1. การสอบสวนผูปวยเสียชีวตโรคไขเลือดออก
ิ
หมู 6 บานสวางอารมณ ตําบลนครชุม อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร
วันที่ 13 กุมภาพันธ 2552
ผูรายงานและสอบสวน
1. นายสามารถ เฮียงสุข ตําแหนง นักวิชาการสาธารณสุข ระดับ ปฏิบัติการ
2. นายสุรินทร เงินยวง ตําแหนง เจาพนักงานสาธารณสุข ระดับ ชํานาญงาน
3. นายวีระวัฒน แสงมวง ตําแหนง เจาพนักงานสาธารณสุข ระดับอาวุโส
4. นายประยูร คําเสนา ตําแหนง หัวหนาหมูเยียมบาน
่
ความเปนมา
ดวยงานควบคุมโรค ศูนยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1 กําแพงเพชร ไดรับแจง
ทางโทรศัพท จากหนวยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1.1 อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร
เวลา 10.00 น. ของวันที่ 10 กุมภาพันธ 2552 วามีผปวยเสียชีวิตดวยโรคไขเลือดออก จํานวน
ู
1 ราย ทีโรงพยาบาลจังหวัดกําแพงเพชร ผูปวยเสียชีวิตชื่อ เด็กหญิง นัฐกานต ยาสิทธิ์ อายุ 9 ป
่
ที่อยูระหวางปวยเลขที่ 165/2 บานสวางอารมณ หมูที่ 6 ตําบลนครชุม อําเภอเมือง จังหวัด
กําแพงเพชร
งานควบคุมโรค หนวยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1.1 อําเภอเมือง จังหวัด
กําแพงเพชร ไดออกพื้นทีดําเนินการสอบสวนโรคโดยประสานงานกับหนวยงานทีเ่ กี่ยวของ ใน
่
วันที่ 11 กุมภาพันธ 2552 เวลาประมาณ 10.00 น
วัตถุประสงคของการสอบสวน
1. เพื่อยืนยันการวินจฉัยโรค
ิ
2. เพื่อศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยาของโรคตามบุคคล สถานที่ เวลา
3. เพื่อหามาตรการในการปองกันและควบคุมโรคในพืนที่ ้
วิธีการศึกษา
1. การศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา
1.1ศึกษารายละเอียดของผูปวยเสียชีวิตโรคไขเลือดออกจากรายงานการสอบสวนและ
ควบคุมโรคไขเลือดออกจากสถานีอนามัยตําบลนครชุม ตําบลนครชุม อําเภอเมือง จังหวัด
กําแพงเพชร
2. การศึกษาสิงแวดลอม
่
สํารวจสภาพสิงแวดลอมทั่วไปและดําเนินการสํารวจลูกน้ํายุงลาย บานผูปวยเสียชีวิต
่
และละแวกบานใกลเคียง เพื่อศึกษาหาดัชนีลูกน้ํายุงลายและวางแผนดําเนินการปองกันควบคุม
โรค
3. การใหสุขศึกษาประชาสัมพันธการปองกันควบคุมโรคไขเลือดออก จํานวน 34 คน

2. ผลการสอบสวนโรค
ผูปวยเสียชีวิตชื่อ เด็กหญิง นัฐกานต ยาสิทธิ์ อายุ 9 ป อาชีพนักเรียน ที่อยูขณะปวย
เลขที่ 165/2 หมู 6 บานสวางอารมณ ตําบลนครชุม อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร จาก
รายงานการสอบสวนและควบคุมโรคไขเลือดออกของ สถานีอนามัยตําบลนครชุม อําเภอเมือง
จังหวัดกําแพงเพชร ทราบวา เริ่มปวยเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2552 ดวยอาการ ไข ตัวรอน เบื่อ
อาหาร และอาเจียน ประวัติการเดินทาง 14 วันกอนปวย ผูปวยไมไดเดินทางไปที่ไหนนอกจาก
เรียนหนังสือที่ โรงเรียนกาญจนศึกษา อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร จนกระทั่งวันที่ 28
มกราคม 2552 ผูปวยไดเดินทางไปรักษาที่โรงพยาบาลจังหวัดกําแพงเพชร แพทยรับการรักษา
เปนผูปวยใน โดยมีผลชันสูตรทางหองปฏิบัติการดังนี้
White blood cell: 2,600 cell/mm3 Hematocrit : 45.2%
Platelet: 22,000 cell/mm3 Tourniques test: ลบ
แพทยสรุปการวินิจฉัยวาผูปวยเสียชีวิตดวยไขเลือดออกชนิด DF

จากการสอบสวนสภาพสิ่งแวดลอมที่บานผูปวยทีเ่ สียชีวิต พบวาเปนบานยกพื้นสูง ภายใน
บานมืด และระบายอากาศไมดี มีการปลูกสรางบานเรือนอยูกนแออัด ั
มาตรการปองกันควบคุมโรคที่ดําเนินการแลว
ทีมควบคุมโรคจากสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดกําแพงเพชร สํานักงานเทศบาลตําบลนคร
ชุม และทีมจากหนวยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1.1 อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร เขา
พื้นที่ในวันที่ 11 กุมภาพันธ 2552 โดยไดดําเนินการดังนี้
1. สํารวจคาดัชนีลูกน้ายุงลายในบานผูปวย จํานวน 1 หลังคาเรือน จํานวนภาชนะทั้งสิน 5
ํ ้
ชิ้น พบทีมีลูกน้ําจํานวน 1 ชิ้น คิดเปน คา CI=20.00 (ขอมูลจากการสํารวจของสถานีอนามัย
่
ตําบลนครชุม)
2. สํารวจคาดัชนีลูกน้ายุงลายครอบคลุมในละแวกบานผูปวย จํานวน 5 หลังคาเรือน จํานวน
ํ
ภาชนะทั้งสิน 228 ชิ้น พบที่มีลูกน้ําจํานวน 13 ชิ้น คิดเปนคา HI=25.00 คา CI=5.70 และคา
้
BI=32.50 (ขอมูลจากการสํารวจของหนวยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1.1 อําเภอเมือง)
3. พนสารเคมีกําจัดยุงลายตัวเต็มวัยรอบละแวกบานผูปวยเสียชีวต จํานวน 6 หลังคาเรือน
ิ
4. จัดประชุมประชาคมชาวบาน เพื่อระดมความคิดเห็นและการมีสวนรวมของประชาชนใน
พื้นที่ จํานวน 1 ครั้ง
5. รณรงคประชาสัมพันธ ใหความรูแกประชาชนในการการปองกันควบคุมโรคไขเลือดออก
จํานวน 34 คน

3. มาตรการปองกันและควบคุมโรคอื่นๆ
ผลการสอบสวนโรค พบวาผูปวยรายนี้เสียชีวิตดวยโรคไขเลือดออกชนิด DF จากการ
วินิจฉัยของแพทย และจากผลการสอบสวนโรคสภาพแวดลอมอื่นๆ พบวาสภาพพื้นที่รอบบาน
ผูปวยเสียชีวิต มีสงแวดลอมที่เหมาะสมเปนแหลงเพาะพันธุยุงลาย และทราบอีกวาผูปวยเสียชีวิต
ิ่ 
รายนี้ไมไดเดินทางไปไหนกอนปวย นอกจากไปเรียนหนังสือที่โรงเรียนกาญจนศึกษา อําเภอเมือง
จังหวัดกําแพงเพชร สรุปไดวาแหลงรังโรคนาจะอยูในละแวกบานของผูปวยเอง หรือในโรงเรียนที่
ผูปวยเสียชีวิตเขาเรียนหนังสือ เนื่องจากมีการพบทั้งลูกน้ํายุงลาย
จากขอสถานการณโรคไขเลือดออกในพืนทีหมู 6 บานบานสวางอารมณ หมูที่ 6 ตําบลนคร
้ ่ 
ชุม อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร ยอนหลัง 2 ปตั้งแตป 2550 - 2551 พบผูปวยโรคไข
มาลาเรียป 2550 จํานวน 4 ราย คิดเปนอัตราปวย 180.84 ตอประชากรแสนคน ป 2551 พบ
ผูปวยโรคไขมาลาเรียจํานวน 7 รายคิดเปนอัตราปวย 315.04 ตอแสนประชากร และในป 2552
ตั้งแตเดือนมกราคมเปนตนมา พบผูปวยจํานวน 4 รายคิดเปนอัตราปวย 168 ตอประชากรแสน
คน จะเห็นไดวามีแนวโนมเพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบในชวงเวลาเดียวกัน
ขอเสนอแนะ
1. ทีมควบคุมโรค ของหนวยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1.1 อําเภอเมือง จังหวัด
กําแพงเพชร ควรใชมาตรการในการเฝาระวังใหมากขึ้น รวมถึงการใหความสําคัญในการปองกัน
ควบคุมโรคของผูปวยรายแรกของพืนที่ (Index Case) การประสานงานในดานขอมูลของผูปวยกับ
้
หนวยงานทีเ่ กียวของ ในรูปแบบคณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดับอําเภอ (คปสอ.)
่
2. หนวยงานในพืนทีที่เกียวของควรมีการประชาสัมพันธการปองกันควบคุมโรคไขเลือดออก
้ ่ ่
อยางจริงจังและตอเนื่อง รวมถึงการสรางการมีสวนรวมของประชาชนในพืนที่ผานการประชุม
้ 
จัดทําเวทีประชาคม เพื่อการดําเนินงานควบคุมโรคแบบมีสวนรวมทียั่งยืน่
3. ควรมีการประสานงานกับหนวยงานที่เกียวของ เพื่อความรวมมือประสานแผนและการ
่
จัดสรรทรัพยากรที่ใชในการปองกันควบคุมโรคไขเลือดออกใหเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล
สูงสุด
4. สถานีอนามัยในพืนที่เกิดโรค ควรมีการจัดทําขอมูลเพื่อใชในการเฝาระวังการเกิดโรค
้
ไขเลือดออกที่ถูกตอง และทันสมัย

4. กิตติกรรมประกาศ
งานควบคุมโรคและงานระบาดวิทยา ของศูนยควบคุมโรคติดตอนําโดยแมลงที่ 8.1
กําแพงเพชร สํานักงานปองกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดนครสวรรค ขอขอบคุณ งานระบาดวิทยา
สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดกําแพงเพชร, งานเวชกรรมสังคมโรงพยาบาลกําแพงเพชร, งาน
ควบคุมโรคติดตอ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดกําแพงเพชร และสถานีอนามัยตําบลนครชุม ที่ได
ใหขอมูลผลการตรวจทางหองปฏิบัติการ ตลอดจนใหความรวมมือในการดําเนินการสอบสวนโรค
เปนอยางดี