ: Δεν γίνεται να βαςιηόμαςτε ςε ……………………… Ρρζπει να είμαςτε ςίγουροι.
• καθορᾶν: Μια από τισ πζντε ανκρϊπινεσ αιςκιςεισ είναι θ ………………………
• πλῆρεσ: Θα ςε ……………………… ςτο τζλοσ του μινα.
• ἔπαςχε: Η άςκθςθ ηθτά μετατροπι από τθν ενεργθτικι ςτθν ………………... ςφνταξθ.
Μονάδεσ 10
23.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
23
Θϋμα 12333
Να επιλζξετε από τθ ςτιλθ Β για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ορκι
ςθμαςία τθσ ςφμφωνα με το κείμενο του Ξενοφϊντα:
Α Β
1 α απόκτθςθ διαφόρων ειδϊν με
χρθματικι καταβολι
β το κζντρο αγοραπωλθςιϊν
2 α λόγοσ
β το κλιτό μζροσ του λόγου
3 α καλόψυχοσ
β ωραίοσ
4 α κεωρϊ
β αςκϊ κριτικι
5 α μικρά μαχαίρια
β βιβλία διδακτικοφ περιεχομζ-
νου
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12258
Να βρείτε ςτο κείμενο που ςασ δίνεται μία ετυμολογικά ςυγγενι λζξθ για κακεμία από
τισ παρακάτω λζξεισ τθσ Νζασ Ελλθνικισ: αναγγελία, τραυματίασ, ψευδήσ, πτϊςη,
θνηςιμότητα.
Μονάδεσ 10
24.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
24
Θϋμα 12275
Να επιλϋξετε για καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α την ετυμολογικϊ ςυγγε-
νό τησ νεοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Β.
Α Β
1 ηπυθείη α επιτροπι
β τραφμα
2 ἡγηζόμεθα α θγζτθσ
β αγιάηω
3 ἐτεύζαηο α αδιάψευςτοσ
β άψογοσ
4 ἐμπεζὼν α πτωτικόσ
β πζταλο
5 καηεδίυξαν α διϊροφοσ
β διωκτικόσ
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12293
Να επιλζξετε από τθ ςτιλθ Β για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ορκι
ςθμαςία τθσ ςφμφωνα με το κείμενο του Ξενοφϊντα:
Α Β
1 παπήγγελλεν α ζητούςε να του φϋ-
ρουν
β ςυμβούλευε
2 ςφετϋρων α δικών τουσ
β ςατραπών
3 ἑπομένοιρ α που λϋγονται
β που ακολουθούν
4 ἀγόμενορ α οδηγούμενοσ
β εμπνευςμϋνοσ
5 διαβάζει α ςτο πϋραςμα
β ςτο διϊβαςμα
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12334
Να ςυμπλθρϊςετε τισ παρακάτω περιόδουσ λόγου τθσ Νζασ Ελλθνικισ με το κατάλλθλο
ομόρριηο (απλό ι ςφνκετο) τθσ λζξθσ του κειμζνου που ςασ δίνεται, ϊςτε να ολοκλθ-
ρωκεί ορκά το νόθμά τουσ:
Ζβαλε ………………… ςτθν εφθμερίδα, για να πουλιςει το ςπίτι του.
25.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
25
: Το διαγϊνιςμα που μασ ζβαλε ο …………………ιταν εφκολο.
: Η κυβζρνθςθ προχϊρθςε ςε κατθγορθματικι …………………των ιςχυριςμϊν
τθσ εφθμερίδασ.
: Χάρθ ςτο διαδίκτυο μποροφμε να ζχουμε …………………ςτισ βιβλιοκικεσ των
πανεπιςτθμίων.
: Ο εργοδότθσ κάλεςε τουσ εργαηόμενουσ ςε …………………, για να ςυηθτι-
ςουν τα αιτιματά τουσ.
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12346
Να γρϊψετε μύα ςύνθετη λϋξη τησ Νϋασ Ελληνικόσ, με πρώτο ό δεύτερο ςυνθε-
τικό καθεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου:
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12261
Για καθεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου, να γρϊψετε ϋνα ομόρριζο ου-
ςιαςτικό τησ Νϋασ Ελληνικόσ, απλό ό ςύνθετο:
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12275
Να επιλϋξετε για καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α την ετυμολογικϊ
ςυγγενό τησ νεοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Β.
Α Β
1 α επιτροπό
β τραύμα
2 α ηγϋτησ
β αγιϊζω
3 α αδιϊψευςτοσ
β ϊψογοσ
4 α πτωτικόσ
β πϋταλο
5 α διώροφοσ
β διωκτικόσ
Μονϊδεσ 10
26.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
26
Θϋμα 12261
Για καθεμύα από τισ παρακϊτω λϋξεισ του κειμϋνου, να γρϊψετε ϋνα ομόρριζο ου-
ςιαςτικό τησ Νϋασ Ελληνικόσ, απλό ό ςύνθετο:
Μονϊδεσ 10
Να επιλζξετε από τθ ςτιλθ Β για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ορκι
ςθμαςία τθσ ςφμφωνα με το κείμενο του Ξενοφϊντα:
Α Β
1 μοίπαρ α κάνατοσ
β τφχθ
2 ἐμπεζὼν α επιτίκεμαι
β πζφτω από ψθλό μζροσ
3 ὁμαλοῦ α κανονικόσ
β επίπεδοσ
4 ἔλαβον α αρπάηω
β κυριεφω
5 α Ομιλϊ κάποια γλϊςςα,
διάλεκτο
β ςυςκζπτομαι
Μονάδεσ 10
27.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
27
Να επιλζξετε από τθ ςτιλθ Β για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ορκι
ςθμαςία τθσ ςφμφωνα με το κείμενο του Ξενοφϊντα:
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12347
Να αντιςτοιχύςετε καθεμύα αρχαιοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Α με την ετυμολογικϊ
ςυγγενό τησ νεοελληνικό λϋξη τησ ςτόλησ Β. Δύο λϋξεισ ςτη ςτόλη Β περιςςεύουν.
Α Β
1 α παραςπονδύα
2 β απτόσ
3 γ λογικό
4 δ αρχεύο
5 ε ταφό
ζ αλλαγό
η ψευδόσ
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12352
Να επιλζξετε για κακεμία αρχαιοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Α τθν ετυμολογικά ςυγγενι
τθσ νεοελλθνικι λζξθ τθσ ςτιλθσ Β.
Α Β
α παραλαβι
β αναβολι
α αγορά
28.
Νϋα Τρϊπεζα ΘεμϊτωνΙ.Ε.Π. – Αρχαύα Ελληνικό Γλώςςα & Γραμματεύα Α’ Λυκεύου – Λεξιλογικϋσ αςκόςεισ
28
β παραγωγι
α καταδίκθ
β επιδίωξθ
α γωνιακόσ
β άγονοσ
α ςχιμα
β ςχίςμα
Μονϊδεσ 10
Θϋμα 12263
Για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ του κειμζνου, να γράψετε ζνα ομόρριηο ουςια-
ςτικό τθσ Νζασ Ελλθνικισ, απλό ι ςφνκετο:
Μονάδεσ 10
Θϋμα 12277
Να ςυμπλθρϊςετε τισ παρακάτω περιόδουσ λόγου τθσ Νζασ Ελλθνικισ με το κατάλλθλο
ομόρριηο (απλό ι ςφνκετο) τθσ λζξθσ του κειμζνου που ςασ δίνεται, ϊςτε να ολοκλθ-
ρωκεί ορκά το νόθμά τουσ:
ἐξελαφνετε: Κατά τον εορταςμό τθσ 25θσ Μαρτίου το κοινό ενκουςιάςτθκε με τθ ςτρα-
τιωτικι ......................... .
ςυμφοιτηταί: Στο δθμοτικό και ςτο γυμνάςιο θ ……………..................... των μακθ-
τϊν/τριϊν είναι υποχρεωτικι.
ςωτηρίασ: Μετά τον ιςχυρό ςειςμό τα .................... ςυνεργεία επιχειροφν να απεγκλω-
βίςουν ανκρϊπουσ από τα χαλάςματα των κτθρίων.
αἰδοφμενοι: Ξεςτόμιςε απαράδεκτεσ φβρεισ εναντίον μου χωρίσ ....................