Downloaded 11 times
![νη, εν ανθρ ποις ευδοκ α
£
EMŒ§π√ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘ Î·È ËÁ‹ ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ·ÊË-
Á‹ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ ÂÔÚÙ·ÛÌfi ›-
Ó·È Ù· ¢·ÁÁ¤ÏÈ·, Ô˘ Ì·˜ ·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Ù˘
ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ KÔÈÓ‹. A˜ ȉԇÌ ÏÔÈfiÓ ÚÒÙ·-ÚÒÙ· Ò˜ ‰ÈËÁÔ‡ÓÙ·È
ÙË °¤ÓÓËÛË ‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜ E˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¤˜, Ô˘ ·ÏÏËÏÔÛ˘ÌÏËÚÒÓÔÓÙ·È: O M·Ùı·›Ô˜
Î·È Ô §Ô˘Î¿˜.
TÔ ÚÒÙÔ ·fiÛ·ÛÌ·, ·fi ÙÔ K·Ù¿
§Ô˘Î¿Ó E˘·ÁÁ¤ÏÈÔ, ÙÔ ·Ú·ı¤ÙÔ˘Ì ÛÙÔ
ÚˆÙfiÙ˘Ô:
EÁ¤ÓÂÙÔ ‰Â ÂÓ Ù·È˜ Ë̤ڷȘ ÂΛӷȘ
ÂÍ‹Ïı ‰fiÁÌ· ·Ú¿ K·›Û·ÚÔ˜ A˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘
·ÔÁÚ¿ÊÂÛı·È ¿Û·Ó ÙËÓ ÔÈÎÔ˘Ì¤ÓËÓ. 2
A‡ÙË Ë ·ÔÁÚ·Ê‹ ÚÒÙË ÂÁ¤ÓÂÙÔ ËÁÂÌÔ-
Ó‡ÔÓÙÔ˜ Ù˘ ™˘Ú›·˜ K˘ÚËÓ›Ô˘. 8 K·È ÂÔ-
Ú‡ÔÓÙÔ ¿ÓÙ˜ ·ÔÁÚ¿ÊÂÛı·È, ¤Î·ÛÙÔ˜
ÂȘ ÙËÓ È‰›·Ó fiÏÈÓ. 4 AÓ¤‚Ë ‰Â Î·È IˆÛ‹Ê
·fi Ù˘ °·ÏÈÏ·›·˜ ÂÎ fiψ˜ N·˙·Ú¤Ù ÂȘ
ÙËÓ IÔ˘‰·›·Ó ÂȘ fiÏÈÓ ¢·˘›‰, ‹ÙȘ ηÏ›-
Ù·È BËıϤÌ, ‰È¿ ÙÔ Â›Ó·È ·˘ÙfiÓ ÂÍ Ô›ÎÔ˘
Î·È ·ÙÚÈ¿˜ ¢·˘›‰. 5 AÔÁÚ¿„·Ûı·È Û˘Ó
M·ÚÈ¿Ì ÙË ÌÂÌÓËÛÙÂ˘Ì¤ÓË ·˘ÙÒ Á˘Ó·ÈΛ,
Ô‡ÛË ÂÁ·ˆ. 6 EÁ¤ÓÂÙÔ ‰Â ÂÓ Ùˆ Â›Ó·È ·˘-
ÙÔ‡˜ ÂΛ ÂÏ‹ÛıËÛ·Ó ·È ËÌ¤Ú·È ÙÔ˘ ÙÂ- ÌË ÊԂ›ÛıÂØ È‰Ô‡ Á·Ú ¢·ÁÁÂÏ›˙ÔÌ·È ˘Ì›Ó
ÎÂ›Ó ·˘Ù‹Ó. 7 K·È ¤ÙÂΠÙÔÓ ˘ÈfiÓ ·˘Ù‹˜ ÙÔÓ ¯·Ú¿Ó ÌÂÁ¿ÏËÓ, ‹ÙȘ ¤ÛÙ·È ·ÓÙ› Ùˆ Ï·Ò, 11
ÚˆÙfiÙÔÎÔÓ, Î·È ÂÛ·ÚÁ¿ÓˆÛÂÓ ·˘ÙfiÓ Î·È OÙÈ ÂÙ¤¯ıË ˘Ì›Ó Û‹ÌÂÚÔÓ ÛˆÙ‹Ú, Ô˜ ¤ÛÙÈ
·Ó¤ÎÏÈÓÂÓ ·˘ÙfiÓ ÂÓ ÙË Ê¿ÙÓË, ‰ÈfiÙÈ Ô˘Î ËÓ XÚÈÛÙfi˜ K‡ÚÈÔ˜, ÂÓ fiÏÂÈ ¢·˘›‰. 12 K·È ÙÔ‡-
·˘ÙÔ›˜ ÙfiÔ˜ ÂÓ Ùˆ ηٷχ̷ÙÈ. 8 K·È ÔÈ- ÙÔ ˘Ì›Ó ÙÔ ÛËÌ›ÔÓØ Â˘Ú‹ÛÂÙ ‚Ú¤ÊÔ˜
̤Ó˜ ‹Û·Ó ÂÓ ÙË ¯ÒÚ· ÙË ·˘Ù‹ ·ÁÚ·˘ÏÔ‡- ÂÛ·ÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔÓ, ΛÌÂÓÔÓ ÂÓ Ê¿ÙÓË. 13
ÓÙ˜ Î·È Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ˜ Ê˘Ï·Î¿˜ Ù˘ Ó˘ÎÙfi˜ K·È ÂÍ·›ÊÓ˘ ÂÁ¤ÓÂÙÔ Û˘Ó Ùˆ ·ÁÁ¤Ïˆ Ï‹-
› ÙËÓ Ô›ÌÓËÓ ·˘ÙÒÓ. 9 K·È ȉԇ ¿ÁÁÂÏÔ˜ ıÔ˜ ÛÙÚ·ÙÈ¿˜ Ô˘Ú·Ó›Ô˘ ·ÈÓÔ‡ÓÙˆÓ ÙÔÓ £Â-
K˘Ú›Ô˘ ¤ÛÙË ·˘ÙÔ›˜ Î·È ‰fiÍ· K˘Ú›Ô˘ Â- fiÓ Î·È ÏÂÁfiÓÙˆÓØ 14 ¢fiÍ· ÂÓ ˘„›ÛÙÔȘ £ÂÒ
ÚȤϷ̄ÂÓ ·˘ÙÔ‡˜, Î·È ÂÊÔ‚‹ıËÛ·Ó Êfi- Î·È Â› Á˘ ÂÈÚ‹ÓË, ÂÓ ·ÓıÚÒÔȘ ¢‰ÔΛ·.
‚ÔÓ Ì¤Á·Ó. 10 K·È ›ÂÓ ·˘ÙÔ›˜ Ô ¿ÁÁÂÏÔ˜Ø §Ô˘Î. Bã 1-14
TÔ ·fiÛ·ÛÌ· ·fi ÙÔ K·Ù¿ M·Ùı·›-
ÔÓ ÙÔ ·Ú·ı¤ÙÔ˘Ì Û ۇÁ¯ÚÔÓË ÌÂÙ¿-
ÊÚ·ÛË* ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈ-
ÛÙÈÎÔ‡˜ ÌÂÙ·ÔÏÂÌÈÎÔ‡˜ ÔÈËÙ¤˜ Ì·˜,
ÙÔ˘ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈÎÈÔ‡ NÙ›ÓÔ˘ XÚÈÛÙÈ·Ófi-
Ô˘ÏÔ˘:
AÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ Ô IËÛÔ‡˜ ÛÙË
BËıÏÂ¤Ì Ù˘ IÔ˘‰·›·˜, ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ ‚·ÛÈ-
ÏÈ¿ HÚÒ‰Ë, ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙ· IÂÚÔÛfiÏ˘Ì· Ì¿-
ÁÔÈ ·fi ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ 2 ϤÁÔÓÙ·˜: «¶Ô‡ ›-
Ó·È Ô B·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ IÔ˘‰·›ˆÓ Ô˘ ÁÂÓÓ‹-
ıËÎÂ; E›‰·Ì ÙÔ ¿ÛÙÚÔ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹
Î·È ‹Úı·Ì ӷ ÙÔÓ ÚÔÛ΢ӋÛÔ˘Ì». 3
OÙ·Ó ÙÔ ¿ÎÔ˘ÛÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ HÚ҉˘ Ù·Ú¿-
¯ÙËÎÂ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘ fiÏË Ë IÂÚÔ˘Û·Ï‹Ì. 4 ™˘-
ÁΤÓÙÚˆÛ ÏÔÈfiÓ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜
Õ «Δ ξα εν Î·È ÙÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·Ù›˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ Î·È ˙ËÙÔ‡ÛÂ
υψ στοις Ó· Ì¿ıÂÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô‡ Ô XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓ- ÙÔ ¿ÛÙÚÔ Ô˘ ›‰·Ó ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹, ÙÔ˘˜
Θε ...». H ÓȤٷÈ. 5 K·È ·˘ÙÔ› ÙÔ˘ ›·Ó: «™ÙË BËıÏÂ¤Ì Ô‰ËÁÔ‡ÛÂ, ÒÛÔ˘ ‹ÚıÂ Î·È ÛÙ¿ıËΠ¿-
Γ ννηση του Ù˘ IÔ˘‰·›·˜Ø ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓÔ Óˆ ÂΛ Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÔ ·È‰›. 10 OÙ·Ó ÏÔÈfiÓ
Xριστο , λε- ·fi ÙÔÓ ÚÔÊ‹ÙË: 6 “KÈ ÂÛ‡ BËıϤÌ, ¯ÒÚ· ›‰·Ó ÙÔ ¿ÛÙÚÔ, ¯¿ÚËÎ·Ó ¯·Ú¿ ÌÂÁ¿ÏË. 11
πτομ ρεια ει- ÙÔ˘ IÔ‡‰·, ‰ÂÓ Â›Û·È ‰ÈfiÏÔ˘ ηÙÒÙÂÚË ÌÂ- K·È fiÙ·Ó ‹Úı·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ, ›‰·Ó ÙÔ ·È‰›
κ νας της ٷ͇ ÙˆÓ fiÏÂˆÓ ÙÔ˘ IÔ‡‰·Ø ÁÈ·Ù› ·fi Û¤- Ì ÙË M·Ú›· ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘, Î·È ¤ÂÛ·Ó
Kρητικ ς Σχο- Ó· ı· ‚ÁÂÈ Ô ·Ú¯ËÁfi˜, Ô˘ ı· ÔÈÌ¿ÓÂÈ ÙÔÓ Î·È ÙÔ ÚÔÛ·ÓËÛ·Ó, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· ¿ÓÔÈÍ·Ó
λ ς, 15ος αι. Ï·fi ÌÔ˘ ÙÔÓ IÛÚ·‹Ï”». 7 TfiÙÂ Ô HÚ҉˘ ο- ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó
(πηγ : «H Bε- ÏÂÛ ÎÚ˘Ê¿ ÙÔ˘˜ Ì¿ÁÔ˘˜, ÂÍ·ÎÚ›‚ˆÛ ·fi ‰ÒÚ·: ¯Ú˘Û¿ÊÈ Î·È ÏÈ‚¿ÓÈ Î·È Û̇ÚÓ·. 12
νετ α των ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ Ê¿ÓËΠÙÔ ¿ÛÙÚÔ, 8 EÂȉ‹ fï˜ ‹Ú·Ó ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙÔÓ ‡ÓÔ
Eλλ νων», Î·È ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË BËıÏÂ¤Ì Ï¤ÁÔÓÙ·˜: ÙÔ˘˜ Ó· ÌËÓ Í·Ó·Á˘Ú›ÛÔ˘Ó ÛÙÔÓ
επιμ. Xρ σας «¶¿ÙÂ Î·È ÂÍÂÙ¿ÛÙ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÈ· ÙÔ ·È‰›, HÚÒ‰Ë,¤Ê˘Á·Ó ·fi ¿ÏÏÔ ‰ÚfiÌÔ ÁÈ· ÙË ¯Ò-
Mαλτ ζου. Î·È ·Ó ÙÔ ‚Ú›ÙÂ, ÂȉÔÔÈ‹ÛÙ ÌÂ, Ó· ¤Úıˆ Ú· ÙÔ˘˜ [...].
MIΛHTOΣ, ÎÈ ÂÁÒ Ó· ÙÔ ÚÔÛÎ˘Ó‹Ûˆ». 9 A˘ÙÔ›, ·ÊÔ‡ M·Ùı. Bã1-12
Aθ να). ¿ÎÔ˘Û·Ó ÙÔÓ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÍÂΛÓËÛ·Ó. K·È Ó·, *[ ÂΉ. TÔ PÔ‰·ÎÈfi, Aı‹Ó· 1996]
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 3](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-3-320.jpg)
![νδρο Παπαδιαμ ντη
«Tης Kοκκ νας το σπ τι»
™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «T˘ KÔÎÎÒÓ·˜ ÙÔ Û›ÙÈ» (1893) Ô ¶··‰È·Ì¿-
ÓÙ˘ ÂÎÌÂÙ·ÏχÂÙ·È Ì ¢ÙÚ¿ÂÏÔ ÙÚfiÔ ÙȘ Ï·˚Τ˜ ‰ÈËÁ‹-
ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ηÏÈοÓÙ˙·ÚÔ˘˜, Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙȘ ÁÈÔÚÙ¤˜
ÙÔ˘ ¢ˆ‰ÂηË̤ÚÔ˘. E›Ó·È ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ‚Ú¿- H Aλ ξανδρος Παπα-
‰˘, Î·È ‰˘Ô ·È‰È¿, Ô N¿ÛÔ˜ Î·È Ô AÁÁÂÏ‹˜, Ô˘ ϤÁ·Ó ٷ ο- διαμ ντης (1851-
Ï·ÓÙ·, ÂÚÓÔ‡Ó Î¿Ùˆ ·fi «ÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ KÔÎÎÒÓ·˜», ÛÙÔÓ 1911). Σχ διο του Bα-
P «...Eπ λθεν η πρ τη πυκν
σ λη Z ση για τις εκ-
‰ÚfiÌÔ Ô˘ ÂÓÒÓÂÈ ÙÔÓ Â¿Óˆ Ì ÙÔÓ Î¿Ùˆ Ì·¯·Ï¿ Î·È ıˆ- χ λαζα των λ θων.». Xαρακτι-
ÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔȯÂȈ̤ÓÔ. T· ·È‰È¿ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ δ σεις Πεχλιβαν δη.
κ του K στα Γραμματ που-
ÁÈ· ÙȘ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ. O N¿ÛÔ˜ ˘ÔÙ‡ÂÙ·È ÙÔÓ AÁÁÂÏ‹ fiÙÈ λου για την εικονογρ φηση
·Ê·ÈÚÔ‡Û ¯Ú‹Ì·Ù· ·fi ÙÔ ÎÔÈÓfi Ù·ÌÂ›Ô Î·È Ù· ¤ÎÚ˘‚Â: του διηγ ματος «Tης Kοκκ -
[...] νας το σπ τι», στα «Nεοελληνι-
— ¢ÂÓ Ì’ ·Ê‹ÓÂȘ Ó· Û „¿Íˆ! κ Aναγν σματα A´ Γυμνασ -
— AÊËÛ¤ ÌÂ! ‰ÂÓ ¤¯ˆ Ù›ÔÙÂ. ου» του OEΣB, Aθ να 1950.
— E›Û·È „‡Ù˘!
O AÁÁÂÏ‹˜ ‡„ˆÛ ·ÂÈÏËÙÈÎ‹Ó ¯Â›Ú·.
— E›Û·È „‡Ù˘ Î·È ÎϤÊÙ˘!
EÏ·ÊÚfi˜ ÎfiÏ·ÊÔ˜ ËÎÔ‡ÛıË, Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ʈӋ ·Ú·‰fiÍÔ˘
fiÓÙÔ˜ ÌÂÏ·ÓÔ‡ ÙËÓ fi„ÈÓ, Ì ̷ÏÏÈ¿ ·Ó·ÙÛÔ˘ÙÛÔ˘ÚˆÌ¤Ó·, Ì ·Ï-
ÏfiÎÔÙ· Ú¿ÎË ˆ˜ ÂÓ‰˘Ì·Û›·Ó, ·ÓÙ‹¯ËÛÂ:
— TÈ Ì·ÏÒÓÂÙÂ, ‚ÚÂ;
ૺૺૺ
T· ‰‡Ô ·È‰›· ·Ê‹Î·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ‰ÈÏ‹Ó ÂÓÈÁ̤ÓËÓ ÎÚ·˘Á‹Ó
Î·È Â‰ÔÎ›Ì·Û·Ó Ó· ÙÚ·ÒÛÈÓ ÂȘ Ê˘Á‹Ó, ·Ê‹ÓÔÓÙ· ÙÔ Ê·Ó¿ÚÈÔÓ
ηٷÁ‹˜. AÏÏ¿ ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔÓ ÔÓ Ì ÙÔÓ fi‰· ·Ó¤ÙÚ„ ÙÔ Ê·-
Ó¿ÚÈÔÓ, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ¤Û‚ËÛÂÓ Â˘ı‡˜, Î·È Ì ٷ˜ ‰‡Ô ¯Â›Ú·˜ Û˘Ó¤-
Ï·‚ÂÓ ·fi ÙÔ˘˜ ‚Ú·¯›ÔÓ·˜ Ù· ‰‡Ô ÙÚ¤ÌÔÓÙ· ·È‰›·.
— ¶ÔÈÔ˜ Â›Ó·È Î¿ÛÛ·, ‚ÚÂ;
T· ‰‡Ô ·È‰›· ‹Û·ÈÚÔÓ Î’ ‰ÔΛ̷˙·Ó Ó· ʇÁÔ˘Ó.
— MË ÊÔ‚¿ÛÙÂ, ‰Â Û·˜ ÙÚÒˆ. ¢ÒÛÙ ÌÔ˘ ÙÔ˘˜ ·Ú¿‰Â˜ Û·˜,
ÁÈ· Ó· ÌË Ì·ÏÒÛÂÙÂ Î·È ÛÎÔÙˆı‹ÙÂ. K·Ï¿ Ô˘ ‚Ú¤ıËη Â‰Ò Î·È
Û·˜ Áχو۷.
E„·Í Ù˜ Ùۤ˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ·È‰›ˆÓ, Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ù· ¤Û˘ÚÂ
ÚÔ˜ ÙËÓ ı‡Ú·Ó ÙÔ˘ ÈÛÔÁ›Ԣ Ù˘ ηÙËÚÂȈ̤Ó˘ ÔÈΛ·˜ Ôfi-
ıÂÓ Â›¯ÂÓ ÂͤÏıÂÈ, ˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔÓ ÔÓ. EΛ ¤‚·Ï ÙÔÓ
N¿ÛÔÓ ˘fi ÎÚ¿ÙËÛÈÓ fiÈÛıÂÓ Ù˘ ı‡Ú·˜, ˆ¯‡ÚˆÛ ÙÔ ¿ÓÔÈÁÌ·
Ì ÙÔÓ ›‰ÔÓ ÛÒÌ· ÙÔ˘ Î·È ¤„·ÍÂÓ ÂÓ ·Ó¤ÛÂÈ ÙÔÓ AÁÁÂÏ‹Ó. E‡ÚÂ
‰Âη¤ÓÙ ‹ ›ÎÔÛÈ ÂÓÙ¿Ú˜ Î·È ‰ÂοÚ˜ ÂȘ Ù· ı˘Ï¿ÎÈ·. E›Ù·
¤„·Í ÙÔÓ N¿ÛÔÓ, ‡ÚÂÓ ¿ÏÏ· ÙfiÛ· Î·È ÂȘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ ı˘Ï¿ÎÈÔÓ.
AÎÔÏÔ‡ıˆ˜ ·¤ÂÌ„Â Ù· ‰‡Ô ·È‰›·.
— ¶ËÁ·›ÓÂÙ ÙÒÚ·, Î·È ÌË ÊÔ‚¿ÛıÂ. AÏÏË ÊÔÚ¿ Ó· ÌË Ì·ÏÒ-
ÓÂÙÂ.
ૺૺૺ
O °È¿ÓÓ˘ Ô ¶·Ïԇη˜ ‰ÂÓ Â›¯Â Ò˜ Ó· ÌÂı‡ÛË Î·È Ò˜ Ó· ÂÔÚ-
Ù¿ÛË Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, ÂΛÓËÓ ÙËÓ ¯ÚÔÓÈ¿. HÙÔ Û˘Ó‹ıˆ˜ ¿ÂÚ-
ÁÔ˜, Î·È ÔÈ ÙÂ̤ÏÈΘ ÌÈÎÚÔ‰Ô˘ÏÂȤ˜, Ù·˜ ÔÔ›·˜ ÂÍÂÙ¤ÏÂÈ Î¿Ô-
ÙÂ, fiÙ ÎÔ˘‚·ÏÒÓ ÓÂÚfi Ì ÙËÓ ÛÙ¿ÌÓ·Ó ÂȘ Ù·˜ ÔÈΛ·˜, fiÙ ˘Ë-
ÚÂÙÒÓ ÙÔ˘˜ ÎËÔ˘ÚÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ·ÏˆÓÈÛÙ¿˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù·˜ ÙˆÓ
ÂÏ·ÈÔÙÚȂ›ˆÓ, fiÙ ‚ÔËıÒÓ ÙÔ˘˜ ÁÚÈ¿Úˉ˜ ÂȘ ÙËÓ ·Ó¤Ï΢ÛÈÓ
ÙÔ˘ Ì·ÎÚÔ‡ ·ÙÂÏÂÈÒÙÔ˘ ÁÚ›Ô˘ › Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ¿ÌÌÔ˘ ÂȘ ÙÔÓ
·ÈÁÈ·ÏfiÓ, ‰ÂÓ ÙÔÓ Â›¯·Ó «ÛËÎÒÛÂÈ» ηٿ ÙÔ ¤ÙÔ˜ ÂΛÓÔ. TÈ Ó· ο-
ÌË; ¶Ò˜ Ó· ÂÚ¿ÛË, Ù¤ÙÔÈ· ¯ÚÔÓÈ¿Ú· ̤ڷ; TÈ ÂÛÔÊ›ÛıË;
T˘ KÔÎÎÒÓ·˜ ÙÔ Û›ÙÈ, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ÂÊÔ‚Ô‡ÓÙÔ Ù· ·È‰›· Ù˘
ÔÏ›¯Ó˘, Î·È ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ‰ÂÓ ·Á›·˙·Ó ÔÈ ·¿‰Â˜ fiÙ·Ó Î·Ù‹Ú¯Ô-
ÓÙÔ ·fi ÙËÓ ¿Óˆ Û˘ÓÔÈΛ·Ó Ì ÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔ‡˜, ‹ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ˜
ÛÙ·ıÌfi˜ ‰È¿ Ó· ÎÚ˘‚‹ ηÓ›˜ Î·È Ó· ÂÚ¿ÛË ˆ˜ ÛηÏÈοÓÙ˙·-
ÚÔ˜, ÂÂȉ‹ ÙÔ˘ ÂηÏÔ‡Û·Ó ÔÈ Ì¤Ú˜, ·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ· ¯¿ÚÈÓ ÙˆÓ
ËÌÂÚÒÓ ·˘ÙÒÓ ı· ÙÔ ¤Î·ÌÓÂ Î·È Ô ¶·Ïԇη˜. A’ ÂΛ ı· ÂÂÚ-
ÓÔ‡Û·Ó fiÏ· Ù· ·È‰›· Ù˘ οو ÂÓÔÚ›·˜, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ‰‡Ô ÙÚ›· ÙˆÓ
·È‰›ˆÓ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡, ÂȘ ÙÔ Á‡ÚÈÛÌ¿ ÙˆÓ ·fi ÙËÓ Â¿Óˆ ÂÓÔÚ›·Ó,
fiÙ ı· ›¯·Ó Èηӿ ΤÚÌ·Ù· ÂȘ Ù· ı˘Ï¿ÎÈ¿ ÙˆÓ. O ¶·Ïԇη˜ ‰ÂÓ
ÂÛΤÊıË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÓ.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 7](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-7-320.jpg)
![ÏfiÁˆ Ù˘ ηÎÔηÈÚ›·˜ Û ÌÈ· ÛËÏÈ¿ ¿Óˆ ·fi ÙÔ
K¿ÛÙÚÔ. TÂÏÈο Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÂÙ·È ÌÈ· Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿
·fi ‰Âη¤ÍÈ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È ÍÂÎÈÓÔ‡Ó ÙËÓ ·Ú·ÌÔ-
Ó‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. YÛÙÂÚ· ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ÎÈÓ-
‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ‰È¤ÙÚÂÍ·Ó, ÊÙ¿ÓÔ˘Ó ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ÛÙÔ K¿-
ÛÙÚÔ, fiÔ˘ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÔÎÏÂÈṲ̂ÓÔ˘˜ ηÈ
ÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·:
...O Ó·fi˜ Ù˘ XÚÈÛÙÔ‡ °ÂÓÓ‹Ûˆ˜ ‹ÙÔ Ë ·Ï·È¿ ÌË-
ÙÚfiÔÏȘ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. O Ó·˝ÛÎÔ˜, ÚÔ ÂηÙÔÓÙ·ÂÙË-
Ú›‰ˆÓ ÎÙÈÛı›˜, ›ÛÙ·ÙÔ ·ÎfiÌË Â˘Ú‹˜ Î·È fi¯È Ôχ
ÂÊı·Ṳ́ÓÔ˜. O ··-ºÚ·ÁÎÔ‡Ï˘ Î·È Ë Û˘ÓÔ‰›· ÙÔ˘
Êı¿Û·ÓÙ˜ ÂÈÛ‹ÏıÔÓ Ù¤ÏÔ˜ ÂȘ ÙÔÓ Ó·fiÓ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡,
Î·È Ë Î·Ú‰›· ÙˆÓ ËÛı¿ÓıË ı¿ÏÔ˜ Î·È ÁÏ˘Î‡ÙËÙ· ¿Ê·-
ÙÔÓ. O ÈÂÚ‡˜ „Èı‡ÚÈÛ ÌÂÙ’ ÂÓ‰Ô̇¯Ô˘ Û˘ÁÎÈÓ‹Ûˆ˜
ÙÔ «EÈÛÂχÛÔÌ·È ÂȘ ÙÔÓ Ô›ÎÔÓ ÛÔ˘» [...] ÂÓÒ ·È Á˘Ó·›-
Θ ·È ¿ÏÏ·È ‹Ó·ÙÔÓ ÂÈÌÂÏÒ˜ Ù· ηӉ‹ÏÈ·, Î·È ‹Ó·-
„·Ó ̤Á· Ï‹ıÔ˜ ÎËÚ›ˆÓ ÂȘ Ù· ‰‡Ô Ì·ÓÔ˘¿ÏÈ· [...] Î’
¤ıÂÛ·Ó ÙÔ ‡Ú·˘ÓÔÓ ÂÓ Ùˆ ̤ۈ ÙÔ˘ Ó·Ô‡, Ú›„·Û·È
¿ÊıÔÓÔÓ Ï›‚·ÓÔÓ ÂȘ ÙÔ˘˜ ¿Óıڷη˜. “K·È ˆÛÊÚ¿ÓıË
K‡ÚÈÔ˜ Ô £Âfi˜ ÔÛÌ‹Ó Â˘ˆ‰›·˜”.
EÏ·Ì„Â ‰Â ÙfiÙÂ Ô Ó·fi˜ fiÏÔ˜, Î·È ‹ÛÙÚ·„ÂÓ Â¿Óˆ ÂȘ
ÙÔÓ ıfiÏÔÓ Ô ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙˆÚ Ì ÙËÓ ÌÂÁ¿ÏËÓ Î’ ÂÈ‚ÏËÙÈ-
Î‹Ó ÌÔÚÊ‹Ó, Î·È ËÎÙÈÓÔ‚fiÏËÛ ÙÔ Â›¯Ú˘ÛÔÓ Î·È ÏÂ-
ÙÔ˘ÚÁË̤ÓÔÓ ÌÂ Ì˘Ú›·˜ ÁÏ˘Ê¿˜ Ù¤ÌÏÔÓ, Ì ٷ˜ ÂÚÈ-
ηÏÏ›˜ Ù˘ ·Ú›ÛÙ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙÔ˘, ÌÂ
ÙËÓ ÌÂÁ¿ÏËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ °ÂÓÓ‹Ûˆ˜, fiÔ˘ «¶·Úı¤ÓÔ˜
ηı¤˙ÂÙ·È Ù· XÂÚÔ˘‚Â›Ì ÌÈÌÔ˘Ì¤ÓË», fiÔ˘ ıÂÛÂÛ›ˆ˜
Ì·ÚÌ·›ÚÔ˘ÛÈÓ ·È ÌÔÚÊ·› ÙÔ˘ ı›Ԣ BÚ¤ÊÔ˘˜ Î·È Ù˘
·ÌÒÌÔ˘ §Â¯Ô‡˜, fiÔ˘ ˙ˆÓÙ·Ó·› ·Ú›ÛÙ·ÓÙ·È ·È fi„ÂȘ
ÙˆÓ ·ÁÁ¤ÏˆÓ, ÙˆÓ Ì¿ÁˆÓ Î·È ÙˆÓ ÔÈ̤ӈÓ, fiÔ˘ ÓÔ-
Ì›˙ÂÈ ÙȘ fiÙÈ ÛٛςÂÈ Ô ¯Ú˘Ûfi˜, ¢ˆ‰È¿˙ÂÈ Ô Ï›‚·ÓÔ˜ ηÈ
‚·ÏÛ·ÌÒÓÂÈ Ë Û̇ÚÓ·, Î·È fiÔ˘, ˆ˜ Â¿Ó Ë ÁÚ·ÊÈ΋
ÂÏ¿ÏÂÈ, Ê·ÓÙ¿˙ÂÙ·› ÙȘ › Ì›·Ó ÛÙÈÁÌ‹Ó fiÙÈ ·ÎÔ‡ÂÈ ÙÔ,
¢fiÍ· ÂÓ ˘„›ÛÙÔȘ £ÂÒ!
EÓ Ùˆ ̤ۈ ‰Â ÎÚ¤Ì·Ù·È Ô Ì¤Á·˜ ÔÚÂȯ¿ÏÎÈÓÔ˜ ηÈ
ÔχÎÏ·‰Ô˜ ÔÏ˘¤Ï·ÈÔ˜, Î·È ÔÏfiÁ˘Ú· Ô ÎÚÂÌ·ÛÙfi˜ ¯Ô-
Úfi˜, Ì ٷ˜ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ Î·È AÔÛÙfiψÓ, ˘Ê’
ÔÓ ÂÙÂÏÔ‡ÓÙÔ ÙÔ ¿Ï·È ÔÈ ÛÂÌÓÔ› Á¿ÌÔÈ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ-
ÎÒÓ ·Ó‰ÚÔÁ‡ÓˆÓ. K·È ÔÏfiÁ˘Ú· ·È ÌÔÚÊ·› ÙˆÓ M·ÚÙ‡-
ÚˆÓ, OÛ›ˆÓ Î·È OÌÔÏÔÁËÙÒÓ...
ૺૺૺ
...OÙ·Ó ¤Êı·Û·Ó ÂȘ ÙÔ K¿ÛÙÚÔÓ Î·È ÂÈÛ‹ÏıÔÓ ÂȘ ÙÔÓ
Ó·fiÓ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡, ÙfiÛÔÓ ı¿ÏÔ˜ ÂıÒ¢Û ÙËÓ „˘¯‹Ó
ÙˆÓ, ÒÛÙ ·Ó Î·È ‹Û·Ó ηٿÎÔÔÈ, ·Ó Î·È ÂÓ‡ÛÙ·˙fiÓ ÙÈ- H «Eν τω μ σω δε κρ μαται ο μ γας
Ó˜ ·˘ÙÒÓ, ËÛı¿ÓıËÛ·Ó ÙfiÛÔÓ ÙËÓ ¯·Ú¿Ó ÙÔ˘ Ó· ˙ÒÛÈ ορειχ λκινος και πολ κλαδος πολυ λαι-
Î·È ÙÔ˘ Ó· ¤¯ˆÛÈ Êı¿ÛÂÈ ·ÈÛ›ˆ˜ ÂȘ ÙÔ Ù¤ÚÌ· Ù˘ Ô- ος, και ολ γυρα ο κρεμαστ ς χορ ς, με
Ú›·˜ ÙˆÓ, ÂȘ ÙÔÓ Ó·fiÓ ÙÔ˘ K˘Ú›Ô˘, ÒÛÙ ÙÔ˘˜ ¤Ê˘Á ૺૺૺ τας εικ νας των Προφητ ν και των
¿Û· Ó‡ÛÙ· Î·È ¿Û· ÎfiˆÛȘ. [...] K·È ›ٷ Ô ÈÂÚ‡˜ Aποστ λων...». Eσωτερικ του ναο της
¤‚·ÏÂÓ Â˘ÏÔÁËÙfiÓ Î·È Â„¿ÏË Ë ÏÈÙ‹ Ù˘ ÌÂÁ·ÏÔÚÂ- EÊÂÍÂÓ Ô £Âfi˜ ÙËÓ ¯·ÚÌfiÛ˘ÓÔÓ Ë̤ڷÓ, Î·È ÔÈ ·ÈfiÏÔÈ Γ ννησης του Xριστο στο παλι K στρο
Ô‡˜ ÂÔÚÙ‹˜, ÌÂı’ Ô Ô Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹˜ ‹Ú¯ÈÛ ٷ˜ ·Ó·- ÂÊÈÏÔÙÈÌ‹ıËÛ·Ó Ó· Ûʿ͈ÛÈ Î·È „‹ÛˆÛÈ ‰‡Ô ÙÚ˘ÊÂÚ¿ της Σκι θου (φωτ. Kωστ ς Λι ντης).
ÁÓÒÛÂȘ, Î·È fiÛÔÈ ‹Û·Ó Ó˘ÛÙ·Ṳ̂ÓÔÈ ·ÂÎÔÈÌ‹ıËÛ·Ó ÂÚ›ÊÈ·, ÂÓÒ ÔÈ ‰‡Ô ˘ÏÔÙfiÌÔÈ Â›¯·Ó ʤÚÂÈ ·fi ÙÔ ‚Ô˘ÓfiÓ
ÛÈÁ¿ ÂȘ Ù· ÛÙ·Û›‰È¿ ÙˆÓ. (A! ¤ÌÂÏÏÔÓ ¿Ú· ÙÔ˘ ¶ÚÔÊË- ÔÏÏ¿˜ ‰ˆ‰Âο‰·˜ ÎÔÛÛ‡ÊÈ· ·Ï·ÙÈÛÌ¤Ó·Ø Î·È Ô Î·Â-
Ù¿Ó·ÎÙÔ˜ ÔÈ ıÂÛ¤ÛÈÔÈ ‡ÌÓÔÈ ·fi „·ÏÌÒÓ Ó· ηٷÓÙ‹- Ù¿Ó KˆÛÙ·ÓÙ‹˜ ·Ó‚›‚·ÛÂÓ ·fi ÙÔ ÁÔÏÂÙ›, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ
ÛˆÛÈÓ ·Ó¿ÁÓˆÛȘ Ó˘ÛÙ·ÎÙÈ΋, Î·È ˆ˜ ·Ó¿ÁÓˆÛȘ Ó· Ô˘‰¤Ó· ΛӉ˘ÓÔÓ ‰È¤ÙÚ¯ÂÓ, fiˆ˜ ‹ÙÔ Î·ıÈṲ̂ÓÔÓ, ·Ó
·Ú·Ï›ˆÓÙ·È fiψ˜ ˆ˜ ÊÔÚÙÈÎfiÓ ÙÈ Î·È ·Ú¤ÏÎÔÓ!), ‰ÂÓ ¤Ó ÓfiÙÔ˜ ·fi Ù˘ ÍËÚ¿˜ Ó· ÙÔ ·ˆı‹ÛË ÚÔ˜ ÙÔ
‚·˘Î·ÏÈ˙fiÌÂÓÔÈ ·fi ÙËÓ ¤ÚÚÈÓÔÓ Î·È ÌÔÓfiÙÔÓÔÓ ··Á- ¤Ï·ÁÔ˜, ·Ó‚›‚·Û ‰‡Ô ·ÛÎÔ‡˜ ÁÂÓÓ·›Ô˘ Ô›ÓÔ˘ Î·È ÂÓ
ÁÂÏ›·Ó ÙÔ˘ Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹. O ·Á·ıfi˜ Á¤ÚˆÓ ‹ÙÔ ÂÎ ÙÔ˘ ηϿıÈÔÓ Ì ·˘Á¿ Î·È Î·Ûη‚¿ÏÈ Ù˘ A›ÓÔ˘, Î·È ËÌ›-
·ÌÈÌ‹ÙÔ˘ ÂΛÓÔ˘ Ù‡Ô˘ ÙˆÓ „·ÏÙÒÓ, ˆÓ ÙÔ Á¤ÓÔ˜ Âͤ- ÛÂÈ·Ó ‰ˆ‰Âο‰· fiÚÓÈı·˜ Î·È ÌÈÎÚfiÓ ‚˘Ù›ÔÓ Ì ÛÎÔÌ- A˘Ù¿ Ì ÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, Ô˘ ÙÔÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó
ÏÈ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Û‹ÌÂÚÔÓ. E„·ÏÏ ηÎÒ˜ ÌÂÓ, ·ÏÏ’ ¢- ‚Ú›·. K·È ¤Ê·ÁÔÓ ¿ÓÙ˜ Î·È Ë˘ÊÚ¿ÓıËÛ·Ó, ÂÔÚÙ¿Û·- fiÏÔÈ ÔÈ ÓÂfiÙÂÚÔÈ ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔÈ ˆ˜ ÁÂÓ¿Ú¯Ë
Ï·‚Ò˜ Î·È ÌÂÙ’ ·ÈÛı‹Ì·ÙÔ˜. K·Ó¤Ó ۯ‰fiÓ ÎÒÏÔÓ ‰ÂÓ ÓÙ˜ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÌÂÙ¿ Û·Ó›·˜ ÌÂÁ·ÏÔÚ›·˜ ÙÔ˘˜, Ì·˙› Ì ÙÔÓ BÈ˙˘ËÓfi, ‚¤‚·È·. ¢ÒÛ·Ì ÈÔ ¿-
¤ÏÂÁÂÓ ÔÚıÒ˜, Ô‡Ùˆ ÌÔ˘ÛÈÎÒ˜ Ô‡Ù ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÒ˜. ¶fi- › ÙÔ˘ ÂÚ‹ÌÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ‚Ú¿¯Ô˘. TËÓ Ó‡ÎÙ· ÂÎÔÈÌ‹ıË- Óˆ ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ‰ÈËÁ‹-
Ù ÂÓ Î·È ‹ÌÈÛ˘ ÎÒÏÔÓ Ù· ‹ÓÔ˘ ÂȘ ÂÓ, fiÙ ‰‡Ô Î·È ‹ÌÈ- Û·Ó ÂÓ Ì¤Ûˆ ·ÊıfiÓˆÓ ˘ÚÒÓ, Ì ·ÚÎÂÙ¿ ‰Â Ûο- Ì·Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ Û ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜
Û˘ Ù· ‰È‹ÚÂÈ ÂȘ Ù¤ÛÛÂÚ·. AÏÏ¿ ÚÔÎÚÈو٤ڷ Ë ·Ì¿- ÛÌ·Ù· Î·È Î·fiÙ˜, fiÛ· Î·È ÔÈ ÂÎ Ù˘ ÔÏ›¯Ó˘ ·ÓË- ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı· ͢ӋÛÔ˘Ó ÛÙË ÌÓ‹ÌË ÙÔ˘˜ Ù· Á˘-
ıÂÈ· Ù˘ ‰ÔÎËÛÈÛÔÊ›·˜... Á˘ÚÈÛÙ·› ›¯·Ó ʤÚÂÈ ÌÂı’ ·˘ÙÒÓ, Î·È ÔÈ ·ÈÁÔ‚ÔÛÎÔ› ›- ÌÓ·Ûȷο ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÈ·Ø «‹¯ÔÈ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË Ô›Ë-
AÏÏ’ fiÙÂ Ô ÈÂÚ‡˜ ÂÍÂÏıÒÓ ¤„·Ï ÙÔ «¢Â‡Ù ›‰ˆÌÂÓ ¯·Ó ÂȘ ÙÔ K¿ÛÙÚÔÓ, Î·È Ô ÂÎ §‹ÌÓÔ˘ ÊÈÏfiÙÈÌÔ˜ ηڷ- ÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ Ì·˜», Ô˘ ϤÂÈ Ô ÔÈËÙ‹˜. AӷʤÚÔ˘ÌÂ
ÈÛÙÔ›, Ô‡ ÂÁÂÓÓ‹ıË Ô XÚÈÛÙfi˜», ÙfiÙ ·È ÌÔÚÊ·› ÙˆÓ ‚Ô·Ú˘ ÂÎfiÌÈÛÂÓ ·fi ÙÔ ÏÔ›ÔÓ ÙÔ˘... ÙÒÚ· ÙÔ˘˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ Î·È ÌfiÓÔ ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ¯ÚÈ-
AÁ›ˆÓ ÂÊ¿ÓËÛ·Ó ˆ˜ Ó· ÂʷȉڇÓıËÛ·Ó ÂȘ ÙÔ˘˜ ÙÔ›- ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎˆÓ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘, ÁÈ· fiÛÔ˘˜ ı·
¯Ô˘˜Ø «AÎÔÏÔ˘ı‹ÛˆÌÂÓ ÏÔÈfiÓ ¤Óı· ԉ‡ÂÈ Ô ·ÛÙ‹Ú», ‹ıÂÏ·Ó Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ
Î·È Ô Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹˜ ÂÓıÔ˘ÛÈÒÓ ¤Ï·‚ ÙËÓ ˘„ËÏ‹Ó Î·- ÂÍ·›ÛÈ· Û˘Ìʈӛ·, Ì ÙÔ˘˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡Ô-
Ï¿ÌËÓ Î·È ¤ÛÂÈÛ ÙÔÓ ÔÏ˘¤ÏÂÔÓ Ì ٷ˜ Ï·Ì¿‰·˜ fiÏ·˜ ÓÙ˜ ‹¯Ô˘˜: «H YËÚ¤ÙÚ·», «O ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ÂȘ ÙÔ ¯ˆ-
·ÓËÌ̤ӷ˜. «AÁÁÂÏÔÈ ˘ÌÓÔ‡ÛÈÓ, ·Î·Ù··‡ÛÙˆ˜ ÂΛ», Ú›ÔÓ», «O AÌÂÚÈοÓÔ˜», «H °Ï˘ÎÔÊÈÏÔ‡Û·», «XÚÈ-
Î’ ÂÛ›ÛıË Ô Ó·fi˜ fiÏÔ˜ ·fi ÙËÓ ‚ÚÔÓÙÒ‰Ë ÊˆÓ‹Ó ÙÔ˘ ÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÙÔ˘ ÙÂ̤ÏË», «ºÈÏfiÛÙÔÚÁÔÈ», «T’
··-ºÚ·ÁÎÔ‡ÏË ÌÂÙ¿ ¿ıÔ˘˜ „¿ÏÏÔÓÙÔ˜: «¢fiÍ· ÂÓ Ìԇʒ ÙÔ˘ ’Ï›», «O ¯·Ú·Ì¿‰Ô˜».
˘„›ÛÙÔȘ ϤÁÔÓÙ˜, Ùˆ Û‹ÌÂÚÔÓ ÂÓ ÛËÏ·›ˆ Ù¯ı¤ÓÙÈ»,
Î·È ÔÈ ¿ÁÁÂÏÔÈ ÔÈ ˙ˆÁÚ·ÊÈÛÙÔ›, ÔÈ ÂÚÈ΢ÎÏÔ‡ÓÙ˜ ÙÔÓ [* OÏ· Ù· ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· ·fi ÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË Â›-
¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ¿Óˆ ÂȘ ÙÔÓ ıfiÏÔÓ, ¤ÙÂÈÓ·Ó ÙÔ Ô˘˜, ·Ó·- Ó·È ·Ṳ́ӷ ·fi Ù· A·ÓÙ¿ ÙÔ˘ ÙˆÓ ÂΉfiÛÂˆÓ ¢fi-
ÁÓˆÚ›Û·ÓÙ˜ ÔÈΛÔÓ ·˘ÙÔ›˜ ÙÔÓ ‡ÌÓÔÓ... ÌÔ˜, ÂÈÌ. N. ¢. TÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏfiÔ˘ÏÔ˘.]
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 11](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-11-320.jpg)
![Xριστο γεννα
στα π λαγα
«Xριστο γεννα στις Tρεις Mπο κες»
O ¢IH°HMA Â›Ó·È ¤Ó· ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎfi ÓÈÎÔ˜, ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˜ ÎÈ ·˘Ùfi˜– ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘
›‰Ô˜ Ô˘ ÔÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ Ì·˜ ÙÔ «XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÛÙȘ TÚÂȘ MԇΘ» (1900) Ì·˜ η-
ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Ó Ì ȉȷ›ÙÂÚË ÂÈÌÔ- Ï› Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ì ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤Ó-
Ó‹ Î·È ˙‹ÏÔ Ò˜ ÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜, ÛÙÔ ÓˆÓ Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡˜, Ô˘ Ë
›ÛÌ· ÙÔ˘ ÂÌÔÚÈÎÔ‡ Û˘ÚÌÔ‡ ı·Ï·ÛÛÔÙ·Ú·¯‹ ÙÔ˘˜ ¤¯ÂÈ ·ÔÎÏ›ÛÂÈ Û’ ¤Ó·Ó fiÚÌÔ
–Ô˘ ÂÂÓ‰‡ÂÈ ÙȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙÔ˘ Ù˘ ™Î‡ÚÔ˘:
ÛÙ· ÔÏ˘Û¤Ïȉ· ·Ó·ÁÓÒÛÌ·Ù·,
TÔ ÙÚÈοٷÚÙÔÓ Ì¿ÚÎÔ ÙÔ˘ ηÂÙ¿Ó-ºÒη, Ë ™Î›·-
Ù· Ô‡Ùˆ˜ ÂÈÂ›Ó «Ì˘ıÈÛÙÔÚ‹Ì·Ù·»– Î·È Ù˘ «ÔÏÈ-
ıÔ˜, ¤Ó· ˆÚ·›ÔÓ ÛοÊÔ˜ ÙÔ˘ ·ÏËÛÌÔÓ‹ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÓ·˘-
ÙÈÛÙÈ΋˜ ÔÏÈÙÈ΋˜» Î·È ÙˆÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ ·˘Ù‹˜, Ô˘
ËÁÔ‡ Ù˘ Ó‹ÛÔ˘, ÙÔ˘ Í·ÎÔ˘Ṳ̂ÓÔ˘ ÂȘ fiÏ·˜ Ù·˜ Ó·˘-
Ù· ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ. K·ÈÚfi˜ ÏÔÈfiÓ Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹-
ÙÈο˜ Ù˘ EÏÏ¿‰Ô˜ fiÏÂȘ Ì¿ÛÙÚÔ-°ÂˆÚÁÔ‡, ÌfiÏȘ ÂÛÒ-
ÛÔ˘Ì ÙÔ ı¤Ì· Ì·˜, Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‰ËÏ·‰‹, ηÈ
ıË ÙËÓ ÂÛ¤Ú·Ó ÂΛÓËÓ, Î·Ù·Ê˘ÁfiÓ Í˘Ï¿ÚÌÂÓÔÓ –ÌÂ
ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, ÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘˜ ÙÔ˘
Ù· οو ÌfiÓÔÓ ÊϤÛÈ·, Î·È ÙÔÓ Ì¤Û· ÊÏfiÎÔÓ– ÂȘ ÙȘ
¶··‰È·Ì¿ÓÙË Î·È ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜, Ò˜ Û‹-
ÌÂÚ·.
TÚÂȘ MԇΘ, ÙÔÓ ÛˆÙ‹ÚÈÔÓ Ù˘ ™Î‡ÚÔ˘ ÏÈ̤ӷ. Afi H Aλ ξανδρος Mωραϊτ -
Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ·Ó·‚·›ÓˆÓ ÂȘ ÙÔÓ ¢Ô‡Ó·‚ÈÓ, Ì ÊÔÚÙ›ÔÓ δης (1851-1929). Σχ διο
O AϤͷӉÚÔ˜ MˆÚ·˚Ù›‰Ë˜ (1850-1929) –Ô «¿ÏÏÔ˜ ·ÔÈÎÈ·ÎÒÓ, Ô Î·ÂÙ¿Ó-ºÒη˜, ÂÙ¿ ÌËÓÒÓ Á·Ì‚Úfi˜, του Bασ λη Z ση για τις
AϤͷӉÚÔ˜», fiˆ˜ ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó, ™ÎÈ·ı›Ù˘ ÎÈ ÂfiıÂÈ, Î·È ¤Ù·ÍÂ, Ó· ÂÔÚÙ¿ÛË Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÂÓ ÙË εκδ σεις Πεχλιβαν δη.
·˘Ùfi˜ Î·È ÂÍÔÈÎÂȈ̤ÓÔ˜ Ì ÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÈ- Ó‹Ûˆ ÙÔ˘, ÌÂÙ¿ Ù˘ Ó·ڿ˜ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘. AÏÏ¿ ÊıÔÓÂ-
ÓÒÓ, ÂÍ¿‰ÂÏÊÔ˜ ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, ›Û˘ ıÂÔÛÂ- Úfi˜ Ù˘ Â˘Ù˘¯›·˜ ÙÔ˘ Ô ¿ÁÚÈÔ˜ Ì·˝ÛÙÚÔ˜, ÌÂÙ¿ Ï·›Ï·-
‚‹˜, Ô˘ ηÏÔÁ¤Ú„ ̿ÏÈÛÙ· Ì ÙÔ fiÓÔÌ· AÓ‰Úfi- Ô˜ Î·È ¯ÈÔÓÔÛÙÚÔ‚›ÏˆÓ ÂÍ·Êı›˜, ÙÔÓ ËÓ¿ÁηÛ ӷ
ÎÏÂÈÛı‹ ̤۷ ÂȘ ÙȘ TÚÂȘ MԇΘ, fiÔ˘ ‚Ú¿‰˘-‚Ú¿-
‰˘ ·Á΢ÚÔ‚fiÏËÛÂÓ Ë ™ÎÈ¿ıÔ˜ Û·Ó ¤Ó·˜ ·ÂÙfi˜ Ì ̷-
‰Ë̤ӷ Ù· ÙÂÚ¿ ÙÔ˘ [...] K·È ·ÊÔ‡ ϤÔÓ ÂÓ‡ÎÙˆÛ ηÈ
·ËÏ›ÛıË Ó· ÂͤÏıË ·fi ÙȘ TÚÂȘ MԇΘ, ‹Ú¯ÈÛÂ
ÙÔ ÎÔÓÈ¿Î, οو ¿ÓÙÔÙ ÎÏÂÈṲ̂ÓÔ˜, ÔÏÔÌfiÓ·¯Ô˜, ÂÍÂ-
ÚÂı›˙ˆÓ ¤ÙÈ Ì¿ÏÏÔÓ ÙÔÓ ı˘ÌfiÓ ÙÔ˘, Ì ÙÔ ‰ÚÈ̇ ÔÙfiÓ.
EΛ ‰Â fiÔ˘ ‹ÙÔ, Ô‡Ù ‹ÎÔ˘Â Ù· XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη
¿ÛÌ·Ù· ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ, Ô›ÙÈÓ˜ Û˘ÛÙ›ϷÓÙ˜ Ù· ÈÛÙ›· ηÈ
ÂÚÈÌ·˙‡۷ÓÙ˜ Ù· ηÏ҉ȷ, Î·È Ù· ¿ÏÏ· Ù· ηٷÚÚ·-
Έı¤ÓÙ· ·Ó›·, Î·È ·Ûʷϛ۷ÓÙ˜ Ì ‰‡Ô ·Á·ڷ˜ ÙÔ
ÛοÊÔ˜, ηًÏıÔÓ ÂȘ ÙËÓ ÚˆÚ·›·Ó ·›ıÔ˘Û¿Ó ÙˆÓ, ÂÓ
¯·Ú¿ ¿ÁÔÓÙ˜ ÙËÓ Ó‡ÎÙ· ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ·ÏÏ¿ ÌÂ
Ù· ÈÌ¿ÙÈ· Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ¿ÓÙÔÙÂ, ÚÔṲ̂ÓÔÓÙ˜ Ó¤-
·Ó ‰È·Ù·Á‹Ó ›Ûˆ˜ ÙÔ˘ ˆÚÁÈṲ̂ÓÔ˘ ÏÔÈ¿Ú¯Ô˘ ÙˆÓ.
— E, ‚Ú ·È‰È¿, ÙÈ Ó· Á¤ÓË! ›ÂÓ Ô Ó·‡ÎÏËÚÔ˜ Ô
°È¿ÓÓ˘ Ô M‡ÚÚÔ˜... –XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È ‚Ú ·È‰È¿!
™˘ÓÙÚÔÊÈ¿ Ì ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·Ó!...
EÓÒ ÏÔÈfiÓ ÔÈ Ó·˘ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ™Î›·ıÔ˜ ›ÓÔ˘Ó ·fi
Õ «...το ε χε π ρει ÌÈ· ÌÔ˘Î¿Ï· ˙·Ì¿Èη Ô˘ ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ÏÔ›·Ú-
απ φασιν πλ ον ¯Ô˜ fiÙ·Ó ÙÔ˘ ¤Ú·ÛÂ Ô ı˘Ìfi˜ –«Ó· ¿Ó οو Ù·
τι... θα ε ρταζε Ê·ÚÌ¿ÎÈ·»– Î·È ÛÈÁÔÙÚ·ÁÔ˘‰¿Ó ÓËÛÈÒÙÈη ÙÚ·ÁÔ‡-
τα Xριστο γεννα ‰È· Î·È Ô M¤ÏÙÔ˜ Ô MÂÛ·Îfi˜ ÙÔ‡˜ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ì ÙÔ
συντροφι με την ÂÙ¿¯ÔÚ‰Ô ÙÛÈ‚Ô‡ÚÈ ÙÔ˘, ηٷϤÂÈ Ó· Ê˘Ï·¯Ù›
θ λασσαν». Xαρα- ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ fiÚÌÔ Ô Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˘ ÙÔ˘˜ Ô K·ÂÙ¿Ó-
κτικ του E. Σπυ- º·Ê¿Ó·˜:
ρ δωνος απ την ...O ηÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, ·Ó‹Ú Û˘ÓÔÌ‹ÏÈÎÔ˜ Ì ÙÔÓ
εικονογρ φηση M¤ÏÙÔÓ ÙÔÓ MÈÛ·ÎfiÓ, fiÙ·Ó ‹ÙÔ ÌÈÎÚfi˜, Ì·ıËÙ‹˜ ÙÔ˘
της συλλογ ς διη- ™¯ÔÏ·Ú¯Â›Ô˘, ›¯Â ÁÏ˘Î˘Ù¿ÙËÓ ÊˆÓ‹Ó, Î·È ‹ÙÔ Ô Î·Ï‡-
γημ των «Λ για ÙÂÚÔ˜ ηÓÔӿگ˘ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›Ô˘, ηı·Ú¿ ·Ó·ÁÈÓÒÛΈÓ
της πλ ρης». ÙÔ „·ÏÙ‹ÚÈÔÓ, ÌÂψ‰ÈÎÒ˜ ηÓÔÓ·Ú¯ÒÓ, Î·È ÌÂψ‰ÈÎÒ˜
Eστ α, Aθ να χ. χ. ··ÁÁ¤ÏÏˆÓ ÙÔÓ AfiÛÙÔÏÔÓ. MfiÓÔÓ ÌÈÎÚfiÓ ÂÏ¿Ùو̷
12 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-12-320.jpg)
![Õ «Tο μπ ρκο
του καπετ ν Φω-
κ ... μ λις εσ -
θη την εσπ ραν
εκε νην, καταφυ-
γ ν ξυλ ρμε-
νον... εις τις
Tρεις Mπο κες,
τον σωτ ριον της
Σκ ρου λιμ -
να...». Eλαιογρα-
φ α του Iω ννη
Πο λακα.
›¯Â Ê˘ÛÈÎfiÓ. EÙÚ·‡ÏÈ˙ÂÓ ÔÏ›ÁÔÓ ÂȘ ÙËÓ ÁÏÒÛÛ·ÓØ ‰È’ fi Ṳ̂Ó˜ fiϘ ·fi ÙË ÓÔÛÙ·ÏÁ›· ÙÔ˘˜.
Î·È ·Â‰fiıË ÂȘ ·˘ÙfiÓ ÛΈÙÈÎÒ˜ ÙÔ ·ÚˆÓ‡ÌÈÔÓ º·- ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ô Î·ÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, «Ô ÔÏ˘·ı‹˜», M ÙÔ˘˜ ı·Ï·ÛÛÔ‰·Ú-
Ê¿Ó·˜, fiÂÚ Î·È ·˘Ùfi˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÓ ÙÔ ·ÓÂÁÓÒÚÈÛÂÓ ˆ˜
ÂÒÓ˘ÌfiÓ ÙÔ˘ ϤÔÓ.
¤„·Ï «...Ì ÁÏ˘Î‡ÙËÙ· ¤ÎÙ·ÎÙÔÓ, ÙÔ ÂÚÈ·ı¤˜ ÙÔ˘
¢·Ì·ÛÎËÓÔ‡ ¿ÛÌ·, ÎÂϿˉËÌ· Ì¿ÏÏÔÓ ÚÔ˜ ÙËÓ £ÂÔ-
̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ AϤͷӉÚÔ˘
¶·ÚÂÛ΢¿˙ÂÙÔ ‰Â Ó· Á›ÓÂÈ ÈÂÚ‡˜Ø Î·È ı· ‹ÙÔ Û‹ÌÂ- ÙfiÎÔÓ, fiÔ˘ ÂÎÂϿˉËÛÂÓ Ë ÁÏ˘Î‡ÊıÔÁÁÔ˜ ÂΛÓË ·Ë- MˆÚ·˚Ù›‰Ë Î·È ÙÔ˘
ÚÔÓ Ô Î·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÂÊË̤ÚÈÔ˜ Ù˘ Ó‹ÛÔ˘, ·ÏÏ’ ÂÙÂÎÓÔ- ‰ÒÓ, fi¯È Ì ÙÔ ÛÙfiÌ· ·ÏÏ¿ Ì ÙËÓ Î·Ú‰›·Ó. [...]
Ô›ËÛÂÓ Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔÓ Ì‹Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ Á¿- H ʈӋ ÙÔ˘ „¿ÏÙÔ˘ ÌÂÏȯÚÒ˜ ËÎÔ‡ÂÙÔ Ì¤Û· ÂȘ AÓ‰Ú¤· K·Úη‚›ÙÛ·
ÌÔÓ ÙˆÓØ Î·È Ô‡Ùˆ˜ ·ÓÙ› ·¿˜, ¤ÁÈÓ ÌÈÎÚÔÏÔ›·Ú¯Ô˜, ÂΛÓËÓ ÙËÓ ÊÔ‚ÂÚ¿Ó ·ÚÌÔÓ›·Ó Ù˘ ¯ÂÈÌÂÚÈÓ‹˜ Ï·›Ï·-
·ÎÙÔÏÔÒÓ Ì ̛·Ó ÌÈÎÚ¿Ó ‚Ú·ÙÛ¤Ú·Ó. Ô˜, ‹ÙȘ Û˘Ú›˙Ô˘Û·, ÎÏ·ÁÁ¿˙Ô˘Û·, ¯ÚÂÌÂÙ›˙Ô˘Û· ¿-
AÏÏ’ ‹ÙÔ ¤ÎÙÔÙ ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈÎfi˜ ¿ÓÙÔÙÂ, ··Ú·Ì‡ıË- Óˆ, ‰È¿ ̤ÛÔ˘ ÙˆÓ ÔÏ˘ÏfiÎˆÓ ÂÍ·ÚÙÈÛÌÒÓ ÙÔ˘ Ì¿Ú-
ÙÔ˜ ‰È¿ ÙËÓ ·Ù˘¯›·Ó ÙÔ˘ ÂΛÓËÓ, Î·È ›Ó· ‰Â ·ÔʇÁË ÎÔ˘, ÂÈÛ¤‰˘Â οو ÂȘ ÙÔ ÚˆÚ·›ÔÓ, ‰È¿ ÙÔ˘ ·ÓÔÈÎÙÔ‡
Ù·˜ ÂÈÏ‹ÍÂȘ Ù˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘, ‹ÙȘ ‹ÙÔ ··ÚËÁfiÚË- ÊÂÁÁ›ÙÔ˘, ÏÂÈ·ÈÓÔ̤ÓË, ̷Ϸ΋, ÂÎÓ¤Ô˘Û· ÂȘ ÙÔ˘˜
ÙÔ˜ ‰ÈfiÙÈ ¤¯·Û ÙËÓ Î·Ï‹Ó Ù‡¯ËÓ Ó· ÙËÓ Ï¤ÁÔ˘Ó ··- ÁÏ˘Î˘ÌfiÏÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘ „¿ÏÙÔ˘ ÊıfiÁÁÔ˘˜, ˆ˜ Ó·
‰È¿Ó, fiÂÚ Ôχ ÂfiıÂÈ, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÙ·Í›‰Â˘ÂÓ, Û·Ó›ˆ˜ ÂÛ¤‚ÔÓÙÔ Î·È Ù· ÛÙÔȯ›· Ù· ¿ÁÚÈ· ÙÔÓ ÛÂÙfiÓ Ù˘ £Â-
ηٷϤˆÓ ÂȘ ÙÔ ¯ˆÚ›ÔÓ ÙÔ˘. I‰›ˆ˜ ‰’ ·Â‰‹ÌÂÈ Î·Ù¿ ÔÌ‹ÙÔÚÔ˜ ‡ÌÓÔÓ, Î·È ¤Î˘ÙÔÓ ‹ÌÂÚ·, ÁÔÓ·Ù›˙ÔÓÙ· ÂÓÒ-
Ù·˜ Ë̤ڷ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÔÚÙÒÓ, ÌË ·ÓÙ¤¯ˆÓ Ó· ‚Ï¤Ë ÈfiÓ Ù˘:
¯Ú˘ÛÔÊÔÚÂ̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›Ô˘ ÙÔ˘ Î·È Ó· — K·Ï‹ ·ÙÚ›‰·, ·È‰È¿, Ù· ºÒÙ·!
·ÎÔ‡Ë Ù˘ Ï˘Ë̤Ó˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÂϤÁ¯Ô˘˜ Î·È EÎÚ·‡Á·Û ÙfiÙ ¤Í·ÏÏÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÂÓıÔ˘ÛÈ·ÛÌfiÓ ÙÔ˘
ÂÈÏ‹ÍÂȘ. Ô °È¿ÓÓ˘ Ô M‡ÚÚÔ˜ οÌÓˆÓ ÙÔÓ ÛÙ·˘ÚfiÓ ÙÔ˘, ÔÓ ÂÌÈ-
O‡Ùˆ Î·È ÙÒÚ· Ô Î·ÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜ ÂÙ·Í›‰Â˘Â, ÊÔÚ- Ì‹ıËÛ·Ó Î·È ÔÈ ÏÔÈÔ› Î’ ÂοÏÂÛÂÓ fiÏÔ˘˜ Ó· ·Ú·Î·-
ÙÒÛ·˜ ÏÂÌfiÓÈ· ÂÍ AÓ‰ÚÔ˘ ‰È¿ £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎËÓ. K·È η- ı‹ÛˆÛÈÓ ÂȘ ÙÔ ÂˆıÈÓfiÓ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÚfiÁ¢-
Ù·ÏËÊı›˜ ˘fi Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ηٷÈÁ›‰Ô˜ Î·Ù¤Ê˘Á ̷, Ï·‚ÒÓ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ ÚˆÙÔηı‰ڛ·Ó Ì ¤ÎÙ·ÎÙÔÓ
Î·È ·˘Ùfi˜ Ì ÙËÓ ‚Ú·ÙÛ¤Ú·Ó ÙÔ˘ ÂȘ ÙȘ TÚÂȘ MÔ‡- Ï¿Ì„ÈÓ ¯·Ú¿˜ ÂȘ ÙÔ ÔÏÈfiÓ ÙÔ˘ ÚfiÛˆÔÓ, ·ÊÔ‡
Θ... ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·¤ÛÙÂÈÏ ‰‡Ô ÌÂÚ›‰·˜ ÂȘ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘-
O ηÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, ÏÔÈfiÓ, ‹ÚıÂ Î·È ÚÔÛÙ¤- Ù·‰¤ÏÊÔ˘˜ ȉÈÔÎًٷ˜ ÙÔ˘ ÛοÊÔ˘˜.
ıËΠÛÙË Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ÙˆÓ Ó·˘ÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ ™Î›·ıÔ˜, H Ï·›Ï·„ Ë ¯ÈÔÓ›˙Ô˘Û·, ÙfiÛÔÓ Â›¯Â ÛÊÔ‰Ú˘Óı‹,
Ô˘ ›Ó·ÓÂ, Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó ÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ·fi Ù· ·È- ÒÛÙ Ԣ‰Â›˜ Êfi‚Ô˜ ˘‹Ú¯Â Ó· Ù·Ú¿ÍË Ï¤ÔÓ ÙËÓ Ê·È-
‰Èο ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ ÓËÛ› ÙÔ˘˜: «K·È ‹ÎÔ˘Â˜ ÂΛ ο- ‰Ú¿Ó ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ ÙÚ¿Â˙·Ó Ó¤· ¿ÏÈÓ ¤Í·„Ș ÙÔ˘ ÏÔÈ-
Ùˆ: N· ȉ‹˜ ÌÈ· ¯ÚÔÓÈ¿ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Î·È Ó· ȉ‹˜ ¿Ú¯Ô˘ ÙˆÓ, fiÛÙȘ ÙÔ Â›¯Â ¿ÚÂÈ ·fiÊ·ÛÈÓ Ï¤ÔÓ, fiÙÈ
¿ÏÏË ¯ÚÔÓÈ¿, Î·È Ó· ȉ‹˜ ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹Ó...». AÙ¤ÏÂȈ- ÛÙȘ TÚÂȘ MԇΘ ı· ÂÒÚÙ·˙ ٷ XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Û˘-
Ù˜ ‰ÈËÁ‹ÛÂȘ ʷȉڤ˜ ‹ ΈÌÈÎÔÙÚ·ÁÈΤ˜, ‰È·ÔÙÈ- ÓÙÚÔÊÈ¿ Ì ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·Ó.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 13](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-13-320.jpg)
![«Θε ον ραμα»
Δ√ ÿ¢π√ ÌÔÙ›‚Ô ÂÚ›Ô˘, ·ÏÏ¿ Ì «¢Â ϤÙÂ, Ú ·È‰È¿, Ù›ÔÙ· Ó· ˙ÂÛÙ·ıÔ‡ÌÂ;» ÚˆÙ¿ÂÈ
ÙÔÓ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÙÚfiÔ ‚¤‚·È·, ¯ˆÚ›˜ ¤Ó·˜ Ó·˘ÙÈÎfi˜. ¶ÚÔÊ·ÓÒ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ ÙÔ ÎÔÚÌ›
ÙȘ ÂÚ›ÏÔΘ ·ÚÂ΂¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ Ô˘ ÎÚ˘ÒÓÂÈ, ·ÏÏ¿ Î·È Ë Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘˜:
MˆÚ·˚Ù›‰Ë, Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓÔ ÙÔ [...]
‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ AÓÙÚ¤· K·Úη‚›ÙÛ· — TÈ Ó· ÂÈÔ‡ÌÂ; ÚÒÙËÛ ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈο Ô KÒÛÙ·˜ Ô
«£Â›ÔÓ fiÚ·Ì·». AÍÈÒÙ˘. N˘¯ÙÈ¿ Û·Ó ÙËÓ ·Ô„ÈÓ‹ ‰Â ı¤ÏÂÈ ·Ú·Ì‡ıÈ·!
O AÓ‰Ú¤·˜ K·Úη‚›ÙÛ·˜ (1863-1922) Â›Ó·È Ô Â- E‰Ò ÛÙÔÓ ¿ÁÚÈÔ ÎfiÚÊÔ Ô˘ ›̷ÛÙ ÎÏÂÈṲ̂ÓÔÈ, ÙÚÈÁ˘-
˙ÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ô˘ ·ÊȤڈÛ ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË Û˘ÏÏÔÁ‹ ÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ÙÔ ÌÔ‡ÁÎÚÈÛÌ· Ù˘ M·‡Ú˘ £¿Ï·ÛÛ·˜,
‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÛÙË ‰‡ÛÎÔÏË ˙ˆ‹, ÛÙÔ˘˜ ηËÌÔ‡˜ Î·È Û·‚·ÓˆÌ¤ÓÔÈ ·fi ÙÔÓ Ô˘Ô˘Ï¤ÓÈÔ ı˘Ìfi Ù’ Ô˘Ú·ÓÔ‡,
ÙȘ Ï·¯Ù¿Ú˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË Ì˘ıÔÏÔÁ›· ÙˆÓ Ó·˘ÙÈÎÒÓ ·˜ ԇ̠οÙÈ ıÂ˚Îfi Î·È ·Ú‹ÁÔÚÔ. ™Ù· ·ÏÈ¿ Ù· ¯Úfi-
Ì·˜. TÔ˘˜ ÁÓÒÚÈÛ fiÙ·Ó ÂÚÁ¿ÛÙËΠÁÈ· ÌÂÚÈο ¯Úfi- ÓÈ· ÔÈ Á¤ÚÔÓÙ¤˜ Ì·˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË Ô˘ ¤¯Ô˘-
ÓÈ· ˆ˜ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈÎfi˜ ÁÈ·ÙÚfi˜ Û ӷ˘ÙÈÏȷ΋ ÂÙ·È- Ì ÂÌ›˜ ÙÒÚ·. ¶ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙȘ ¿ÁȘ ̤Ú˜ οو ·fi ÙË
Ú›·, ÚÔÙÔ‡ Ó· ÌÔÓÈÌÔÔÈËı› ÛÙÔÓ ÛÙÚ·Ùfi. ÛÙ¤ÁË ÙÔ˘˜, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ÊˆÙÈ¿, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË Ê·Ì›ÏÈ·
H Û˘ÏÏÔÁ‹ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ §fiÁÈ· Ù˘ ÏÒÚ˘ ÙÔ˘˜. Oˆ˜ Ô ·ÌÂÏÔÊ˘ÙÂ˘Ù‹˜ Ù’ ·Ì¤ÏÈ ÙÔ˘, ÙÚ˘ÁÔ‡-
(1900) οÔÙ ‰È·‚¿ÛÙËÎÂ Î·È ·Á·‹ıËΠÔχ, ·Ï- Û·ÓÂ Î·È Î›ÓÔÈ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È ¯·›ÚÔ- H Aνδρ ας Kαρκαβ τσας
Ï¿ Î·È Î·Ù·ÎÚ›ıËΠÁÈ· ÙÔ ÛÙ˘ÏÈ˙·ÚÈṲ̂ÓÔ ‡ÊÔ˜ ÓÙ·Ó ÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· Ù· ηϿ Ù˘ ¿ÊÔ‚·. HÍÂÚ·Ó ÙË ÁÈÔÚÙ‹ (1863-1922). Xαρακτικ
Ô˘ ¤ÊÂÚÓ ÛÙË ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ì·˜. X·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈΤ˜ Î·È ÙËÓ Î·Ì·ÙÂÚ‹ ÙÔ˘˜. E›¯·Ó ηÈÚfi ÁÈ· ÙË ¯·Ú¿ Î·È του E. Σπυρ δωνος, απ
Â›Ó·È ÔÈ ·ÓÙÈÙÈı¤ÌÂÓ˜ ÎÚ›ÛÂȘ Ô˘ ·Ú·ı¤ÙÂÈ Ô ¶·- ÁÈ· ÙË ıÏ›„Ë ÙÔ˘˜. EÌ›˜ Ù›ÔÙ’ ·’ ·˘Ù¿! XÂÈÌÒÓ· – την εικονογρ φηση της
Ï·Ì¿˜ Û’ ¤Ó· ÎÚÈÙÈÎfi ÙÔ˘ ΛÌÂÓÔ: «T›ÔÙ ÙÔ˘ Û·- ηÏÔη›ÚÈ Ù’ ÔÚÁÒÓÔ˘Ì ÙÔ Î‡Ì·. [...] A¯ ÙÔ Û›ÙÈ ÌÔ˘! συλλογ ς διηγημ των
ÏÔÓÈÔ‡ Î·È Ù›ÔÙ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ηıÒ˜ ÙÔÓ ÂÓÓÔ› AÚ¯ÈÛ· ÙÔ ·Ú¿ÔÓÔ Î·È ÎÔÓÙ‡ˆ Ó· ‰·ÎÚ‡Ûˆ Û·Ó «Λ για της πλ ρης».
ÌÈ· Á˘Ó·›Î· Ô˘ ‰È·‚¿˙ÂÈ... ¢˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂ÓÔ ÎÚ¿˙Ô˘Ó ¿Ú·ÁÔ ·È‰›. M· ‰Â ÊÙ·›ˆ Áˆ. ºÙ·›ÂÈ ·˘Ù‹ Ë Ó‡¯Ù·. Eστ α, Aθ να χ.χ.
ÙÔÓ Û˘ÁÁڷʤ· Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÛÙȘ Á˘Ó·›Î˜ ÔıË- [...] M’ ¤ÊÂÚ ÛÙ· ·È‰È¿ÙÈη ¯ÚfiÓÈ· ÌÔ˘, ÚÈÓ ·Ê‹Ûˆ
Ùfi˜ (!)... OÏÔÈ ÙÔ˘ ÔÈ ‹ÚˆÂ˜, ¿ÓÙÚ˜ Î·È Á˘Ó·›Î˜, ÙË ÛÙÂÚÈ¿ Î·È Ù·Íȉ¤„ˆ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·...
Ó·‡Ù˜ Î·È Ó·˘ÙfiÔ˘Ï·... ‰ÈËÁÔ‡ÓÙ·È Î·È ÌÈÏÔ‡Ó Û· ™˘Ó¯›˙ÂÈ Ó· ‰ÈËÁÂ›Ù·È Ô Ó·˘ÙÈÎfi˜ ˆ˜ ¤Ó· ‚Ú¿‰˘
ÏÔÁÔÙ¯ӛÙ˜ ÚÒÙ˘...». K·È ·fi ÙÔ ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜: Ô˘ ‹Ù·Ó fiÏÔÈ Ì·˙Â̤ÓÔÈ ÛÙÔ ·Ú·ÁÒÓÈ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡
«KÈ ·Ó Â›Ó·È Ô „˘¯ÔÏfiÁÔ˜ ·‰‡Ó·ÙÔ˜, Â›Ó·È Ï·ÌÚÔ- ÙÔ˘˜, Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ·ÏÈfi˜ Ó·˘ÙÈÎfi˜ ÎÈ ÂΛÓÔ˜,
‰‡Ó·ÌÔ˜ Ô ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜... A˘Ùfi˜ Ô˘ ¤ÁÚ·„ ٷ §fiÁÈ· ÚÒÙËÛ ÙÔÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ ·‰ÂÚÊfi ÙÔ˘:
Ù˘ ÏÒÚ˘ Â›Ó·È ¤Ó·˜ ÔÈËÙ‹˜ ı·Ï·ÛÛÔÁÚ¿ÊÔ˜, [...]
Ô˘ Ì·˜ ¤ÊÂÚ οÙÈ Ó¤Ô Î·È ÚˆÙfiÊ·ÓÙÔ Î·È ÛÙÔ Â›- — ¢Â ÌÔ˘ Ϙ, › ÛÙÔÓ ·‰ÂÚÊfi ÌÔ˘ ÙÔ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ, Îڷ̤ÓËØ Ì· ›¯Â ηÙÈÙ› ÙfiÛÔ Ï·ÌÚfi ÛÙË Ì·ÙÈ¿, Ô˘
‰Ô˜ ÙÔ‡ÙÔ...». ÙÈ fiÚ·Ì· ›‰Â Ë ¶·Ó·Á›· ÙË Ó‡¯Ù· Ô˘ Á¤ÓÓËÛ ÙÔÓ K‡- ¤ÏÂÁ˜ ı’ ·Ó·ÛÙ‹ÛË Î·È ÙËÓ ¤ÙÚ·. K¿Ùˆ ·fi Á·Ï¿˙ÈÔ
M ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ¯ˆÚ›˜ Ù· §fiÁÈ· Ù˘ ÏÒÚ˘ ı· ¤ÌÂ- ÚÈÔ ËÌÒÓ IËÛÔ‡ XÚÈÛÙfi; ÊfiÚÂÌ· Î·È ÙÔ ÎfiÎÎÈÓÔ ÛÙËıÔ¿ÓÈ, ÙÔ ÎÔÚÌ› Ê¿ÓÙ·˙Â
Ó ÛÙË ÌÔ˘ÓÙ‹ ˙ÒÓË ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ·fi ÙË ˙ˆ‹ KfiÎηÏÔ ÂΛÓÔ˜. PˆÙ¿ÂÈ Â̤ӷ, ÙÔ ›‰ÈÔ. Ï˘ÁÂÚfi, ¿ÍÈÔ ÁÈ· Ó· ıÚÔÓÈ¿ÛË ÌÈ· ¿Ó·ÁÓË „˘¯‹. K·È
ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡ Ï·Ô‡ Ì·˜ Î·È Ë ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ì·˜ ı· — A, ‰ÂÓ ÙÔ Í¤ÚÂÙÂ! ÚfiÛıÂÛ Ì ‹ÚÂÌË ÊˆÓ‹. M· οو ·fi ÙÔÓ ¿ÛÚÔ Ù˘ ÎÂÊ·ÏÔ‰¤ÙË Ù· Ì˘Á‰·ÏˆÙ¿
‹Ù·Ó ÏÂÈ„‹. ‰ÂÓ ÊÙ·›Ù ÛÂÈ˜Ø ÊÙ·›ˆ Áˆ Ô˘ ‰ÂÓ Û·˜ ÙÔ ¤Ì·ı’ ·ÎfiÌË. Ì¿ÙÈ·, Ù· ÊÚ‡‰È· Ù· ÛÌȯٿ, ÙÔ ÏÂÊ·ÓÙ¤ÓÈÔ Ì¤ÙˆÔ, Ï·-
™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ·, ÏÔÈfiÓ, «£Â›ÔÓ fiÚ·Ì·» Ù˘ Û˘ÏÏÔ- EÁÈÓ ¤Ú· ÛÙËÓ AÓ·ÙÔÏ‹, ÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔÓ ·Ú¿‰ÔÍÔ. ÌÚfiÙÂÚÔ ÎÈ ·fi Ù· ¯Ú˘Û¿ ÛÙÔÏ›‰È· ÙÔ˘, Ê·Ó¤ÚˆÓ·Ó
Á‹˜ ·˘Ù‹˜ ¤Ó· ÙÛÔ‡ÚÌÔ Ó·˘ÙÈÎÔ› Ù·ÍÈ‰Â‡Ô˘Ó ÌÂÛÔ- ¶ÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ ‰Â Û·˜ Ϥˆ. ºÙ¿ÓÂÈ Ó· ÌÂÙÚ‹ÛÂÙ ÙÔ ÊÂÙÂÈ- ÙËÓ ·ÈÛı·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ Ô˘ ı· Û·ÚÎÒÛË ÙËÓ ·Á¿Ë ηÈ
¯Â›ÌˆÓ· Ì ÙÔ Î·Ú¿‚È ÙÔ˘˜ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ M·‡- Ófi Î·È ÙÔ ‚Ú›ÛÎÂÙ ·Ì¤Ûˆ˜. EΛÓË ÙË Ó‡¯Ù· ÌÈ· Á˘- ÙËÓ K·ÏˆÛ‡ÓË.
Ú˘ £¿Ï·ÛÛ·˜ ÎÈ ¤¯Ô˘Ó ·ÔÎÏÂÈÛÙ› ·fi ÙËÓ Î·ÎÔ- Ó·›Î·, Û˘ÓÙÚÔÊÈ·Ṳ̂ÓË ·fi ÙÔÓ Ù¤¯ÙÔÓ· ÙÔÓ ¿ÓÙÚ· °¤ÓÓËÛ ÙÔ ·È‰›, ÙÔ ‚‡˙·ÍÂ, ÙÔ Ù‡ÏÈÍ ÛÙÔ Û¿ÏÈ Ù˘
ηÈÚ›· Û’ ¤Ó·Ó «ÎfiÚÊÔ». E›Ó·È ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ˘- Ù˘, ÛÙ¿ıËΠÌÈÛÔÛÙÚ·Ù›˜ Û ÌÈ· ÛËÏÈ¿ Î·È Á¤ÓÓËÛÂ Î·È Ù’ ·›ıˆÛ ÛÙË Ê¿ÙÓË ¿Óˆ ÛÙ’ ¿¯˘Ú· Ó· ÎÔÈÌËı‹.
Á¤ÓÓˆÓ ÎÈ ¤¯Ô˘Ó Ì·˙¢Ù› Á‡Úˆ ÛÙË ıÂÚÌ¿ÛÙÚ·. ¤Ó· ·È‰›. ºÙˆ¯¿ ‹Ù·Ó Ù· ÚÔ‡¯· Ù˘, Ë fi„Ë Ù˘ È- ™Â Ï›ÁÔ Ô ·Ó·Û·ÛÌfi˜ ¤‚Á·ÈÓ ·fi ÙÔ ÛÙËı¿ÎÈ ÙÔ˘ ‹Û˘-
¯Ô˜, Û·Ó ·Ó·Û·ÛÌfi˜ ‚·ÏÛ·Ìfi‰ÂÓÙÚÔ˘. °‡Úˆ ÙÔ ÛÎÔÙ¿-
‰È ·ÏˆÓfiÙ·Ó ›ÛÛ·. K¿Ùˆ ÛÙÔ ¯ÒÌ· Ï·ÁÈ·Ṳ̂ӷ Ù·
˙ˆÓÙ·Ó¿, ‚fi‰È· Î·È Úfi‚·Ù· Î·È ¿ÏÔÁ· Ì·˙›, ¤ÓȈı·Ó
οÔÈ· ÊÚ›ÎË Ó· ¯·ÌÔÂÙ¿ ¿Óˆ ÙÔ˘˜, Û‡ÁÎÚ˘Ô Ó· Ù·
ÂÚÈÁÏ›ÊË Î·È ¤ÌÂÓ·Ó ¿ÁÚ˘Ó·. M· Ô‡Ù ‚¤Ï·ÛÌ·, Ô‡-
Ù ¯ÏÈÌ›ÓÙÚÈÛÌ·, Ô‡Ù ‚Ô‡ÁÂÌ· ˯ÔÏÔÁÔ‡ÛÂ. H Ê¿ÎÓ·
¤ÙÚÈ˙ οÔÙÂØ ·ÏÏ¿ Î·È Î›ÓË ¤ÌÂÓ ÍÂÚÔÌ·ÛÛË̤ÓË
ÛÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘˜. A¿Óˆ Ë ÛËÏÈ¿ Ì ÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi Ù˘
ÓÂÚÔÛÙ¿Ï·¯ÙÔ, Ì ٷ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ·˘Ï·ÎˆÌ¤Ó· ·fi ÙȘ
ÓÂÚÔÛ˘Ṳ́˜, Ú¿ÛÈÓ· ·fi Ù· ÔÏ˘ÙÚ›¯È·, ÛÎÈṲ̂ӷ
·fi Ù· Ó‡¯È· ÙÔ˘ fiÚÓÈÔ˘, Ùڇȷ ·fi ÙÔ˘ ÛÊ·Ï·ÁÁÈÔ‡
ÙÔ ÎÂÓÙÚ›, ÎÏÂÈṲ̂ӷ Ì ÙÔÓ ÏÔÎfi Ù˘ ·Ú¿¯Ó˘, ÍÂıÂ-
ÌÂÏȈ̤ӷ ·fi ÙÔÓ ÔÓÙÈÎfi, „‹ÏˆÓ ‚Ô˘‚‹ ÎÈ ·Ù¿Ú·-
¯Ë. K·È οو ·fi ÙË ¯·ÌËÏ‹ ÂÌ·Ù‹, ÙÔ Êˆ˜ ·ÛÙÚÔ-
ÛÙfiÏÈÛÙ˘ Ó‡¯Ù·˜ ¯˘ÓfiÙ·Ó ÛÙȘ Ï·ÁȤ˜ Î·È Ù· Ï·ÎÎÒ-
Ì·Ù·. OÈ ÎÔ˘ÚÌ¿‰Â˜ ÂΛ „‹ÏˆÓ·Ó Ï·Ì¿‰Â˜, Ì ٷ η-
Ì·ÚˆÙ¿ ÎψÓÈ¿ ηÚÔÊÔÚو̤ӷ. EΛ Ù’ ·Ì¤ÏÈ· ¤‰ÂÈ-
¯Ó·Ó ÎÏ·‰È¿ ¤ÙÔÈÌ· Ó’ ·ÓÔ›ÍÔ˘Ó Ì¿ÙÈ· ¯ÏˆÚÔÚ¿ÛÈÓ·
ÛÙÔ ÚÒÙÔ Ê‡ÛËÌ· Ù˘ ¿ÓÔÈ͢. EΛ ·ÛÚ·ÚÁ˘Ú·ÓıÈ-
Ṳ̂Ó˜ ÔÈ ÂÏȤ˜ Ï·Á¿ÚÈ˙·Ó ·fi ÙÒÚ· ÙÔ ¯˘Ìfi Ô˘ ı·
η‹ ı˘Û›· ÛÙÔ ÓÂÔÁ¤ÓÓËÙÔ. EΛ Î·È Ù· Û›ÙÈ· Ù˘ BË-
ıÏÂ¤Ì ÌÈÎÚ¿, ÙÂÙÚ¿ÁˆÓ·, Ì ÙÔ ‰ÒÌ· ¿Óˆ Î·È ÙËÓ fiÚ-
Ù· ÛÙÔ Ï¿ÁÈ, ¤Ï·Ì·Ó ÛÙÔÓ ·Û‚¤ÛÙË, Ϙ Î·È ÛÙÔÏ›-
ÛıËÎ·Ó Ó· ηψÛÔÚ›ÛÔ˘Ó EΛÓÔÓ Ô˘ ı· ÙÔ˘˜ ¯·Ú›ÛË
ÙË ‰fiÍ·. B·ıÈ¿ Ô IÔÚ‰¿Ó˘ ÛÙ¤Ó·˙ ̤۷ ÛÙË ¯·ÏÎÔ-
ÛÙڈ̤ÓË ÎÔ›ÙË ÙÔ˘ Î·È ÚfiÛÌÂÓ Ì ÙÚfiÌÔ ÙÔ ıÂ˚Îfi
ÎÔÚÌ› Ô˘ ı’ ¿ÁÈ·˙ ٷ ÓÂÚ¿ ÙÔ˘. ¢ÂÍÈ¿ ÛÙË ¯Ô‡ÓË Û·Ó
Õ H εικονογρ φηση ηٿڷÙÔ Ó‡̷ ‚ÚÔ˘¯ÈfiÙ·Ó Ë NÂÎÚ‹ £¿Ï·ÛÛ·, Ϙ
απ τον Σπ ρο Bασι- ÎÈ Â›¯Â ·ÎfiÌË Ì¤Û· Ù˘ Ù· ™fi‰ÔÌ· Î·È Ù· °fiÌÔÚÚ·. AÚÈ-
λε ου της πρ της σε- ÛÙÂÚ¿, ·¿Óˆ ·fi ÙÔ˘˜ ˙˘ÁÔ‡˜, ÂΛ Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÊÙ·Ó ÙÔ
λ δας του διηγ ματος ·ÓıÚÒÈÓÔ Ì¿ÙÈ, ‹Ù·Ó fï˜ ·Û‹ÎˆÙÔ˜ Ô ÏÔÁÈÛÌfi˜ ÙÔ˘
«Θε ον ραμα» στη £ÂÔ‡, ÛÙË ¯·Ú¿ Î·È ÛÙËÓ ·ÎÔÏ·Û›· ·Ú·‰Ô̤ӷ Ô‡Ú-
συλλογ διηγημ των ÏÈ·˙·Ó Ù· °ÂÚÔÛfiÏ˘Ì·, ÙÔ ¿ÛÌ· ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ Î·È Ë
«Λ για της πλ ρης». Ï·ÙÚ›· Ï·Ô‡ ÌÂÁ¿ÏÔ˘.
Eστ α, Aθ να χ.χ. O IˆÛ‹Ê, ÌfiÏȘ ›‰Â ÎÔÈÌÈṲ̂ÓÔ ÙÔ ·È‰›, η٤‚ËÎÂ
14 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-14-320.jpg)
![Xριστουγεννι τικα σ μαντρα
«Xριστουγεννι τικο νειρο πιστικο »
¶O TA NH™IA Î·È ÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÈÓÒÓ
‰‡Ô ¿ÏÏÔÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, HÂÈÚÒÙ˜ Î·È ÔÈ
‰‡Ô, Ì·˜ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ÔÚÂÈÓ‹ EÏÏ¿- Õ O Mπιστικ ς,
‰·, ÛÙËÓ HÂÈÚÔ, Ô˘, ·˜ ÌËÓ ÙÔ Í¯ӿ- ξυλογραφ α του
ÌÂ, Ò˜ Ù· 1913 ‹Ù·Ó ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓË, Σπ ρου Bασι-
fiˆ˜ ¿ÏψÛÙÂ Î·È fiÏË Ë ‚ÔÚ›ˆ˜ ÙÔ˘ λε ου για το πε-
¶ËÓÂÈÔ‡ ¯ÒÚ· Ì·˜. O ¤Ó·˜ Â›Ó·È Ô XÚ‹- ριοδικ «N α
ÛÙÔ˜ XÚËÛÙÔ‚·Û›Ï˘ (1861-1937), ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈËÁËÌ·ÙÔ- Eστ α». τευχ.
ÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ù˘ N¤·˜ AıËÓ·˚΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ Î·È «ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, Ϥ- 356, τομ. 31,
ÂÈ, ÂÎÚfiÛˆÔ˜ Ù˘ ËıÔÁÚ·Ê›·˜». ¢ÂÓ ı· ˘ÔÛÙËÚ›˙·Ì 1η Iαν. 1942.
ˆ˜ ‹Ù·Ó Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ηχÙÂÚÔ˘˜, Ì ÙËÓ ·ÚÎÂÙ¿ ÂÍȉ·-
ÓÈÎÂ˘Ì¤ÓË «‚Ô˘ÎÔÏÈ΋ ˙ˆ‹» Î·È ÙÔ˘˜ «Î·ÏÔοÁ·ıÔ˘˜ ¯ˆ-
ÚÈÎÔ‡˜». K·È Ì ٷ ‚¿Û·Ó¿ ÙÔ˘˜ ‚¤‚·È·.
™’ ¤Ó· ÙÔ˘ ‰È‹ÁËÌ· Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ
fiÓÂÈÚÔ ÈÛÙÈÎÔ‡», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ¢ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ ÛÙ¿Ó˘
(1898), Ô °È¿ÓÓÔ˜ ¤Ó·˜ «Ï‚¤ÓÙ˘» ÈÛÙÈÎfi˜ (‰ËÏ. ¤ÌÌÈÛıÔ˜
‚ÔÛÎfi˜) ‚ϤÂÈ, ·Ó‹ÌÂÚ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ-
Â›Ù·È ÙÔ fiÓÂÈÚfi, ÙÔ˘, Ó· ·ÓÙÚ¢Ù› ÙË M¿Úˆ, ÙËÓ «ÂÓÙ¿-
ÌÔÚÊË» ÎfiÚË ÙÔ˘ ÙÛ¤ÏÈÁη:
... M¤Û· Û’ ÂΛÓÔ ÙÔ ·ÁÚÈÔη›ÚÈ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ¯Ù˘¿Ë Ë Î·-
Ì¿Ó· Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ¿˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡ ‚·ÚÂÈ¿ - ‚·ÚÂÈ¿ Î·È ‰˘Ó·Ù¿ -
‰˘Ó·Ù¿.
™ÙÔÓ ‹¯Ô Ù˘ η̿ӷ˜ ·Ó·ÓÙ·ÚÈ¿ÛÙËÎ·Ó Ù· Û΢ÏÈ¿, ÎÈ Ô
ÈÛÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ÎÔ·‰ÈÔ‡ Ô °È¿ÓÓÔ˜, Ô˘ ÎÔÈÌfiÙ·Ó ‚·ÚÂÈ¿ ÛÙËÓ
·ÓıÚˆÔηχ‚·, ·ÚÂÛÙÈ¿˜, ÎÔ˘ÎÔ˘Ïψ̤ÓÔ˜ Ì ÙËÓ Î¿·
ÙÔ˘, ÎÈ ·ÏÏ·Á̤ÓÔ˜ ·fi ‚Ú·‰‡˜, ¤ÙÔÈÌÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿ ÌÂ
ÌÈ· ·Ê¿ÓÙ·ÛÙË ÎÈ ·ÂÏÈṲ̂ÓË ·Á¿Ë ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘ ÁÈ·
ÙËÓ ÌÔÓ·¯Ôı˘Á·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ÙÛȤÏÂÁο ÙÔ˘, ͇ÓËÛ ·fi Ù· ‚·-
Ú˘·Ï˘¯Ù‹Ì·Ù· ÙˆÓ Û΢ÏÈÒÓ, Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏÔ ÎfiÔ ¿ÓÔÈÍ ٷ Ì¿-
ÙÈ· ÙÔ˘. K‡ÙÙ·˙ Á‡Ú· Á‡Ú· ÛÙ· ÛÎÔÙÂÈÓ¿, Û·Ó Ó· ÌËÓ ›ÛÙ¢Â
fiÙÈ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi˜. ¢ÂÓ Â›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ·ÎfiÌ· Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘
Â›Ù·Ó ÚˆÙÔÌ·ÁÈ¿, Ì’ fiÏ· Ù· ηٿϷÌÚ¿ Ù˘ οÏÏË, ‰ÂÓ Â›¯Â
ÂÚ¿ÛÂÈ ·ÎfiÌ· Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ·ÓËÊÔÚÔ‡Û Ì ‰Ò‰Âη
¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÁȉÔÚfi‚·Ù· ÁÈ· ÙÔ ÍÂηÏÔηÈÚÈfi Ì ÙÔ˘˜ ÈÛÙÈÎÔ‡˜
ÙÔ˘, Ì ٷ Û΢ÏÈ¿ ÙÔ˘, Ì ٷ ÊÔÚÙÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÓÔÈÎÔ΢ÚÂÈÔ‡,
ÙÔ˘ Ù˘ÚÔÎÔÌÂÈÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ‚Ô˘Ù˘ÚÔÎÔÌÂÈÔ‡, ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ
Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ·ÎfiÌ· Ô˘ ›¯Â Á›ÚÂÈ, ‡ÛÙÂÚ· ·ÒÓ· Ï·ÌÚfi
Ê·ÁÔfiÙÈ, ÛÙËÓ ¯Ú˘ÛÔÎÂÓÙË̤ÓË Ô‰È¿ Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ Â-
ÓÙ¿ÌÔÚÊ˘, Ô˘ ›¯Â Ù˜ ‰¤Î· ‰Ô‡Ï˜ Î·È ·Ú·‰Ô‡Ï˜, Ù˘
M¿Úˆ˜, Ô˘ ·Á·Ô‡ÛÂ Î·È Ï·¯Ù·ÚÔ‡ÛÂ, Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ ¯ÈÏÈÔ-
·ÈÓÂ̤Ó˘ Î·È ¯ÈÏÈÔ˙ËÏÂ̤Ó˘, Ù˘ ·Û‡ÁÎÚÈÙ˘ M¿Úˆ˜, Ù˘
ÌÔÓ·¯ÔÎfiÚ˘ ÙÔ˘ ÙÛȤÏÂÁο ÙÔ˘ Ô˘ ÙËÓ Á‡Ú¢·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙ¿ — TÈ Ûfiηӷ, „˘¯‹ Ì’; TÈ Ûfiηӷ, ηډԇϷ Ì’! ÙË ÚÒÙËÛÂ
ÙÛÈÂÏÈÁÎfiÔ˘Ï· ÎÈ ·Ú¯ÔÓÙfiÔ˘Ï·. O,ÙÈ ¤‚ÏÂÂ, fi,ÙÈ Â›¯Â, ÎÈ fi,ÙÈ Ì ÙÚ˘ÊÂÚ¿‰· Ë ÁÚÈ¿.
Ï›Á˜ ÛÙÈÁ̤˜ ÚÈÓ, ÙÛȤÏÈÁη˜ ÚˆÙÔÙÛȤÏÈÁη˜ Ì ‰Ò‰Âη ¯È- — ¶Ò˜ ÙÈ ÌfiηÓ˜; EÁÒ ¤ÁÏ· ÛÙÔÓ ‡ÓÔ ÙÔÓ ·ÙÂÚÔ‡ÏË
ÏÈ¿‰Â˜ ÁȉÔÚfi‚·Ù·, ÎÈ ¿ÓÙÚ·˜ Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ ÂÓÙ¿ÌÔÚÊ˘ Ì’, ÎÈ ÂΛ Ô˘ ÙÔÓ ·ÁοÏÈ·˙· Î·È ÙÔÓ ÊÈÏÔ‡Û·, Ì ͇ÓËÛ˜
‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÏÏÔ ·Ú¿ ÌÈ· ÈÎÚ‹ ÂÈÚˆÓ›· Ù˘ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜ ÙÔ˘, ÂÛ‡! °È·Ù› Ó· Ì ͢ӋÛÂȘ, ηË̤ÓË ‚¿‚ˆ; A¯! Ë Î·Ë̤ÓË,
¤Ó·... ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ fiÓÂÈÚÔ, Ô˘ ›¯Â Ï¿ÛÂÈ Ô fiıÔ˜ Ù˘ Ò˜ ¤¯·Û· ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ì’ ̘ ·fi ÙËÓ ·ÁηÏÈ¿ Ì’! A¯! ÁÈ·Ù› Ó·
AÁ¿Ë˜ ÙÔ˘!... ÌË ÙÔÓ ·ÁηÏÈ¿Ûˆ Ôχ ÛÊȯٿ, ÁÈ· Ó· ÌË ÌÔ˘ ʇÁÂÈ Î·È Ó·
͢ӋÛÔÌ ̷˙›! A¯! ÙÈ fiÌÔÚÊÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó Ô ·ÙÂÚÔ‡Ï˘ Ì’!
™Â ¤Ó· ¿ÏÏÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘, Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «T· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· æËÏfi˜, ·ÛÚÔÎfiÎÎÈÓÔ˜, Ì·˘ÚÔÌ¿Ù˘, Ì·˘ÚÔÊÚ‡‰Ë˜ Î·È Ì·˘-
Ù˘ ÁÚÈ¿˜», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ¢ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ ÍÂÓÈÙÈ¿˜ (1889), ÚÔÌÔ‡ÛÙ·ÎÔ˜. AÁÁÂÏÔ˜ ÁÚ·Ì̤ÓÔ˜, ‚·‚ԇϷ Ì’. TÈ ·Ù¤Ú·
Ô ›‰ÈÔ˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ı¤Ì· Ù˘ ·Ô‰ËÌ›·˜ fiÌÔÚÊÔÓ ¤¯ˆ Ë Î·Ë̤ÓË Î·È ‰ÂÓ ÙÔ ÁÓÒÚÈ˙· Ò˜ Ù· ÙÒÚ·! [...]
Î·È ‚Ú›ÛÎÂÈ ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÈ ÌÂÚÈο ·fi Ù· ¯ÚÈ- ¢ÂÓ ¤Ú·Û fï˜ ÔÏÏ‹ ÒÚ· ÎÈ ‹ÚıÂ Ô ·¿˜, Î·È Î¿ıËÛÂ
ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ¤ıÈÌ· Î·È ÙȘ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÙˆÓ ¯ˆÚÈÎÒÓ Ù˘ ÛÙËÓ ÎÔÚÊ‹ Ù˘ ÛÙÈ¿˜, ÎÈ ·ÊÔ‡ ÙÚ¿‚ËÛ ÌÈ· ÁÂÚ‹ ڷ΋ Ì ÙÔ
H›ÚÔ˘. K·È –fiˆ˜ ÛÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË– Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓ- ·ÁÔ‡ÚÈ, ÎÈ ¤ÈÂ Î·È ÙÔÓ Î·Ê¤ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯ÂÓ ¤ÙÔÈÌÔ Ë ÁÚÈ¿, ηÈ
Ó· ʤÚÓÔ˘Ó ÎÈ Â‰Ò ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ: ·ÎÏˆÛ·Ó fiÏÔÈ ÙÔ Î·Ù·ÊÔÚو̤ÓÔ ÙÔ ÙÚ·¤˙È ·fi ¯ÚÈÛÙÔ˘-
[...] ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη Ê·ÁËÙ¿, ¤‚·Ï ÙÔ ‚ÏÔÁËÙfi: «XÚÈÛÙ¤ Ô £Âfi˜ ¢Ïfi-
— •‡Ó·, M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’! ºÒÓ·˙Â Ë ÁÚÈ¿. •‡Ó· Î·È Ì·˜ ÁËÛÔÓ ÙËÓ ‚ÚÒÛÈÓ Î·È ÙËÓ fiÛÈÓ...», ·ÏÏ¿ ÚÈÓ ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÙÔ
ηÚÙÂÚ¿ÂÈ Ô ·¿˜ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿, Ó· Ì·˜ ‰ÒÛÂÈ ·ÛηϛÙÛ· ‚ÏÔÁËÙfi ÙÔ˘, «ÌÔ˘Ì» ·ÎÔ‡ÛÙËΠÌÈ· ÙÔ˘ÊÂÎÈ¿ ÛÙËÓ ÂÍÒı˘-
Î·È Ó· Á˘Ú›ÛÔ˘Ì ÁÏ‹ÁÔÚ· Ó· Ê¿Ì ÁÎÔ˘ÏÈ¿ÛÙÚ·, Á¿Ï·, ·‚Á¿, Ú·. «MÔ˘Ì!» ÎÈ ¿ÏÏË ÌÈ·. AÓÙڷχÙËÎ·Ó Ù· Û΢ÏÈ¿. ¶ÂÙ¿-
Ù˘Ú›, ÎfiÙ˜ Î·È ÙËÁ·Ó›Ù˜, Ô˘ Ê¿ÛÎȈÓÂ Ë K˘Ú¿ Ì·˜ Ë ¶·Ó·- ¯ÙËÎ·Ó fiÏÔÈ ÔÚıÔ› Î·È ÛˆÚfi – ÎÔ˘‚¿ÚÈ Î·Ù¤‚ËÎ·Ó ÙË ÛοϷ
ÁÈ¿ ÙÔ ¶·È‰¿ÎÈ Ù˘ ÙÔÓ XÚÈÛÙfi, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÌÈÎÚfi˜. ™‹- Î·È ‚Á‹Î·Ó ÛÙËÓ ·˘Ï‹.
ÎÔ˘, M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’, Î·È Ì·˜ ÂÚÈ̤ÓÂÈ Ô ·¿˜! [...] — æ˘¯Ô‡Ï· Ì’, ·È‰¿ÎÈ Ì’! ÊÒÓ·ÍÂ Ë ÁÚÈ¿ Ì „˘¯fiÔÓÔ.
M ٷ ÔÏÏ¿ ͇ÓËÛÂ Ë ÙÛÈÔ‡Ú·. AÓÔÈÍ ٷ Ì¿ÙÈ· Ù˘ Î·È ¢fiÍ· ÛÔÈ Ô £Âfi˜, Ô˘ ’Úı˜ ÁÂÚfi˜ Î·È Î·Ï¿!
ÎÔ›Ù·Í ηÎȈ̤ӷ ÙË ‚¿‚ˆ Ù˘, ‰·ÎÚ‡˙ÔÓÙ·˜ Î·È Ï¤ÁÔÓÙ·˜: — æ˘¯Ô‡Ï· Ì’, ·ÙÂÚÔ‡ÏË Ì’! ÊÒÓ·Í ÎÈ Ë M·ÚÈ·ÓıԇϷ.
— A¯! ̈ڋ ‚¿‚ˆ, Î·È Û˘ ÙÈ ÌfiηÓ˜! A¯! ÙÈ Ìfiη̘, ·- K·ÏÒ˜ fiÚÈÛ˜!
ÏÈÔ‚¿‚ˆ! A¯! ÙÈ ÌfiηÓ˜! K·Ù¤‚ËÎÂ Ô ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ˜, Ô ÁÈÔ˜ Ù˘ ÁÚÈ¿˜ ÎÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ Ù˘
16 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-16-320.jpg)
![— «TÛÈÙ! ÙÛÈÙ!» ηٷڷ̤Ó˜! ÊÒÓ·ÍÂ Ô ·¿˜ ÁÈ· Ó· Ù˜
‰ÈÒÍÂÈ, Ë ÁÚÈ¿, fï˜, Ô˘ Û ¿ÏÏË ÂÚ›ÛÙ·ÛË ı· ‹Ù·Ó ÈηӋ Ó·
Ù˜ ÛÎÔÙÒÛÂÈ, ‰Â ı‡ÌˆÛ ηıfiÏÔ˘, ·ÏÏ¿ ›Â:
™ÙËÓ ÔÚÂÈÓ‹ EÏÏ¿‰·
— Aʘ Ù˜, ·¿ Ì’! ZÒ· ›ӷÈ. E¯’Ó ÎÈ ·˘Ù¤˜ ‰›ÎÈÔ Û‹ÌÂÚ· ÙÔ˘ XÚ‹ÛÙÔ˘ XÚË-
Î·È Î·Ó’Ó ·ÛηÏÈ¿ [...].
¶ÚÈÓ ÛËΈı› ÙÔ ÙÚ·¤˙È ·ÎfiÌ·, Ô ·¿˜ › ÛÙË ÁÚÈ¿: ÛÙÔ‚·Û›ÏË Î·È ÙÔ˘
— E! ÙÒÚ·, Î˘Ú¿, ÂÙÔÈÌ¿ÛÔ˘ Ó· Âı¿ÓÂȘ, fiˆ˜ ¤ÏÂÁ˜, ÁÈ·-
Ù› ·fiÏ·„˜ fi,ÙÈ ÔıÔ‡Û˜!
KÒÛÙ· KÚ˘ÛÙ¿ÏÏË
— TÈ Ï˜, ‰¤ÛÔÙ¿ Ì’; TÈ ÎÔ˘‚ÂÓÙÈ¿˙ÂȘ; AÌ ÙÒÚ· ı¤Ïˆ Ó· ˙‹-
Ûˆ Î·È Ó· ¯·ÚÒ! H ˙ˆ‹ Â›Ó·È ÁÏ˘Î‹ fiÙ·Ó ·‰ÂÚÊÒÓÂÙ·È Ì ÙË
¯·Ú¿. O fiıÔ˜ Û˘ÁÎÚ·Ù¿ÂÈ ÙË ˙ˆ‹ Ì·˜ ÎÈ Ë Ï‡Ë ÙË Û‚‡ÂÈ. TÒ-
Ú· ı¤Ïˆ Ó· ˙‹Ûˆ, Ó· ·ÓÙÚ¤„ˆ ÙË M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’, Ó· ÙË Ó˘-
ÊÔÛÙÔϛۈ Ì ٷ ¯ÂÚ¿ÎÈ· Ì’, Ó· È‰Ò ÎÈ ¤Ó· - ‰‡Ô ‰›ÁÁÔÓ·, Ô˘
ϤÂÈ Ô ÏfiÁÔ˜, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· ·˜ ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› Ô ¿ÁÁÂÏÔ˜ Ó· ÙÔ˘ ·-
Ú·‰ÒÛˆ ÙËÓ ·Ú·Î·Ù·ı‹ÎË, Ô˘ ÌÔ˘ ¤‚·ÏÂ Ô £Âfi˜. K·È ÙÈ Î·-
Ù¿Ï·‚· ·fi ÙË ˙ˆ‹, ·Ó ‰ÂÓ ˙‹Ûˆ ÙÒÚ·;
H Xρ στος Xρηστοβασ λης
(1861-1937). Σχ διο του
Στα ρου Παλ ντσα για το
«Λεξικ Συγγραφ ων» των
B. Δ. Aναγνωστ πουλου και
K. Φωτ κη. Πατ κης, Aθ -
να Σεπτ μβριος 2002.
ÙÛÈÔ‡Ú·˜, ·fi Ù’ ¿ÏÔÁfi ÙÔ˘, Î·È Ì¿Ó· Î·È ·È‰›, ·Ù¤Ú·˜ ηÈ
ÙÛÈÔ‡Ú·, Î·È ‚¿‚ˆ Î·È ·ÁÁÔÓÈ¿, ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ÔÈ ÙÚÂȘ ¤Ó· ‰˘-
ÛÎÔÏÔ¯ÒÚÈÛÙÔ Û‡ÌÏÂÁÌ· ·Á¿Ë˜ Î·È fiÓÔ˘, ¯·Ú¿˜ Î·È Â˘-
ÊÚÔÛ‡Ó˘. [...]
OÈ Á¿Ù˜ ›¯·Ó ÛÙ‹ÛÂÈ ·ÓËÁ‡ÚÈ ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘, ¤ÊÙÔ-
ÓÙ·˜ ÔÈ ÓÙÔ˘ÊÂÎȤ˜, ÂÙ¿¯ÙËÎ·Ó ÔÈ ·ÓıÚÒÔÈ fi͈. E›¯·Ó Ê¿ÁÂÈ
fiÏÔ ÙÔ Á¿Ï· ηÈ, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ¤Ì·ÈÓ·Ó ÔÈ ÓÔÈÎÔ΢ڷ›ÔÈ ÛÙÔ
‰ˆÌ¿ÙÈÔ, ͤÛÎÈ˙·Ó ÙË ‚Ú·ÛÙ‹ ÙËÓ ÎfiÙ·, Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙÔÓ Ù·‚¿ ÙË
Ì·Ó¤ÛÙÚ· Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙË ÛÔ˘È¤Ú·, Î·È ÙÔ Ù„› Ì Ù˜ ÙËÁ·Ó›-
Ù˜. ™ÔÏÏ¿ÙË!
P Ποιμενικ του φωτογρ -
φου K στα Mπαλ φα.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 17](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-17-320.jpg)
![Tων ταπειν ν και
καταφρονεμ νων
«Tης φτ χιας τα στερν »
H Γι ννης Bλαχογι ν-
°IANNH™ BÏ·¯ÔÁÈ¿ÓÓ˘ (1867-1945) Â›Ó·È TËÓ ¿ÏÏË Ì¤Ú· ‹ÁÂ Ë K·ÙÂÚÈÓÈÒ ÎÈ ¿ÊËÛ ¿ÏÏÔ ¤Ó· ÎÔÌÌ¿- νης (1867-1945). Σχ -
‰Âη¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ ¶·- ÙÈ „ˆÌ› ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘ ÁÚÈ¿˜. AÊËÛÂ Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú›. διο του Στα ρου Παλ -
·‰È·Ì¿ÓÙË. AÓ‰ÚÒÓÂÙ·È ‰›Ï· ÙÔ˘ (›- — MË!.. Ù˘ Â›Â Ë A̤ÚÛ·Ø ı· Ì·˜ ηٷϿ‚ÂÈ, Î’ ‡ÛÙÂÚ· ı· ντσα.
Ó·È ÁÓˆÛÙ‹ Ë ÊˆÙÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ Ì·˙› ÙÔ˘ Ù· ÂÙ¿ÍÂÈ fiÏ·, ¿Ì· ÓÈÒÛÂÈ ˆ˜ Ù· ‚¿ÓÔ˘Ì [...]
ÛÙË ¢ÂÍ·ÌÂÓ‹), ·ÏÏ¿ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Î·È ÛÙËÓ TËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÏËÛÌÔÓ‹Û·Ó ÙË §·ÛηÚÔ‡, ‰ÔṲ̂Ó˜ ÛÙȘ
·ÎÌ‹ Ù˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ fiÙ·Ó Ë ÎÔÈÓˆ- ‰Ô˘ÏÂȤ˜ Î·È ÙȘ ÂÙÔÈ̷ۛ˜ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡ ÙÔ˘˜. TÔ Úˆ› fï˜ ÙË
ÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÌÂÙ¿ ÙÔ˘˜ B·ÏηÓÈÎÔ‡˜ ı˘Ì‹ıËÎÂ Ë A̤ÚÛ·. M‹ÎÂ Û·Ó ÎϤÊÙÚ·, ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ‡ÛÙÂÚ’
ÔϤÌÔ˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÙÔ˘ Aã ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ˘ ·fi ¯ÚfiÓÈ·, ÛÙÔ ÂÚÈ‚fiÏÈ, Î·È ‹Á ÎÈ ¿ÊËÛ ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘
¶ÔϤÌÔ˘ ·ÏÏ¿˙ÂÈ ÚÈ˙Èο. ¤Ó· ÎÔÌÌ¿ÙÈ „ˆÌ›, Î·È ÙfiÏÌËÛ Β ¤Ó· ÎÔ„›‰È „ËÙfi ÎÚ¤·˜.
™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «T˘ ÊÙүȷ˜ Ù· ÛÙÂÚÓ¿», ÁÚ·Ì̤ÓÔ M· ÔÏË̤ڷ, XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Ë MÔÚÊԇϷ ·Ó‹Û˘¯Ë ıÚË-
ÛÙ· 1915, ÎÂÓÙÚÈÎfi ÚfiÛˆÔ Â›Ó·È ¿ÏÈ ÌÈ· ÁÚÈԇϷ, Ë §·- ÓÔ‡Û ·fi͈ ·fi ÙÔ Û›ÙÈ. T’ ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ÙÔ˘ Ê·ÁÈÔ‡ ‹Ù·Ó
ÛηÚÔ‡, ¤Ó· ÚfiÛˆÔ Ô˘ ı·ÚÚ›˜ Î·È ‚Á‹Î ·fi ‰È‹ÁËÌ· ÂΛ – ÛËÌ¿‰È ˆ˜ Ù¿¯Â Ê¿ÂÈ Ë Á¿Ù·. TfiÙ ·ÓËÛ‡¯ËÛÂ Ë A̤Ú-
ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË. AÏÏ¿ Â‰Ò ÂÍÂÏ›ÛÛÔÓÙ·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ‰È·- Û·. K¿ÏÂÛ ÙËÓ K·ÙÂÚÈÓÈÒ ÎÈ ¿ÏϘ ÁÂÈÙfiÓÈÛÛ˜, ÎÈ ·ÔÊ·Û›-
ÊÔÚÂÙÈο Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Ë ÊÈÏ·ÓıÚˆ›· ÙˆÓ ÁÂÈÙfiÓˆÓ Û·Ó Î·È ¯Ù˘‹Û·Ó Ù˘ §·ÛηÚÔ‡˜ ÙËÓ fiÚÙ·.
‰ÂÓ Â›Ó·È ÈηӋ Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ Î·ÌÈ¿ ÛˆÙËÚ›· ÙËÓ Ë̤ڷ Ö˜ ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ·ÔÎÚ›ıËÎÂ...
ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ÂÂȉ‹ Ë ¤Ó‰ÂÈ· ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÌÂ
¤Û¯·Ù· fiÚÈ·.
H ÁÚÈ¿ §·Ûηڛӷ, ÏÔÈfiÓ, ˙Ô‡Û ے ¤Ó· ÍÂÚÔÓ‹ÛÈ Ì ÌÔ- ÙÔ˘˜ ·fiÎÏËÚÔ˘˜
Ó·‰È΋ Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ÙË Á¿Ù· Ù˘ ÙË MfiÚʈ, Ô˘ ¤¯ÂÈ Ì¿ıÂÈ
Ó· È¿ÓÂÈ ÂÙÚfi„·Ú· ÛÙËÓ ¿ÎÚË ÙÔ˘ ÁÈ·ÏÔ‡ Î·È Ó· Ù· Ë- ÙˆÓ °È¿ÓÓË BÏ·-
Á·›ÓÂÈ ÛÙË ÁÚÈ¿. M’ ·˘Ù¿ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ‰‡Ô. TÔ Ò˜ ÁÈ-
ÓfiÙ·Ó ·˘Ùfi ÙÔ Ú¿ÁÌ· «...Ù’ ·ÔÚÔ‡ÛÂ Ë ÁÂÈÙÔÓÈ¿, Î’ Ë ¯ÒÚ·
¯ÔÁÈ¿ÓÓË Î·È ¢Ë-
Ë ÌÈÛÔÁÎÚÂÌÈṲ̂ÓË» ÎÈ fi¯È ÌÔÓ¿¯· ÂÌ›˜... ÌÔÛı¤ÓË BÔ˘Ù˘Ú¿
... T· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿Ø ÍÂÚÔ‚fiÚÈ Ê˘ÛÔ‡Û ¿ÁÚÈÔ ÙȘ
ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ̤Ú˜. H ¯ÒÚ· ¤‚Ï ‚ÔÚÈÓ¿ Î·È ÙËÓ ¤È·Ó ÙÔ Î‡-
Ì· ¿ÛÎËÌ·. H MÔÚÊԇϷ ¤ÊÙ·Û ÌÈ·Ó ·˘Á‹ ·fi ÙÔ ÁÈ·Ïfi ÌÂ
¯ˆÚ›˜ Ù›ÔÙ· ÛÙÔ ÛÙfiÌ·, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈ˙ ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘ Î˘Ú¿˜
Ù˘.
— KÔ›Ù·ÍÂ!... Â›Â Ë A̤ÚÛ·Ø Û‹ÌÂÚ· ‰ÂÓ „¿ÚÂ„Â Ë MÔÚ-
ÊԇϷ!... M ٤ÙÔÈÔÓ ·ÁÚÈfiηÈÚÔ...
— TÈ ı· Ê¿Ó ۋÌÂÚ· ÔÈ ‰˘fi ÙÔ˘˜, ÔÈ Î·ÎfiÌÔÈÚÔÈ;... N¿¯Ô˘-
ÓÂ, Ù¿¯· Ù›ÔÙ·;... Â›Â Ë K·ÙÂÚÈÓÈÒ.
— K·ÚÙ¤Ú· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹!... Â›Â Ë A̤ÚÛ·.
¶‹ÁÂ Ë MÔÚÊԇϷ Î·È ÛÙ¿ıËΠÛÙË Ú›˙· ÙÔ˘ ÙÔ›¯Ô˘, οÙÔ˘
·’ ÙȘ Á˘Ó·›Î˜, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈÛ ÁÏ˘Î¿. OÈ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜, ·ÊÔ‡ Ù˘
Ú›Í·Ó ¤Ó· ÎÔÌÌ·Ù¿ÎÈ Î·È ÙËÓ Î·ÏÔÈ¿Û·Ó, ‡ÛÙÂÚ· Ù˘ ¤Ù·Í·Ó
fiÏÔ ÙÔ ÊÂÏÏ›. TȘ ÎÔ›Ù·Í ηϿ–ηϿ Ë MÔÚÊԇϷ, ÎÔ›Ù·Í ηÈ
ÙÔ „ˆÌ›, ÙÔ Ì‡ÚÈÛ ÙÔ ‹Ú Ì ٷ ‰fiÓÙÈ· Ù˘ Î·È ‹ÁÂ Î·È Ù’
·fiıÂÛ Ì ÚÔÛÔ¯‹ ÛÙÔ Ûηϛ ·¿ÓÔ˘, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈÛÂ... OÈ
‰˘Ô Á˘Ó·›Î˜ ÎÚ˘ÊÔÎÔÈÙ¿˙·Ó ¿Ï·Ï˜. AÓÔÈÍÂ Ë fiÚÙ· Î·È Úfi-
‚·ÏÂ Ë ÁÚÈ·–§·ÛηÚÔ‡.
— ¶Ô‡ Â›Û·È MÔÚÊԇϷ, „›Ó·;.. M·, Â‰Ò Â›Û·È Î·Ï‹ ÌÔ˘;..
™‹ÌÂÚ· Ù›ÔÙ· ‰ÂÓ ¤ÊÂÚ˜;.. ¶Ô‡ Â›Ó·È ÙÔ Î˘Ó‹ÁÈ ÛÔ˘;.. •¤ÚˆØ
Ê˘ÛÔ‡Û ·fi„Â... M· ÙÒÚ· ÙÈ ı· Ê·˜;..
E̤ӷ ‰Â Ì ̤ÏÂÈ, ηÎÔÌÔ›Ú·, Ì· ÁÈ·
Û¤Ó· Ϥˆ… ™‡ÚÂ, ʇÁ· ·fi ÎÔÓÙ¿
ÌÔ˘, ‰Â ı¤Ïˆ Ó· Û ‚Ϥˆ ·ÏÈfiÁ·Ù·!..
£· Ì›ÓÂȘ ÓËÛÙÈ΋!.. M·..., Ù’ ›Ӓ ·˘-
Ùfi;.. æˆÌ› ¤ÊÂÚ˜, „È„›Ó· ÌÔ˘;.. Eη̘
ηχÙÂÚ·! E›¯·Ì ÙÚÂȘ ̤Ú˜ Ó’ ·ÁÁ›- à «T τε ανησ χησε η
ÍÔ˘Ì „ˆÌ› ÛÙÔ ÛÙfiÌ·... EÙÛÈ Ó· ʤÚ- Aμ ρσα. K λεσε την Kα-
ÓÂȘ, „›Ó· ÌÔ˘, ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿ Ï›ÁÔ „ˆÌ¿- τερινι και λλες γειτ -
ÎÈ – fi¯È ÌÔÓ¿¯· „¿ÚÈ·... K·È ¯ˆÚ›˜ ·Ï¿- νισσες, κι αποφ σισαν
ÙÈ ÎÈfiÏ· – Ù· ‚·Ú¤ıËη!.. K·ÌÈ¿ ÊÔÚ¿ και χτυπ σανε της Λα-
Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú¿ÎÈ!.. O¯È ·ÎfiÌ· – Â›Ó·È Û·- σκαρο ς την π ρτα.
Ú·ÎÔÛÙ‹... EÏ·, ¿Ì ̤۷ ÙÒÚ·, MfiÚ- Oμως κανε ς δεν απο-
ʈ ÌÔ˘, ηϋ ÓÔÈÎÔÎ˘Ú¿ ÌÔ˘!.. κρ θηκε...». Aκρυλικ
O‡ÙÂ Î·È ÚÒÙËÛ ԇ Ùfi‚Ú ÙÔ „ˆÌ› του P λλη Kοψ δη,
Ë MÔÚÊԇϷ. 1976. Iδιωτικ συλλογ .
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 19](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-19-320.jpg)
![H Mεσοπολεμικ ς Πει-
ραι ς. K σμος που
βιοπορ ζεται «στο π -
δι», λα ς που σουλα-
ÂÓÒ Ô §¿Ì·˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÔÏ˘ÎÈÓËı›, Ì ÔÚıˆÌ¤ÓÔ ÌfiÓÔ ÙÔ «EÎ Ù˘ ¶ÂÚÛ›·˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÙÚÂȘ Ì¿ÁÔÈ...»»
τσ ρει αναπασχ λητος,
ÎÔÚÌ› ÙÔ˘ Ì·˜ ÎÔ›Ù·˙Â. — ¢˘Ô fiÓÈı˜!... ÙÔ˘ Â›Â Ô ¶·‰Ô‡Ï˘.
εργατικο που τραβ νε
— TË ›Á·!... ¤Î·ÓÂ Ô „¢‰fi˜ Î·È ÎÈÓ‹ıËÎÂ Ù˘ÊÏ¿ ‘‰ˆ Î·È ÎÂÈ. A˘Ùfi˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· Ê·Ó› fiÙÈ ÚfiÛÂÍÂ, Í·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ:
για τη δουλει . Aκτ
ZËÙÔ‡Û ÌÈ· ÛȉÂÚ¤ÓÈ· ÌÂÁ¿ÏË Ú›Á·. «AÛÙÚÔÓ Ï·ÌÚfiÓ...»»
Mιαο λη, γ ρω στα
N· ÌËÓ Ù· ÔÏ˘ÏÔÁÔ‡ÌÂ, ·Ú¿ ÙȘ ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ §¿- O ‚ÔÚÈ¿˜, Ô˘ Ê˘ÛÔ‡Û ¤Íˆ, ›¯Â ¤ÛÂÈ Ï›ÁÔ Î·È ‰ÂÓ ·ÎÔ˘-
1930 (φωτ.: αρχε ο Γ.
Ì·, Ô˘ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÔ˘ ÎÏ›ÛÂÈ ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο ÙÚ·- ÁfiÙ·Ó ӷ ‚ÔÁο fiˆ˜ ÚÈÓ.
Xατζημανωλ κη).
‚‹¯ÙËÎÂ, Ô ¶·‰Ô‡Ï˘, «ÙÚÔÌÂÚfi˜ ΢ÓËÁfi˜ ÙˆÓ ÔÚÓ›ıˆÓ», K·È Ë ÊˆÙÈ¿ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰fi͘ Ù˘ Ì ¿Óˆ Ù˘ Û· ÛÙ¤ÌÌ· ÙÔ
‚Á‹Î ¤Íˆ, ¤ÎÏÂÈÛ ÙËÓ fiÚÙ· ›Ûˆ ÙÔ˘ Î·È Û ϛÁÔ Í·Ó·- ÙÛÔ˘Î¿ÏÈ, Ô˘ Û· Ó· ˘ÌÓÔ‡Û ÎÈ ·˘Ùfi Ì·˙› Ì ÙÔ §¿Ì· ÙË Á¤Ó-
Á‡ÚÈÛ Ì ÙȘ ‰˘Ô ÎÈÙÚÈÓˆ¤˜ fiÚÓÈı˜. O‡Ù ʈӋ ‰ÂÓ Â›- ÓËÛË ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡ ¤ÏÂÁÂ, ¤ÏÂÁÂ, ¤„ÂÏÂ...
¯·Ó ÚÔÏ¿‚ÂÈ Ó· ‚Á¿ÏÔ˘Ó. «KfiÊ’ ÙÔ˘˜ ÙÔ Ï·ÈÌfi, ÁÈ·Ù› ÙȘ ÛÙ·-
ÁÎÔ‡ÏËÛ·», Â›Â Ô ¶·‰Ô‡Ï˘. ¶ÔÈÔ˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈ ˆ˜ ‹Ù·Ó ÌÈÎÚ‹ Ë Â˘Ù˘¯›· Ô˘
TȘ ÛÊ¿Í·ÓÂ, ÙȘ ˙ÂÌ·Ù›Û·ÓÂ, ÙȘ Ì·‰‹Û·ÓÂ, ¤Ï˘Ó·Ó Ù· Ë ‚Ú·‰È¿ ÂΛÓË ¯¿ÚÈÛ ÛÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ Ù·Ï·›ˆÚÔ˘˜;
·›Ì·Ù· ÎÈ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛ·Ó Ù· Ô‡Ô˘Ï· Î·È Ù’ ¿ÏÏ· ÙÂÎÌ‹ÚÈ·,
ÂÓÒ Ô §¿Ì·˜:
— KϤÊÙ˜!... ™ˆÛÙÔ› ÎϤÊÙ˜ ›۷ÛÙÂ!... Ì›ÏËÛÂ Ô §¿Ì·˜,
Ô˘ Ì·˜ ÎÔ›Ù·˙ ÙÈ Î¿Ó·ÌÂ.
— ¢Â ı· Ê·˜; ÙÔÓ ÚÒÙËÛ·.
— EÁÒ;...¶ÔÙ¤, ÔÙ¤! N· Ì·Á·ÚÈÛÙÒ Ì ÎÏ„È̤Èη ¯ÚÔÓÈ¿-
Ú· ̤ڷ!...¶ÔÙ¤!...
— AÓ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¯ÚÔÓÈ¿Ú· ̤ڷ;...
— ¢ÂÓ Í¤Úˆ ÙÈ ı· ‘ηӷ...O‡Ù ÙfiÙÂ!... EÊ·Á· ·fi Ù’ ·˘Á¿;...
O ·¯Ú›Ԙ fï˜ ‹ÍÂÚ ӷ Ì·ÁÂÈÚ‡ÂÈ Î·È ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Û·Ì ÙË
Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ÙÔ˘.
M·˜ › Ҙ Ó· ÙËÓ Î¿ÓÔ˘ÌÂ, ·ÊÔ‡ ¿ÏÈ Ô˘ ‹Ú ı¿ÚÚÔ˜
Ì’ ·˘Ùfi, Ì·˜ ¤‚ÚÈÛÂ.[...]
H ʈÙÈ¿ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰fi͘ Ù˘. TÔ ·ÏÈÔ‰ˆÌ¿ÙÈÔ ÌÔÛ¯Ô‚Ô-
ÏÔ‡ÛÂ.
K·ıÈṲ̂ÓÔÈ ÎÔÓÙ¿ ·ÎÔ‡Á·Ì ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ ÁÏ˘Îfi-ÁÏ˘Îfi
ÙÔ˘ ÙÛԢηÏÈÔ‡, Ô˘ ¤ÏÂÁÂ, ¤ÏÂÁÂ, Ó·ÓÔ‡ÚÈ˙Â, Ì·˜ ˘ÔÛ¯fiÙ·ÓÂ
ÙfiÛ· Î·È ÙfiÛ· ηϿ...
O §¿Ì·˜ ηıfiÙ·Ó ϛÁÔ ÙÚ·‚ËÁ̤ÓÔ˜ Î·È ÛÙËÓ ÔÌÈÏ›· Ì·˜,
ÙË ÁÂÌ¿ÙË Â˘¯·Ú›ÛÙËÛË Î·È Â˘ı˘Ì›·, ‰ÂÓ ·Ó·Î·Ù¢fiÙ·ÓÂ.
•·ÊÓÈο ÙÔÓ ·ÎÔ‡Û·Ì ӷ ÙÚ·ÁÔ˘‰¿:
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 21](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-21-320.jpg)
![Xριστο γεννα σε
MÂ ÙÔÓ HÏ›·
χρ νους δ σεκτους BÂÓ¤˙Ë Î·È ÙÔÓ
TfiÏË K·˙·ÓÙ˙‹
«Xριστουγεννι τικη Συμφων α 1942»
H K∞Δ√Ã◊, Ì ÙË ÌÂÁ¿ÏË Â›Ó· Ô˘ ›¯Â ¤ÛÂÈ ÛÙȘ
fiÏÂȘ, ÂfiÌÂÓÔ ‹Ù·Ó Ó· ‰ÒÛÂÈ ¿ÏÏÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ
ÛÙË ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ÛÙÔ Ì‹Ó˘Ì¿ Ù˘,
·ÏÏ¿ Î·È ÛÙË ÏÔÁÔÙ¯ÓÈ΋ Ù˘ ¤ÎÊÚ·ÛË.
AıÂÚ¿Â˘Ù· Ï˘ÚÈÎfi˜ Ô HÏ›·˜ BÂÓ¤˙˘ ( 1904-1973), Â˙Ô-
H AÓÓ· ·ÎÔ‡ÂÈ ·˘Ù¿, ÁÈ· „·Ú¿ Î·È ÁÈ· ı¿Ï·ÛÛ·, Î·È Â›Ó·È
È· ‚¤‚·ÈË ˆ˜ ÛˆÛÙ¿ Ì¿ÓÙ„Â. EÙÛÈ ÙÔ Í¤ÓÔ ·ÁfiÚÈ Ì‹Î ÛÙË
˙ˆ‹ Ù˘ AÓÓ·˜ Âӈ̤ÓÔ Ì ÙËÓ ¿ÏÏË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ Í·ÓıÔ‡ ·È‰ÈÔ‡
Ù˘ BËıϤÌ, ̋ΠÛÙË ˙ˆ‹ Ù˘ Ì ÙË Ì·Á›· ÙÔ˘ ·Ú·Ì˘ıÈ-
Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ı·‡Ì·ÙÔ˜. […]
ÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ °ÂÓÈ¿˜ ÙÔ˘ TÚÈ¿ÓÙ·, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙfi˜ ΢ڛˆ˜ EÙÛÈ Ë AÓÓ· Ì·Á‡ÙËΠ·’ ÙÔ Ó¤Ô Ê›ÏÔ Ù˘, Ô˘ ÙfiÛÔ ‹ÍÂ-
Ì ٷ Ì˘ıÈÛÙÔÚ‹Ì·Ù· TÔ NÔ‡ÌÂÚÔ 31328, AÈÔÏÈ΋ °Ë Î·È °·- Ú ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡. K·È Ô Î·ÈÚfi˜ ÂÚÓÔ‡ÛÂ, fiÙ·Ó, ÚÈÓ
Ï‹ÓË, ÂΉ›‰ÂÈ ÙÔ 1946 ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ øÚ· ÔϤ- ·ÎfiÌ· ‚ÁÂÈ Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜, Ô Ê›ÏÔ˜ Ù˘ ·fiÙÔÌ· ¯¿ıËÎÂ. Oˆ˜
ÌÔ˘, Ô˘ Ì¿ÏÏÔÓ ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙ· ÂÈÙ˘¯Ë̤ӷ ÙÔ˘ Î·È Û¿- Ì·ı‡ÙËΠ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔÓ ‹ÚÂ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ Î·È ‹Á·Ó ÛÙË
ÓÈ· ‹ Ô˘‰fiψ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜. °È· ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·, ÂΛ ηٿ ÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿, ÁÈ·Ù› Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜ ÙÔ˘ 1941
ÂÚ›ÙˆÛ‹ Ì·˜ ÂӉȷʤÚÂÈ ¤Ó· ·fi Ù· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ Û˘Ï- ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ˜, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ÊÔ‚ÂÚfi˜ ¯ÂÈÌÒÓ·˜ Ù˘ ÛÎÏ·‚È¿˜, ÎÈ
ÏÔÁ‹˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎË ™˘Ìʈӛ· ÂΛ ›Ûˆ˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ˙‹ÛÔ˘Ó Î·Ï‡ÙÂÚ·.
1942», ¤ÛÙˆ Î·È Ì ÙÚfiÔ ·ÚÓËÙÈÎfi: ÙÈ ÌÔÚ› ‰ËÏ·‰‹ Ó· H AÓÓ· ÙfiÙ Ôχ ¤ÎÏ·„Â. […]
‚ϤÂÈ –‹ Ó· ÌË ‚ϤÂÈ...– ¤Ó·˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜.
E›ÎÂÓÙÚÔ Ù˘ ·Ê‹ÁËÛ˘ «Ë ÌÈÎÚ‹ AÓÓ·», Ô˘ «Â›Ó·È ÙÒÚ· AÏÏ¿ ·˜ ԇ̠fiÙÈ Â‰Ò Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜-·ÊËÁËÙ‹˜ ‚ϤÂÈ
ÙÚÈÒ ¯ÚÔÓÒ» Î·È ˙ËÙ¿ÂÈ Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ ·È‰ÈΤ˜ Ù˘ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ì ٷ Ì¿ÙÈ· ÂÓfi˜ ·È‰ÈÔ‡, Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜ AÓÓ·˜, ÎÈ
ÂÚȤÚÁÂȘ: TÈ Â›Ó·È Û‡ÓÓÂÊ·, ÙÈ Â›Ó·È ı¿Ï·ÛÛ·, ÙÈ Â›Ó·È Ë ÌÈÎÚ‹ AÓÓ· ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ ‰ÂÓ ÌÔÚ› ·ÎfiÌ· Ó· ȉ›
H Hλ ας Bεν ζης (1904-
1973). Σχ διο του Στα -
·̷ٷ, ÙÈ ¤ÁÈÓ ÂΛÓÔ ÙÔ Í·Óıfi ·È‰¿ÎÈ Ô˘ Ë Ì¿Ó· Ù˘ ·Ú¿ ÌÔÓ¿¯· ÙÔÓ ÌÈÎÚfi ÂÈÛΤÙË, Î·È Ù· ÌfiÓ· ·ÈÛı‹Ì·-
ρου Παλ ντσα.
¤Ú˘ÛÈ Ù˘ ›¯Â ÂÈ ˆ˜ ›¯Â ÁÂÓÓËı› Û·Ó ·fi„Â: Ù· Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÓÈÒıÂÈ Â›Ó·È Ù· ·ÈÛı‹Ì·Ù· Ù˘ ·Á¿Ë˜
[...] Î·È Ù˘ ÊÈÏ›·˜ ÚÔ˜ Ù· ¿ÏÏ· ·È‰¿ÎÈ·, ȉȷ›ÙÂÚ· fiÙ·Ó ‰È·È-
— EÏ· Ó· Ê¿Ì ̷˙›, ·È‰¿ÎÈ, ÙÔ˘ ϤÂÈ. Ûı¿ÓÂÙ·È ˆ˜ Â›Ó·È Ï˘Ë̤ӷ. OÛÔ ÁÈ· ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ, ÌÔÓ¿-
K¿ıËÛ·Ó. H AÓÓ· ÌÔÈÚ¿ÛÙËΠ̠ÙÔ Í¤ÓÔ ·ÁfiÚÈ ÙÔ ÏÈÙfi Ê·- ¯· ÛÙËÓ ·Ô˘Û›· ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡, Ô˘ «ÙÔÓ ‹Ú Ë
ÁËÙfi Ù˘. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ¿ÓÔÈÍ ÙÔ ÛÙfiÌ· Ù˘, ÙÔ˘ › ÁÈ· ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·», ÙÔÓ ˘ÔÙ‡ÂÙ·È.
ÎÔ‡ÎÏ·, ÁÈ· ÙÔÓ ·ÓÂÌfiÌ˘ÏÔ Î·È ÁÈ·
ÙÔ Î·Ú·‚¿ÎÈ Ô˘ ›¯Â, ÙÔ˘ › ÔÏ-
Ï¿ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘.
H ÌËÙ¤Ú· Ù˘ AÓÓ·˜ ÚÒÙËÛ ÙÔ
·ÁfiÚÈ:
— ¶Ô‡ ̤ÓÂȘ;
EÌÂÓÂ ÎÂÈ ÎÔÓÙ¿. EÌÂÓÂ ÌÂ ÙË ÌË-
Ù¤Ú· ÙÔ˘.
— KÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÛÔ˘;
¢ÂÓ Â›¯Â ·Ù¤Ú·. HÙ·Ó, ϤÂÈ, „·-
Ú¿˜, Î·È ÙÔÓ ‹ÚÂ, ϤÂÈ, Ë ı¿Ï·ÛÛ·
Ì·˙› Ù˘.
à «H Aννα τ τε
πολ κλαψε ...».
Eλαιογραφ α του
P λλη Kοψ δη,
1986.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 25](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-25-320.jpg)
![Õ Παιδι της Kατοχ ς
στη μεγ λη πε να του
χειμ να 1941-42. Mια
ολ κληρη γενι χασε
τα παιδικ της χρ νια
μ σα στο σκοτ δι του
τρ μου και της απ λυ-
της αν χειας.
«Aχ και να ξαν ρχονταν...»
¢ ⁄√ ºπ§√§√°π∫Œ˜ ÁÂÓȤ˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÙÔ˘ BÂÓ¤˙Ë, Ô ÌÂ-
Ù·ÔÏÂÌÈÎfi˜ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ TfiÏ˘
K·˙·ÓÙ˙‹˜ (1938 - 1991) Ì·˜ ·ÈÊÓȉȿ˙ÂÈ Ì ÙÔ ‰È‹-
ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó», Ù˘ Û˘ÏÏÔÁ‹˜ TÔ ÙÂ-
ÏÂ˘Ù·›Ô ηٷʇÁÈÔ (1988). H ÊÚ¿ÛË ÙÔ˘ Ù›ÙÏÔ˘ ¯ÚËÛÈÌÔ-
ÎÔ› ·ÚÈıÌÔ›, Â›Ó·È ÁÈ· ̤ӷ Û·Ó ÙÔ˘˜ Ï·ÛÙÈÎÔ‡˜ ÂΛÓÔ˘˜
·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ Ô˘Ï¿Ó ÛÙ· ·È‰È¿, ÛÙ· ·ÓËÁ‡ÚÈ·, ̤۷
Û ‰È·Ê·Ó›˜ Û·ÎԇϘ, ÔÈ Û˘Ì·ı¤ÛÙ·ÙÔÈ ÊÂÚ¤ÔÈÎÔÈ ·ÓË-
Á˘ÚÙ˙‹‰Â˜. OÛÔ ÁÈ· Ù· ·È‰È¿, ·˘Ù¿ ¯ÒÓÔ˘Ó ̤۷ ÙÔ ¯ÂÚ¿ÎÈ
ÙÔ˘˜, ·Ó·Û‡ÚÔ˘Ó ¤Ó·Ó ÛÙËÓ Ù‡¯Ë Î·È «A! ÙÔ ¤ÓÙ», ÊÂÚ’ ÂÈ-
ÔÈÂ›Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ ÙË ‚·ıÈ¿ ÓÔÛÙ·ÏÁ›·, Î·È Â›Ó, ·Ó·ÊˆÓÔ‡Ó ¤ÎÏËÎÙ· ÎÈ ¿ÓÙ ÌÂÙ¿ Ó· ‚ÚÂȘ ÙÈ ÛËÌ·›ÓÂÈ
ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙÈ Û‹Ì·ÈÓ ÁÈ· ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ fiÏÂȘ, ÁÈ’ ·˘Ù¿ ÙÔ «¤ÓÙ» Î·È ÚÔ·ÓÙfi˜ ÙÔ «A!».
Û·Ó ÙËÓ Aı‹Ó·, ΢ڛˆ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÂΛÓÔ˜ EÙÛÈ Î·È Áˆ. K¿ı ÙfiÛÔ ¯ÒÓˆ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÌÔ˘ ̘ ÛÙËÓ ·ı¤·ÙË
Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜ Ù˘ K·ÙÔ¯‹˜, ÙÔ˘ 1943, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó¿ÁÂÙ·È Ë Û·ÎԇϷ ÌÈ·˜ ·‡ıÌÂÓ˘ ÌÓ‹Ì˘ Î·È ·fi ÎÂÈ Ì¤Û· ·Ó·Û‡Úˆ
·Ê‹ÁËÛË, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ ·Ô‰Â¯fiÌ·ÛÙ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙË ÓÔÛÙ·Ï- οÔÈ· ·Ó¿ÌÓËÛË Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ¤Ó·˜ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ ÎfiÛÌÔ˜ ÌÔÚ›
Á›·, ηıÒ˜ Ô ·ÊËÁËÙ‹˜ ÌÈÏ¿ÂÈ ÁÈ· Ù· ·È‰Èο ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ·, Ó· ·Ó·ÛÙËı›, ·ÊÔ‡ Ë ÌÈ· ·Ó¿ÌÓËÛË Ê¤ÚÓÂÈ ÙËÓ ¿ÏÏË Î·È ·˘-
Î·È ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÓËı›ÛÂÈ, ¤ÙÛÈ ÎÈ ·ÏÏÈÒ˜, Ù· ·È‰Èο ¯ÚfiÓÈ· Ù‹ ÙËÓ ·Ú¿ÏÏË, ÙËÓ ÙÚ›ÙË Î·È ÙËÓ Ù¤Ù·ÚÙË Î·È ÙËÓ ‰ÂÓ Í¤Úˆ
Ó· Ù· ÓÔÛÙ·ÏÁÔ‡ÌÂ... EÍ¿ÏÏÔ˘ –ÛÎÂÊÙfiÌ·ÛÙ– ÔÈ ÚÔÂÙÔÈ- ÔÈ·, ¤ÙÛÈ, Ô˘ ·ÓÔ›ÁÂÙ·È, ·ÓÔ›ÁÂÙ·È, fiÏÔ Î·È ÈÔ Ôχ, ÙÔ Â-
̷ۛ˜ ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ Î·È Ë ·‰ËÌÔÓ›· ÙÔ˘ ÁÈ· Ù· ÚÒÙ· ο- ‰›Ô Î·È Ë ÂÌ‚¤ÏÂÈ· ÙÔ˘ ÓÔ˘ Î·È Ù˘ „˘¯‹˜ ÌÔ˘. […]
Ï·ÓÙ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘, ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, T· ÌfiÓ· οϷÓÙ·, Ô˘ ·ÂÈÚ¿ıËη Ó· ˆ, ‹Ù·Ó ÂΛӷ Ù˘
›Ûˆ˜ ‹Ù·Ó Î·È ÌÈ· ‰È¤ÍÔ‰Ô˜, ÌÈ· ‰È·Ê˘Á‹ Ù˘ ·È‰È΋˜ ¢- ·Ú·ÌÔÓ‹˜ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÙÔ˘ 1943. OÏfiÎÏËÚË ÙËÓ
·ÈÛıËÛ›·˜ ·fi ÙË ÛÎÏËÚ‹ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·: ‚‰ÔÌ¿‰· Ù· ÚÔ‚¿ÚÈ˙· Î·È ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û· Ó· ˆ fiÙÈ ÙÔ
...OÛÔ ÂÚÓÔ‡Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙfiÛÔ Î·È Ë ˙ˆ‹ ÌÔ˘ ÁÂÌ›˙ÂÈ Ì ÂÂ- ‚Ú¿‰˘ Ù˘ ÚÔ·Ú·ÌÔÓ‹˜ Ù· ’ÍÂÚ· ÛÙËÓ ÂÓÙ¤ÏÂÈ·. EÊÙ·ÈÁ·Ó,
Ù›Ԣ˜. MfiÓÔ, Ô˘ ÔÈ ÈÔ ÔÏϤ˜, ηٷ¯ˆÓÈ¿˙ÔÓÙ·È Ì¤Û· ÌÔ˘ ·ÛÊ·ÏÒ˜, ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ Ì·˜, Ô˘ ‚¿ÏıËÎ·Ó Ó· ÌÔ˘ Ù·
HT λης Kαζαντζ ς Î·È ·Ô̤ÓÔ˘Ó ÂΛ ·ÓÒÓ˘Ì˜, ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÊÔ- Ì¿ıÔ˘Ó fiÏ· Ì·˙› Î·È ÌÔÓÔÎÔ·ÓÈ¿˜Ø οϷÓÙ·, ‰ËÏ·‰‹, XÚÈ-
(1938-1991). Ú¤˜ Î·È ·˙‹ÙËÙ˜. ¶¿ÓÙˆ˜, ·˘Ù¤˜ ̤ÓÔ˘Ó ÂΛ Û·Ó ¤Ó·˜ ·Ïfi˜ ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ¶ÚˆÙÔ¯ÚÔÓÈ¿˜ Î·È ºÒÙˆÓ! ¶Ô‡ Ó· ¯ˆÚ¤ÛÔ˘Ó
·ÚÈıÌfi˜, fiÌÔÈÔ˜ Ì’ ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÛËÌ·‰Â‡Ô˘Ó ·ı¤·ÙÔÈ ÙÔ˘˜ fiÏ· ÂΛӷ Ù· ¿ÁÓˆÛÙ· Î·È Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· ÏfiÁÈ· ̘ ÛÙÔ Ì˘·Ïfi
‚Ú·¯›ÔÓ˜ ÙˆÓ Î·Ù·‰›ÎˆÓ, ÂÓÒ Ô Î·ı¤Ó·˜ ÙÔ˘˜ ¤¯ÂÈ Ó· ÛÔ˘ ÂÍ¿¯ÚÔÓÔ˘ ·È‰ÈÔ‡; KÈ ‡ÛÙÂÚ·, ¿ÓÙ ӷ ÂȘ ˆ˜ ¯ÒÚ·Á·ÓØ Ô‡
ÈÛÙÔÚ‹ÛÂÈ ÙfiÛ· Î·È ÙfiÛ·. A˘Ù¤˜ ÔÈ Â¤ÙÂÈÔÈ, ·˘ÙÔ› ÔÈ ÛËÌ·‰È·- Ó· Ù· ͯˆÚ›ÛÂÈ, Ó· Ù· ηٷٿÍÂÈ Û Í¯ˆÚÈÛÙ¤˜ ÌÂÚ›‰Â˜, ÛÙ›-
26 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-26-320.jpg)
![Ã «...Aνατρ χιαζα με τη
νωπ αν μνηση του γδο -
που του κορμιο , καθ ς
σωρι ζονταν πνοο κατα-
γ ς... Tο ρ γος διαπερνο -
σε το κορμ μου σα ρε μα
ηλεκτρικ ». Γερμανικ
μπλ κο σε λαϊκ γειτονι ,
σκ τσο του Φωκ ωνα Δη-
μητρι δη, για τις εκδ σεις
Mαρ , Aθ να.
¯Ô˘˜, ÛÙÚÔʤ˜...; Ö˜, ·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ù›ÔÙ’ ÂÁÒ. ͯ¿ÛÂÈ Ù›ÔÙÂ. ¶‹Ú· ÙÔ ÙÚ›ÁˆÓÔ ·’ ÙÔ ¯ÂÚÔ‡ÏÈ. ¢ÂÓ — ¶Ô‡ ‹ÛÔ˘Ó·; ¶Ô‡ Á‡ÚÓ·Á˜ Ù¤ÙÔÈ·Ó ÒÚ·; Ì ÚÒ-
EΛ, Ù· οϷÓÙ· ı· Ù· ’ÏÂÁ· fi,ÙÈ ÎÈ ·Ó Á›ÓÔÓÙ·Ó ÎÈ ·˜ ¤ÌÂÈÓ ·Ú¿ Ó· ‚Á¿Ïˆ ÙÔ Û‡ÚÙË ·’ ÙËÓ fiÚÙ·, Ó· ÛÙ·- ÙËÛ ·Ó‹Û˘¯Ô˜ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘.
‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Û·, ‰Â ‚·ÚȤ۷È, ÛÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ÌÈ· ÁÂÓÈ- ıÒ ÛÙÔ Ï·Ù‡ÛηÏÔ, fiÛÔ Ó· ÎÏ›ۈ ›Ûˆ ÌÔ˘ ÙËÓ fiÚ- ¢ÂÓ ·¿ÓÙËÛ·. TÈ Ó· ÛÔ˘ ··ÓÙ‹Ûˆ, ÙÈ Ó· ÛÔ˘ ˆ;
΋ ı˘Ìˉ›· ‹, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜, ÌÈ· ÁÂÓÈ΋ Ù·, Ó· η٤‚ˆ ÚÔÛÂÎÙÈο ÙËÓ Í‡ÏÈÓË ÛοϷ Ô˘ Ô‰Ë- O‡Ù Ԣ ÙÔ Î·Ù¿Ï·‚· Ò˜ Î·È fiÙ ‚Ú¤ıËη ηٷÌÂ-
·Á·Ó¿ÎÙËÛË. KÈ Â¤ÌÂÓ· Ó· ÍÂÊÔ˘ÚÓ›˙ˆ fi,ÙÈ ÌÔ˘ η٤- ÁÔ‡Û ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ì·˜, Ó· ‚Á¿Ïˆ ÙÔ Û›‰ÂÚÔ Ô˘ ·ÛÊ·- Û›˜ Ó· Ùڤ̈ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜, ̘ ÛÙËÓ ÎÚ‚·ÙÔο̷ÚË
‚·ÈÓÂ. ºÙ¿ÓÂÈ Ó· Û˘ÓÙ·ÈÚÈ¿˙ÔÓÙ·Ó Ù· ÏfiÁÈ· Ì ÙË ÌÔ˘- Ï›˙·Ì ÙËÓ ÂÍÒÔÚÙ· ÎÈ ·fi ÎÂÈ ı· ’ÛÂÚÓ· ÙÔ Ì¿ÓÙ·ÏÔ ÙˆÓ ÁÔÓÈÒÓ ÌÔ˘. EÎÏ·ÈÁ· Ì’ ·Ó·ÊÈÏËÙ¿, ηıÒ˜ ¤ÓȈı·
ÛÈ΋: ηÈ, ÌÂÌÈ¿˜, ı· ‚ÚÈÛÎfiÌÔ˘Ó· ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ, ÁÈ· Ó· ¿- ¤Ó· ·‚¿ÛÙ·¯ÙÔ ·Ú¿ÔÓÔ Ó· Ì ÌÔ˘ÎÒÓÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ.
K·Ï‹Ó ÂÛ¤Ú·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Úˆ ¤Ó· ¤Ó· Ù· Û›ÙÈ· Ù˘ ÁÂÈÙÔÓÈ¿˜, Ó· Ù· ˆ... EÓ· ·Ú¿ÔÓÔ Ô˘ ͯ‡ÓÔÓÙ·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· ·’ Ù· Ì¿-
·fi ÙËÓ K·ÈÛ·Ú›·... EÙÛÈ ÎÈ ¤Î·Ó·, Ì· Û·Ó ÛÙ¿ıËη ÛÙÔ Ï·Ù‡ÛηÏÔ, ÌÈ· ÙÈ· ÌÔ˘, ηıÒ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡Û· ·Ï‡ËÙ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘,
[...] ·ÁˆÌ¤ÓË ÓÔ‹ ÙÔ˘ ·Ó¤ÌÔ˘ ‹ÚıÂ Î·È ÌÔ˘ Ì·ÛÙ›ÁˆÛÂ, ÙÔÓ ÌfiÓÔ ˘·›ÙÈÔ ÁÈ· ΛÓË ÙË ÊÔÓÈ΋ ÚÈ‹, ÁÈ· Λӷ
•‡ÓËÛ· ·fi ÙÔÓ ‰˘Ó·Ùfi B·Ú‰¿ÚË. BÚÔÓÙÔ‡Û ı·ÚÚ›˜, ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ù· ¯¤ÚÈ· Î·È Ù· Á˘ÌÓ¿ ÏÈfiÛ·Ú- Ù· ÍÂÙÛ›ˆÙ· Á¤ÏÈ· ÙÔ˘˜, ÂÓÒ Î¿ı ÙfiÛÔ ·Ó·ÙÚ›¯È·˙·
·Ï‡ËÙ· ¿Óˆ ÛÙ· ÔÚÙÔ·Ú¿ı˘Ú·, ÛÙÔ˘˜ ÙÔ›¯Ô˘˜, η fi‰È· ÌÔ˘. K·Ù¤‚Ëη ‚È·ÛÙÈο οو ÛÙËÓ ·˘Ï‹, ÎÈ Ì ÙË Óˆ‹ ·Ó¿ÌÓËÛË ÙÔ˘ Á‰Ô‡Ô˘ ÙÔ˘ ÎÔÚÌÈÔ‡, η-
ÛÙȘ ÛΤ˜, ¿Óˆ ÛÙ· ‰¤ÓÙÚ·, ·ÓÙÔ‡. EÚȯÓ ÁÏ¿- fiÛÔ Ó· ÂȘ, Ë Ì¿ÓÙÚ· Á‡Úˆ Á‡Úˆ ¤ÎÔ‚Â ÏÈÁ¿ÎÈ ÙË Êfi- ıÒ˜ ÛˆÚÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ¿ÓÔÔ Î·Ù·Á‹˜. O ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘ ·Ó·-
ÛÙÚ˜ Î·È ÌÔ˘ÚÈ¿ ·fi Ûfi̘. AfiÌÂÈÓ· ÙÚÔÌ·Á̤- Ú· ÙÔ˘ ·¤Ú·. E‚Á·Ï· ÙÔ Û›‰ÂÚÔ ÎÈ ‹ÌÔ˘Ó· ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ÛËÎÒıËΠÛÙ· ÛοÛÌ·Ù¿ ÙÔ˘.
ÓÔ˜ ÛÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÌÔ˘. £· ’Ù·Ó ˆÚ·›· ·Ó ·fiÌÂÓ· ÂΛ ÙÚ·‚‹Íˆ ÙÔ Ì¿ÓÙ·ÏÔ Î·È Ó· ‚Áˆ ¤ÍˆØ ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó — HÛÔ˘Ó· ¤Íˆ; Ì ÚÒÙËÛ ·Ó‹Û˘¯Ë Ë ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘.
̤¯ÚÈ Ó· ÍËÌÂÚÒÛÂÈ ÎÔ˘ÎÔ˘ÏˆÌ¤ÓÔ˜ Ì ٷ ˙ÂÛÙ¿ ÌÔ˘ ·Ú¿ ÌÔÓ¿¯· ÌÈ· ·Ó·›ÛıËÙË Î›ÓËÛËØ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ›Â- K·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ·¿ÓÙËÛ·. E‚Á·Ï· Ì˯·ÓÈο Ù· ·Ô‡-
ÛοÛÌ·Ù· ‹, fiˆ˜ ÙÔ Û˘Ó‹ıÈ˙· Û οÙÈ Ù¤ÙÔȘ Ó‡- ÛË ÙÔ˘ ‰¿¯Ù˘ÏÔ‡ ÌÔ˘ ¿Óˆ ÛÙÔ ÁψÛÛ›‰È ÎÈ ·fi ÎÂÈ ÙÛÈ· ÌÔ˘ Î·È ‹Á· Î·È ¯ÒıËη, ¤ÙÛÈ fiˆ˜ ‹ÌÔ˘Ó Ì ٷ
¯Ù˜, ·Ó ‹Á·ÈÓ· Ó· ˙·ÚÒÛˆ Ï¿È ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘. Î·È ‡ÛÙÂÚ·... ™Ù¿ıËη, ÁÈ· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹, ·Ó·ÔÊ¿ÛÈ- ÚÔ‡¯·, οو ·’ Ù· ÛοÛÌ·Ù·, ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜. AÁο-
øÛÙfiÛÔ, οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ı· Ì·Ù·›ˆÓ ÔÏÏ¿ Ú¿ÁÌ·Ù·, ÛÙÔ˜Ø ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ ‰ÂÓ ·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·Ó „˘¯‹ ÎÈ ÂÍ¿ÏÏÔ˘ ÏÈ·Û· ÛÊȯٿ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘. H ıÂÚÌ‹ ÙÔ˘ ·Ó¿Û·, ‹-
ÔÏÏ¿ fiÓÂÈÚ·, Ô˘ ÙfiÛ˜ ̤Ú˜ ›¯· οÓÂÈ ¤Ú ӷ –·˘Ùfi Ò˜ ÌÔ˘ ‰È¤Ê˘ÁÂ;– Ì ÙËÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚ›·, ÙÈ ÁÈÓfi- Ú ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ Ó· Ì ˙ÂÛÙ·›ÓÂÈ ÎÈ ¤ÏȈÛÂ, ı·ÚÚ›˜, ÙËÓ ·-
Ù· ·Ú·ÌÂÚ›Ûˆ. K·È ÁÈ·Ù›, ı· ÂȘ; fiÏ· ·˘Ù¿; M· ÁÈ·- Ù·ÓÂ; Afi ÔÈ· ÒÚ· Î·È ÌÂÙ¿ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ë Î˘ÎÏÔÊÔ- ÁˆÌ¤ÓË ÌÔ˘ ‡·ÚÍË...
Ù› ›¯· ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ·ÓfiËÙÔ Êfi‚Ô. HÙ·Ó ÌÈ· ¢ηÈÚ›· Ó· Ú›· Î·È ÙÈ ÒÚ· ‹Ù·Ó ÙÒÚ·; EÚ ӷ ÂÚÈ̤ӈ Â‰Ò ÛÙÔ E͈ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ¤Ó· ÊÔÚÙËÁfi ¯ˆÚ›˜ Ó·
ÙÔÓ ÍÂÂÚ¿Ûˆ ÌÈ· ÁÈ· ¿ÓÙ·. EÓ· ·̷ ÓÙÚÔ‹˜ Ì ÎÚ‡Ô, ÒÛÔ˘ Ó’ ·ÎÔ‡Ûˆ ¤Íˆ οÔÈ· ΛÓËÛË, ‚‹Ì·Ù·, Û‚‹ÛÂÈ ÙË Ì˯·Ó‹ ÙÔ˘ ÎÈ ‡ÛÙÂÚ·, ‚‹Ì·Ù· ‚È·ÛÙÈο, ÙÔ
η٤ÎÏ˘˙Â. EÍ¿ÏÏÔ˘, XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó, ÙÈ ÂÚ›- ÔÌÈϛ˜ ÔÙȉ‹ÔÙÂ. K¿ıÈÛ· ¯·ÌËÏ¿ Î·È ˙¿ÚˆÛ· ÛÙËÓ ÎÔÚÌ›, Ô˘ ÙÔ ÂÙ¿Í·Ó ¿ӈ ÛÙËÓ Î·ÚfiÙÛ·, ÙÔ ÓÂÚfi,
ÌÂÓ·; §È·Î¿‰·; EÁÒ ‰ÂÓ ‹ÌÔ˘Ó· Ô˘ ¿ÓÙ· ›¯· ÁÈ· Îfi¯Ë Ù˘ ÂÍÒÔÚÙ·˜, ÂÓÒ ÚÔÛ·ıÔ‡Û· Ó· ÛηÛÙÒ Ô˘ Ï·Ù¿ÁÈÛ ¿Óˆ ÛÙÔ Î·ÏÓÙÂÚ›ÌÈ, Ù· ‚È·ÛÙÈο
Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÌÈ· ·›ÛıËÛË ·ÁˆÓÈ¿˜; EÁÒ ‰ÂÓ fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ηχÙÂÚ·, Ì’ ÂΛÓÔ ÙÔ ·ÏÈÔ·ÓˆÊfiÚÈ ÛÎÔ˘›ÛÌ·Ù·, ÙÔ Ì·ÚÛ¿ÚÈÛÌ· Ù˘ Ì˯·Ó‹˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔ-
‹ÌÔ˘Ó· Ô˘ Ì’ ¤È·Ó ۇÁÎÚ˘Ô fiÙ·Ó ¤‚Ï· ÛÙÔ „È- ÌÔ˘, ·˘Ùfi Ô˘ ÚÈÓ ÊÙ¿ÛÂÈ Û ̤ӷ ¤ÊÙ·Û ·ÏÈÔ̤ÓÔ ÎÈÓ‹ÙÔ˘ ÎÈ ‡ÛÙÂÚ·, ËÛ˘¯›·.
ÏÈηÙ˙›‰ÈÎÔ, Û οÙÈ ÔÏ˘Î·ÈÚÈṲ̂Ó˜ «Î·ÚÙ ÔÛÙ¿Ï», ·’ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘ ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÌÔ˘ ·‰ÂÚÊfi ÎÈ ·’ ·˘- T· ÚÒÙ· ·È‰È¿ ·ÎÔ‡ÛÙËÎ·Ó ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ:
ÂΛÓÔÓ ÙÔÓ ÙÔÛÔ‰Ô‡ÏÈÎÔ XÚÈÛÙfi, ÔÏfiÁ˘ÌÓÔ Ì¤Û· ÛÙË ÙfiÓ, ·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ÙÔ ’ÏȈÛ fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û ÎÈ ·˘Ùfi˜, «K·Ï‹ ÂÛ¤Ú·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜...»
Ê¿ÙÓË ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ, ÂÓÒ Á‡Úˆ ÙÔ˘ ÁÔÓ·ÙÈÛÙÔ› ÛÙÂÎfi- ¤ÊÙ·Û Û ̤ӷ, Ê·Ú‰‡ Û·Ó ÎÂÏÂÌ›·, ̷ψ̤ÓÔ ·- TÔ Ú›ÁÔ˜ ‰È·ÂÚÓÔ‡Û ÙÔ ÎÔÚÌ› ÌÔ˘ Û· Ú‡̷ ËÏÂ-
ÓÙ·Ó ÂΛÓÔÈ ÔÈ ÛÎÏËÚfiÂÙÛÔÈ ‚ÔÛÎÔ› ̘ ÛÙȘ ÙÚ›¯È- ÓÙÔ‡, ÏÂÙfi Û· Á¿˙· È·, ·Ó›Î·ÓÔ Ó· Ì ÚÔÛٷ٤„ÂÈ ÎÙÚÈÎfi. EÙÚÂÌ·. O ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘ ÎÈ Ë Ì¿Ó· ÌÔ˘ ÛÊÈÁÁfi-
Ó˜ ˙ÂÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜ ο˜; A˘Ùfi, ¿ÏÈ, ÌÔ˘ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó ·’ ÙÔ ·Ú·ÌÈÎÚfi ÎÚ‡Ô, ÙfiÛÔ Ô˘ ·ÔÚÔ‡Û˜, ÙÈ ÂÚ›- Ù·Ó ÛȈËÏÔ› ¿ӈ ÌÔ˘, Ó· Ì ˙ÂÛÙ¿ÓÔ˘Ó, Ó· ÛÙ·-
·Î·Ù·ÓfiËÙÔ ÎÈ ‹ıÂÏ· Ó· ÚˆÙ‹Ûˆ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜: «‰ÂÓ ÌÂÓÂ Ë Ì¿Ó· ÌÔ˘ ÙfiÛÔÓ Î·ÈÚfi Î·È ‰ÂÓ ¤ÏÂÁ ӷ ÙÔ Î¿ÓÂÈ Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ Û·ÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÌÂ Û˘ÓÙ¿Ú·˙·Ó.
‚Ú¤ıËΠηӤӷ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ‰ÒÛÂÈ ÙËÓ Î¿· ÙÔ˘, ·ÙÛ·‚Ô‡Ú˜ ‹ ÍÂÛÎÔÓfi·Ó· Ë Ó· ÙÔ ÊÙÈ¿ÍÂÈ ÏÔ˘Ú›‰Â˜ ૺૺૺ
Ó· ÙÔ ÛοÛÔ˘Ó, ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜, ̈Úfi ·È‰›;...». ¢ÂÓ ÁÈ- ÁÈ· ÎÔ˘ÚÂÏÔ‡... «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó ÂΛÓË Ë ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈ-
ÓfiÙ·Ó, fï˜, Ó· ÚˆÙ‹Ûˆ Ù¤ÙÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù·, ·ÚfiÏÔ •·ÊÓÈο fï˜ Á›ÓÂÙ·È ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ·Ó·ÙÚÔ‹: ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÙÔ˘ 1943»
Ô˘ ηÈÁfiÌÂÓ· Ó· Ì¿ıˆ, ÁÈ·Ù› ÌÔÚÔ‡Û ӷ ’Ù·Ó η- MÚÔÛÙ¿ ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ Ô˘ ¿ÂÈ Ó· ÍÂ-
ÌÈ¿ ‚ϷΛ· ·˘Ùfi Ô˘ ı· ÚˆÙÔ‡Û· Î·È Ó· Ì ·›ÚÓ·Ó ÔÚÙ›ÛÂÈ ·fi Ù· ¯·Ú¿Ì·Ù· ÎÈfiÏ·˜ ÁÈ· Ó· ÂÈ Ù· YÛÙÂÚ· ·’ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi, Ë ÓÔÛÙ·ÏÁ›· ÙÔ˘
ÛÙÔ „ÈÏfi. ÚÒÙ· ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη οϷÓÙ·, ÓÙÔ˘ÊÂΛ- Ù›ÙÏÔ˘, «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó...» ·Ó·ÙÚ¤ÂÙ·È ÚÈ-
¢›ÛÙ·Û· ÁÈ· Ï›ÁÔ, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· «¤Ó·, ‰‡Ô, ÙÚ›·», ›· ˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜, ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· ÙÚÔÌ·Á̤- ˙Èο, ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ. O Û˘Á-
̤۷ ÌÔ˘ ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο Î·È ÙÈÓ¿¯ÙËη ¿ӈ ÎÈ ¿Ú¯È- Ó· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘, ¤Ó·˜ Û˘ÌÔÏ›Ù˘ ÙÔ˘. ™˘ÁÎÏÔÓÈṲ̂ÓÔ Áڷʤ·˜ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ó· ÂÈÚˆÓ‡ÂÙ·È fiÛÔ˘˜ ıˆÚÔ‡Ó
Û· Ó· ÓÙ‡ÓÔÌ·È ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È ÛÙ· Ù˘ÊÏ¿. ™Ù¿ıËη, ÁÈ· ÙÔ ·È‰› ÙÚ¤¯ÂÈ Ó· ¯ˆı› ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. ÙËÓ ·Ó·‰ÚÔÌ‹ ÛÙ· ·È‰Èο ¯ÚfiÓÈ· ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ˆ˜
ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹, ÛÙËÓ fiÚÙ· ÎÈ ·Ó·ÏÔÁ›ÛÙËη, Ì‹ˆ˜ ›¯· [...] ÓÔÛÙ·ÏÁ›·.
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 27](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-27-320.jpg)
![Σαν ελπ δα σαν προ
«N χτα γεμ τη θ ματα»
A NTI£ETA ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÓÙ›ÏË„Ë
Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÔÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ
Ù˘ N¤·˜ AıËÓ·˚΋˜ ™¯ÔÏ‹˜
ÙÔ˘ Ù¤ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÔÈ Â›-
ÁÔÓÔ› ÙÔ˘˜ ÙÔ˘ 20Ô‡ (Ï.¯. Ô KfiÓÙÔ-
ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ Ó· Ê˘Ï¿ÍÂÈ
ÛÎÔfi˜ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô fiÔ˘ ˘ËÚÂ-
Ù› ÙË ıËÙ›· ÙÔ˘. EΛ ‚Ú›ÛÎÂÈ ÙËÓ
ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÙÔ˘ Ï‹ÚˆÛË –‹ ÙË Ê˘Á‹–
ÛÙȘ ˙ˆÒ‰ÂȘ Ì˘ÚÔ˘‰È¤˜ Ù˘ ο·˜ ·fi
ÁÏÔ˘) Ì ٷ ·ÚËÁÔÚËÙÈο ÌËӇ̷ٷ ÙÚ·ÁÈÔÌ¿ÏÏÈ Î·È ÛÙȘ ÛÙÚ‚Ϥ˜ Î·È ÂÓ
Ô˘ ʤÚÓÂÈ Ë ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤Ó- ÔÏÏÔ›˜ ÈÂÚfiÛ˘Ï˜ –ı· ¤ÏÂÁ ηÓ›˜–
ÓˆÓ Û ÊÙˆ¯Ô‡˜ Î·È ¯ÂÈÌ·˙fiÌÂÓÔ˘˜, Ê·ÓÙ·ÛÈÒÛÂȘ ÙÔ˘, ÚÔ˚fiÓÙ· ÌÈ·˜
Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ÛÙË ÓÂfiÙÂÚË ·ÂÏÈṲ̂Ó˘ ÌÔÓ·ÍÈ¿˜:
Â˙ÔÁÚ·Ê›·. AÏÏ¿˙Ô˘Ó ÔÈ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ... XˆÌ¤ÓÔ˜ ̤۷ ÛÙË ÛÎÔÈ¿ ÎÔÈÙ¿˙ÂÈ
Û˘Óı‹Î˜ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÔÈ ·Í›Â˜ Î·È Ë ·fi Ì·ÎÚÈ¿ ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ Ì ·¤¯ıÂÈ·.
ÔÙÈ΋ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ, ÔfiÙÂ Î·È Ë £· ¤¯Ô˘Ó fiÏÔÈ ÙÔ˘˜, fiˆ˜ ¿ÓÙ·, ÂÚÈ-
ÏÔÁÔÙ¯ӛ· –·˘Ùfi ÙÔ «·ÏËıÔÊ·Ó¤˜ ¤ÛÂÈ ÛÙÔÓ ‚·Ú‡, ÌÔÏ˘‚¤ÓÈÔ ‡ÓÔ ÙÔ˘˜.
¯·ÏΛÔÓ», fiˆ˜ Ôχ ‡ÛÙÔ¯· ÙËÓ MÔÚÔ‡Û ӷ Â›Ó·È ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÂΛ, ¯ÚÔ-
›¯Â ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ Ô AϤͷӉÚÔ˜ KÔ- ÓÈ¿Ú· ̤ڷ Û‹ÌÂÚ·, ηıÒ˜ ϤÓÂ. AÏÏ·
Ù˙È¿˜– ÛÙ¤ÏÓÂÈ Ù· ηÈÓÔ‡ÚÁÈ· ÌËÓ‡- ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ ÚıÂÈ Ó· ÎÏÂÈÛÙ› ÛÙÔ
Ì·Ù¿ Ù˘. E›‰·Ì ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ Â˙Ô- ÛÙÚ·ÙÒÓ· ÙÔ˘ ÁÈ· Ó’ ·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯È-
ÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ MÂÛÔÔϤÌÔ˘ (΢ڛˆ˜ ÛÙÔ Î·Ó¤Ó· ͤÓÔÈ·ÛÙÔ ÏfiÁÔ, ηӤӷ ÓÂ-
ÙÔ˘ BÔ˘Ù˘Ú¿) Î·È ÙÔ ÙÚ·ÁÈÎfi ÓfiËÌ· ·ÓÈÎfi ÁÂÏ¿ÎÈ ·fi ÙÔ˘˜ Ê·ÓÙ¿ÚÔ˘˜, Ô˘
Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Ù˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Û˘ÓÔÌ‹ÏÈÎÔ› ÙÔ˘ Ì· ·˘-
K·ÙÔ¯‹˜ ÛÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ TfiÏË Ùfi˜ ÙÔ˘˜ ‚ϤÂÈ Û·Ó ·È‰È¿. «TÔ˘˜ ‰È-
K·˙·ÓÙ˙‹. ÎÔ‡˜ ÌÔ˘ ı· ÙÔ˘˜ ¤¯ˆ ÁÈ· ¿ÓÙ· ÛÙÔ ÎÂ-
™ÙË Û‡Á¯ÚÔÓ‹ Ì·˜ Â˙ÔÁÚ·Ê›· ÔÈ Ê¿ÏÈ ÌÔ˘, ·˘ÙÔ‡˜ Â‰Ò fï˜ Û ϛÁÔ˘˜
Ú‹ÍÂȘ Â›Ó·È ‚·ı‡ÙÂÚ˜. MÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ Ì‹Ó˜ ÙÔ˘˜ ¯¿Óˆ», Û˘ÏÏÔÁ›˙ÂÙ·È. OÏÔÈ
·fi ÙÔÓ TfiÏË K·˙·ÓÙ˙‹, £ÂÛÛ·ÏÔÓÈ- ÙÔÓ ÎÔ›Ù·Í·Ó Ì ¤ÎÏËÍË, fiÙ·Ó ÙÔÓ Â›-
ÎÈfi˜ ›Û˘, Ô °ÈÒÚÁÔ˜ Iˆ¿ÓÓÔ˘ (1927- ‰·Ó Ó· Á˘ÚÓ¿ÂÈ Ì·˙› Ì ÙȘ ‰›ˆÚ˜ ¿‰ÂÈ-
1985) ·Ó·ÙÚ¤ÂÈ ÚÈ˙Èο Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·. ˜, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ›¯Â ‰È·Ó˘ÎÙ¤Ú¢ÛË. «¢ÂÓ
E›¯·ÌÂ Û˘ÓËı›ÛÂÈ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ˆ˜ Â›Ó·È Î·Ó¤Ó·˜ ÛÙÔ Û›ÙÈ», ÂÍ‹ÁËÛ ÛÙÔ
·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÔÈÎÔÁÂÓÂȷΤ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒ- ÏÔ¯›·, Ô˘ Û·Ó ¤Ó· Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ ÎÈ ·˘-
ÛÂȘ Î·È ı·ÏˆÚ‹ – ‹, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ˆ˜ Ùfi˜ ·È‰› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷϿ‚ÂÈ,
ÓÔÛÙ·ÏÁ›· Ù˘. N· fï˜ Ô˘ Ô ÛÙÚ·- Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ·Ó ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηÓ›˜ ÛÙÔ
ÙÈÒÙ˘ ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ Iˆ- Û›ÙÈ ÙÔ˘ ÙfiÙ ‰ÂÓ ı· Á˘ÚÓÔ‡ÛÂ. [...]
¿ÓÓÔ˘ «N‡¯Ù· ÁÂÌ¿ÙË ı¿Ì·Ù·» Ù˘ M‹Î ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÌÈ·˜ ÔÚÈṲ̂-
Û˘ÏÏÔÁ‹˜ ÙÔ˘ K·Ù··ÎÙ‹, ·ÔÛÙÚ¤- Ó˘ Î·È fi¯È ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ÛÎÔÈ¿˜, ·˘-
ÊÂÙ·È ·ÎÚÈ‚Ò˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ «ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·- Ù‹˜ Ô˘ ¤‚Ï ÚÔ˜ ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘.
΋ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·» Î·È ˙ËÙ¿ÂÈ ÙËÓ ·Ú·- TÔ˘˜ ‹ÚÂ Ô ÏÔ¯›·˜ Ù˘ ·ÏÏ·Á‹˜ ηÈ
·fi ÛÎÔÈ¿ Û ÛÎÔÈ¿ ÙÔ˘˜ ÌÔ›Ú·˙Â.
E‚ÚÈÛÎ·Ó ÙÔ˘˜ ÛÎÔÔ‡˜ Ó· ÊÔÚÔ‡Ó
·¿Óˆ ·fi ÙË ¯Ï·›ÓË ÌÈ· ‚·ÚÈ¿ ʷډȿ
ο·, Ô˘ ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÙËÓ ¤‚ÏÂÂ.
TÔ˘ ÙËÓ ¤‰ˆÛ ÏÔÈfiÓ ÎÈ ·˘ÙÔ˘ÓÔ‡ Ô
ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÛÎÔfi˜, ¤Ó·˜ ÌÂÏ·Ì„fi˜
·ÚÎÔ˘‰È¿Ú˘, ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ ‹Ú Ì ÊÔ-
‚ÂÚ‹ ¢¯·Ú›ÛÙËÛË. HÙ·Ó ÔÏfiÎÏËÚË ·fi
ηÙÛÈÎfiÙÚȯ·, ˘ÎÓÔÎÔÌ·Ṳ̂ÓË Î·È
ۯ‰fiÓ ¿Î·ÌÙË. K·È ‹Ù·Ó ˙ÂÛٷ̤ÓË
·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚·ÙÂ̤ÓÔ˘˜ Ó·-
ÚÔ‡˜ Ô˘ ›¯Â ÛοÛÂÈ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜.
O ÏÔ¯›·˜ Ù˘ ·ÏÏ·Á‹˜ ¤Ê˘Á Ì ÙÔ˘˜ ·-
XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·
ÏÈÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜ ÁÈ· ÙÔ ı¿Ï·ÌÔ Î·È ·ÎÔ‡-
ÁÔÓÙ·Ó ‚·ÚÈ¿ Ù· ‚‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ÏÈıfi-
ÌÂ ÙÔÓ °ÈÒÚÁÔ
ÛÙÚˆÙÔ ·fi Ù· ‰˘Ó·Ù¿ Ô‰¿ÚÈ· ÙÔ˘˜. Iˆ¿ÓÓÔ˘, ÙÔÓ T¿ÛÔ
T˘Ï›¯ÙËΠ̠ÙËÓ Î¿· Î·È ¤ÊÂÚ ÙÔ
‚ϤÌÌ· ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌfi ÙÔ˘ Î·È K·ÏÔ‡ÙÛ· ηÈ
ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. EηÓ ϷÌÚ¿ Ô˘ ¤Ê˘ÁÂ
·ÔΛ ·fi„Â, ÙÒÚ· ı· ÍÂÚÔÎÔÈÌfiÙ·ÓÂ
ÙÔÓ M·ÓfiÏË •ÂÍ¿ÎË
ÛÙÔ ÂÓٷοı·ÚÔ Î·È ¿¯·ÚÔ ÓÙÈ‚¿ÓÈ
H Γι ργος Iω ννου (1927-1985). ÙÔ˘. H ο·, fiÛÔ ·Ó¿‚ÂÈ, ÙfiÛÔ ÌÔÛÎÔ-
‚ÔÏ¿ÂÈ Î·ÙÛÈΛϷ Î·È ‚·Ú‚·Ù›Ï·...
28 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-28-320.jpg)
![Õ Xωρ ς τ τλο,
ακρυλικ του Θεσ-
σαλονικιο ζωγρ -
φου Γι ργου Kου-
β κι, 1989.
«Xριστουγεννι τικο δι γημα»
T Œ§√˜, Ô M·ÓfiÏ˘ •ÂÍ¿Î˘
(1948), KÚËÙÈÎfi˜ ·˘Ùfi˜, ·fi ÙÔ
P¤ı˘ÌÓÔ, ·ÏÏ¿ Ô˘ ˙ÂÈ ÛÙË £ÂÛ-
Û·ÏÔÓ›ÎË, Û’ ¤Ó· ·ÏÈfiÙÂÚÔ Î›ÌÂÓfi
ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ
Á¿ ÁÈ·Ù› Ì ·Ë‰È¿˙Ô˘ÓÂ.
¶Ô‡ Ó· ‚Úˆ ÙÒÚ· Í˘Ú·Ê¿ÎÈ. E›Ó·È fï˜
ÎÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘... ¶Ô‡ ‰È¿ÔÏÔ ¿ÂÈ Î·È
Ù· ÎÚ‡‚ÂÈ. EÓÓÈ¿ ÎÈ ·ÎfiÌË Ó· ÛÎÔÏ¿ÛÂÈ.
A¿Óˆ ÛÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ı· Âı¿ÓÂÈ. TÔ
I‰Ô‡ Ë Ì·˚ÌÔ‡ Ô Á¤ÚÔ˜ ÙË˜Ø Î¿ıÂÙ·È Ì·-
οÚÈÔ˜ ÛÙÔ ÔÏ˘ÙÂϤÛÙ·ÙÔ Ù˙¿ÎÈ Î·È
„‹ÓÂÈ Î¿ÛÙ·Ó· Î·È Ì·ÛÔ˘Ï›˙ÂÈ Î·È ›ÓÂÈ
ڷΤ˜ Î·È ·›˙ÂÈ ÌÈ· Ì·‡ÚË Î·Ú˘‰¤ÓÈ·
ÎÔÌÔÏfiÁ·.
‰È‹ÁËÌ·», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ O ı¿Ó·ÙÔ˜ ·ÛÙÂ›Ô Â›Ó·È ˆ˜ ·Ú·ÔÓÈ¤Ù·È Û˘Ó¯Ҙ E›Ó·È ·fiÛÙÚ·ÙÔ˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜ Ù˘ ¯ˆ-
ÙÔ˘ ÈÈÎÔ‡, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ¤Ó·Ó Ó·Úfi Î·È Ï¤ÂÈ: BÔÏ¢Ù›Ù ÂÛ›˜ Ó· ‚Á¿ÓÂÙ ÚÔÊ˘Ï·Î‹˜ Ì ÌÂÁ¿Ï˜ ·Ó‰Ú·Á·ı›Â˜.
·‰ÈfiÚÈÛÙÔ Ù˘¯ÈÔ‡¯Ô, Ô˘ ÂÚÈ̤ÓÂÈ ¤Ó· ÎÔÌÌ¿ÙÈ „ˆÌ› Î’ ÂÁÒ Ù· ·Ú·ÙÒ Î·È ¶Ô‡ ÙË ‚ڋηÓ ·˘Ù‹ ÙË ÛηÏÈÛÙ‹ ÚÔ-
οı ̤ڷ ÙÔ ¯·ÚÙ˙ËÏ›ÎÈ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÍÂÎÔ˘Ú¿˙Ô˘Ì·È. E¯ˆ ÍÂıˆı› ÙÚÈ¿ÓÙ· ı‹ÎË Ì ْ ·ÛËÌÈο. øÚ·›· ÚÔÙfiÓÙ·. A˘-
–Ù˘È΋ ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ ËÌÂÚÒÓ ¯ÚfiÓÈ· Û’ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÎˆÏÔ‰Ô˘ÏÂÈ¿. K·È Ùfi˜ Ô Î·ıÚ¤ÊÙ˘, ϤÂÈ, Ô˘ Ì ‰Â›¯ÓÂÈ
Ì·˜– Î·È ÂÈÛΤÙÂÙ·È ÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÂχıÂÚÔ Â¿ÁÁÂÏÌ· ÁÈ ·Ó¤ÌÔÚÊÔ Â›Ó·È ‚ÈÂÓ¤˙ÈÎÔ˜. EÚ¯ÂÙ·È Î·È
AÓÙˆÓ›·˜ (Ù˘ ÎԤϷ˜ ÙÔ˘;), fiÔ˘ ÌÔ˘. N· È¿ÛÂȘ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ, ÙÔ ı˘Úȉ¿- Ë AÓÙˆÓ›·.
‚Ú›ÛÎÂÈ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ù˘ Ó· ›ÓÂÈ Ú·- ÎÈ. ™Ô‡‰·Û˜ ηıËÁËÙ‹˜, ¿ÓÂ Î·È ‰ÈÔ- °˘Ú›˙ÂÈ Ô Á¤ÚÔ˜ Ù˘ Î·È ÌÔ˘ ϤÂÈ: H Mαν λης Ξεξ κης.
΋ ÌfiÓÔ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ηÏ› Ó· ηı›ÛÔ˘Ó Ú›ÛÔ˘. AÛ ٷ Û¯¤‰È· Î·È ÙȘ ÊÔ‡ÛΘ. H «™›ÌˆÛ M·ÓˆÏÈfi Ó· ˘Úˆı›˜. N· ÛÔ˘
Ó· ÈÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘ ¤Ó· ÔÙ‹ÚÈ. AÎÔ‡- ÓÂÔÏ·›· ÂÙ¿ ÛÙ· Û‡ÓÓÂÊ· Û‹ÌÂÚ·, Ù¤- ‚¿Ïˆ ÌÈ· ڷ΋, ηı¿ÚÈÛ ¤Ó· οÛÙ·ÓÔ.»
Ó ÙË ÊÏ˘·Ú›· ÙÔ˘ Î·È ÌfiÓÔ ÚÔ˜ ÙÔ ÏÔ˜ ¿ÓÙˆÓ... N·È, ʯ·ÚÈÛÙÒ, Ó· ÙËÓ Èˆ. [...]
Ù¤ÏÔ˜ Ì·ı·›ÓÔÌ ˆ˜ ‹Ù·Ó Ë ·Ú·- N·È, ÂÓÙ¿ÍÂÈ, Îfi„Â Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú› Ì¿Ó·, E›Ó·È Û‹ÌÂÚ· Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ·˘Ù¿ 24
ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. OÈ ÛΤ- ·Ó ÙËÏÂʈӋÛÂÈ Î·Ó›˜ ÙÒÚ· Ô˘ ı· ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘. η Ì ̷‡Ú˜ ÛΤ„ÂȘ, ÒÛÔ˘ ÌÂ Ï˘‹-
„ÂȘ ÙÔ˘ ·ÊËÁËÙ‹ –·ÓÔȯ٤˜ ÛÙËÓ Ê‡Áˆ, Ó· Ì ¿ÚÂÙ ÛÙ˘ AÓÙˆÓ›·˜. XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È, ‰ÔÍ¿Û·ÙÂ. ıËΠÎÈ Â̤ӷ ¤Ó·˜ XÚÈÛÙfi˜, Î·È ‹ÚıÂ
ÂÚÌËÓ›· ÙÔ˘ ·Ó·ÁÓÒÛÙË– ÎÏ›ÓÔ˘Ó N· ÎÏ›ۈ ÙË ÛȉÂÚfiÔÚÙ· ÁÈ·Ù› ı· ¶ÚÔ¯ˆÚÒ ÛÙËÓ ¤ÚËÌË Ï·Ù›·. Î·È ÁÂÓÓ‹ıËΠ̤۷ ÌÔ˘, Û·Ó ÂÏ›‰· ‹
ÙÔ ·Ê‹ÁËÌ·. ÌÔ˘Ó ÔÈ ÎfiÙ˜ Ù˘ ÁÂÈÙÔÓÈ¿˜ ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ™Î¤ÊÙÔÌ·È Ó· ÎϤ„ˆ ÙÔ ÛÙÂÊ¿ÓÈ ·fi Ù· ÚÔÛÌÔÓ‹ ·Î·Ù¤ÚÁ·ÛÙË...
...K·Ï¿, Ó· ÓÙ˘ıÒ, Ó· Ê¿ˆ –Ù˘ ›· Î·È ı· Ûηϛ˙Ô˘Ó Ù· ÏÔ˘ÏÔ‡‰È·. E›ÎÔÛÈ fi‰È· ÙÔ˘ ¿ÁÓˆÛÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÈÒÙË, Î·È ÙÈ E‰Ò Ë ·Ó·˙‹ÙËÛ‹ Ì·˜ ¤Ï·‚ ٤ÏÔ˜.
ÛÙÔ ÙËϤʈÓÔ– ÎÈ ·Ó ÌÔÚ¤Ûˆ Ó· ¿Úˆ ¯ÚfiÓÈ· Î·È ‰ÂÓ ·ÏÏ¿˙ÂÈ ÎÈ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÚÁÔ- ı· ÙÔ Î¿Ìˆ… IÛˆ˜ Ë Î·Ù¿ÏËÍË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‰È·‰ÚÔ-
ÏÂÊÙ¿ ·’ ÙÔ˘˜ Á¤ÚÔ˘˜ ÌÔ˘, ÙÔ Ôχ Û ÛÙ¿ÛÈÔ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ. ¶·ÏÈ¿ ›¯Â ™’ ·˘Ùfi ÙÔ ‰ÚfiÌÔ Ô˘ ÂÚÓÒ ÙÒÚ·, ‚ÚÂ- Ì‹˜ ·Ê‹ÓÂÈ ÛÙ˘Ê‹ Á‡ÛË ÛÙÔÓ ·Ó·-
ÌÈ· ÒÚ· ı· ’Úıˆ. Î·È ÌÈ· ÛÂÈÚ‹Ó· Ô˘ ÛʇÚÈ˙ ٷ ÌÂÛË- ¯fiÌÔ˘Ó· ÒÚ˜, ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙË Á˘Ó·›- ÁÓÒÛÙË. ¢ÂÓ Â›¯·Ì ٤ÙÔÈ· ÚfiıÂÛË,
H ı¿Ï·ÛÛ· Á˘·Ï›, Ù· Û‡ÓÓÂÊ· ÛÙÔ Á·Ú- ̤ÚÈ· ÁÈ· Ó· ÛÎÔÏ¿ÛÔ˘Ó ÔÈ ÂÚÁ¿Ù˜. O η Ô˘ ·Á·Ô‡Û·. [...] ·ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË. ¶ÚÔÛ¿-
Ì‹ ÔÏfiÌ·˘Ú·. MÈ· ËÛ˘¯›·, Ù¿ÊÔ˜. ‹¯Ô˜ Ù˘ Ì ÙÚfiÌ·˙Â. «E‰Ò Â›Ó·È Ê˘Ï·Î‹, Â‰Ò Â›Ó·È Ì·‡ÚÔ ÎÈ ıÂÈ¿ Ì·˜ ‹Ù·Ó Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘ÌÂ
¢ÂÓ Ù· ÚÔÛ¤¯ˆ Ù· ·Ô‡ÙÛÈ· ÌÔ˘ η- MÚ¿‚Ô, Î·È ı˘ÚÔÌÂÁ¿ÊˆÓÔ ¤¯ÂÈ Ô ·- ¿Ú·¯ÓÔ ËÁ¿‰È, fiÔ˘ Ú›¯ÓÂȘ ÙË ÊˆÓ‹ fiÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη
ıfiÏÔ˘. TÒÚ· Ì ÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ÛÙÔ Ì·Á·˙› Ù¤Ú·˜ Ù˘ AÓÙˆÓ›·˜ ÛÙËÓ fiÚÙ· ÙÔ˘. ÛÔ˘ Î·È ‚Á·›ÓÂÈ Ô ·¤Ú·˜ ·fi Ù· ʇÏÏ· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ Î·È Ì¤Û· Û’
‰ÂÓ Ù· ‚¿Êˆ ηÓÔÓÈο Î·È ÍÂÊÙ›Û·Ó ÔÈ «K·ÏËÛ¤Ú·, Î·È ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ÛÎÔÙ·‰ÈÔ‡ Ì ¤ÎÚËÍË.» ·˘Ù¿ Ó· ‰È·‚¿ÛÔ˘Ì ۈÛÙ¿ ÙËÓ ·Ï‹-
̇Ù˜. ÔÏÏ¿, Â‰Ò Â›Ó·È Ë AÓÙˆÓ›·;» EÙÛÈ ÏÔÈfiÓ ¤ÊÙ·Û ÛÙË Ì¤ÛË Ë Ó‡¯Ù· ıÂÈ· ÙÔ˘˜. ¢ÂÓ Ì·˜ ̤ÓÂÈ ·Ú¿ –·ıÂ-
N· ‚¿Ïˆ ÙÔ Ú¿ÛÈÓÔ Ô˘Ïfi‚ÂÚ. «N·È M·ÓˆÏÈfi, οıÈÛÂ. ™ÙËÓ ÙËÏÂfiÚ·ÛË ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. MÂÙ¿, ÚÔ¯ÒÚËÛ· Ú¿Â˘Ù· ·ÈÛÈfi‰ÔÍÔÈ– Ó· ¢¯ËıÔ‡ÌÂ:
M¿Ó· ÚfiÛ¯ ÌËÓ „ËıÔ‡Ó Ôχ Ù’ ·˘- ‚ϤÂÈ, Ó· Ù˘ ʈӿ͈ Ó· ’ÚıÂÈ.» Î·È ‹Ú· ÙȘ ·ÎÚÔÁÈ·ÏȤ˜ ÎÈ ·ÓÙ·ÌÒıË- XÚfiÓÈ· ÔÏÏ¿ ÎÈ Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ӷ!
H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 31](https://image.slidesharecdn.com/22122002-130103075933-phpapp01/85/slide-31-320.jpg)
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΗΓΗΜΑ
- 1. Âπτα HMEPEΣ KYPIAKH22 ΔEKEMBPIOY 2002 XPI™TOY°ENNA ÛÙÔ NÂÔÂÏÏËÓÈÎfi ¢È‹ÁËÌ·
- 2. H KA£HMEPINH E¶TA HMEPE™ KYPIAKH 22 ¢EKEMBPIOY 2002 ... Kαι επ γης ειρ 2-31 A º I E P ø M A ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣTO T I ™HMAINEI ÁÈ· Ì·˜ Û‹ÌÂÚ· Ë ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈ- ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ; B¤‚·ÈË -Ï›ÁÔ Ôχ- Â›Ó·È ÁÈ· fiÏÔ˘˜ Ì·˜ Ë ÁÈÔÚÙÈÓ‹ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·, Ô˘ ‰È·ÚΛ fiÏÔ ÙÔ ¢ˆ‰Âη‹ÌÂÚÔ, Ò˜ Ù· ºÒÙ·. OÈ ‚ÈÙÚ›Ó˜ Ì ٷ ‰ÒÚ·, ÙȘ Ê¿ÙÓ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ·˚-B·Û›Ïˉ˜, Ì Ùԇʘ ·fi NEOEΛΛHNIKO ‚·Ì‚¿ÎÈ Ô˘ ÌÈÌÔ‡ÓÙ·È ÙȘ ÓÈÊ¿‰Â˜ ÙÔ˘ ¯ÈÔÓÈÔ‡ ‹ Ì ÎÚ‡ÛÙ·ÏÏ· ¯ÈÔÓÈṲ̂ӷ Ì ÛÚ¤È, Ù· ÙÛÔ˘Ú¤ÎÈ·, Ù· ΔIHΓHMA ÌÂÏÔ̷οÚÔÓ· Î·È Ù· ÛηÏÙÛÔ‡ÓÈ·, Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›- ˙Ô˘Ó ÛˆÚÔ‡˜ ÛÙȘ ÚÔı‹Î˜ ÙˆÓ ˙·¯·ÚÔÏ·ÛÙ›ˆÓ. «Kαι επ γης ειρ νη, T· Ï·ÛÙÈο ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ‰¤ÓÙÚ· Ì ٷ ËÏÂ- εν ανθρ ποις ευδοκ α...» ÎÙÚÈο Ï·ÌÈfiÓÈ· Ô˘ ·Ó·‚ÔÛ‚‹ÓÔ˘Ó Î·È Ì ٷ ‰ÒÚ· ÛÙË ‚¿ÛË ÙÔ˘˜, Ù˘ÏÈÁ̤ӷ Û ʷÓÙ·¯ÙÂÚ¤˜ Ì·ÚÌ·Úfi- O εικονισμ ς της Γ ννησης ÎÔÏϘ Î·È ‰Â̤ӷ Ì Ôχ¯ÚˆÌ˜ ÎÔÚ‰¤Ï˜, ÙÔ ÌÂ- Á¿ÏÔ ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ ‰¤ÓÙÚÔ ÛÙËÓ ÎÂÓÙÚÈ΋ Ï·- Oπως τον ε δε ο Z. ¶··ÓÙˆÓ›Ô˘ Ù›· Ù˘ fiÏ˘. E›Ó·È ·ÎfiÌË Ù· ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη οϷÓÙ·, Ô˘ Xριστο γεννα «Στο Xριστ ›Ûˆ˜ Ì·˜ ʤÚÓÔ˘Ó ·È‰ÈΤ˜ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ, Ô˘ Ù· ÙÚ·- στο K στρο» ÁÔ˘‰Ô‡Ó Ù· ·È‰¿ÎÈ· Ù˘ ÔÏ˘Î·ÙÔÈΛ·˜, ¤Ó· ¤Ó· ‹ Mε τον AÏ. ¶··‰È·Ì¿ÓÙË ‰˘Ô ‰˘Ô, Î·È Ï¤Ó ›Û· ›Û· Aνθολ γηση - Σχολιασμ ς: Mε τους θαλασσοδαρμ νους Ù· ÚÒÙ· Ïfi- ÁÈ·, ‚È¿˙ÔÓÙ·È Ãƒπ™Δ√º√ƒ√™ ª∏§πø¡∏™ Tου AÏ. MˆÚ·˚Ù›‰Ë Ó· ¢¯ËıÔ‡Ó °πøƒ°√™ ¶∞°∞N√™ και του A. K·Úη‚›ÙÛ· ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· Ûˆ- ·›ÓÔ˘Ó ÂÚÈ- Eπιμ λεια αφιερ ματος: Xριστουγεννι τικα σ μαντρα ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ ∫ø™Δ∏™ °π√Àƒ°√™ στην ορειν Eλλ δα ÊÈÏÔ‰ÒÚËÌ·. E›Ó·È ›Û˘ ÙÔ ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ ÙÚ·¤˙È ÛÙÔ Tου XÚ. XÚËÛÙÔ‚·Û›ÏË Û›ÙÈ (ÁÈ· fiÛÔ˘˜ ‰ÂÓ ÛÎÔÚ›Û·Ó ÛÙȘ ÂΉÚÔ̤˜ ‹ και του K. KÚ˘ÛÙ¿ÏÏË ÛÙ· ÙÔ˘ÚÈÛÙÈο Ù·Í›‰È· «Ì ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ ÁÎÚÔ˘»), ‹ ÙÔ «¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ Ú‚ÂÁÈfiÓ», Û οÔÈÔ ÂÛÙÈ·Ùfi- Xριστο γεννα με ÚÈÔ Ô˘ Í¿ÊÓÔ˘ Á›ÓÂÙ·È «ÎÔÛÌÈÎfi» Î·È ÛÂÚ‚›ÚÂÈ «¯ÚÈ- τους απ κληρους ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ ÌÂÓÔ‡». Tου °. BÏ·¯ÔÁÈ¿ÓÓË °È· ÌÂÚÈÎÔ‡˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÚfiÛÊ·Ù˜ ÙȘ Ú›˙˜ ÙÔ˘˜ ÛÙ· ¯ˆÚÈ¿ Ô˘ Âڋ̈۷Ó, Ë ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤Ó- και του ¢. BÔ˘Ù˘Ú¿ ÓˆÓ ÛËÌ·›ÓÂÈ ›Ûˆ˜ ·ÎfiÌË Î¿ÔȘ ·È‰ÈΤ˜ ·Ó·ÌÓ‹- ÛÂȘ Ì ÛÈÙÈÎȤ˜ Ì˘ÚÔ˘‰È¤˜ ·fi «·Ï·ÁΛÙ˜», Ì η- «Παραμον Xριστο γεννα» Ú‡‰È· Î·È Ì¤ÏÈ, Ì ¯ÚÈÛÙfi„ˆÌ· Î·È ÎÔ˘ÏÔ‡ÚÈ·, Ì στο Aϊβαλ ÙÛÈÁ·Ú›‰Â˜ ·fi ¯ÔÈÚÈÓfi Î·È Î¿ÔȘ ·fiÚÈÛÙ˜ ‰ÈËÁ‹- Tου ºÒÙË KfiÓÙÔÁÏÔ˘ ÛÂȘ ÁÈ· ηÏÏÈηÓÙ˙¿ÚÔ˘˜ Ô˘ ÙÚÈÁ˘ÚÓÔ‡Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ ̤Ú˜ Î·È Ì·›ÓÔ˘Ó ÛÙ· Û›ÙÈ· ·fi ÙȘ ηÌÈÓ¿‰Â˜ Tα Xριστο γεννα της Kατοχ ς (ÔȘ ηÌÈÓ¿‰Â˜;). AÏÏ·Í·Ó ÙfiÛ·, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ ¿ÏÏ·Í·Ó ÌÔÓÔÌÈ¿˜. Mε τον HÏ. BÂÓ¤˙Ë ™ÎÂÊًηÌ ӷ ·Ó·˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì ÙË ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈ- και τον T. K·˙·ÓÙ˙‹ ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÛÙË ÓÂÔÂÏÏËÓÈ΋ Â˙ÔÁÚ·Ê›·, Î·È ÂȉÈ- ÎfiÙÂÚ· ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ·, Ô˘ ‰›ÓÂÈ ÔÏÔÎÏËڈ̤Ó˜ ÌÔÚ- Σαν ελπ δα σαν προσμον ʤ˜ Û ϛÁ˜ ÛÂÏ›‰Â˜, Î·È Ó· ȉԇÌ Ҙ ÙË ‚›ˆÓ·Ó ÔÈ ακατ ργαστη... ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÔ˘ ÙfiÔ˘ Ì·˜. Tου °. Iˆ¿ÓÓÔ˘ H ·Ó·˙‹ÙËÛ‹ Ì·˜ ÍÂΛÓËÛ ·fi Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 18Ô˘ ·ÈÒÓ·, ÔfiÙ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Ù· ÚÒÙ· ÓÂÔÂÏÏËÓÈο Tου T. K·ÏÔ‡ÙÛ· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· (ÌÂÙ·ÊÚ¿ÛÂȘ ‹ ÌÈÌ‹ÛÂȘ Á·ÏÏÈÎÒÓ ÚÔÙ‡- και του M. •ÂÍ¿ÎË ˆÓ ÛÙËÓ ·Ú¯‹), Î·È ÊÙ¿ÓÂÈ Ò˜ ÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜. AÏÏ¿ ÁÈ· Ù· ÚÒÙ· ÔÁ‰fiÓÙ· ÂÚ›Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÔÈ Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜, fiÛÔ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÌÔÚ¤Û·Ì ӷ ‰È·ÈÛÙÒÛÔ˘ÌÂ, ›- EÍÒÊ˘ÏÏÔ Ó·È ·Ó‡·ÚÎÙ˜. OÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ Ì·˜, ˘ÓˆÙÈṲ̂ÓÔÈ, ™‡ÓıÂÛË Ì ÊfiÓÙÔ ˘ÛÙÂÚÔ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ °¤ÓÓËÛ˘, 15Ô˜ ·È. (Ë- ı· ¤ÏÂÁ ηÓ›˜, ·fi ÙȘ ÚÔÌ·ÓÙÈΤ˜ ‰ÈËÁ‹ÛÂȘ Ù˘ Á‹: M˘ÚÙ¿Ï˘ A¯ÂÈÌ¿ÛÙÔ˘-¶ÔÙ·ÌÈ¿- E˘ÚÒ˘, ¯¿ÓÔÓÙ·È Û ÔÓÂÈÚÔÔÏ‹Ì·Ù· Î·È Û¯Â‰fiÓ ÓÔ˘, «EÈÎfiÓ˜ ÙÔ˘ B˘˙·ÓÙÈÓÔ‡ MÔ˘- ‰ÂÓ ‚Ï¤Ô˘Ó fiÛ· Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· fi‰È· Û›Ԣ AıËÓÒÓ», 1998). ÙÔ˘˜. XÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ÊÙ¿ÛÔ˘Ì ÛÙË ÏÂÁfiÌÂÓË N¤· AıËÓ·˚΋ ™¯ÔÏ‹ ‹ ™¯ÔÏ‹ Ù˘ HıÔÁÚ·Ê›·˜, fiˆ˜ ·Ï- ÏÈÒ˜ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎÂ, ÁÈ· Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ‰ÈËÁË- Ì·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ô˘ ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È Ó· È‰Ô‡Ó ÙÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Á‡Úˆ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘˜, Î·È Ó’ ·ÎÔ‡ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ¯Ù‡Ô˘˜ Ù˘ ηډȿ˜ – Ù˘ ‰È΋˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙˆÓ Û˘Ó·ÓıÚÒˆÓ ÙÔ˘˜. T· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ Yπε θυνη «Eπτ Hμερ ν» Ù· ÔÓfiÌ·˙·Ó ÁÈ’ ·˘Ùfi «ÂÏÏËÓÈο ‰ÈËÁ‹Ì·Ù·». E§EY£EPIA TPA´OY T· Â˘Ú‹Ì·Ù·, ÏÔÈfiÓ, Î·È Ù· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·, ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‰È·‰ÚÔÌ‹˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ì ‰Ò. 2 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 3. νη, εν ανθρποις ευδοκ α £ EMŒ§π√ Ù˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋˜ ›ÛÙ˘ Î·È ËÁ‹ ÙˆÓ ıÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ ·ÊË- Á‹ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ ÂÔÚÙ·ÛÌfi ›- Ó·È Ù· ¢·ÁÁ¤ÏÈ·, Ô˘ Ì·˜ ·Ú·‰fiıËÎ·Ó ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ· Ù˘ ÂÔ¯‹˜ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ KÔÈÓ‹. A˜ ȉԇÌ ÏÔÈfiÓ ÚÒÙ·-ÚÒÙ· Ò˜ ‰ÈËÁÔ‡ÓÙ·È ÙË °¤ÓÓËÛË ‰‡Ô ·fi ÙÔ˘˜ E˘·ÁÁÂÏÈÛÙ¤˜, Ô˘ ·ÏÏËÏÔÛ˘ÌÏËÚÒÓÔÓÙ·È: O M·Ùı·›Ô˜ Î·È Ô §Ô˘Î¿˜. TÔ ÚÒÙÔ ·fiÛ·ÛÌ·, ·fi ÙÔ K·Ù¿ §Ô˘Î¿Ó E˘·ÁÁ¤ÏÈÔ, ÙÔ ·Ú·ı¤ÙÔ˘Ì ÛÙÔ ÚˆÙfiÙ˘Ô: EÁ¤ÓÂÙÔ ‰Â ÂÓ Ù·È˜ Ë̤ڷȘ ÂΛӷȘ ÂÍ‹Ïı ‰fiÁÌ· ·Ú¿ K·›Û·ÚÔ˜ A˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ ·ÔÁÚ¿ÊÂÛı·È ¿Û·Ó ÙËÓ ÔÈÎÔ˘Ì¤ÓËÓ. 2 A‡ÙË Ë ·ÔÁÚ·Ê‹ ÚÒÙË ÂÁ¤ÓÂÙÔ ËÁÂÌÔ- Ó‡ÔÓÙÔ˜ Ù˘ ™˘Ú›·˜ K˘ÚËÓ›Ô˘. 8 K·È ÂÔ- Ú‡ÔÓÙÔ ¿ÓÙ˜ ·ÔÁÚ¿ÊÂÛı·È, ¤Î·ÛÙÔ˜ ÂȘ ÙËÓ È‰›·Ó fiÏÈÓ. 4 AÓ¤‚Ë ‰Â Î·È IˆÛ‹Ê ·fi Ù˘ °·ÏÈÏ·›·˜ ÂÎ fiψ˜ N·˙·Ú¤Ù ÂȘ ÙËÓ IÔ˘‰·›·Ó ÂȘ fiÏÈÓ ¢·˘›‰, ‹ÙȘ ηÏ›- Ù·È BËıϤÌ, ‰È¿ ÙÔ Â›Ó·È ·˘ÙfiÓ ÂÍ Ô›ÎÔ˘ Î·È ·ÙÚÈ¿˜ ¢·˘›‰. 5 AÔÁÚ¿„·Ûı·È Û˘Ó M·ÚÈ¿Ì ÙË ÌÂÌÓËÛÙÂ˘Ì¤ÓË ·˘ÙÒ Á˘Ó·ÈΛ, Ô‡ÛË ÂÁ·ˆ. 6 EÁ¤ÓÂÙÔ ‰Â ÂÓ Ùˆ Â›Ó·È ·˘- ÙÔ‡˜ ÂΛ ÂÏ‹ÛıËÛ·Ó ·È ËÌ¤Ú·È ÙÔ˘ ÙÂ- ÌË ÊԂ›ÛıÂØ È‰Ô‡ Á·Ú ¢·ÁÁÂÏ›˙ÔÌ·È ˘Ì›Ó ÎÂ›Ó ·˘Ù‹Ó. 7 K·È ¤ÙÂΠÙÔÓ ˘ÈfiÓ ·˘Ù‹˜ ÙÔÓ ¯·Ú¿Ó ÌÂÁ¿ÏËÓ, ‹ÙȘ ¤ÛÙ·È ·ÓÙ› Ùˆ Ï·Ò, 11 ÚˆÙfiÙÔÎÔÓ, Î·È ÂÛ·ÚÁ¿ÓˆÛÂÓ ·˘ÙfiÓ Î·È OÙÈ ÂÙ¤¯ıË ˘Ì›Ó Û‹ÌÂÚÔÓ ÛˆÙ‹Ú, Ô˜ ¤ÛÙÈ ·Ó¤ÎÏÈÓÂÓ ·˘ÙfiÓ ÂÓ ÙË Ê¿ÙÓË, ‰ÈfiÙÈ Ô˘Î ËÓ XÚÈÛÙfi˜ K‡ÚÈÔ˜, ÂÓ fiÏÂÈ ¢·˘›‰. 12 K·È ÙÔ‡- ·˘ÙÔ›˜ ÙfiÔ˜ ÂÓ Ùˆ ηٷχ̷ÙÈ. 8 K·È ÔÈ- ÙÔ ˘Ì›Ó ÙÔ ÛËÌ›ÔÓØ Â˘Ú‹ÛÂÙ ‚Ú¤ÊÔ˜ ̤Ó˜ ‹Û·Ó ÂÓ ÙË ¯ÒÚ· ÙË ·˘Ù‹ ·ÁÚ·˘ÏÔ‡- ÂÛ·ÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔÓ, ΛÌÂÓÔÓ ÂÓ Ê¿ÙÓË. 13 ÓÙ˜ Î·È Ê˘Ï¿ÛÛÔÓÙ˜ Ê˘Ï·Î¿˜ Ù˘ Ó˘ÎÙfi˜ K·È ÂÍ·›ÊÓ˘ ÂÁ¤ÓÂÙÔ Û˘Ó Ùˆ ·ÁÁ¤Ïˆ Ï‹- › ÙËÓ Ô›ÌÓËÓ ·˘ÙÒÓ. 9 K·È ȉԇ ¿ÁÁÂÏÔ˜ ıÔ˜ ÛÙÚ·ÙÈ¿˜ Ô˘Ú·Ó›Ô˘ ·ÈÓÔ‡ÓÙˆÓ ÙÔÓ £Â- K˘Ú›Ô˘ ¤ÛÙË ·˘ÙÔ›˜ Î·È ‰fiÍ· K˘Ú›Ô˘ Â- fiÓ Î·È ÏÂÁfiÓÙˆÓØ 14 ¢fiÍ· ÂÓ ˘„›ÛÙÔȘ £ÂÒ ÚȤϷ̄ÂÓ ·˘ÙÔ‡˜, Î·È ÂÊÔ‚‹ıËÛ·Ó Êfi- Î·È Â› Á˘ ÂÈÚ‹ÓË, ÂÓ ·ÓıÚÒÔȘ ¢‰ÔΛ·. ‚ÔÓ Ì¤Á·Ó. 10 K·È ›ÂÓ ·˘ÙÔ›˜ Ô ¿ÁÁÂÏÔ˜Ø §Ô˘Î. Bã 1-14 TÔ ·fiÛ·ÛÌ· ·fi ÙÔ K·Ù¿ M·Ùı·›- ÔÓ ÙÔ ·Ú·ı¤ÙÔ˘Ì Û ۇÁ¯ÚÔÓË ÌÂÙ¿- ÊÚ·ÛË* ÂÓfi˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈ- ÛÙÈÎÔ‡˜ ÌÂÙ·ÔÏÂÌÈÎÔ‡˜ ÔÈËÙ¤˜ Ì·˜, ÙÔ˘ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈÎÈÔ‡ NÙ›ÓÔ˘ XÚÈÛÙÈ·Ófi- Ô˘ÏÔ˘: AÊÔ‡ ÏÔÈfiÓ ÁÂÓÓ‹ıËÎÂ Ô IËÛÔ‡˜ ÛÙË BËıÏÂ¤Ì Ù˘ IÔ˘‰·›·˜, ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ ‚·ÛÈ- ÏÈ¿ HÚÒ‰Ë, ¤ÊÙ·Û·Ó ÛÙ· IÂÚÔÛfiÏ˘Ì· Ì¿- ÁÔÈ ·fi ÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ 2 ϤÁÔÓÙ·˜: «¶Ô‡ ›- Ó·È Ô B·ÛÈÏÈ¿˜ ÙˆÓ IÔ˘‰·›ˆÓ Ô˘ ÁÂÓÓ‹- ıËÎÂ; E›‰·Ì ÙÔ ¿ÛÙÚÔ ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹ Î·È ‹Úı·Ì ӷ ÙÔÓ ÚÔÛ΢ӋÛÔ˘Ì». 3 OÙ·Ó ÙÔ ¿ÎÔ˘ÛÂ Ô ‚·ÛÈÏÈ¿˜ HÚ҉˘ Ù·Ú¿- ¯ÙËÎÂ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘ fiÏË Ë IÂÚÔ˘Û·Ï‹Ì. 4 ™˘- ÁΤÓÙÚˆÛ ÏÔÈfiÓ fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·Ú¯ÈÂÚ›˜ Õ «Δ ξα εν Î·È ÙÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·Ù›˜ ÙÔ˘ Ï·Ô‡ Î·È ˙ËÙÔ‡Û υψ στοις Ó· Ì¿ıÂÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ô‡ Ô XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓ- ÙÔ ¿ÛÙÚÔ Ô˘ ›‰·Ó ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏ‹, ÙÔ˘˜ Θε ...». H ÓȤٷÈ. 5 K·È ·˘ÙÔ› ÙÔ˘ ›·Ó: «™ÙË BËıÏÂ¤Ì Ô‰ËÁÔ‡ÛÂ, ÒÛÔ˘ ‹ÚıÂ Î·È ÛÙ¿ıËΠ¿- Γ ννηση του Ù˘ IÔ˘‰·›·˜Ø ÁÈ·Ù› ¤ÙÛÈ Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓÔ Óˆ ÂΛ Ô˘ ‹Ù·Ó ÙÔ ·È‰›. 10 OÙ·Ó ÏÔÈfiÓ Xριστο , λε- ·fi ÙÔÓ ÚÔÊ‹ÙË: 6 “KÈ ÂÛ‡ BËıϤÌ, ¯ÒÚ· ›‰·Ó ÙÔ ¿ÛÙÚÔ, ¯¿ÚËÎ·Ó ¯·Ú¿ ÌÂÁ¿ÏË. 11 πτομ ρεια ει- ÙÔ˘ IÔ‡‰·, ‰ÂÓ Â›Û·È ‰ÈfiÏÔ˘ ηÙÒÙÂÚË ÌÂ- K·È fiÙ·Ó ‹Úı·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ, ›‰·Ó ÙÔ ·È‰› κ νας της ٷ͇ ÙˆÓ fiÏÂˆÓ ÙÔ˘ IÔ‡‰·Ø ÁÈ·Ù› ·fi Û¤- Ì ÙË M·Ú›· ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘, Î·È ¤ÂÛ·Ó Kρητικ ς Σχο- Ó· ı· ‚ÁÂÈ Ô ·Ú¯ËÁfi˜, Ô˘ ı· ÔÈÌ¿ÓÂÈ ÙÔÓ Î·È ÙÔ ÚÔÛ·ÓËÛ·Ó, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· ¿ÓÔÈÍ·Ó λ ς, 15ος αι. Ï·fi ÌÔ˘ ÙÔÓ IÛÚ·‹Ï”». 7 TfiÙÂ Ô HÚ҉˘ ο- ÙÔ˘˜ ıËÛ·˘ÚÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÙÔ˘ ÚfiÛÊÂÚ·Ó (πηγ : «H Bε- ÏÂÛ ÎÚ˘Ê¿ ÙÔ˘˜ Ì¿ÁÔ˘˜, ÂÍ·ÎÚ›‚ˆÛ ·fi ‰ÒÚ·: ¯Ú˘Û¿ÊÈ Î·È ÏÈ‚¿ÓÈ Î·È Û̇ÚÓ·. 12 νετ α των ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ Ê¿ÓËΠÙÔ ¿ÛÙÚÔ, 8 EÂȉ‹ fï˜ ‹Ú·Ó ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙÔÓ ‡ÓÔ Eλλ νων», Î·È ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏ ÛÙË BËıÏÂ¤Ì Ï¤ÁÔÓÙ·˜: ÙÔ˘˜ Ó· ÌËÓ Í·Ó·Á˘Ú›ÛÔ˘Ó ÛÙÔÓ επιμ. Xρ σας «¶¿ÙÂ Î·È ÂÍÂÙ¿ÛÙ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÁÈ· ÙÔ ·È‰›, HÚÒ‰Ë,¤Ê˘Á·Ó ·fi ¿ÏÏÔ ‰ÚfiÌÔ ÁÈ· ÙË ¯Ò- Mαλτ ζου. Î·È ·Ó ÙÔ ‚Ú›ÙÂ, ÂȉÔÔÈ‹ÛÙ ÌÂ, Ó· ¤Úıˆ Ú· ÙÔ˘˜ [...]. MIΛHTOΣ, ÎÈ ÂÁÒ Ó· ÙÔ ÚÔÛÎ˘Ó‹Ûˆ». 9 A˘ÙÔ›, ·ÊÔ‡ M·Ùı. Bã1-12 Aθ να). ¿ÎÔ˘Û·Ó ÙÔÓ ‚·ÛÈÏÈ¿, ÍÂΛÓËÛ·Ó. K·È Ó·, *[ ÂΉ. TÔ PÔ‰·ÎÈfi, Aı‹Ó· 1996] H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 3
- 4. O εικονισμ ςτης Γ ννησης ∞¡∞°¡fl™Δ∏˜ ı· ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ÛÙȘ ·Ú·- Ì ·ÛÎÈ¿! AÎÔ‡ÙÂ; M ÙÚÂȘ Û·ÏÔ˘˜ ÂȘ ÙÔ Ô›ÌÓÈÔ! K·È ÎÔÓÙ¿ ¿Óˆ ¢·ÁÁÂÏÈΤ˜ ·ÊËÁ‹ÛÂȘ, ÛÙÔ Úˆ- ÛÙ’ ¿ÏÏ· ÎÈ ¤Ó· Ì·‡ÚÔ Î·ÙÛ›ÎÈ Ô˘ ËÁ·›ÓÂÈ Î·È ÙÚÒÁÂÈ ÎÏ·- ÙfiÙ˘Ô Î·È ÛÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË, fiÏ· Ù· ÛÙÔÈ- Ú¿ÎÈ ·fi ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙÔ˘ IˆÛ‹Ê. AÓ Á›ÓÂÙ·È ·˘Ùfi ÔÙ¤! KÈ ¤ÂÈÙ· ¯Â›· Ô˘ ¤¯ÂÈ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Î·È Î·ıÈÂ- ÚÔ˜ ÙÈ ÙÔ ÏÔ˘ÙÚfiÓ ÙÔ˘ ‚Ú¤ÊÔ˘˜; TÈ Ú¿ÁÌ·Ù· ›Ӓ ·˘Ù¿; ¶Ò˜ ÚÒÛÂÈ Ë ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ ·ÁÈÔÁÚ·Ê›·. K·È Â›Ó·È ‚Ú¤ıËÎÂÓ ÂΛ Ë Á˘Ó·›Î· Ô˘ ÙÔ ‚˘ı›˙ÂÈ ÛÙÔ ÓÂÚfi; O XÚÈÛÙfi˜ ÁÓˆÛÙfi fiÙÈ ÛÙÔ ÂÍ‹˜ Ô Ù‡Ô˜ Ù˘ ·Ú¿- ÂÁÂÓÓ‹ıË ÂȘ ÙÔÓ ·¯˘ÚÒÓ· Î·È ˆ˜ ÌfiÓËÓ ÂÚÈÔ›ËÛÈÓ ¤Ï·‚ ٷ ÛÙ·Û˘ ÙËÚÔ‡ÓÙ·Ó –Î·È ÙËÚÂ›Ù·È Ò˜ Û‹- ¯ÓÒÙ· ÙˆÓ ˙ÒˆÓ Ô˘ ¤Û΢‚·Ó Î·È ÙÔÓ Â˙¤ÛÙ·ÈÓ·Ó. TÔ‡ÙÔ Ú¤- ÌÂÚ·– ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˘˜ ·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ì ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ÂÈ Ó· ·Ú·ÛÙ‹ÛË Ô ¿ÍÈÔ˜ ÔÚıfi‰ÔÍÔ˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜! O¯È ÙÔ˘˜ ÍÂ- Â˘Ï¿‚ÂÈ· Î·È ·˘ÛÙËÚfiÙËÙ·. ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙˆÓ IÙ·ÏÒÓ Î·È ÙˆÓ PÔ‡ÛˆÓ.... N· Ò˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Ô Û¯Â‰fiÓ ÏËÛÌÔÓË̤ÓÔ˜ ÔÈËÙ‹˜ — E›Û·È ÔÚÁÈṲ̂ÓÔ˜ IˆÓ¿, ÙÔ˘ › Ì ·ÙÚÈÎfi ‡ÊÔ˜ ¤Ó·˜ Î·È ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ù¯ÓÔÎÚ›Ù˘, Z·¯·Ú›·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ·ÚÈÛٷ̤ÓÔ˘˜ ÌÔÓ·¯Ô‡˜, Ô Á¤ÚÔÓÙ·˜ ™ÂÚ·Ê›Ì. ¶··ÓÙˆÓ›Ô˘ (1877-1940), ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «£Â›· ÙÈ̈- — ¶·Ú·ÍÂÓ‡ÔÌ·È, ·¿ÓÙËÛÂ Ô ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜, ¯ˆÚ›˜ Ó’ ·ÏÏ¿ÍË Ú›·», ÙËÓ ÚÔۋψÛË ÛÙËÓ ÔÚıfi‰ÔÍË ·ÁÈÔÁÚ·ÊÈ΋ ·Ú¿- ÙË ÛÙ¿ÛË ÙÔ˘, fiÙÈ ÂÓÓÔÔ‡Ó ·˘ÙÔ› ÔÈ ·ÓÙ›¯ÚÈÛÙÔÈ Ó· ÓÔı‡ۈ- ‰ÔÛË: Ì ÙËÓ ·ÁÈÔÚ›ÙÈÎË ·ÁÈÔÁÚ·Ê›· Ô˘ Â›Ó·È Î·ı·˘Ùfi Ë ÔÚıfi‰Ô- O ·ÁÈÔÚ›Ù˘ ηÏfiÁÂÚÔ˜ IˆÓ¿˜ Â›Ó·È ÛÙÔ ÎÂÏÏ› ÙÔ˘ Î·È ˙ˆ- ÍË ›ÛÙË Ì·˜, Î·È ¿ÓÂ Î·È ÛÔÊ›˙ÔÓÙ·È ·ÓÙ›ıÂÙ· ·fi Λӷ Ô˘ ÁÚ·Ê›˙ÂÈ ÙË °¤ÓÓËÛË ÙÔ˘ K˘Ú›Ô˘. TÈ ËÛ˘¯›·! AÎÔ‡ÁÂÙ·È ÌfiÓÔ Ì·˜ ‰È¤ÛˆÛ ÙÔ ÈÂÚfi ΛÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÌÔÓ·¯Ô‡ ¢ÈÔÓ˘Û›Ô˘ Ù˘ ÙÔ ÎÔÌÔÏfiÁÈ ‰˘Ô ¿ÏÏˆÓ Î·ÏfiÁÂÚˆÓ, Ô˘ ηıÈṲ̂ÓÔÈ Û ¯·- ºÔ˘ÚÓ¿˜. ÌËÏ¿ ÛηÌÓÈ¿ ÂÚÓÔ‡Ó ÙȘ ·Ù¤ÏÂȈÙ˜ ÒÚ˜ ÙˆÓ ÎÔÈÙ¿˙ÔÓÙ·˜ EÙÛÈ Â›Â. M· Ë ‚·ı‡ÙÂÚË ·Ï‹ıÂÈ· Â›Ó·È ˆ˜ Ô Î·ÏfiÁÂÚÔ˜ H Zαχαρ ας Παπαντων - ÙÔ ÈÓ¤ÏÔ ÙÔ˘ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˘ Ó’ ·Ó·ÛÙ·›ÓÂÈ Ì ˘ÔÌÔÓ‹ ÙË ı›· ÂΛÓÔ˜ ÙÔ˘ ·›ÚÓÂÈ ÙȘ ηϤ˜ ·Ú·ÁÁÂϛ˜! K·È ÙÒÚ· ‰· ÓÈÒıÂÈ ου (1877-1940). Σχ διο ÈÛÙÔÚ›·. M· ÌfiÏȘ Ô IˆÓ¿˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ¯ÚˆÌ·Ù›˙Ë ¤Íˆ ·fi ÙË ˆ˜ ÙÚ¤ÌÂÈ ÙÔ ÈÓ¤ÏÔ ÙÔ˘ ·’ ÙÔ ¿ıÔ˜ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ Û˘ÓÙÂ- του Στα ρου Παλ ντσα ÛËÏÈ¿ Ù˘ BËıÏÂ¤Ì ÙÔ ÌÈÎÚfi ‚ÔÛÎfi Ô˘ οıÂÙ·È ÛÙÔ ‚Ú¿¯Ô ¯Ó›ÙË ÙÔ˘. E›Ó·È ¿ÓıÚˆÔ˜, Ò˜ Ó· ÙÔ ÎÚ‡„ÂÈ; OÈ ¿ÓıÚˆÔÈ για το «Λεξικ Συγγραφ - Î·È ·›˙ÂÈ ÊÏÔÁ¤Ú· ÛÙ· Úfi‚·Ù¿ ÙÔ˘, ¿Í·ÊÓ· ı˘Ì‹ıËΠÙÔÓ ˙Ô‡Ó Ì ÙËÓ ÔÚÁ‹. KÈ ÔÈ Î·ÏfiÁÂÚÔÈ ¯ˆÚ›˜ ·˘Ù‹, Ô˘ ÙÔ˘˜ ÎÚ·- ων» των B. Δ. Aναγνω- ¯ıÚfi ÙÔ˘... TÔ ·›Ì· ÙÔ˘ ·Ó¤‚ËΠÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ. £˘Ì‹ıËΠÙÔÓ Ù› ·ÓıÚÒÔ˘˜, ı· ‹Ù·Ó ÙÒÌ·Ù·.» στ πουλου και K. Φωτ - K·˘ÛÔÎ·Ï˘‚›ÙË ·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔ AÌ‚ÚfiÛÈÔ, Ô˘ ˙ˆÁÚ·Ê›˙ÂÈ Û˘¯Ó¿ O Á¤ÚÔÓÙ·˜ ™ÂÚ·ÊÂ›Ì ÙÔ‡ ‰ÈËÁÂ›Ù·È ÁÈ· ÙÔÓ IÙ·Ïfi ˙ˆ- κη. Πατ κης, Aθ να Σε- ÙË °¤ÓÓËÛË ÂÓÙÂÏÒ˜ ·ÏÏÈÒÙÈη, Ì ·ÏÏfiÎÔÙ· ÚfiÛˆ· Î·È ÁÚ¿ÊÔ AÓÙÚ¤· K·ÛÙ¿ÓÈÔ, Ô˘, ·Ú¿ ÙË Ê‹ÌË ÙÔ˘, ÊıÔ- πτ μβριος 2002. ˙Ò· ÔÏÏ¿, Û·Ó ÙÔ˘˜ E˘Úˆ·›Ô˘˜. ¢ÂÓ ÙÔÓ ˘ÔʤÚÂÈ ·˘ÙfiÓ ÓÔ‡Û ÙÚÔÌÂÚ¿ ÙÔÓ ÔÌfiÙ¯Ófi ÙÔ˘ NÙÔ̤ÓÈÎÔ BÂÓÂÙ˙¿ÓÔ, ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ... TÈ ‹Ù·Ó ÙÒÚ· ‰· ÛÙËÓ ËÛ˘¯›· Ù˘ ‰Ô˘ÏÂÈ¿˜ ÙÔ˘ ›ÛÙ¢ fiÙÈ Ë ˘ÂÚÔ¯‹ ÙÔ˘ ‚ÚÈÛÎfiÙ·Ó ÛÙÔ Â›‰Ô˜ ÙˆÓ ¯Úˆ- Ó· ÙÔ ı˘ÌËı‹; EÚÂıÈṲ̂ÓÔ˜ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÌÈÏ‹ ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ, ÂÓÒ ˙ˆ- Ì¿ÙˆÓ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÛÂ Î·È ÙÔÓ Ì·¯·›ÚˆÛ ÁÈ· Ó· ÙÔ˘ ÁÚ¿ÊÈ˙Â. Ù· ÎϤ„ÂÈ. AÏÏ¿ ηχÙÂÚÔ˜ ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜ ‰ÂÓ ¤ÁÈÓÂ, ϤÂÈ ÙÔ — T· ·ÙÚÔ·Ú¿‰ÔÙ·, ¤ÏÂÁ ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Û΢Ì̤ÓÔ˜ ÂÈ̇ıÈÔ, Î·È ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó Ë ÙÈ̈ڛ· ÙÔ˘. ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ÙÔ˘, ÂÌ›˜ ÔÈ ·ÁÈÔÁÚ¿ÊÔÈ ¤¯ÔÌ ηı‹ÎÔÓ Ó· Ù· ÎÚ·ÙÔ‡ÌÂ, ÂÂȉ‹ ·fi Ì·˜ ÔÈ ÈÛÙÔ› ‚Ï¤Ô˘Ó Ù· Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· Ù˘ ¶·Ó¿Ú¯·ÈÔ ı¤Ì· Ô ı·Ó¿ÛÈÌÔ˜ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi˜ ÌÂٷ͇ ÔÚıÔ‰ÔÍ›·˜. MÔÏ·Ù·‡Ù· ÂÔ‡ÏËÛ ÚÔ¯Ù¤˜ Ô AÌ‚ÚfiÛÈÔ˜ ‰È¿ ÙˆÓ Î·ÏÏÈÙ¯ÓÒÓ, ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ ·ÎfiÌ· ÙÔ˘ OÌ‹ÚÔ˘ Î·È ÙËÓ T‹ÓÔ ÌÈ· °¤ÓÓËÛË Ì ‰˘Ô ÙÛÔ¿ÓÔ˘˜ Ô˘ ·›˙Ô˘Ó fiÚÁ·Ó· ÙÔ˘ HÛÈfi‰Ô˘. AÏÏ¿ Î·È Ô ÛÊÔ‰Úfi˜ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ ·˘ÛÙËÚ‹ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹ Ù¤¯ÓË Î·È ÙËÓ ÂχıÂÚË –Î·È Û˘- ¯Ó¿ ÌÂÏÔ‰Ú·Ì·ÙÈ΋– ‰˘ÙÈ΋, Â›Ó·È Â›Û˘ Ì·ÚÙ˘ÚË̤ÓÔ˜. A’ ·˘Ù‹, ÙË ‰Â‡ÙÂÚË, ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ÛÙÔÏÈṲ̂Ó˜ Ê¿ÙÓ˜ Ì ÙÔ˘˜ ¯Ú˘ÛÔÔ›ÎÈÏÙÔ˘˜ Ì¿ÁÔ˘˜, ÙÔ˘˜ Â˘Ù˘¯Â›˜ ÁÔÓ›˜ Î·È Ù· ÛÙÚÔ˘ÌÔ˘Ï¿ ·ÁÁÂÏ¿ÎÈ·, Ô˘ ÎÔÛÌÔ‡Ó ÙȘ ‚ÈÙÚ›Ó˜ ÙˆÓ ÂÌÔÚÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ̤Ú˜. TËÓ ·ÎÚ·›· ·fiÏËÍË ·˘Ù‹˜ Ù˘ «Ù¤¯Ó˘» ÂÈÚˆÓ‡ÂÙ·È –ÔÈÔ˜ ¿ÏÏÔ˜;– Ô EÌÌ·ÓÔ˘‹Ï PÔ˝‰Ë˜ (1836-1904) ÛÙÔ ·Ê‹- ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «EÈÛÙÔÏ‹ ÂȘ ÙËÓ ¶·Ó·Á›·Ó», fiÔ˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ·È‰ÈÎÒÓ ÙÔ˘ ¯ÚfiÓˆÓ ·fi ÙË °¤ÓÔ˘· Ù˘ IÙ·Ï›·˜. EÓ· ·fi Ù· ÚfiÛˆ· ÙÔ˘ ·ÊËÁ‹Ì·ÙÔ˜, Ô °È¿ÓÓ˘, ¤ÁÈÓ «Ô ÚÒÙÔ˜ Ù˘ fiψ˜ ˙·¯·ÚÔÏ¿ÛÙ˘... O °È¿ÓÓ˘ ‹ÙÔ fï˜ Î·È Î·Ù¿ ÙÈ Î·ÏÏÈÙ¤¯Ó˘, Ô ÚÒÙÔ˜ ÂÊ·ÚÌfiÛ·˜ ÙËÓ ÁÏ˘- ÙÈÎ‹Ó ÂȘ ÙËÓ ˙·¯·ÚÔÏ·ÛÙ›·Ó. K·Ù¿ Ù·˜ ·Ú·ÌÔÓ¿˜ ÙˆÓ XÚÈ- ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ Û˘Óˆı›ÙÔ ÂÚ› ÙËÓ ÚÔı‹ÎËÓ ÙÔ˘ Ôχ˜ Îfi- ÛÌÔ˜, ı·˘Ì¿˙ˆÓ Ù·˜ ˙·¯·Ú›ÓÔ˘˜ ¶·Ó·Á›·˜ ÙÔ˘, ÙÔ˘˜ ˙·¯·Ú›- ÓÔ˘˜ IˆÛ‹Ê, ÙÔ˘˜ ˙·¯·Ú›ÓÔ˘˜ ‚fi·˜ Ù˘ Ê¿ÙÓ˘, ÙÔ˘˜ M¿ÁÔ˘˜ Î·È Ù· ˙·¯¿ÚÈÓ· ·ÁÁÂÏÔ‡‰È· Ù· ÙfiÛÔÓ Â‡ÌÔÚÊ·, ÒÛÙ ÔÏÏÔ› ÚÔÙÈÌÔ‡Ó Ó· Ù· Ê˘Ï¿ÙÙÔ˘Ó ÂȘ ˘·ÏÔÊÚ¿ÎÙÔ˘˜ ı‹Î·˜ Ì¿ÏÏÔÓ ·Ú¿ Ó· Ù· Ê¿ÁÔ˘Ó.» Õ «O αγιορε της κα- λ γερος Iων ς ε ναι στο κελλ του και ζω- γραφ ζει τη Γ ννηση του Kυρ ου...». H ει- κονογρ φηση του Σπ ρου Bασιλε ου για το δι γημα του Z. Παπαντων ου «Θε α Tιμωρ α» στα «Διηγ ματα». Eστ α, Aθ να χ.χ. 4 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 5. στη βυζαντιν αγιογραφα H ÚÔۋψÛË ÛÙËÓ ·ÁÈÔÁÚ·ÊÈ΋ ·Ú¿‰ÔÛË, fiˆ˜ ÙËÓ Â›‰Â Ô Z·¯·Ú›·˜ ¶··ÓÙˆÓ›Ô˘ Õ H Γ ννηση του Xριστο , τοιχογρα- φ α στο Kαθολικ της Mον ς Bατοπαι- δ ου, Aγιον Oρος. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 5
- 6. Xριστο γεννα μετον Aλ ξα H H πολ χνη και το λιμ νι της Σκι θου, ιδωμ να απ το Mπο ρτζι. Φωτογρα- A§E•AN¢PO™ ¶∞¶∞¢π∞ªÕ¡Δ∏˜ (1851- ÙÔ Â›‰Ô˜ Ì ÙȘ ÚÔÛˆÈΤ˜ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ Î·È Ù· ‚ÈÒÌ·Ù¿ φ α της πρ της δε- 1911) Â›Ó·È fi¯È ÌfiÓÔ Ô ÂÈÛËÁËÙ‹˜ ÙÔ˘ ÙÔ˘, ÚfiÛıÂÛ ÙËÓ ÚÔÛˆÈ΋ ÙÔ˘ ÔÙÈ΋ ÙˆÓ Ú·ÁÌ¿- καετ ας του 20ο αι- XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ˘ ‰ÈËÁ‹Ì·ÙÔ˜ ÛÙËÓ ÙˆÓ Î·È ÙËÓ È‰È·›ÙÂÚË Â˘·ÈÛıËÛ›· ÙÔ˘. να (αρχε ο Xρ. B. ÂÏÏËÓÈ΋ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·, ·ÏÏ¿ Î·È Ô Û˘Á- TȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÈÛÙÔڛ˜ ÙÔ˘ ÙȘ ÙÔÔıÂÙ› ÛÙË ÁÂÓ¤- Xειμ να). Áڷʤ·˜ Ô˘ ÙÔ Î·ÏÏȤÚÁËÛ Ì ȉȷ›ÙÂ- ÙÂÈÚ¿ ÙÔ˘, ÛÙÔ ÓËÛ› Ù˘ ™ÎÈ¿ıÔ˘, Î·È ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÛÙȘ ÊÙˆ- ÚË ÂÈÌÔÓ‹. Afi ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ‰ÈËÁË- ¯ÔÁÂÈÙÔÓȤ˜ Ù˘ Aı‹Ó·˜. MÂٷʤÚÂÈ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ÛÙȘ Ì¿ÙˆÓ ÙÔ˘ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ¯ÚÈÛÙÈ·- ·fiÎÚËÌÓ˜ ÙÔÔıÂۛ˜ ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, Ì ·ÔÎÏÂÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÓÈΤ˜ ÁÈÔÚÙ¤˜ (¿Óˆ ·fi 20), Ù· 15 ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙË ÁÈÔÚ- ·fi ÙË ‚·Ú˘¯ÂÈ̈ÓÈ¿ ™ÎÈ·ı›Ù˜ Î·È Ì ӷ˘·ÁÔ‡˜ Ô˘ ˙Ë- Ù‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ (¤Ó· ‰¤Î·ÙÔ ¤ÎÙÔ, ÌfiÓÔ Ì ÙËÓ ÙÔ‡Ó Î·Ù·Ê‡ÁÈÔ Ì¤Û· ÛÙËÓ ÙÚÈÎ˘Ì›· («™ÙÔ XÚÈÛÙfi ÛÙÔ K¿- ËÌÂÚÔÌËÓ›· Ù˘ ‰ËÌÔÛȇۈ˜ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì·˙› ÙÔ˘˜). ¢›- ÛÙÚÔ»)Ø Ì ÔÈ̤Ó˜ Î·È ÍˆÌ¿¯Ô˘˜ Ô˘ ÂÚÈ̤ÓÔ˘Ó Ó· ÏÂÈ- ηȷ οÔÙ ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÙËΠˆ˜ «Ô NÙ›ÎÂÓ˜ Ù˘ EÏÏ¿‰Ô˜» ÙÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó Û ÂÚËÌÈο ͈ÎÏ‹ÛÈ· Î·È ÚÈ„ÔÎÈÓ‰˘ÓÂ‡Ô˘Ó – ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÌfi˜ Ô˘ ·Ú·¤ÌÂÈ ÛÙ· XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ÁÈ· ÙË ÛˆÙËÚ›· ÙÔ˘ ÔÈÌÓ›Ô˘ ÙÔ˘˜, Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙȘ ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ AÁÁÏÔ˘ Û˘ÁÁڷʤ· ÙˆÓ Ì¤ÛˆÓ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·È- ÈÛÙÔڛ˜ ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÛˆÙ‹ÚÈÔ Ì‹Ó˘Ì· Ù˘ °¤ÓÓËÛ˘ ÙÔ˘ XÚÈ- ÒÓ·, ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· Ì ÎÔÈÓˆÓÈÎfi Î·È ÊÈÏ¿ÓıÚˆÔ ÂÚȯfiÌÂ- ÛÙÔ‡. ¶ÚÒÙÔ˜ ·˘Ùfi˜ ÛÙË ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ì·˜ Û˘Ó¤‰ÂÛ ›Û˘ ÓÔ. IÛˆ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù˘¯·›Ô fiÙÈ ÙÔ ÚÒÙÔ ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ ¶·- Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Ì ÙË ÚÔÛ‰ÔΛ· Ù˘ Â˘Ù˘¯›·˜ («AÓıÔ˜ ·‰È·Ì¿ÓÙË, ÌÂÙ¿ ÙÔ XÚ‹ÛÙÔ˜ MËÏÈfiÓ˘, Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «TÔ ÙÔ˘ ÁÈ·ÏÔ‡»), Ì ÙËÓ ·ÈÊÓ›‰È· ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ˘ ¯ÚÈÛÙfi„ˆÌÔ» (1887), ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È Û ÌÈ· ÂÓ‰ÔÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋ («O AÌÂÚÈοÓÔ˜») ‹ Ì ÙËÓ ·Ó·¿ÓÙÂ¯Ë ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ·Ó·- ÙÚ·Áˆ‰›·, ÛÙËÓ ˘fiıÂÛË ÌÈ·˜ Ê·Ú̷Λ·˜. H η΋ ÂıÂ- ÎÔ‡ÊÈÛË Ù˘ ¯·ÚÔη̤Ó˘ Ì¿Ó·˜ ·fi ÙÔÓ ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ ÁÈÔ Ú¿, Ë ÁÚÈ¿ KÔÓٿηÈÓ·, ÌÈÛ› ÙËÓ ¿ÎÏËÚË Ó‡ÊË Ù˘, ÙË («H ™Ù·¯ÔÌ·˙Ò¯ÙÚ·») – ı¤Ì·Ù· Ô˘ ı· Ù· Í·Ó·Û˘Ó·ÓÙ‹- ¢È·Ï¯ً, Î·È ·ÔÊ·Û›˙ÂÈ Ó· ÙË Ê·ÚÌ·ÎÒÛÂÈ, ¯·Ú›˙ÔÓÙ¿˜ ÛÔ˘ÌÂ, fiˆ˜ ı· ȉԇÌÂ, Î·È Û ¿ÏÏÔ˘˜ ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ù˘, ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ¤Ó· ¯ÚÈÛÙfi„ˆÌÔ Ì·˜, Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘˜ ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË ‹ ηÙÔÈÓÔ‡˜. T· ‚·- fiÔ˘ ¤¯ÂÈ ‚¿ÏÂÈ ‰ËÏËÙ‹ÚÈÔ. °È· η΋ fï˜ Ù‡¯Ë ¤ÛÙÚÂ- ÛÈο ΤÓÙÚ· ÛÙ· ÔÔ›· ÂÛÙÈ¿˙ÔÓÙ·È Ù· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ›- „ ͷÊÓÈο ÛÙÔ Û›ÙÈ Ô ÁÈÔ˜ Ù˘, Ô˘ ÌfiÏȘ ›¯Â Ûˆı› ·fi Ó·È Ë ıÚËÛ΢ÙÈ΋ ›ÛÙË, Ë Ï·ÙÚ›·, Ë ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ¢·È- Ó·˘¿ÁÈÔ, ¤Ê·Á ÙÔ ¯ÚÈÛÙfi„ˆÌÔ Î·È Ë ÁÚÈ¿ ¤ÁÈÓ ·ÎÔ‡ÛÈ· ÛıËÛ›· Î·È Ë ÓÔÛÙ·ÏÁÈ΋ ‰È¿ıÂÛË. ·È‰ÔÎÙfiÓÔ˜. Afi Ù· ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ‰ÈËÁ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘- ZÔÊÂÚfi Îϛ̷, Ô˘ ‰ÂÓ ÚÔÛȉȿ˙ÂÈ Î·ıfiÏÔ˘ ÛÙË ÁÈÔÚÙÈ- ÌÂ Â‰Ò ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÈÔ ·ÍÈfiÏÔÁ· –¿ÓÙ· ηٿ ÙËÓ ÎÚ›- Ó‹ ̤ڷ Î·È Ô˘ ·Ú·¤ÌÂÈ Â˘ı¤ˆ˜ ÛÙ· ÚfiÙ˘¿ ÙÔ˘. ÛË Ì·˜– ·Ú·ı¤ÙÔÓÙ·˜ Û‡ÓÙÔ̘ ÂÚÈÏ‹„ÂȘ Ù˘ ˘fiıÂ- AÏÏ¿ Ô ¶··‰È·Ì¿ÓÙ˘, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ηıÒ˜ Û˘Ó¤‰ÂÛ ۋ˜ ÙÔ˘˜ Î·È ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù·*. 6 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 7. νδρο Παπαδιαμ ντη «Tης Kοκκ νας το σπ τι» ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «T˘ KÔÎÎÒÓ·˜ ÙÔ Û›ÙÈ» (1893) Ô ¶··‰È·Ì¿- ÓÙ˘ ÂÎÌÂÙ·ÏχÂÙ·È Ì ¢ÙÚ¿ÂÏÔ ÙÚfiÔ ÙȘ Ï·˚Τ˜ ‰ÈËÁ‹- ÛÂȘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ηÏÈοÓÙ˙·ÚÔ˘˜, Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙȘ ÁÈÔÚÙ¤˜ ÙÔ˘ ¢ˆ‰ÂηË̤ÚÔ˘. E›Ó·È ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ‚Ú¿- H Aλ ξανδρος Παπα- ‰˘, Î·È ‰˘Ô ·È‰È¿, Ô N¿ÛÔ˜ Î·È Ô AÁÁÂÏ‹˜, Ô˘ ϤÁ·Ó ٷ ο- διαμ ντης (1851- Ï·ÓÙ·, ÂÚÓÔ‡Ó Î¿Ùˆ ·fi «ÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ KÔÎÎÒÓ·˜», ÛÙÔÓ 1911). Σχ διο του Bα- P «...Eπ λθεν η πρ τη πυκν σ λη Z ση για τις εκ- ‰ÚfiÌÔ Ô˘ ÂÓÒÓÂÈ ÙÔÓ Â¿Óˆ Ì ÙÔÓ Î¿Ùˆ Ì·¯·Ï¿ Î·È ıˆ- χ λαζα των λ θων.». Xαρακτι- ÚÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙÔȯÂȈ̤ÓÔ. T· ·È‰È¿ ÊÈÏÔÓÈÎÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ δ σεις Πεχλιβαν δη. κ του K στα Γραμματ που- ÁÈ· ÙȘ ÂÈÛÚ¿ÍÂȘ. O N¿ÛÔ˜ ˘ÔÙ‡ÂÙ·È ÙÔÓ AÁÁÂÏ‹ fiÙÈ λου για την εικονογρ φηση ·Ê·ÈÚÔ‡Û ¯Ú‹Ì·Ù· ·fi ÙÔ ÎÔÈÓfi Ù·ÌÂ›Ô Î·È Ù· ¤ÎÚ˘‚Â: του διηγ ματος «Tης Kοκκ - [...] νας το σπ τι», στα «Nεοελληνι- — ¢ÂÓ Ì’ ·Ê‹ÓÂȘ Ó· Û „¿Íˆ! κ Aναγν σματα A´ Γυμνασ - — AÊËÛ¤ ÌÂ! ‰ÂÓ ¤¯ˆ Ù›ÔÙÂ. ου» του OEΣB, Aθ να 1950. — E›Û·È „‡Ù˘! O AÁÁÂÏ‹˜ ‡„ˆÛ ·ÂÈÏËÙÈÎ‹Ó ¯Â›Ú·. — E›Û·È „‡Ù˘ Î·È ÎϤÊÙ˘! EÏ·ÊÚfi˜ ÎfiÏ·ÊÔ˜ ËÎÔ‡ÛıË, Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ʈӋ ·Ú·‰fiÍÔ˘ fiÓÙÔ˜ ÌÂÏ·ÓÔ‡ ÙËÓ fi„ÈÓ, Ì ̷ÏÏÈ¿ ·Ó·ÙÛÔ˘ÙÛÔ˘ÚˆÌ¤Ó·, Ì ·Ï- ÏfiÎÔÙ· Ú¿ÎË ˆ˜ ÂÓ‰˘Ì·Û›·Ó, ·ÓÙ‹¯ËÛÂ: — TÈ Ì·ÏÒÓÂÙÂ, ‚ÚÂ; ૺૺૺ T· ‰‡Ô ·È‰›· ·Ê‹Î·Ó Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ ‰ÈÏ‹Ó ÂÓÈÁ̤ÓËÓ ÎÚ·˘Á‹Ó Î·È Â‰ÔÎ›Ì·Û·Ó Ó· ÙÚ·ÒÛÈÓ ÂȘ Ê˘Á‹Ó, ·Ê‹ÓÔÓÙ· ÙÔ Ê·Ó¿ÚÈÔÓ Î·Ù·Á‹˜. AÏÏ¿ ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔÓ ÔÓ Ì ÙÔÓ fi‰· ·Ó¤ÙÚ„ ÙÔ Ê·- Ó¿ÚÈÔÓ, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ¤Û‚ËÛÂÓ Â˘ı‡˜, Î·È Ì ٷ˜ ‰‡Ô ¯Â›Ú·˜ Û˘Ó¤- Ï·‚ÂÓ ·fi ÙÔ˘˜ ‚Ú·¯›ÔÓ·˜ Ù· ‰‡Ô ÙÚ¤ÌÔÓÙ· ·È‰›·. — ¶ÔÈÔ˜ Â›Ó·È Î¿ÛÛ·, ‚ÚÂ; T· ‰‡Ô ·È‰›· ‹Û·ÈÚÔÓ Î’ ‰ÔΛ̷˙·Ó Ó· ʇÁÔ˘Ó. — MË ÊÔ‚¿ÛÙÂ, ‰Â Û·˜ ÙÚÒˆ. ¢ÒÛÙ ÌÔ˘ ÙÔ˘˜ ·Ú¿‰Â˜ Û·˜, ÁÈ· Ó· ÌË Ì·ÏÒÛÂÙÂ Î·È ÛÎÔÙˆı‹ÙÂ. K·Ï¿ Ô˘ ‚Ú¤ıËη Â‰Ò Î·È Û·˜ Áχو۷. E„·Í Ù˜ Ùۤ˜ ÙˆÓ ‰‡Ô ·È‰›ˆÓ, Î·È Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜ Ù· ¤Û˘Ú ÚÔ˜ ÙËÓ ı‡Ú·Ó ÙÔ˘ ÈÛÔÁ›Ԣ Ù˘ ηÙËÚÂȈ̤Ó˘ ÔÈΛ·˜ Ôfi- ıÂÓ Â›¯ÂÓ ÂͤÏıÂÈ, ˆ˜ Ê·›ÓÂÙ·È, ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔÓ ÔÓ. EΛ ¤‚·Ï ÙÔÓ N¿ÛÔÓ ˘fi ÎÚ¿ÙËÛÈÓ fiÈÛıÂÓ Ù˘ ı‡Ú·˜, ˆ¯‡ÚˆÛ ÙÔ ¿ÓÔÈÁÌ· Ì ÙÔÓ ›‰ÔÓ ÛÒÌ· ÙÔ˘ Î·È ¤„·ÍÂÓ ÂÓ ·Ó¤ÛÂÈ ÙÔÓ AÁÁÂÏ‹Ó. E‡Ú ‰Âη¤ÓÙ ‹ ›ÎÔÛÈ ÂÓÙ¿Ú˜ Î·È ‰ÂοÚ˜ ÂȘ Ù· ı˘Ï¿ÎÈ·. E›Ù· ¤„·Í ÙÔÓ N¿ÛÔÓ, ‡ÚÂÓ ¿ÏÏ· ÙfiÛ· Î·È ÂȘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ ı˘Ï¿ÎÈÔÓ. AÎÔÏÔ‡ıˆ˜ ·¤ÂÌ„Â Ù· ‰‡Ô ·È‰›·. — ¶ËÁ·›ÓÂÙ ÙÒÚ·, Î·È ÌË ÊÔ‚¿ÛıÂ. AÏÏË ÊÔÚ¿ Ó· ÌË Ì·ÏÒ- ÓÂÙÂ. ૺૺૺ O °È¿ÓÓ˘ Ô ¶·Ïԇη˜ ‰ÂÓ Â›¯Â Ò˜ Ó· ÌÂı‡ÛË Î·È Ò˜ Ó· ÂÔÚ- Ù¿ÛË Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, ÂΛÓËÓ ÙËÓ ¯ÚÔÓÈ¿. HÙÔ Û˘Ó‹ıˆ˜ ¿ÂÚ- ÁÔ˜, Î·È ÔÈ ÙÂ̤ÏÈΘ ÌÈÎÚÔ‰Ô˘ÏÂȤ˜, Ù·˜ ÔÔ›·˜ ÂÍÂÙ¤ÏÂÈ Î¿Ô- ÙÂ, fiÙ ÎÔ˘‚·ÏÒÓ ÓÂÚfi Ì ÙËÓ ÛÙ¿ÌÓ·Ó ÂȘ Ù·˜ ÔÈΛ·˜, fiÙ ˘Ë- ÚÂÙÒÓ ÙÔ˘˜ ÎËÔ˘ÚÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ·ÏˆÓÈÛÙ¿˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÚÁ¿Ù·˜ ÙˆÓ ÂÏ·ÈÔÙÚȂ›ˆÓ, fiÙ ‚ÔËıÒÓ ÙÔ˘˜ ÁÚÈ¿Úˉ˜ ÂȘ ÙËÓ ·Ó¤Ï΢ÛÈÓ ÙÔ˘ Ì·ÎÚÔ‡ ·ÙÂÏÂÈÒÙÔ˘ ÁÚ›Ô˘ › Ù˘ ÌÂÁ¿Ï˘ ¿ÌÌÔ˘ ÂȘ ÙÔÓ ·ÈÁÈ·ÏfiÓ, ‰ÂÓ ÙÔÓ Â›¯·Ó «ÛËÎÒÛÂÈ» ηٿ ÙÔ ¤ÙÔ˜ ÂΛÓÔ. TÈ Ó· ο- ÌË; ¶Ò˜ Ó· ÂÚ¿ÛË, Ù¤ÙÔÈ· ¯ÚÔÓÈ¿Ú· ̤ڷ; TÈ ÂÛÔÊ›ÛıË; T˘ KÔÎÎÒÓ·˜ ÙÔ Û›ÙÈ, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ÂÊÔ‚Ô‡ÓÙÔ Ù· ·È‰›· Ù˘ ÔÏ›¯Ó˘, Î·È ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ‰ÂÓ ·Á›·˙·Ó ÔÈ ·¿‰Â˜ fiÙ·Ó Î·Ù‹Ú¯Ô- ÓÙÔ ·fi ÙËÓ ¿Óˆ Û˘ÓÔÈΛ·Ó Ì ÙÔ˘˜ ÛÙ·˘ÚÔ‡˜, ‹ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ˜ ÛÙ·ıÌfi˜ ‰È¿ Ó· ÎÚ˘‚‹ ηÓ›˜ Î·È Ó· ÂÚ¿ÛË ˆ˜ ÛηÏÈοÓÙ˙·- ÚÔ˜, ÂÂȉ‹ ÙÔ˘ ÂηÏÔ‡Û·Ó ÔÈ Ì¤Ú˜, ·ÊÔ‡ Ì¿ÏÈÛÙ· ¯¿ÚÈÓ ÙˆÓ ËÌÂÚÒÓ ·˘ÙÒÓ ı· ÙÔ ¤Î·ÌÓÂ Î·È Ô ¶·Ïԇη˜. A’ ÂΛ ı· ÂÂÚ- ÓÔ‡Û·Ó fiÏ· Ù· ·È‰›· Ù˘ οو ÂÓÔÚ›·˜, ‰ËÏ·‰‹ Ù· ‰‡Ô ÙÚ›· ÙˆÓ ·È‰›ˆÓ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡, ÂȘ ÙÔ Á‡ÚÈÛÌ¿ ÙˆÓ ·fi ÙËÓ Â¿Óˆ ÂÓÔÚ›·Ó, fiÙ ı· ›¯·Ó Èηӿ ΤÚÌ·Ù· ÂȘ Ù· ı˘Ï¿ÎÈ¿ ÙˆÓ. O ¶·Ïԇη˜ ‰ÂÓ ÂÛΤÊıË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÓ. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 7
- 8. EÏ·‚ ·Ï·ÈfiÓ ÛȉËÚÔ‡ÓÙËÁ¿ÓÈÔÓ, ÂÌÔ˘ÓÙ˙Ô˘ÚÒıË fiÏÔ˜ à «Aλλ το παρ δοξον ÂȘ ÙÔ ÚfiÛˆÔÓ –ÌÂÙ¤ıÂÛÂ, ÙÔ Â’ ·˘ÙÒ, ‰‡Ô Ì‹Ó·˜ ÚˆÈÌÒ- ον με τον π δα αν τρε- ÙÂÚ· ÙËÓ AÔÎÚÈ¿Ó– ÂÊfiÚÂÛ ·Ï·È¿ Ú¿ÎË Ù· ÔÔ›· ÂÚÔÌË- ψε το φαν ριον...». Xα- ı‡ıË Î¿Ô˘, Î·È ·ÂÏıÒÓ, ¿Ì· ÂÓ‡ÎÙˆÛÂÓ, ÂÍÂοÚʈÛÂÓ ρακτικ του K. Γραμ- ·ıÔÚ‡‚ˆ˜ Ù·˜ ·Ï·È¿˜ Û·Ó›‰·˜, Ù·˜ Û¯ËÌ·ÙÈ˙Ô‡Û·˜ ¯È·ÛÙ› ματ πουλου για την ει- Úfi¯ÂÈÚÔÓ ÊÚ·ÁÌfiÓ ÂȘ ÙÔ ÈÛfiÁÂÈÔÓ Ù˘ ÂÚ‹ÌÔ˘ ÔÈΛ·˜ Ù˘ κονογρ φηση του διη- KÔÎÎÒÓ·˜, Î·È Â¯ÒıË Ì¤Û·. M›·Ó ÒÚ·Ó ‡ÛÙÂÚÔÓ Î·Ù‹Ïı ‰È¿ γ ματος «Tης Kοκκ - ÙÔ˘ ÏÈıÔÛÙÚÒÙÔ˘, Ë ÚÒÙË Û˘ÓˆÚ›˜ ÙˆÓ ·‰fiÓÙˆÓ ·È‰›ˆÓ, Ô νας το σπ τι», στα «Nεο- N¿ÛÔ˜ Î·È Ô AÁÁÂÏ‹˜. E›‰ÔÌÂÓ ˆ˜ ‹Ïı·Ó ‚ÔÏÈο Ù· Ú¿ÁÌ·- ελληνικ Aναγν σματα Ù·, Î·È ˆ˜ Ô ¶·Ïԇη˜ ηÙÒÚıˆÛ ̿ÏÈÛÙ· Ó· ÂÚ¿ÛË ˆ˜ ÂÈ- A´ Γυμνασ ου» του ÚËÓÂ˘Ù‹˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·È‰›ˆÓ Ô˘ Â̿ψӷÓ. OEΣB, Aθ να 1950. AÊÔ‡ Ô N¿ÛÔ˜ Î·È Ô AÁÁÂÏ‹˜ ÂÙÚ¿ËÛ·Ó ÂȘ Ê˘Á‹Ó, ·ÈÛı·- ÓfiÌÂÓÔÈ Ê‡ÁÔÓ ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ˘fi ÙÔ˘˜ fi‰·˜ ÙˆÓ, ηًÏıÔÓ ¿Ï- Ï· ·È‰›·, ›ٷ ¿ÏÏ·. AÏÏ¿ Ù· ·È‰È¿ ‰Â ı’ ·ÚÁ‹ÛÔ˘Ó Ó· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ó ÙËÓ ·¿ÙË, Î·È ı· ÂΉÈÎËıÔ‡Ó Ì ÙÔ ‰ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ ÙÔÓ Â˘- Ê¿ÓÙ·ÛÙÔ ÌÈÎÚÔ··ÙÂÒÓ·: ...¶·Ú‹ÏıÔÓ ‰¤Î· ÏÂÙ¿ Ù˘ ÒÚ·˜, Î·È ÁÂÓÓ·›ÔÓ ÂÙÚÔ‚fiÏË- Ì· ‹Ú¯ÈÛ ӷ ‰¤ÚÓË ÙËÓ ÛÙ¤ÁËÓ, Ù·˜ ͢ÏÒÛÂȘ, Î·È Ù·˜ ‰ÔÎÔ‡˜ ÙÔ˘ ·Ê·ÙÓÒÙÔ˘ ·ÙÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ÂÚ‹ÌÔ˘ ÔÈΛ·˜. ¶ÔÏÏÔ› Ï›ıÔÈ, Ì ˘fiΈÊÔÓ ‰Ô‡ÔÓ, ‰ÈÂÚ¯fiÌÂÓÔÈ ‰È¿ ÙˆÓ ‰ÔÎÒÓ, Î·È ¿ÏÏÔÈ ‰È¿ Ù˘ ı‡Ú·˜ ¤ÈÙÔÓ ÂȘ ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ÙÔ˘ ÈÛÔÁ›Ԣ. ™ÙÚ¿ÙÂ˘Ì· ·È‰›ˆÓ ›¯ÂÓ ÂÍÔÚÌ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ ÚÔ·‡ÏÈÔÓ ÙÔ˘ Ó·Ô‡ ÙˆÓ TÚÈÒÓ IÂÚ·Ú¯ÒÓ, ÙÚÈ·ÎfiÛÈ· ‹ ÙÂÙÚ·ÎfiÛÈ· ‚‹Ì·Ù· ·¤¯ÔÓÙÔ˜, Î·È ÂÍÂÙ¤ÏÂÈ ÊÔ‚ÂÚ¿Ó ¤ÊÔ‰ÔÓ Î·Ù¿ ÙÔ˘ ·Û‡ÏÔ˘ ÙÔ˘ ™Î·ÏÈηÓÙ˙¿ÚÔ˘. T· ÚÒÙ· ÏËÛÙ¢ı¤ÓÙ· ·È‰›·, Ô N¿ÛÔ˜ Î·È Ô AÁÁÂÏ‹˜, ·ÊÔ‡ ¤Êı·Û·Ó ·ÛıÌ·›ÓÔÓÙ· ÂȘ ÙËÓ ÌÈÎÚ¿Ó Ï·Ù›·Ó ÙËÓ ¤ÌÚÔÛıÂÓ ÙÔ˘ Ó·Ô‡, ÌË ¤¯ÔÓÙ· ϤÔÓ ‰È¿ ÙÈ Ú¿ÁÌ· Ó· Ì·- ÏÒÛˆÛÈÓ, ¤Î·Ì·Ó ·Á¿ËÓ. MÂÙ¿ ÊÈÏÈΈٿÙËÓ ‰Â Û˘˙‹ÙËÛÈÓ ÂÎ Û˘ÌÊÒÓÔ˘, ·ÂÊ¿ÓıËÛ·Ó fiÙÈ ÙÔ ·Ú¿‰ÔÍÔÓ ÔÓ, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ÙÔ‡˜ ‹Ú ٷ ÏÂÙ¿, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ‹Ú ԇÙ ÙËÓ ÊˆÓ‹Ó Ô‡Ù ÙÔÓ ÓÔ˘ ÙˆÓ, ı· ÂÈ‹ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹ÙÔÓ Ê¿ÓÙ·ÛÌ·, Ô‡Ù ‚Ú˘- ÎfiϷη˜, Î·È ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ Â‰ÔΛ̷Û ӷ ÙÔ˘˜ Ê¿ÁË, ı· ÂÈ‹ fiÙÈ ‰ÂÓ ‹ÙÔÓ Ô‡Ù ÛηÏÈοÓÙ˙·ÚÔ˜. TÈ ¿ÏÏÔ ı· ‹ÙÔÓ ÏÔÈfiÓ; £· ‹ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ˜, ¯ˆÚ›˜ ¿ÏÏÔ. H ‰Â˘Ù¤Ú· ˙˘ÁÈ¿ ÙˆÓ ·È‰›ˆÓ ¤Êı·Û ÌÂÙ’ Ô˘ Ôχ, ›ٷ Ë — N· ÌÈ· ˙˘ÁÈ¿! ÂÊÒÓ·Í ÊÈϤΉÈÎÔ˜ Ô ™Ù¿ÌÔ˜. ÙÚ›ÙË Î·È Ë ÙÂÙ¿ÚÙË. OÏ· Ù· ÔÌÔÈÔ·ı‹ ·È‰›· ‰ÂÓ ‹ÚÁËÛ·Ó — N· ÌÈ· ˙˘ÁÈ¿! ·ӤϷ‚ÔÓ ÂÓ ¯ÔÚÒ Ù· ·È‰›·. Ó· Û˘ÓÂÓÓÔËıÒÛÈÓ ÔÌÔ‡. T¤ÏÔ˜, Ô ™Ù¿ÌÔ˜, fiÛÙȘ ‹Ïı ÙÂÏ¢- ¶¤ÓÙ ‰Â˘ÙÂÚfiÏÂÙ· ÚfiÙÂÚÔÓ ·Ó ·ÂÊ¿ÛÈ˙ÂÓ Ô ¶·Ïԇη˜ Ù·›Ô˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ˘ AÚÁ‡ÚË, ÂÚfiÙÂÈÓÂ Î·È fiÏÔÈ Â„‹ÊÈÛ·Ó Ó· ÂÎÙÂ- Ó· ʇÁË, ı· ‹ÙÔ ‹‰Ë ÂÎÙfi˜ ‚ÔÏ‹˜. ¢˘ÛÙ˘¯Ò˜ ‹ÙÔ ·ÚÁ¿ ÙÒÚ·... ϤۈÛÈ Ù·ÎÙÈÎ‹Ó Ó˘ÎÙÂÚÈÓ‹ ¤ÊÔ‰ÔÓ Î·Ù¿ Ù˘ ÔÈΛ·˜. O ¶·Ïԇη˜, ÙËÓ ÛÙÈÁÌ‹Ó ÂΛÓË, ‰›ÛÙ·˙Â, Î·È Â›¯ÂÓ ·Ô- Ê·Û›ÛÂÈ Ï¤ÔÓ Ó· ·ÔÛ˘Úı‹ ·ÊÔ‡ ›¯Â οÌÂÈ ·ÚÎÂÙ‹Ó Ï›·Ó, fiÛË ı· ‹ÚÎÂÈ ‰È¿ Ó· ÌÂı‡ÛË ÙËÓ ËÌ¤Ú·Ó ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, Ò˜ Î·È ÙËÓ ËÌ¤Ú·Ó ÙˆÓ EÈÏÔ¯›ˆÓ, Î·È ÙËÓ ÙÔ˘ ·Á›Ô˘ ™ÙÂÊ¿- ÓÔ˘ ·ÎfiÌË. EÓÒ ‰Â ‹ÙÔ ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ʇÁË Î·È ¿ÏÈÓ ¤ÌÂÓÂÓ, ‹ÏıÂÓ Ë ÚÒÙË ˘ÎÓ‹ ¯¿Ï·˙· ÙˆÓ Ï›ıˆÓ. «Στο Kρυφ Mανδρ κι» TÔ ›‰ÈÔ Ï·˚Îfi ı¤Ì·, ÙÔ ı¤Ì· ÙˆÓ Î·ÏÏÈηÓÙ˙¿ÚˆÓ, ·ӤگÂÙ·È ·ÚÂ΂·ÙÈο ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «TÔ KÚ˘Êfi M·Ó‰Ú¿ÎÈ» (1906). K·È ¿ÏÈ ‚¤‚·È· Ì ‡ı˘ÌÔ ÙÚfi- Ô: ...H ÎfiÚË Â›¯ÂÓ ·Ó¿„ÂÈ ÙÔÓ Ï‡¯ÓÔÓ, Î’ ‹Ú ӷ Ϥ- ÍË ÙËÓ Î¿ÏÙÛ· Ù˘. O ·Ù‹Ú Ù˘ Ù˘ ›Â: — ¢ÂÓ ‰Ô˘ÏÂ‡Ô˘Ó ·fi„ÂØ ÍËÌÂÚÒÓÂÈ XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓ- Ó·. H ÌÈÎÚ‹ ·Ê‹Î ÙËÓ Î¿ÏÙÛ· Ù˘ Î·È Â›Â: — K’ ›Ӓ ·Ï‹ıÂÈ·, ·Ù¤Ú·, Ò˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÙÒÚ· ÔÈ Õ «Φωλι ζουν στις ηÏÈοÓÙ˙·ÚÔÈ; καπνοδ χους... φτ - — AÎÔ‡˜ ÂΛ; fiÚÂÍË Ó· ’¯Ë˜Ø ÌÈÏÈÔ‡ÓÈ·! νουν απ νω στις σο - — E›Ó·È ÙfiÛÔÈ ÔÏÏÔ›; › Ì ÊÚ›ÎËÓ Ë ÎfiÚË. K·È ÙÈ βλες... Δ ρνουν τα μι- οÓÔ˘Ó; κρ κορ τσια σα δεν — ºˆÏÈ¿˙Ô˘Ó ÛÙȘ ηÓÔ‰fi¯Ô˘˜... ÊÙ‡ÓÔ˘Ó ·¿Óˆ κ νουν φρ νιμα.». ÛÙȘ ÛÔ‡‚Ϙ Ì ÙÔ ÁÔ˘ÚÔ˘Ó›ÛÈÔ ÎÚ¤·˜... ¢¤ÚÓÔ˘Ó Ù· Kαλικ ντζαροι, σκ - ÌÈÎÚ¿ ÎÔÚ›ÙÛÈ·, fiÛ· ‰ÂÓ Î¿ÓÔ˘Ó ÊÚfiÓÈÌ·. τσο της Eλλης Σολο- — AÏ‹ıÂÈ·; μων δου-Mπαλ νου — EÚ¯ÔÓÙ·È Î·È ¯Ù˘Ô‡Ó ÙȘ fiÚÙ˜, ÙËÓ Ó‡¯Ù·... για τα «Aρβαν τικα MfiÏȘ › ÙËÓ Ï¤ÍÈÓ ·˘Ù‹Ó Ô NÙ·Ó¿ÎÈ·˜, Î’ Ë fiÚÙ· παραμ θια και δοξα- Ù˘ ηχ‚˘ ÂÎÚÔ‡ÛıË ‚È·›ˆ˜Ø ÓÙÔ˘Î! ÓÙÔ˘Î! σ ες» του T του Γιοχ - T˘ ÌÈÎÚ‹˜ B·ÛÒ˜ ÙÔ ·›Ì· ¿ÁˆÛÂÓ. O ·Ù‹Ú Ù˘ Ô λα. Aθ να 1997. ›‰ÈÔ˜ Ù· ¯ÚÂÈ¿ÛıË... 8 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 9. «Tο νθος τουγιαλο » ™ÙË Ï·˚΋ ·Ú¿‰ÔÛË ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Î·È ÙÔ ÔÈËÙÈÎfiÙ·- Ô˘ÏÔ, Ó· ¤ÚıË Ë Ì¤Ú· Ô˘ ı· ÁÂÓÓËı‹ Ô XÚÈÛÙfi˜, Ó· ¿ÚË ÙËÓ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ! OÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ Â›¯·Ó ¿ÚÂÈ ÛÎÏ¿‚Ô ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «AÓıÔ˜ ÙÔ˘ ÁÈ·ÏÔ‡» (1909), Ô˘ Û˘Ó‰¤- Á˘Ú›ÛË Ô Û·ÛÙÈÎfi˜ Ù˘ Ó· ÙËÓ ÛÙÂÊ·Óˆı‹. ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ. TÔ ÊÔ˘Û¿Ùfi ÙÔ˘ ›¯Â ÓÈ΋ÛÂÈ ÛÙËÓ ÂÈ ÌÈ· Ï·˚΋ ‰È‹ÁËÛË Ì ÙË °¤ÓÓËÛË ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡. EÊÙ·ÛÂ Ë Ì¤Ú· Ô˘ Ô XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È. H ¶·Ó·Á›· ·Ú¯‹, Ù· ÊÏ¿ÌÔ˘Ú¿ ÙÔ˘ ›¯·Ó ΢ÚȤ„ÂÈ Ì ·Ï·Ï·ÁÌfi AӷʤÚÂÙ·È ÛÙËÓ ¿Ù˘¯Ë ÂÚˆÙÈ΋ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ fiÌÔÚ- Ì ·ÛÙÚ·ÊÙÂÚfi ÚfiÛˆÔ, ¯ˆÚ›˜ fiÓÔ, ¯ˆÚ›˜ ‚Ô‹ıÂÈ·, Ù· οÛÙÚ· ÙˆÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ. TÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ Â›¯Â ¯˘Ì‹- Ê˘ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ˜ Ì ÙÔ Í¤ÓÔ ‚·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ, Ô˘ ¤Ê˘- Á¤ÓÓËÛ ÙÔ BÚ¤ÊÔ˜ ̘ ÛÙË ™ËÏÈ¿, ÙÔ ÂۋΈÛÂ, ÙÔ ÍÂÈ Ì ·ÎÚ¿ÙËÙËÓ ÔÚÌ‹, ·¿Óˆ ÛÙÔ ÌÔ‡Ûو̷ Î·È ÛÙË Á ÁÈ· ÙÔÓ fiÏÂÌÔ Î·È Ù˘ ÔÚΛÛÙËΠӷ ÂÈÛÙÚ¤„ÂÈ ÂÛ·ÚÁ¿ÓˆÛ Ì ¯·Ú¿, Î·È ÙÔ ’‚·Ï ÛÙÔ ·¯Ó›, ÁÈ· Ó· ̤ıË Ù˘ ӛ΢. OÈ ‚¿Ú‚·ÚÔÈ Ì ‰fiÏÔ ÙÔÓ Â›¯·Ó ·È¯Ì·- Î·È Ó· ÙË ÛÙÂÊ·Óˆı› Ì ÙË Á¤ÓÓËÛË ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡, ÙÔ ÎÔÈÌ‹ÛË. EÓ· ‚Ô˚‰¿ÎÈ Î’ ¤Ó· Á·˚‰Ô˘Ú¿ÎÈ ÂÛ›ÌˆÛ·Ó ÏˆÙ‹ÛÂÈ! ÌfiÏȘ ÓÈ΋ÛÂÈ ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜. Ù· ¯ÓÒÙ¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ·¯Ó› Î’ ÂÊ˘ÛÔ‡Û·Ó Ì·Ï·Î¿ Ó· ˙Â- T· ‰¿ÎÚ˘· Ù˘ ÎfiÚ˘ ›ÎÚ·Ó·Ó ÙÔ Î‡Ì· Ù’ ·ÚÌ˘Úfi, AÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ̤ÚË: ™ÙÔ ÚÒÙÔ Ì¤ÚÔ˜ Ô ÛÙ¿ÓÔ˘Ó ÙÔ ıÂ›Ô BÚ¤ÊÔ˜. N·, ÙÒÚ· ı· ’Úı‹ ÙÔ B·ÛÈÏfi- ÔÈ ·Ó·ÛÙÂÓ·ÁÌÔ› Ù˘ ‰ȷχıËÎ·Ó ÛÙÔÓ ·¤Ú·, Î’ Ë ÚÔ- Û˘ÁÁڷʤ·˜ ‰›ÓÂÈ ÌÈ· ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· Ì˘ÛÙËÚ›Ô˘, η- Ô˘ÏÔ, Ó· ¿ÚË ÙËÓ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ! Û¢¯‹ Ù˘ ¤ÂÛ ›Ûˆ ÛÙË ÁË, ¯ˆÚ›˜ Ó· Êı¿ÛË ÛÙÔÓ ıÒ˜ ÙÚÂȘ ·ÏÔ˚ÎÔ› Î·È Â˘ÎÔÏfiÈÛÙÔÈ ÓËÛÈÒÙ˜ ÌÈ- HÚı·Ó ÔÈ ‚ÔÛÎÔ›, ‰˘Ô Á¤ÚÔÈ Ì ̷ÎÚÈ¿ ¿ÛÚ· Ì·Ï- ıÚfiÓÔ ÙÔ˘ MÂÁ·ÏÔ‰‡Ó·ÌÔ˘. EÓ· ÏÔ˘ÏÔ˘‰¿ÎÈ ·fiÚ·ÙÔ, ÏÔ‡Ó ÁÈ· ¤Ó· ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈÎfi ʈ˜ Ô˘ Ô ÂÈÎÔÛ¿¯ÚÔÓÔ˜ ÏÈ¿, Ì ÙȘ Ì·ÁÎÔ‡Ú˜ ÙÔ˘˜, ¤Ó· ‚ÔÛÎfiÔ˘ÏÔ Ì ÙË ÊÏÔ- ÌÔÛ¯ÔÌ˘ÚÈṲ̂ÓÔ, ʇÙÚˆÛ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘- M¿ÓÔ˜ ÙÔ˘ KÔÚˆÓÈÔ‡ –«ÏÂÌ‚Ô‡¯Ô˜ „·Ú¿˜» Î·È Á¤Ú· ÙÔ˘, ı·ÌˆÌ¤ÓÔÈ, Í·ÊÓÈ·Ṳ̂ÓÔÈ, Î’ ¤ÂÛ·Ó Î’ ÙÔ‡˜ ‚Ú¿¯Ô˘˜, ÔÔ‡ ÙÔ ÏÂÓ AÓıÔ˜ ÙÔ˘ °È·ÏÔ‡, ·ÏÏ¿ Ì¿- «·‰‡Ó·ÙÔ˜ ÂȘ Ù· Ì˘·Ï¿, fiˆ˜ Î·È ·˜ ıÓËÙfi˜»– ¤‚ÏÂ- ÂÚÔÛ·ÓËÛ·Ó ÙÔ ıÂ›Ô BÚ¤ÊÔ˜. E›¯·Ó ȉ› ÙÔÓ AÁÁÂÏÔÓ ÙÈ ‰ÂÓ ÙÔ ‚ϤÂÈ. K·È ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ, Ô˘ ›¯Â ¤ÛÂÈ Â Ó· ÂÈϤÂÈ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·, ÛÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙÔ˘ ÎfiÏ- ·ÛÙÚ·fiÌÔÚÊÔÓ, Ì ¯Ú˘ÛÔÁ¿Ï·Ó· ÏÂ˘Î¿ ÊÙÂÚ¿, ›¯·Ó ÛÙ· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ‚·Ú‚¿ÚˆÓ, ·ڷοÏÂÛ ӷ Á›ÓË ™›ı·, Ô˘, Î·È Ó· ̤ÓÂÈ ·Î›ÓËÙÔ. K¿ÏÂÛ ÙÔÓ ‰Â‡ÙÂÚÔ, ·ÎÔ‡ÛÂÈ Ù’ ·ÁÁÂÏÔ‡‰È· Ô˘ ¤„·ÏÏ·Ó: ¢fiÍ· ÂÓ ˘„›ÛÙÔȘ ʈÙÈ¿ ÙÔ˘ ÂÏ¿ÁÔ˘˜, ÁÈ· Ó· ÊÙ¿ÛË ÂÁη›Úˆ˜, Ò˜ ÙËÓ ÙÔÓ °È·Ï‹ Ù˘ º·Ê¿Ó·˜, ‰¤Î· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚfi £ÂÒ! EÌÂÈÓ·Ó ÁÔÓ·ÙÈÛÙÔ›, Ì’ ÂÎÛÙ·ÙÈο Ì¿ÙÈ·, οو Ë̤ڷ Ô˘ ÁÂÓÓ¿Ù·È Ô XÚÈÛÙfi˜, Ó· Ê˘Ï¿ÍË ÙÔÓ fiÚÎÔ ÙÔ˘, ÁÈ· Ó· ÂÍÂÚ¢ӋÛÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ Ó˘¯ÙÂÚÈÓfi fiÚ·- ·fi ÙÔ ·¯Ó›, ÔÏÏ‹Ó ÒÚ·, Î’ ÂÏ¿ÙÚ¢·Ó ·¯fiÚÙ·Á· ÙÔ ÙÔ˘, Ô˘ ›¯Â ‰ÒÛÂÈ ÛÙËÓ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ. Ì·. TÚÂȘ Ó˘¯ÙÂÚÈÓ¤˜ ÂÍfi‰Ô˘˜ ¤Î·Ó·Ó Ì ÙË ‚¿Úη, ı¿Ì· ÙÔ Ô˘Ú¿ÓÈÔ. N·! ÙÒÚ· ı· ’Úı‹ ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ, MÂÚÈÎÔ› ϤÓÂ, ˆ˜ ÙÔ AÓıÔ˜ ÙÔ˘ °È·ÏÔ‡ ¤ÁÈÓÂÓ ·Ó- ·ÏÏ¿ Ì¿Ù·È·: fiÛÔ ÏËÛ›·˙·Ó ÙfiÛÔ ·ÔÌ·ÎÚ˘ÓfiÙ·Ó Ó· ¿ÚË ÙËÓ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ! ıfi˜, ·ÊÚfi˜ ÙÔ˘ ·̷ÙÔ˜. K’ Ë ™›ı· ÂΛÓË, Ë ÊˆÙÈ¿ ÙÔ Ì˘ÛÙËÚÈ҉˜ ʈ˜. TËÓ ÙÚ›ÙË Ó‡¯Ù· ÙÔ˘˜ ›‰Â Ô EÊÙ·Û·Ó Î’ ÔÈ ÙÚÂȘ M¿ÁÔÈ, η‚¿Ï· ÛÙȘ η̋Ϙ ÙÔ˘ ÂÏ¿ÁÔ˘ Ô˘ ›‰Â˜, M¿ÓÔ, Â›Ó·È Ë „˘¯‹ ÙÔ˘ B·ÛÈ- §›ÌÔ˜ Ô KfiÎÔ˚·˜, ¿ÓıÚˆÔ˜ ÂÓËÓÙ¿Ú˘, Ô˘ ›- ÙÔ˘˜. E›¯·Ó ¯Ú˘Û¤˜ Ì›ÙÚ˜ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ, Î’ ÂÊÔÚÔ‡Û·Ó ÏfiÔ˘ÏÔ˘, Ô˘ ¤Ï˘ˆÛÂ, Û‚‹ÛıËΠÛÙ· Û›‰ÂÚ· Ù˘ ¯Â ‰È·‚¿ÛÂÈ ÔÏÏ¿ ‚È‚Ï›· Ì ٷ Ï›Á· ÙÔ˘ ÎÔÏÏ˘‚Ô- Ì·ÎÚȤ˜ ÁÔ‡Ó˜ Ì ÔÚʇڷ ηٷÎfiÎÎÈÓË. K·È Ù’ ·ÛÙÂ- ÛÎÏ·‚È¿˜, Î·È Î·Ó›˜ ‰ÂÓ ÙËÓ ‚ϤÂÈ È·, ·Ú¿ ÌfiÓÔÓ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È Â›¯Â ÎÔ˘‚ÂÓÙÈ¿ÛÂÈ Ì ÔÏϤ˜ ÁÚȤ˜. Ú¿ÎÈ, ¤Ó· Ï·ÌÚfi ¯Ú˘Ûfi ·ÛÙ¤ÚÈ, ¯·Ì‹ÏˆÛ Β ÂοıÈÛ fiÛÔÈ ‹Ù·Ó ηı·ÚÔ› ÙÔÓ ·Ï·ÈfiÓ Î·ÈÚfiÓ, Î·È ÔÈ ÂÏ·- TÔ˘˜ ›‰Â ÂÓÒ «ÂοıËÙÔ fiÏËÓ ÙËÓ Ó‡ÎÙ·, ·ÁÚ˘ÓÒÓ, ÛÙË Û΋ Ù˘ ™ËÏÈ¿˜, ÎÈ ¤Ï·Ì Ì ÁÏ˘Îfi Ô˘Ú¿ÓÈÔ ÊÚÔ˝ÛÎȈÙÔÈ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· Ì·˜. ÛÈÌ¿ ÂȘ ÙÔ ·Ú¿ı˘ÚfiÓ ÙÔ˘, ‚ϤˆÓ ÚÔ˜ ÙËÓ ı¿Ï·Û- ʈ˜, Ô˘ ·Ú·Ì¤ÚÈ˙ Ù˘ Ó‡¯Ù·˜ ÙÔ ÛÎÔÙ¿‰È. OÈ ÙÚÂȘ Û·Ó Î·È fiÙ ‰ȿ‚·˙ ٷ ‚È‚Ï›· ÙÔ˘, fiÙ ÂÚڤ̂·˙ ‚·ÛÈÏÈÎÔ› Á¤ÚÔÈ Í¤˙„·Ó ·’ ÙȘ η̋Ϙ ÙÔ˘˜, ÂÌ‹- ÚÔ˜ Ù· ¿ÛÙÚ· Î·È ÚÔ˜ Ù· ·̷ٷ». A˘Ùfi˜ ·Ó·Ï·Ì- Î·Ó ÛÙÔ ™‹Ï·ÈÔ, Î’ ¤ÂÛ·Ó Î’ ÂÚÔÛ·ÓËÛ·Ó ÙÔ ¶·È- ‚¿ÓÂÈ Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Ì˘ÛÙ‹ÚÈÔ ÛÙÔ˘˜ ‰‡Ô Ê›ÏÔ˘˜. ‰›. AÓÔÈÍ·Ó Ù· ÏÔ‡ÛÈ· Ù· ‰ÈÛ¿ÎÎÈ· ÙÔ˘˜, Î’ ÂÚfiÛÊÂ- H ·Ê‹ÁËÛ‹ ÙÔ˘, ηıÒ˜ ÌÈÌÂ›Ù·È ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ Î·È ÙÔ Ú·Ó ‰ÒÚ·: ¯Ú˘ÛfiÓ Î·È Ï›‚·ÓÔÓ Î·È Û̇ÚÓ·Ó. ‡ÊÔ˜ ÙˆÓ Ï·˚ÎÒÓ ·Ú·‰fiÛˆÓ, ·ÔÙÂÏ› ¤Ó· ÂÍ·›- — N·! ÙÒÚ· ı· ’Úı‹ ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ, Ó· ¿ÚË ÙËÓ ÚÂÙÔ ‰Â›ÁÌ· ‰ËÌÔÙÈÎÔ‡ ÏfiÁÔ˘ ·fi Ù· ÂÏ¿¯ÈÛÙ· Λ- §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ! ÌÂÓ· Û ‰ËÌÔÙÈ΋ ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ AϤͷӉÚÔ˘ ¶··- ¶¤Ú·Û·Ó Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, ÙÂÏÂÈÒıËΠÙÔ Ì˘ÛÙ‹- ‰È·Ì¿ÓÙË: ÚÈÔ, ¤ÁÈÓÂ Ë ÛˆÙËÚ›·, Î·È ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ ‰ÂÓ ‹Úı ӷ P «Tο νθος του γιαλο », ζωγρα- ...O KfiÎÔ˚·˜, ‹Ú¯ÈÛ ÙfiÙ ӷ φι του μαθητ Γι ργου Π λεχα, ‰ÈËÁ‹Ù·È: του 7ου Γυμνασ ου Xαλκ δας, — AÎÔ‡ÛÙ ӷ Û·˜ ˆ, ·È- εμπνευσμ νη απ το ομ νυμο πα- ‰È¿. EÁÒ Ô˘ Ì ‚ϤÂÙÂ, ¤ÊÙ·Û· παδιαμαντικ δι γημα. ÙË ÁÚÈ¿ KÔÂÚ¿Óˆ ÙÔ˘ P·ÁÈ¿, ÙËÓ Ì·ÓÓÔ‡ ·˘Ù‹˜ Ù˘ B¿Ûˆ˜ Ù˘ ÁÂÈ- ÙfiÓÈÛÛ·˜, ηıÒ˜ Î·È ÙË Ì¿ÓÓ· Ù˘ °Î·‚·ÏÔÁ›Ó·˜, ·ÎfiÌ· Î·È ¿Ï- Ϙ ÁÚȤ˜. MÔ˘ ›¯·Ó ‰ÈËÁËı‹ ÔÏÏ¿ ÚˆÙÈÓ¿, ·Ï·ÈÈο Ú¿Ì·- Ù·, ηıÒ˜ ÎÈ ·˘Ùfi Ô˘ ı· Û·˜ ˆ ÙÒÚ·: BϤÂÙ ·˘Ùfi ÙÔ ¯¿Ï·ÛÌ·, ÙÔ K·Ï‡‚È Ù˘ §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ˜, Ô˘ ϤÓ ˆ˜ Â›Ó·È ÛÙÔȯÂȈ̤ÓÔ; E‰Ò ÙÔÓ ·Ï·ÈfiÓ Î·ÈÚfi ÂηÙÔÈÎÔ‡Û ÌÈ· ÎfiÚË, Ë §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ, ÔÔ‡ ÙËÓ Â›- ¯·Ó ÔÓÔÌ·Ù›ÛÂÈ ÁÈ· ÙËÓ ÂÌÔÚÊÈ¿ Ù˘, –¤Ï·ÌÂ Ô ‹ÏÈÔ˜, ¤Ï·Ì ÎÈ ·˘Ù‹– Ì·˙› Ì ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ù˘ ÙÔÓ ÁÂÚÔ-£ÂÚÈ¿ (ÂÏÏËÓÈο ÙÔÓ ¤ÏÂÁ·Ó £ËÚ¤·), ÔÔ‡ Â΢ÓËÁÔ‡- Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ¢Ú¿ÎÔ˘˜ Î·È Ù· ™ÙÔȯÂÈ¿, Ì ÙËÓ ·ÛË̤ÓÈ· Û·Á›- Ù· Î·È Ì ʷÚ̷Έ̤ӷ ‚¤ÏË. EÓ· B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ ·fi Ù· ͤӷ ÙËÓ ·Á¿ËÛ ÙËÓ fiÌÔÚÊË §Ô˘- ÏÔ‡‰ˆ. T˘ ¤‰ˆÎ ÙÔ ‰·¯Ù˘Ï›‰È ÙÔ˘, Î’ ÂΛÓËÛ ӷ ¿Ë ÛÙÔ ÛÂʤ- ÚÈ Î·È Ù˘ ¤Ù·Í Ì fiÚÎÔÓ fiÙÈ, ¿Ì· ÓÈ΋ÛË ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚¿ÚÔ˘˜, ÙËÓ Ë̤ڷ Ô˘ ı· ÁÂÓÓËı‹ Ô XÚÈ- ÛÙfi˜, ı· ¤ÚıË Ó· ÙËÓ ÛÙÂÊ·Óˆ- ı‹. E‹Á ÙÔ B·ÛÈÏfiÔ˘ÏÔ. EÌÂÈ- ÓÂÓ Ë §Ô˘ÏÔ‡‰ˆ, Ú›¯ÓÔÓÙ·˜ Ù· ‰¿ÎÚ˘¿ Ù˘ ÛÙÔ Î‡Ì·, ÛÙÔÓ ·¤Ú· ÛÙ¤ÏÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·ÛÙÂÓ·ÁÌÔ‡˜ Ù˘, Î·È ÙËÓ ÚÔÛ¢¯‹ ÛÙ· Ô˘Ú¿- ÓÈ·, Ó· ‚ÁË ÓÈÎËÙ‹˜ ÙÔ B·ÛÈÏfi- H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 9
- 10. «H Σταχομαζ χτρα» MÂÙ· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· «H ™Ù·¯ÔÌ·˙Ò¯ÙÚ·» (1889) Î·È «H NÙÂÏËÛ˘Ê¤Úˆ» (1904) ÚÔ‚¿ÏÏÂÙ·È È‰È·›ÙÂÚ· ÙÔ ı¤- Ì· Ù˘ ÎÔÈÓˆÓÈ΋˜ ¢·ÈÛıËÛ›·˜ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ à «Kαι τι δεν θε- ·‰˘Ó¿ÙÔ˘˜ Î·È Ù˘ ·Ó·ÏÁËÛ›·˜ ÙˆÓ Û˘Ó·ÓıÚÒˆÓ λεν υποστ ... δι την – ı¤Ì· ȉȷ›ÙÂÚ· ·Á·ËÙfi ÛÙÔ Â›‰Ô˜ ·fi ÙËÓ ÂÔ¯‹ αγ πην των δ ο το - ÙÔ˘ NÙ›ÎÂÓ˜, fiˆ˜ ‹‰Ë ¤¯Ô˘Ì ÛËÌÂÈÒÛÂÈ. των παιδ ων, τα H «™Ù·¯ÔÌ·˙Ò¯ÙÚ·» Â›Ó·È ›Ûˆ˜ ÙÔ ‰ËÌÔÊÈϤÛÙÂ- οπο α σαν δις παι- ÚÔ ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, ηıÒ˜ ·ӤگÂÙ·È δ α δι' αυτ ν...». Xα- Û˘Ó¯Ҙ (·fi fiÙ ٿ¯·;) ÛÙ· Û¯ÔÏÈο ‚È‚Ï›· ÙÔ˘ ρακτικ του K. °˘ÌÓ·Û›Ô˘, ¤ÛÙˆ Î·È ÎÔÏÔ‚ˆÌ¤ÓÔ ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ ‰È‰·- Γραμματ πουλου για ÎÙÈ΋˜. την εικονογρ φηση HÚˆ›‰· ÙÔ˘ ‰ÈËÁ‹Ì·ÙÔ˜ (·ÏÏ¿ Î·È Ù˘ ˙ˆ‹˜) Â›Ó·È του διηγ ματος «H Ë ¯‹Ú· ıÂÈ·-A¯Ù›ÙÛ·, Ô˘ ÁÈ· Ó· Û˘ÓÙËÚ‹ÛÂÈ Ù· ‰˘Ô Σταχομαζ χτρα», ÔÚÊ·Ó¿ ÂÁÁfiÓÈ· Ù˘, ÙÔÓ °¤ÚÔ Î·È ÙËÓ ¶·ÙÚÒÓ· «ÌÂ- στα «Nεοελληνικ Ù¤Ú¯ÂÙ·È ÔÈΛϷ ·ÁÁ¤ÏÌ·Ù·» – ¤Ó· ·fi Ù· ÔÔ›· Aναγν σματα A´ Γυ- Î·È Ù˘ ‰›ÓÂÈ ÙËÓ ÚÔÛˆÓ˘Ì›· ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ·. μνασ ου» του OEΣB, ...K·È ÙÈ ‰ÂÓ ‹ıÂÏÂÓ ˘ÔÛÙ‹, ÚÔ Ô›·˜ ı˘Û›·˜ ˉ‡- Aθ να 1950. Ó·ÙÔ Ó· ÔÈÛıÔ‰ÚÔÌ‹ÛË, ‰È¿ ÙËÓ ·Á¿ËÓ ÙˆÓ ‰‡Ô ÙÔ‡- ÙˆÓ ·È‰›ˆÓ, Ù· ÔÔ›· ‹Û·Ó ‰È˜ ·È‰›· ‰È’ ·˘Ù‹Ó, η- ıfiÛÔÓ ‹Û·Ó Ù· Ù¤ÎÓ· ÙÔ˘ Ù¤ÎÓÔ˘ Ù˘! EÓ ÙÔ‡ÙÔȘ ‰ÂÓ ‹ıÂÏ ӷ ‰ÂÈÎÓ‡Ë ·˘ÙÔ›˜ ÌÂÁ¿ÏËÓ ·‰˘Ó·Ì›·Ó, Î·È «‹ÌÂ- ÚÔ Ì¿ÙÈ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ¤‰È‰Â». EοÏÂÈ ÙÔÓ ¿ÚÚÂÓ· «°¤ÚÔÓ», — Sterling, ›ÂØ sterling ı· ÛËÌ·›ÓË Ù¿ÏÏËÚÔÓ, È- ÛÙÚ·Ê›˜ ÚÔ˜ ·˘Ù‹Ó Ô EÚÌÔ˘ÔÏ›Ù˘. M‹ˆ˜ Â›Ó·È ‰È- ‰ÈfiÙÈ Â›¯Â ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ·ÏËıÔ‡˜ °¤ÚÔ˘ Ù˘, ÙÔ˘ ̷η- ÛÙ‡ˆ. H ϤÍȘ Ê·›ÓÂÙ·È Ó· Â›Ó·È Ù˘ ·˘Ù‹˜ ÂÙ˘ÌÔÏÔ- Îfi ÛÔ˘; Ú›ÙÔ˘ Ì·ÚÌ·-Mȯ·ÏÈÔ‡, ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ Á›·˜, ·ÂÊ¿ÓıË ‰ÔÁÌ·ÙÈÎÒ˜. — M¿ÏÈÛÙ·. ÂfiÓÂÈ Ó’ ·ÎÔ‡ÛË ‹ Ó· ÚÔʤÚË. TÔ Ù·Ï·›ˆÚÔÓ ÙÔ ı‹- K·È ¤ÛÙÚ„ ÙÔ ÁÚ·ÌÌ¿ÙÈÔÓ ÂȘ ¯Â›Ú·˜ ÙÔ˘ Î˘Ú H ıÂÈ·-A¯Ù›ÙÛ·, ÂÓ Î·Ù·Ê¿ÛÂÈ, ¤ÏÂÁ ¿ÓÙÔÙ ӷÈ, ·Ï- Ï˘ ÙÔ ÂοÏÂÈ ¶·ÙÚÒÓ· ıˆÂ˘ÙÈÎÒ˜, Î·È ÔÏ›ÁÔÓ «Û·Ó ·Ú- M·ÚÁ·Ú›ÙË. Ï¿ Ó˘Ó ËfiÚÂÈ Î·È ·˘Ù‹ Ò˜ › ̿ÏÈÛÙ·, Î·È Ô‡ ‡- ¯ÔÓÙÔÍÂÂṲ̂ÓË Ô˘ ‹ÙÔÓ», ÌË ·Ó¯fiÌÂÓË Ó’ ·ÎÔ‡Ë ÙÔ — A˘Ùfi ı· ›ӷÈ, ›Â, Î·È ÂÂȉ‹ ˘¿Ú¯ÂÈ Â› Ù˘ ÎÂ- Ú ÙËÓ Ï¤ÍÈÓ Ù·‡ÙËÓ. AÚÁ˘ÚÒ, ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ÎfiÚ˘ Ù˘, fiÂÚ Â‰fiıË ˆ˜ ÎÏË- Ê·Ï›‰Ô˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ 10, ı· Â›Ó·È ¯ˆÚ›˜ ¿ÏÏÔ ÁÚ·ÌÌ¿ÙÈÔÓ — °È· ‰¤Î· Ó·ÔÏÂfiÓÈ· ı· Â›Ó·È ›Ûˆ˜, › ‰¿ÎÓˆÓ ÚÔÓÔÌ›· ÂȘ ÙÔ ÔÚÊ·ÓfiÓ, ϯԇ˜ ı·ÓÔ‡Û˘ ÂΛӢ... ‰È¿ ‰¤Î· Ù¿ÏÏËÚ·. TÔ Î¿Ùˆ–οو ÔÊ›ψ Ó· Û·˜ ›ˆ Ù· ¯Â›ÏË Ô Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›Ù˘. ...H Ù·Ï·›ˆÚÔ˜ ÁÚ·›· ¤ÛÙÚˆÛ ‰È¿ Ù· ‰‡Ô ÔÚÊ·Ó¿, fiÙÈ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙ˆ ·fi ¯ÚËÌ·ÙÈÛÙÈο. EȘ ¿ÏÏ· ËÌ›˜ — ™Ô˘ ϤÁˆ ‰È¿ ‰¤Î· ·ÁÁÏÈο˜ ϛڷ˜, ·ӤϷ‚Â Î·È ›Ó· ÎÔÈÌËıÒÛÈÓ, ·ÓÂÎÏ›ıË Î·È ·˘Ù‹ ÏËÛ›ÔÓ ÙˆÓ, ÙÔȘ ·Û¯ÔÏÔ‡ÌÂı·, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙˆÓ ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ. ·‡ıȘ Ô ™˘ÚÈ·Ófi˜ ¤ÌÔÚÔ˜. ¶·›ÚÓÂȘ ·fi ÏfiÁÈ·; › ӷ Ê˘Û‹ÛÔ˘Ó ˘ÔοوıÂÓ ÙÔ˘ ÛοÛÌ·Ùfi˜ ÙˆÓ K·È ÙÔ‡ÙÔ ÂÈÒÓ, ÂÂȉ‹ ËÛı¿ÓıË „‡¯Ô˜ ÂȘ ÙÔ Î·- K·È ¤ÚÚÈ„Â ‰Â‡ÙÂÚÔÓ Ì·ÎÚfiÓ ‚ϤÌÌ· › ÙÔ˘ ÁÚ·Ì- ‰È¿ Ó· ˙ÂÛÙ·ıÔ‡Ó, ÙÔȘ ˘ÂÛ¯¤ıË „¢‰Ô̤ÓË, ·ÏÏ’ ÂÏ- Ù¿„˘¯ÚÔÓ Î·È Ï·ÎfiÛÙÚˆÙÔÓ Ì·Á·˙›ÔÓ ÙÔ˘ Î˘Ú M·Ú- Ì·Ù›Ô˘: ›˙Ô˘Û· Ó· ·ÏËı‡ÛË, fiÙÈ ·‡ÚÈÔÓ Ô XÚÈÛÙfi˜ ı· ʤÚË Á·Ú›ÙË, ¤ÛÙÚ„ÂÓ ÂȘ ÙÔ Î·ÊÂÓ›ÔÓ, ›Ó· ıÂÚÌ·Óı‹... — E›Ó·È Û›ÁÔ˘ÚÔ˜ ·Ú¿˜, ·Ú˙¿Ó–ÎÔÓÙ¿Ó ÛÔ˘ ϤÁˆ. ͇Ϸ Î·È „ˆÌ› Î·È Ì›·Ó ¯‡ÙÚ·Ó ÎԯϿ˙Ô˘Û·Ó Â› ÙÔ˘ AÎÔÏÔ‡ıˆ˜ Ô Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›Ù˘, ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢fiÌÂ- £· ÙÔ ÂÍÔÊÏ‹Û˘ ‹ ÙÔ ÂÍÔÊÏÒ ·Ì¤Ûˆ˜; ˘Úfi˜, Î·È ¤ÌÂÈÓÂÓ ¿˘ÓÔ˜ ¤Ú·Ó ÙÔ˘ ÌÂÛÔÓ˘ÎÙ›Ô˘, ÓÔ˜ ÙËÓ ¿ÁÓÔÈ· Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜, ÚÔÛ·ı› Ó· ÙËÓ ÂÎ- K·È ¤Î·Ì ΛÓËÌ· Ó· ÂÍ·Á¿ÁË ÙÔ ¯ÚËÌ·ÙÔÊ˘Ï¿ÎÈfiÓ ·Ó·ÏÔÁÈ˙Ô̤ÓË ÙËÓ ÈÎÚ¿Ó Ù‡¯ËÓ Ù˘... ÌÂÙ·ÏÏ¢ı› ˘ÔÙÈÌÒÓÙ·˜ ÙËÓ ·Í›· Ù˘ ÂÈÙ·Á‹˜, ÙÔ˘. K·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ, Ô ÈÂÚ¤·˜ ÌÂÙ¿ ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù‹˜ ÎÚ·ÙÒÓÙ·˜ ÌÈ· ˘„ËÏ‹ «ÚÔÌ‹ıÂÈ·» ÁÈ· ÏfiÁÔ˘ ÙÔ˘ — MÔÚ› Ó· ÙÔ ¿ÚË Î·Ó›˜ ÁÈ· ÂÓÓ¤· ϛژ… Á·Ï- ·Ó·ÎÔÈÓÒÓÂÈ fiÙÈ ‹Ú ¤Ó· ÁÚ¿ÌÌ· ·fi ÙÔÓ ÁÈÔ Ù˘, Î·È ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚ· ¯Ú¤Ë ÙÔ˘ ̷ηڛÙË ÙÔ˘ ÏÈΤ˜, › ‰ÈÛÙ¿˙ˆÓ Ô Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›Ù˘. ÙÔÓ ¯·Ì¤ÓÔ ÛÙËÓ AÌÂÚÈ΋, Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÂΛÓËÓ Î·È ¿ÓÙÚ· Ù˘. AÏÏ¿ ÙfiÙ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ¤Ó·˜ «·ÚÂȉË- — °·ÏÏÈΤ˜; TÔ ·›ÚÓˆ ÂÁÒ ‰È¿ ÂÓÓÈ¿ ·ÁÁÏÈΤ˜. Ì ÂÛÒÎÏÂÈÛÙË ÌÈ· ÂÈÙ·Á‹ Ô˘ Ú¤ÂÈ ·˘Ùfi˜ Ó· ÌÒÓ» ™˘ÚÈ·Ófi˜ ¤ÌÔÚÔ˜, Ô˘ ·ÚÂÌ‚·›ÓÂÈ Î·È ÙÔ K·È ÛÙÚ¤„·˜ fiÈÛıÂÓ ÙÔ Ê‡ÏÏÔÓ ÙÔ˘ ¯¿ÚÙÔ˘, ›‰Â ÙËÓ ÂÍ·ÚÁ˘ÚÒÛÂÈ Ì ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘. O‡ÙÂ Ô ‰È‹ÁËÌ· ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ ˆ˜ ÂÍ‹˜: ÙËÓ ˘ÔÁÚ·Ê‹Ó ËÓ Â›¯Â ‚¿ÏÂÈ Ô ·Á·ıfi˜ ÈÂÚ‡˜, ·Ú¤- ¤Ó·˜ Ô‡ÙÂ Ô ¿ÏÏÔ˜, ‚¤‚·È·, ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ˘ÔÏÔÁ›- ...HÙÔ ¤ÌÔÚÔ˜ ™˘ÚÈ·Ófi˜, ·ÚÂȉËÌÒÓ ‰È’ ˘Ôı¤- ‚·ÏÂÓ ·˘Ù‹Ó Ì ÙÔ fiÓÔÌ· ÙÔ˘ ÊÂÚfiÌÂÓÔÓ ÂÓ Ùˆ ÎÂÈ̤- ÛÔ˘Ó ÙËÓ ·Í›· Ù˘ Î·È Î·Ù·Ê‡ÁÔ˘Ó ÛÙÔÓ ¤ÌÔÚÔ ÛÂȘ ÂȘ ÙËÓ ÌÈÎÚ¿Ó Ó‹ÛÔÓ. Óˆ, Î·È ÙËÓ Â‡Ú ۇÌʈÓÔÓ. ÙÔ˘ ÓËÛÈÔ‡, ÙÔÓ Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›ÙË: AÌ· ÂÈÛÂÏıÒÓ ‰Èˢı‡ÓıË ÌÂÙ¿ ÌÂÁ›ÛÙ˘ ÂÏ¢ıÂÚ›·˜ K·È ·Óԛͷ˜ ÙÔ ¯ÚËÌ·ÙÔÊ˘Ï¿ÎÈÔÓ Â̤ÙÚËÛÂÓ ÂȘ ÙËÓ ...O Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›Ù˘ ÂÚÚfiÊËÛ ‰Ú·ÁÌ›‰· Ù·Ì‚¿ÎÔ˘, Î·È ı¿ÚÚÔ˘˜ ÂȘ ÙÔ ÏÔÁÈÛÙ‹ÚÈÔÓ, fiÔ˘ ›ÛÙ·ÙÔ Ô Î˘Ú ¯Â›Ú· Ù˘ ıÂÈ·–A¯Ù›ÙÛ·˜ Î·È ÚÔ ÙˆÓ ÂÎı¿Ì‚ˆÓ ÂÙ›Ó·Í ÙËÓ ‚Ú¿Î·Ó ÙÔ˘, ÂÊ’ ˘ ¤ÈÙ ¿ÓÙÔÙ ̤ÚÔ˜ M·ÚÁ·Ú›Ù˘. ÔÊı·ÏÌÒÓ ·˘Ù‹˜ ÂÓÓ¤· ÛÙÈÏÓÔٿٷ˜ ·ÁÁÏÈο˜ ϛڷ˜. Ù·Ì‚¿ÎÔ˘, ηÙ‚›‚·Û ̤¯ÚÈ ÙˆÓ ÔÊÚ‡ˆÓ ÙËÓ ÛÎÔ‡- — TÈ ¤¯Ô˘ÌÂ Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›ÙË;… T’ ›Ӓ ·˘Ùfi; ›ÂÓ K·È ȉԇ ‰È·Ù› Ë Ùˆ¯‹ ÁÚ·›· ÂÊfiÚÂÈ ÙË Ë̤ڷ ÙˆÓ ÊÈ·Ó ÙÔ˘, ¤‚·Ï ٷ Á˘·ÏÈ¿ ÙÔ˘, Î·È ‹Ú¯ÈÛ ӷ ÂÍÂÙ¿˙Ë È‰ÒÓ Úfi¯ÂÈÚÔÓ Â› ÙÔ˘ ÏÔÁÈÛÙËÚ›Ô˘ ÙÔ ÁÚ·ÌÌ¿ÙÈÔÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ Î·ÈÓÔ˘ÚÁ‹ «¿‰ÔÏËÓ» Ì·Ó‰‹Ï·Ó, Ù· ‰Â ‰È¿ Ì·ÎÚÒÓ ÙÔ ÁÚ·ÌÌ¿ÙÈÔÓ. Ù˘ Ùˆ¯‹˜ ¯‹Ú·˜. ‰‡Ô ÔÚÊ·Ó¿ ›¯ÔÓ Î·ı·Ú¿ ˘ÔηÌÈÛ¿ÎÈ· ‰È¿ Ù· ÈÛ¯Ó¿ — EÚ¯ÂÙ·È ·’ ÙËÓ A̤ÚÈη; ›Â. ™’ Âı˘Ì‹ıËÎÂ, ‚Ϥ- K·È Ï·‚ÒÓ ÙÔ‡ÙÔ ÂȘ ¯Â›Ú·˜: ̤ÏË ÙˆÓ Î·È ıÂÚÌ‹Ó ˘fi‰ÂÛÈÓ ‰È¿ ÙÔ˘˜ ·ÁˆÌ¤ÓÔ˘˜ ˆ, Ô Á˘ÈÔ˜ ÛÔ˘. MÚ¿‚Ô, ¯·›ÚÔÌ·È. — ™˘Ó·ÏÏ·ÁÌ·ÙÈ΋ ‰È¿ ‰¤Î· ·ÁÁÏÈο˜ ϛڷ˜ ·fi fi‰·˜ ÙˆÓ. E›Ù· ·ӤϷ‚ÂÓ: ÙËÓ AÌÂÚÈ΋Ó, › ηı·Ú¿ ÙË ÊˆÓ‹. ¶Ô‡ ¢ڤıË Â‰Ò; — E¯ÂÈ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfiÓ 10, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Í¤ÚÔÌ ÙÈ Â›‰Ô˘˜ K¿ÌÓÂȘ Î·È Ù¤ÙÔȘ ‰Ô˘ÏÂȤ˜, Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›ÙË; ÌÔÓ¤‰· Ó· ›ӷÈ, ‰¤Î· ÛÂÏÏ›ÓÈ·, ‰¤Î· ÚԇȘ, ‰¤Î· ÎÔ- — °È· ‰¤Î· ϛژ! ·ӤϷ‚ÂÓ ·˘ıÔÚÌ‹Ùˆ˜ Ë ÏˆÓ¿Ù· ‹ ‰¤Î·... ıÂÈ·–A¯Ù›ÙÛ· ·ÎÔ‡Û·Û· ¢ÎÚÈÓÒ˜ ÙËÓ Ï¤ÍÈÓ. ¢ÈÂÎfiË. ¶·Ú’ ÔÏ›ÁÔÓ ı· ¤ÏÂÁ «‰¤Î· ϛژ». — N·È, ‰È¿ ‰¤Î· ·ÁÁÏÈο˜ ϛڷ˜, Â›Â Î·È ¿ÏÈÓ — N· ʈӿÍÔ˘Ì ÙÔ ‰¿ÛηÏÔ, ÂÌÔÚ̇ÚÈÛÂÓ Ô Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›Ù˘, ›Ûˆ˜ ÂΛÓÔ˜ ͇ÚË Ó· ÙÔ ‰È·‚¿ÛË. TÈ ÁÏÒÛÛ· Ó· Â›Ó·È Ù¿¯·; O ÂÏÏËÓԉȉ¿ÛηÏÔ˜, fiÛÙȘ ÂοıËÙÔ ‚ϤˆÓ ÙÔ˘˜ ·›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÎÈ¿ÌÔ ÂȘ ·Ú¿Ï¢ÚÔÓ Î·ÊÂÓ›ÔÓ, ·Ú·- ÎÏËı›˜ ÌÂÙ¤‚Ë ÂȘ ÙÔ Ì·Á·˙› ÙÔ˘ Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›ÙË. EÈ- «Στο Xριστ στο K στρο» Û‹ÏıÂÓ, ÔÚıfi˜, ‰‡ÛηÌÙÔ˜, ¤Ï·‚ ÙÔ ÁÚ·ÌÌ¿ÙÈÔÓ, ·- ÚÂοÏÂÛ ÙÔÓ Î˘Ú M·ÚÁ·Ú›ÙËÓ Ó· ÙÔÓ ‰·Ó›ÛË Ù· Á˘·- AÏÏ¿ ·fi Ù· ÈÔ ˆÚ·›· Î·È Ù· ÈÔ ·ÓÙÈÚÔÛˆÂ˘ÙÈ- ·›ÙÂÚË ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ¤ÓÙ·ÛË, ÂÓÒ ÔÈ ÌÔÚʤ˜ ÙˆÓ ÏÈ¿ ÙÔ˘, Î·È ‹Ú¯ÈÛ ӷ Û˘ÏÏ·‚›˙Ë ÙÔ˘˜ Ï·ÙÈÓÈÎÔ‡˜ ¯·- ο ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË Â›Ó·È ÙÔ «™ÙÔ XÚÈ- ·Á›ˆÓ, ÙˆÓ Ó˘ÛٷϤˆÓ ÂÚËÌÈÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÓıÚÒ- Ú·ÎÙ‹Ú·˜: ÛÙfi ÛÙÔ K¿ÛÙÚÔ» (1892). K·ÙÂÍÔ¯‹Ó ıÚËÛ΢ÙÈÎfi, ˆÓ ÙÔ˘ ÂÎÎÏËÛÈ¿ÛÌ·ÙÔ˜ Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó ÌÈ·Ó ·‰È¿Û·- — ¶Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È ·ÁÁÏÈο, ›ÂÓ, ÂÎÙfi˜ ·Ó Â›Ó·È ÁÂÚ- Û˘Ó‰˘¿˙ÂÈ fiϘ ÙȘ ·ÊËÁËÌ·ÙÈΤ˜ ·ÚÂÙ¤˜ ÙÔ˘ ‰ÈËÁË- ÛÙË ÂÓfiÙËÙ·. Ì·ÓÈο. Afi Ô‡ ¤Ú¯ÂÙ·È ·˘Ùfi ÙÔ ‰ÂÏÙ¿ÚÈÔÓ; Ì·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˘. EÓ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÎËÓÒÓ ·fi ÙËÓ ÚÔÂÙÔÈ- H ˘fiıÂÛ‹ ÙÔ˘, Ì ϛÁ· ÏfiÁÈ·, ¤¯ÂÈ ˆ˜ ÂÍ‹˜: O ·- — A’ ÙËÓ A̤ÚÈη, Î˘Ú ‰¿ÛηÏÂ, ›ÂÓ Ë ıÂÈ·-A¯Ù›- Ì·Û›·, ÙÔ ÂÈΛӉ˘ÓÔ Ù·Í›‰È ̤۷ ÛÙË ı·Ï·ÛÛÔÙ·- ·-ºÚ·ÁÎÔ‡Ï˘ ·ÔÊ·Û›˙ÂÈ Ó· χÛÂÈ, Ì ÙË ‚¿Ú- ÙÛ·. Ú·¯‹, ÙËÓ ¿ÊÈÍË, ÙËÓ ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Ó·Ô‡, ÙË ı›· η ÙÔ˘ Ì·ÚÌ·-™ÙÂÊ·Ó‹ ÙÔ˘ M¤Úη, ÛÙÔ K¿- — Afi ÙËÓ AÌÂÚÈ΋Ó; ÙfiÙ ı· Â›Ó·È ·ÁÁÏÈÎfiÓ. ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, ÙËÓ Â˘ˆ¯›· Î·È Ù¤ÏÔ˜ ÙËÓ ÂÈÛÙÚÔÊ‹. H ÛÙÚÔ, ÙÔ ÂÁηٷÏÂÈÌ̤ÓÔ ·ÏÈfi ¯ˆÚÈfi ÛÙËÓ ·fi- K·È Ù·‡Ù· ϤÁˆÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ Ó· Û˘ÏÏ·‚›ÛË Ù·˜ Ϥ- ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÙÔ˘ Ó·Ô‡ Ù˘ ÙÔ˘ XÚÈ- ÎÚËÌÓË ·ÎÙ‹ Ù˘ ™ÎÈ¿ıÔ˘, Î·È Ó· ‚ÔËı‹ÛÂÈ Ì ÂÊfi- ÍÂȘ ten pounds sterling, ·˜ ¤ÊÂÚ ¯ÂÈÚÔÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ë ÂÈ- ÛÙÔ‡ °ÂÓÓ‹Ûˆ˜ Î·È È‰›ˆ˜ ÙˆÓ ÙÔȯÔÁÚ·ÊÈÒÓ, Ô˘ ‰È· ÙÔ˘˜ Û˘ÓÙÔ›Ù˜ ÙÔ˘, ÙÔÓ °È¿ÓÓË ÙÔÓ N˘ÊÈÒÙË Ù·Á‹. ·Ó·Î·ÏÔ‡Ó ÙȘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ¤˜ ÂÎÊÚ¿ÛÂȘ, Á›ÓÂÙ·È Ì ȉÈ- Î·È ÙÔÓ AÚÁ‡ÚË Ù˘ M˘ÏˆÓÔ‡˜, Ô˘ ·ÔÎÏ›ÛÙËÎ·Ó 10 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 11. ÏfiÁˆ Ù˘ ηÎÔηÈÚ›·˜Û ÌÈ· ÛËÏÈ¿ ¿Óˆ ·fi ÙÔ K¿ÛÙÚÔ. TÂÏÈο Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÂÙ·È ÌÈ· Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ·fi ‰Âη¤ÍÈ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È ÍÂÎÈÓÔ‡Ó ÙËÓ ·Ú·ÌÔ- Ó‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. YÛÙÂÚ· ·fi ÔÏÏÔ‡˜ ÎÈÓ- ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ‰È¤ÙÚÂÍ·Ó, ÊÙ¿ÓÔ˘Ó ÌÂÛ¿Ó˘¯Ù· ÛÙÔ K¿- ÛÙÚÔ, fiÔ˘ Û˘Ó¿ÓÙËÛ·Ó ÙÔ˘˜ ·ÔÎÏÂÈṲ̂ÓÔ˘˜ Î·È ÂÙÔÈÌ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·: ...O Ó·fi˜ Ù˘ XÚÈÛÙÔ‡ °ÂÓÓ‹Ûˆ˜ ‹ÙÔ Ë ·Ï·È¿ ÌË- ÙÚfiÔÏȘ ÙÔ˘ ÊÚÔ˘Ú›Ô˘. O Ó·˝ÛÎÔ˜, ÚÔ ÂηÙÔÓÙ·ÂÙË- Ú›‰ˆÓ ÎÙÈÛı›˜, ›ÛÙ·ÙÔ ·ÎfiÌË Â˘Ú‹˜ Î·È fi¯È Ôχ ÂÊı·Ṳ́ÓÔ˜. O ··-ºÚ·ÁÎÔ‡Ï˘ Î·È Ë Û˘ÓÔ‰›· ÙÔ˘ Êı¿Û·ÓÙ˜ ÂÈÛ‹ÏıÔÓ Ù¤ÏÔ˜ ÂȘ ÙÔÓ Ó·fiÓ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡, Î·È Ë Î·Ú‰›· ÙˆÓ ËÛı¿ÓıË ı¿ÏÔ˜ Î·È ÁÏ˘Î‡ÙËÙ· ¿Ê·- ÙÔÓ. O ÈÂÚ‡˜ „Èı‡ÚÈÛ ÌÂÙ’ ÂÓ‰Ô̇¯Ô˘ Û˘ÁÎÈÓ‹Ûˆ˜ ÙÔ «EÈÛÂχÛÔÌ·È ÂȘ ÙÔÓ Ô›ÎÔÓ ÛÔ˘» [...] ÂÓÒ ·È Á˘Ó·›- Θ ·È ¿ÏÏ·È ‹Ó·ÙÔÓ ÂÈÌÂÏÒ˜ Ù· ηӉ‹ÏÈ·, Î·È ‹Ó·- „·Ó ̤Á· Ï‹ıÔ˜ ÎËÚ›ˆÓ ÂȘ Ù· ‰‡Ô Ì·ÓÔ˘¿ÏÈ· [...] Î’ ¤ıÂÛ·Ó ÙÔ ‡Ú·˘ÓÔÓ ÂÓ Ùˆ ̤ۈ ÙÔ˘ Ó·Ô‡, Ú›„·Û·È ¿ÊıÔÓÔÓ Ï›‚·ÓÔÓ ÂȘ ÙÔ˘˜ ¿Óıڷη˜. “K·È ˆÛÊÚ¿ÓıË K‡ÚÈÔ˜ Ô £Âfi˜ ÔÛÌ‹Ó Â˘ˆ‰›·˜”. EÏ·Ì„Â ‰Â ÙfiÙÂ Ô Ó·fi˜ fiÏÔ˜, Î·È ‹ÛÙÚ·„ÂÓ Â¿Óˆ ÂȘ ÙÔÓ ıfiÏÔÓ Ô ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙˆÚ Ì ÙËÓ ÌÂÁ¿ÏËÓ Î’ ÂÈ‚ÏËÙÈ- Î‹Ó ÌÔÚÊ‹Ó, Î·È ËÎÙÈÓÔ‚fiÏËÛ ÙÔ Â›¯Ú˘ÛÔÓ Î·È ÏÂ- ÙÔ˘ÚÁË̤ÓÔÓ ÌÂ Ì˘Ú›·˜ ÁÏ˘Ê¿˜ Ù¤ÌÏÔÓ, Ì ٷ˜ ÂÚÈ- ηÏÏ›˜ Ù˘ ·Ú›ÛÙ˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ Ù¤¯Ó˘ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙÔ˘, Ì ÙËÓ ÌÂÁ¿ÏËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ °ÂÓÓ‹Ûˆ˜, fiÔ˘ «¶·Úı¤ÓÔ˜ ηı¤˙ÂÙ·È Ù· XÂÚÔ˘‚Â›Ì ÌÈÌÔ˘Ì¤ÓË», fiÔ˘ ıÂÛÂÛ›ˆ˜ Ì·ÚÌ·›ÚÔ˘ÛÈÓ ·È ÌÔÚÊ·› ÙÔ˘ ı›Ԣ BÚ¤ÊÔ˘˜ Î·È Ù˘ ·ÌÒÌÔ˘ §Â¯Ô‡˜, fiÔ˘ ˙ˆÓÙ·Ó·› ·Ú›ÛÙ·ÓÙ·È ·È fi„ÂȘ ÙˆÓ ·ÁÁ¤ÏˆÓ, ÙˆÓ Ì¿ÁˆÓ Î·È ÙˆÓ ÔÈ̤ӈÓ, fiÔ˘ ÓÔ- Ì›˙ÂÈ ÙȘ fiÙÈ ÛٛςÂÈ Ô ¯Ú˘Ûfi˜, ¢ˆ‰È¿˙ÂÈ Ô Ï›‚·ÓÔ˜ Î·È ‚·ÏÛ·ÌÒÓÂÈ Ë Û̇ÚÓ·, Î·È fiÔ˘, ˆ˜ Â¿Ó Ë ÁÚ·ÊÈ΋ ÂÏ¿ÏÂÈ, Ê·ÓÙ¿˙ÂÙ·› ÙȘ › Ì›·Ó ÛÙÈÁÌ‹Ó fiÙÈ ·ÎÔ‡ÂÈ ÙÔ, ¢fiÍ· ÂÓ ˘„›ÛÙÔȘ £ÂÒ! EÓ Ùˆ ̤ۈ ‰Â ÎÚ¤Ì·Ù·È Ô Ì¤Á·˜ ÔÚÂȯ¿ÏÎÈÓÔ˜ Î·È ÔχÎÏ·‰Ô˜ ÔÏ˘¤Ï·ÈÔ˜, Î·È ÔÏfiÁ˘Ú· Ô ÎÚÂÌ·ÛÙfi˜ ¯Ô- Úfi˜, Ì ٷ˜ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ Î·È AÔÛÙfiψÓ, ˘Ê’ ÔÓ ÂÙÂÏÔ‡ÓÙÔ ÙÔ ¿Ï·È ÔÈ ÛÂÌÓÔ› Á¿ÌÔÈ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ- ÎÒÓ ·Ó‰ÚÔÁ‡ÓˆÓ. K·È ÔÏfiÁ˘Ú· ·È ÌÔÚÊ·› ÙˆÓ M·ÚÙ‡- ÚˆÓ, OÛ›ˆÓ Î·È OÌÔÏÔÁËÙÒÓ... ૺૺૺ ...OÙ·Ó ¤Êı·Û·Ó ÂȘ ÙÔ K¿ÛÙÚÔÓ Î·È ÂÈÛ‹ÏıÔÓ ÂȘ ÙÔÓ Ó·fiÓ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡, ÙfiÛÔÓ ı¿ÏÔ˜ ÂıÒ¢Û ÙËÓ „˘¯‹Ó ÙˆÓ, ÒÛÙ ·Ó Î·È ‹Û·Ó ηٿÎÔÔÈ, ·Ó Î·È ÂÓ‡ÛÙ·˙fiÓ ÙÈ- H «Eν τω μ σω δε κρ μαται ο μ γας Ó˜ ·˘ÙÒÓ, ËÛı¿ÓıËÛ·Ó ÙfiÛÔÓ ÙËÓ ¯·Ú¿Ó ÙÔ˘ Ó· ˙ÒÛÈ ορειχ λκινος και πολ κλαδος πολυ λαι- Î·È ÙÔ˘ Ó· ¤¯ˆÛÈ Êı¿ÛÂÈ ·ÈÛ›ˆ˜ ÂȘ ÙÔ Ù¤ÚÌ· Ù˘ Ô- ος, και ολ γυρα ο κρεμαστ ς χορ ς, με Ú›·˜ ÙˆÓ, ÂȘ ÙÔÓ Ó·fiÓ ÙÔ˘ K˘Ú›Ô˘, ÒÛÙ ÙÔ˘˜ ¤Ê˘Á ૺૺૺ τας εικ νας των Προφητ ν και των ¿Û· Ó‡ÛÙ· Î·È ¿Û· ÎfiˆÛȘ. [...] K·È ›ٷ Ô ÈÂÚ‡˜ Aποστ λων...». Eσωτερικ του ναο της ¤‚·ÏÂÓ Â˘ÏÔÁËÙfiÓ Î·È Â„¿ÏË Ë ÏÈÙ‹ Ù˘ ÌÂÁ·ÏÔÚÂ- EÊÂÍÂÓ Ô £Âfi˜ ÙËÓ ¯·ÚÌfiÛ˘ÓÔÓ Ë̤ڷÓ, Î·È ÔÈ ·ÈfiÏÔÈ Γ ννησης του Xριστο στο παλι K στρο Ô‡˜ ÂÔÚÙ‹˜, ÌÂı’ Ô Ô Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹˜ ‹Ú¯ÈÛ ٷ˜ ·Ó·- ÂÊÈÏÔÙÈÌ‹ıËÛ·Ó Ó· Ûʿ͈ÛÈ Î·È „‹ÛˆÛÈ ‰‡Ô ÙÚ˘ÊÂÚ¿ της Σκι θου (φωτ. Kωστ ς Λι ντης). ÁÓÒÛÂȘ, Î·È fiÛÔÈ ‹Û·Ó Ó˘ÛÙ·Ṳ̂ÓÔÈ ·ÂÎÔÈÌ‹ıËÛ·Ó ÂÚ›ÊÈ·, ÂÓÒ ÔÈ ‰‡Ô ˘ÏÔÙfiÌÔÈ Â›¯·Ó ʤÚÂÈ ·fi ÙÔ ‚Ô˘ÓfiÓ ÛÈÁ¿ ÂȘ Ù· ÛÙ·Û›‰È¿ ÙˆÓ. (A! ¤ÌÂÏÏÔÓ ¿Ú· ÙÔ˘ ¶ÚÔÊË- ÔÏÏ¿˜ ‰ˆ‰Âο‰·˜ ÎÔÛÛ‡ÊÈ· ·Ï·ÙÈÛÌ¤Ó·Ø Î·È Ô Î·Â- Ù¿Ó·ÎÙÔ˜ ÔÈ ıÂÛ¤ÛÈÔÈ ‡ÌÓÔÈ ·fi „·ÏÌÒÓ Ó· ηٷÓÙ‹- Ù¿Ó KˆÛÙ·ÓÙ‹˜ ·Ó‚›‚·ÛÂÓ ·fi ÙÔ ÁÔÏÂÙ›, ÙÔ ÔÔ›ÔÓ ÛˆÛÈÓ ·Ó¿ÁÓˆÛȘ Ó˘ÛÙ·ÎÙÈ΋, Î·È ˆ˜ ·Ó¿ÁÓˆÛȘ Ó· Ô˘‰¤Ó· ΛӉ˘ÓÔÓ ‰È¤ÙÚ¯ÂÓ, fiˆ˜ ‹ÙÔ Î·ıÈṲ̂ÓÔÓ, ·Ó ·Ú·Ï›ˆÓÙ·È fiψ˜ ˆ˜ ÊÔÚÙÈÎfiÓ ÙÈ Î·È ·Ú¤ÏÎÔÓ!), ‰ÂÓ ¤Ó ÓfiÙÔ˜ ·fi Ù˘ ÍËÚ¿˜ Ó· ÙÔ ·ˆı‹ÛË ÚÔ˜ ÙÔ ‚·˘Î·ÏÈ˙fiÌÂÓÔÈ ·fi ÙËÓ ¤ÚÚÈÓÔÓ Î·È ÌÔÓfiÙÔÓÔÓ ··Á- ¤Ï·ÁÔ˜, ·Ó‚›‚·Û ‰‡Ô ·ÛÎÔ‡˜ ÁÂÓÓ·›Ô˘ Ô›ÓÔ˘ Î·È ÂÓ ÁÂÏ›·Ó ÙÔ˘ Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹. O ·Á·ıfi˜ Á¤ÚˆÓ ‹ÙÔ ÂÎ ÙÔ˘ ηϿıÈÔÓ Ì ·˘Á¿ Î·È Î·Ûη‚¿ÏÈ Ù˘ A›ÓÔ˘, Î·È ËÌ›- ·ÌÈÌ‹ÙÔ˘ ÂΛÓÔ˘ Ù‡Ô˘ ÙˆÓ „·ÏÙÒÓ, ˆÓ ÙÔ Á¤ÓÔ˜ Âͤ- ÛÂÈ·Ó ‰ˆ‰Âο‰· fiÚÓÈı·˜ Î·È ÌÈÎÚfiÓ ‚˘Ù›ÔÓ Ì ÛÎÔÌ- A˘Ù¿ Ì ÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, Ô˘ ÙÔÓ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ÏÈ ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Û‹ÌÂÚÔÓ. E„·ÏÏ ηÎÒ˜ ÌÂÓ, ·ÏÏ’ ¢- ‚Ú›·. K·È ¤Ê·ÁÔÓ ¿ÓÙ˜ Î·È Ë˘ÊÚ¿ÓıËÛ·Ó, ÂÔÚÙ¿Û·- fiÏÔÈ ÔÈ ÓÂfiÙÂÚÔÈ ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔÈ ˆ˜ ÁÂÓ¿Ú¯Ë Ï·‚Ò˜ Î·È ÌÂÙ’ ·ÈÛı‹Ì·ÙÔ˜. K·Ó¤Ó ۯ‰fiÓ ÎÒÏÔÓ ‰ÂÓ ÓÙ˜ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÌÂÙ¿ Û·Ó›·˜ ÌÂÁ·ÏÔÚ›·˜ ÙÔ˘˜, Ì·˙› Ì ÙÔÓ BÈ˙˘ËÓfi, ‚¤‚·È·. ¢ÒÛ·Ì ÈÔ ¿- ¤ÏÂÁÂÓ ÔÚıÒ˜, Ô‡Ùˆ ÌÔ˘ÛÈÎÒ˜ Ô‡Ù ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÒ˜. ¶fi- › ÙÔ˘ ÂÚ‹ÌÔ˘ ÂΛÓÔ˘ ‚Ú¿¯Ô˘. TËÓ Ó‡ÎÙ· ÂÎÔÈÌ‹ıË- Óˆ ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ‰ÈËÁ‹- Ù ÂÓ Î·È ‹ÌÈÛ˘ ÎÒÏÔÓ Ù· ‹ÓÔ˘ ÂȘ ÂÓ, fiÙ ‰‡Ô Î·È ‹ÌÈ- Û·Ó ÂÓ Ì¤Ûˆ ·ÊıfiÓˆÓ ˘ÚÒÓ, Ì ·ÚÎÂÙ¿ ‰Â Ûο- Ì·Ù· Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ Û ÔÏÏÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ Û˘ Ù· ‰È‹ÚÂÈ ÂȘ Ù¤ÛÛÂÚ·. AÏÏ¿ ÚÔÎÚÈو٤ڷ Ë ·Ì¿- ÛÌ·Ù· Î·È Î·fiÙ˜, fiÛ· Î·È ÔÈ ÂÎ Ù˘ ÔÏ›¯Ó˘ ·ÓË- ·Ó·ÁÓÒÛÙ˜ ı· ͢ӋÛÔ˘Ó ÛÙË ÌÓ‹ÌË ÙÔ˘˜ Ù· Á˘- ıÂÈ· Ù˘ ‰ÔÎËÛÈÛÔÊ›·˜... Á˘ÚÈÛÙ·› ›¯·Ó ʤÚÂÈ ÌÂı’ ·˘ÙÒÓ, Î·È ÔÈ ·ÈÁÔ‚ÔÛÎÔ› ›- ÌÓ·Ûȷο ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÈ·Ø «‹¯ÔÈ ·fi ÙËÓ ÚÒÙË Ô›Ë- AÏÏ’ fiÙÂ Ô ÈÂÚ‡˜ ÂÍÂÏıÒÓ ¤„·Ï ÙÔ «¢Â‡Ù ›‰ˆÌÂÓ ¯·Ó ÂȘ ÙÔ K¿ÛÙÚÔÓ, Î·È Ô ÂÎ §‹ÌÓÔ˘ ÊÈÏfiÙÈÌÔ˜ ηڷ- ÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ Ì·˜», Ô˘ ϤÂÈ Ô ÔÈËÙ‹˜. AӷʤÚÔ˘Ì ÈÛÙÔ›, Ô‡ ÂÁÂÓÓ‹ıË Ô XÚÈÛÙfi˜», ÙfiÙ ·È ÌÔÚÊ·› ÙˆÓ ‚Ô·Ú˘ ÂÎfiÌÈÛÂÓ ·fi ÙÔ ÏÔ›ÔÓ ÙÔ˘... ÙÒÚ· ÙÔ˘˜ Ù›ÙÏÔ˘˜ Î·È ÌfiÓÔ ÙˆÓ ˘fiÏÔÈˆÓ ¯ÚÈ- AÁ›ˆÓ ÂÊ¿ÓËÛ·Ó ˆ˜ Ó· ÂʷȉڇÓıËÛ·Ó ÂȘ ÙÔ˘˜ ÙÔ›- ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎˆÓ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘, ÁÈ· fiÛÔ˘˜ ı· ¯Ô˘˜Ø «AÎÔÏÔ˘ı‹ÛˆÌÂÓ ÏÔÈfiÓ ¤Óı· ԉ‡ÂÈ Ô ·ÛÙ‹Ú», ‹ıÂÏ·Ó Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ Î·È Ô Î˘Ú AÏÂÍ·Ó‰Ú‹˜ ÂÓıÔ˘ÛÈÒÓ ¤Ï·‚ ÙËÓ ˘„ËÏ‹Ó Î·- ÂÍ·›ÛÈ· Û˘Ìʈӛ·, Ì ÙÔ˘˜ ‚˘˙·ÓÙÈÓÔ‡˜ ‰Â˘ÙÂÚ‡Ô- Ï¿ÌËÓ Î·È ¤ÛÂÈÛ ÙÔÓ ÔÏ˘¤ÏÂÔÓ Ì ٷ˜ Ï·Ì¿‰·˜ fiÏ·˜ ÓÙ˜ ‹¯Ô˘˜: «H YËÚ¤ÙÚ·», «O ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ ÂȘ ÙÔ ¯ˆ- ·ÓËÌ̤ӷ˜. «AÁÁÂÏÔÈ ˘ÌÓÔ‡ÛÈÓ, ·Î·Ù··‡ÛÙˆ˜ ÂΛ», Ú›ÔÓ», «O AÌÂÚÈοÓÔ˜», «H °Ï˘ÎÔÊÈÏÔ‡Û·», «XÚÈ- Î’ ÂÛ›ÛıË Ô Ó·fi˜ fiÏÔ˜ ·fi ÙËÓ ‚ÚÔÓÙÒ‰Ë ÊˆÓ‹Ó ÙÔ˘ ÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÙÔ˘ ÙÂ̤ÏË», «ºÈÏfiÛÙÔÚÁÔÈ», «T’ ··-ºÚ·ÁÎÔ‡ÏË ÌÂÙ¿ ¿ıÔ˘˜ „¿ÏÏÔÓÙÔ˜: «¢fiÍ· ÂÓ Ìԇʒ ÙÔ˘ ’Ï›», «O ¯·Ú·Ì¿‰Ô˜». ˘„›ÛÙÔȘ ϤÁÔÓÙ˜, Ùˆ Û‹ÌÂÚÔÓ ÂÓ ÛËÏ·›ˆ Ù¯ı¤ÓÙÈ», Î·È ÔÈ ¿ÁÁÂÏÔÈ ÔÈ ˙ˆÁÚ·ÊÈÛÙÔ›, ÔÈ ÂÚÈ΢ÎÏÔ‡ÓÙ˜ ÙÔÓ [* OÏ· Ù· ·ÔÛ¿ÛÌ·Ù· ·fi ÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË Â›- ¶·ÓÙÔÎÚ¿ÙÔÚ· ¿Óˆ ÂȘ ÙÔÓ ıfiÏÔÓ, ¤ÙÂÈÓ·Ó ÙÔ Ô˘˜, ·Ó·- Ó·È ·Ṳ́ӷ ·fi Ù· A·ÓÙ¿ ÙÔ˘ ÙˆÓ ÂΉfiÛÂˆÓ ¢fi- ÁÓˆÚ›Û·ÓÙ˜ ÔÈΛÔÓ ·˘ÙÔ›˜ ÙÔÓ ‡ÌÓÔÓ... ÌÔ˜, ÂÈÌ. N. ¢. TÚÈ·ÓÙ·Ê˘ÏÏfiÔ˘ÏÔ˘.] H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 11
- 12. Xριστο γεννα στα π λαγα «Xριστο γεννα στις Tρεις Mπο κες» O ¢IH°HMA Â›Ó·È ¤Ó· ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎfi ÓÈÎÔ˜, ‰ÈËÁËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˜ ÎÈ ·˘Ùfi˜– ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ ›‰Ô˜ Ô˘ ÔÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ Ì·˜ ÙÔ «XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÛÙȘ TÚÂȘ MԇΘ» (1900) Ì·˜ η- ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Ó Ì ȉȷ›ÙÂÚË ÂÈÌÔ- Ï› Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ì ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤Ó- Ó‹ Î·È ˙‹ÏÔ Ò˜ ÙȘ ̤Ú˜ Ì·˜, ÛÙÔ ÓˆÓ Ì ÙÔ˘˜ Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˜ ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡˜, Ô˘ Ë Â›ÛÌ· ÙÔ˘ ÂÌÔÚÈÎÔ‡ Û˘ÚÌÔ‡ ı·Ï·ÛÛÔÙ·Ú·¯‹ ÙÔ˘˜ ¤¯ÂÈ ·ÔÎÏ›ÛÂÈ Û’ ¤Ó·Ó fiÚÌÔ –Ô˘ ÂÂÓ‰‡ÂÈ ÙȘ ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙÔ˘ Ù˘ ™Î‡ÚÔ˘: ÛÙ· ÔÏ˘Û¤Ïȉ· ·Ó·ÁÓÒÛÌ·Ù·, TÔ ÙÚÈοٷÚÙÔÓ Ì¿ÚÎÔ ÙÔ˘ ηÂÙ¿Ó-ºÒη, Ë ™Î›·- Ù· Ô‡Ùˆ˜ ÂÈÂ›Ó «Ì˘ıÈÛÙÔÚ‹Ì·Ù·»– Î·È Ù˘ «ÔÏÈ- ıÔ˜, ¤Ó· ˆÚ·›ÔÓ ÛοÊÔ˜ ÙÔ˘ ·ÏËÛÌÔÓ‹ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÓ·˘- ÙÈÛÙÈ΋˜ ÔÏÈÙÈ΋˜» Î·È ÙˆÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ ·˘Ù‹˜, Ô˘ ËÁÔ‡ Ù˘ Ó‹ÛÔ˘, ÙÔ˘ Í·ÎÔ˘Ṳ̂ÓÔ˘ ÂȘ fiÏ·˜ Ù·˜ Ó·˘- Ù· ÂÓı·ÚÚ‡ÓÂÈ. K·ÈÚfi˜ ÏÔÈfiÓ Ó· ·Ú·ÎÔÏÔ˘ı‹- ÙÈο˜ Ù˘ EÏÏ¿‰Ô˜ fiÏÂȘ Ì¿ÛÙÚÔ-°ÂˆÚÁÔ‡, ÌfiÏȘ ÂÛÒ- ÛÔ˘Ì ÙÔ ı¤Ì· Ì·˜, Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‰ËÏ·‰‹, Î·È ıË ÙËÓ ÂÛ¤Ú·Ó ÂΛÓËÓ, Î·Ù·Ê˘ÁfiÓ Í˘Ï¿ÚÌÂÓÔÓ –Ì ÛÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, ÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘˜ ÙÔ˘ Ù· οو ÌfiÓÔÓ ÊϤÛÈ·, Î·È ÙÔÓ Ì¤Û· ÊÏfiÎÔÓ– ÂȘ ÙȘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË Î·È ÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜, Ò˜ Û‹- ÌÂÚ·. TÚÂȘ MԇΘ, ÙÔÓ ÛˆÙ‹ÚÈÔÓ Ù˘ ™Î‡ÚÔ˘ ÏÈ̤ӷ. Afi H Aλ ξανδρος Mωραϊτ - Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ ·Ó·‚·›ÓˆÓ ÂȘ ÙÔÓ ¢Ô‡Ó·‚ÈÓ, Ì ÊÔÚÙ›ÔÓ δης (1851-1929). Σχ διο O AϤͷӉÚÔ˜ MˆÚ·˚Ù›‰Ë˜ (1850-1929) –Ô «¿ÏÏÔ˜ ·ÔÈÎÈ·ÎÒÓ, Ô Î·ÂÙ¿Ó-ºÒη˜, ÂÙ¿ ÌËÓÒÓ Á·Ì‚Úfi˜, του Bασ λη Z ση για τις AϤͷӉÚÔ˜», fiˆ˜ ÙÔÓ ·ÔηÏÔ‡Û·Ó, ™ÎÈ·ı›Ù˘ ÎÈ ÂfiıÂÈ, Î·È ¤Ù·ÍÂ, Ó· ÂÔÚÙ¿ÛË Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÂÓ ÙË εκδ σεις Πεχλιβαν δη. ·˘Ùfi˜ Î·È ÂÍÔÈÎÂȈ̤ÓÔ˜ Ì ÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÈ- Ó‹Ûˆ ÙÔ˘, ÌÂÙ¿ Ù˘ Ó·ڿ˜ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘. AÏÏ¿ ÊıÔÓÂ- ÓÒÓ, ÂÍ¿‰ÂÏÊÔ˜ ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, ›Û˘ ıÂÔÛÂ- Úfi˜ Ù˘ Â˘Ù˘¯›·˜ ÙÔ˘ Ô ¿ÁÚÈÔ˜ Ì·˝ÛÙÚÔ˜, ÌÂÙ¿ Ï·›Ï·- ‚‹˜, Ô˘ ηÏÔÁ¤Ú„ ̿ÏÈÛÙ· Ì ÙÔ fiÓÔÌ· AÓ‰Úfi- Ô˜ Î·È ¯ÈÔÓÔÛÙÚÔ‚›ÏˆÓ ÂÍ·Êı›˜, ÙÔÓ ËÓ¿ÁηÛ ӷ ÎÏÂÈÛı‹ ̤۷ ÂȘ ÙȘ TÚÂȘ MԇΘ, fiÔ˘ ‚Ú¿‰˘-‚Ú¿- ‰˘ ·Á΢ÚÔ‚fiÏËÛÂÓ Ë ™ÎÈ¿ıÔ˜ Û·Ó ¤Ó·˜ ·ÂÙfi˜ Ì ̷- ‰Ë̤ӷ Ù· ÙÂÚ¿ ÙÔ˘ [...] K·È ·ÊÔ‡ ϤÔÓ ÂÓ‡ÎÙˆÛÂ Î·È ·ËÏ›ÛıË Ó· ÂͤÏıË ·fi ÙȘ TÚÂȘ MԇΘ, ‹Ú¯ÈÛ ÙÔ ÎÔÓÈ¿Î, οو ¿ÓÙÔÙ ÎÏÂÈṲ̂ÓÔ˜, ÔÏÔÌfiÓ·¯Ô˜, ÂÍÂ- ÚÂı›˙ˆÓ ¤ÙÈ Ì¿ÏÏÔÓ ÙÔÓ ı˘ÌfiÓ ÙÔ˘, Ì ÙÔ ‰ÚÈ̇ ÔÙfiÓ. EΛ ‰Â fiÔ˘ ‹ÙÔ, Ô‡Ù ‹ÎÔ˘Â Ù· XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ¿ÛÌ·Ù· ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ, Ô›ÙÈÓ˜ Û˘ÛÙ›ϷÓÙ˜ Ù· ÈÛÙ›· Î·È ÂÚÈÌ·˙‡۷ÓÙ˜ Ù· ηÏ҉ȷ, Î·È Ù· ¿ÏÏ· Ù· ηٷÚÚ·- Έı¤ÓÙ· ·Ó›·, Î·È ·Ûʷϛ۷ÓÙ˜ Ì ‰‡Ô ·Á·ڷ˜ ÙÔ ÛοÊÔ˜, ηًÏıÔÓ ÂȘ ÙËÓ ÚˆÚ·›·Ó ·›ıÔ˘Û¿Ó ÙˆÓ, ÂÓ ¯·Ú¿ ¿ÁÔÓÙ˜ ÙËÓ Ó‡ÎÙ· ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ·ÏÏ¿ Ì ٷ ÈÌ¿ÙÈ· Ù˘ ÂÚÁ·Û›·˜ ÙˆÓ ¿ÓÙÔÙÂ, ÚÔṲ̂ÓÔÓÙ˜ Ó¤- ·Ó ‰È·Ù·Á‹Ó ›Ûˆ˜ ÙÔ˘ ˆÚÁÈṲ̂ÓÔ˘ ÏÔÈ¿Ú¯Ô˘ ÙˆÓ. — E, ‚Ú ·È‰È¿, ÙÈ Ó· Á¤ÓË! ›ÂÓ Ô Ó·‡ÎÏËÚÔ˜ Ô °È¿ÓÓ˘ Ô M‡ÚÚÔ˜... –XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È ‚Ú ·È‰È¿! ™˘ÓÙÚÔÊÈ¿ Ì ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·Ó!... EÓÒ ÏÔÈfiÓ ÔÈ Ó·˘ÙÈÎÔ› ÙÔ˘ ™Î›·ıÔ˜ ›ÓÔ˘Ó ·fi Õ «...το ε χε π ρει ÌÈ· ÌÔ˘Î¿Ï· ˙·Ì¿Èη Ô˘ ÙÔ˘˜ ¤ÛÙÂÈÏÂ Ô ÏÔ›·Ú- απ φασιν πλ ον ¯Ô˜ fiÙ·Ó ÙÔ˘ ¤Ú·ÛÂ Ô ı˘Ìfi˜ –«Ó· ¿Ó οو Ù· τι... θα ε ρταζε Ê·ÚÌ¿ÎÈ·»– Î·È ÛÈÁÔÙÚ·ÁÔ˘‰¿Ó ÓËÛÈÒÙÈη ÙÚ·ÁÔ‡- τα Xριστο γεννα ‰È· Î·È Ô M¤ÏÙÔ˜ Ô MÂÛ·Îfi˜ ÙÔ‡˜ Û˘Óԉ‡ÂÈ Ì ÙÔ συντροφι με την ÂÙ¿¯ÔÚ‰Ô ÙÛÈ‚Ô‡ÚÈ ÙÔ˘, ηٷϤÂÈ Ó· Ê˘Ï·¯Ù› θ λασσαν». Xαρα- ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ fiÚÌÔ Ô Û˘Ì·ÙÚÈÒÙ˘ ÙÔ˘˜ Ô K·ÂÙ¿Ó- κτικ του E. Σπυ- º·Ê¿Ó·˜: ρ δωνος απ την ...O ηÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, ·Ó‹Ú Û˘ÓÔÌ‹ÏÈÎÔ˜ Ì ÙÔÓ εικονογρ φηση M¤ÏÙÔÓ ÙÔÓ MÈÛ·ÎfiÓ, fiÙ·Ó ‹ÙÔ ÌÈÎÚfi˜, Ì·ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ της συλλογ ς διη- ™¯ÔÏ·Ú¯Â›Ô˘, ›¯Â ÁÏ˘Î˘Ù¿ÙËÓ ÊˆÓ‹Ó, Î·È ‹ÙÔ Ô Î·Ï‡- γημ των «Λ για ÙÂÚÔ˜ ηÓÔӿگ˘ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›Ô˘, ηı·Ú¿ ·Ó·ÁÈÓÒÛÎˆÓ της πλ ρης». ÙÔ „·ÏÙ‹ÚÈÔÓ, ÌÂψ‰ÈÎÒ˜ ηÓÔÓ·Ú¯ÒÓ, Î·È ÌÂψ‰ÈÎÒ˜ Eστ α, Aθ να χ. χ. ··ÁÁ¤ÏÏˆÓ ÙÔÓ AfiÛÙÔÏÔÓ. MfiÓÔÓ ÌÈÎÚfiÓ ÂÏ¿Ùو̷ 12 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 13. Õ «Tο μπρκο του καπετ ν Φω- κ ... μ λις εσ - θη την εσπ ραν εκε νην, καταφυ- γ ν ξυλ ρμε- νον... εις τις Tρεις Mπο κες, τον σωτ ριον της Σκ ρου λιμ - να...». Eλαιογρα- φ α του Iω ννη Πο λακα. ›¯Â Ê˘ÛÈÎfiÓ. EÙÚ·‡ÏÈ˙ÂÓ ÔÏ›ÁÔÓ ÂȘ ÙËÓ ÁÏÒÛÛ·ÓØ ‰È’ fi Ṳ̂Ó˜ fiϘ ·fi ÙË ÓÔÛÙ·ÏÁ›· ÙÔ˘˜. Î·È ·Â‰fiıË ÂȘ ·˘ÙfiÓ ÛΈÙÈÎÒ˜ ÙÔ ·ÚˆÓ‡ÌÈÔÓ º·- ™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ô Î·ÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, «Ô ÔÏ˘·ı‹˜», M ÙÔ˘˜ ı·Ï·ÛÛÔ‰·Ú- Ê¿Ó·˜, fiÂÚ Î·È ·˘Ùfi˜ ÙÂÏÂ˘Ù·›ÔÓ ÙÔ ·ÓÂÁÓÒÚÈÛÂÓ ˆ˜ ÂÒÓ˘ÌfiÓ ÙÔ˘ ϤÔÓ. ¤„·Ï «...Ì ÁÏ˘Î‡ÙËÙ· ¤ÎÙ·ÎÙÔÓ, ÙÔ ÂÚÈ·ı¤˜ ÙÔ˘ ¢·Ì·ÛÎËÓÔ‡ ¿ÛÌ·, ÎÂϿˉËÌ· Ì¿ÏÏÔÓ ÚÔ˜ ÙËÓ £ÂÔ- ̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘ AϤͷӉÚÔ˘ ¶·ÚÂÛ΢¿˙ÂÙÔ ‰Â Ó· Á›ÓÂÈ ÈÂÚ‡˜Ø Î·È ı· ‹ÙÔ Û‹ÌÂ- ÙfiÎÔÓ, fiÔ˘ ÂÎÂϿˉËÛÂÓ Ë ÁÏ˘Î‡ÊıÔÁÁÔ˜ ÂΛÓË ·Ë- MˆÚ·˚Ù›‰Ë Î·È ÙÔ˘ ÚÔÓ Ô Î·Ï‡ÙÂÚÔ˜ ÂÊË̤ÚÈÔ˜ Ù˘ Ó‹ÛÔ˘, ·ÏÏ’ ÂÙÂÎÓÔ- ‰ÒÓ, fi¯È Ì ÙÔ ÛÙfiÌ· ·ÏÏ¿ Ì ÙËÓ Î·Ú‰›·Ó. [...] Ô›ËÛÂÓ Ë Û‡˙˘Áfi˜ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÙÚ›ÙÔÓ Ì‹Ó· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ Á¿- H ʈӋ ÙÔ˘ „¿ÏÙÔ˘ ÌÂÏȯÚÒ˜ ËÎÔ‡ÂÙÔ Ì¤Û· ÂȘ AÓ‰Ú¤· K·Úη‚›ÙÛ· ÌÔÓ ÙˆÓØ Î·È Ô‡Ùˆ˜ ·ÓÙ› ·¿˜, ¤ÁÈÓ ÌÈÎÚÔÏÔ›·Ú¯Ô˜, ÂΛÓËÓ ÙËÓ ÊÔ‚ÂÚ¿Ó ·ÚÌÔÓ›·Ó Ù˘ ¯ÂÈÌÂÚÈÓ‹˜ Ï·›Ï·- ·ÎÙÔÏÔÒÓ Ì ̛·Ó ÌÈÎÚ¿Ó ‚Ú·ÙÛ¤Ú·Ó. Ô˜, ‹ÙȘ Û˘Ú›˙Ô˘Û·, ÎÏ·ÁÁ¿˙Ô˘Û·, ¯ÚÂÌÂÙ›˙Ô˘Û· ¿- AÏÏ’ ‹ÙÔ ¤ÎÙÔÙ ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈÎfi˜ ¿ÓÙÔÙÂ, ··Ú·Ì‡ıË- Óˆ, ‰È¿ ̤ÛÔ˘ ÙˆÓ ÔÏ˘ÏfiÎˆÓ ÂÍ·ÚÙÈÛÌÒÓ ÙÔ˘ Ì¿Ú- ÙÔ˜ ‰È¿ ÙËÓ ·Ù˘¯›·Ó ÙÔ˘ ÂΛÓËÓ, Î·È ›Ó· ‰Â ·ÔʇÁË ÎÔ˘, ÂÈÛ¤‰˘Â οو ÂȘ ÙÔ ÚˆÚ·›ÔÓ, ‰È¿ ÙÔ˘ ·ÓÔÈÎÙÔ‡ Ù·˜ ÂÈÏ‹ÍÂȘ Ù˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘, ‹ÙȘ ‹ÙÔ ··ÚËÁfiÚË- ÊÂÁÁ›ÙÔ˘, ÏÂÈ·ÈÓÔ̤ÓË, ̷Ϸ΋, ÂÎÓ¤Ô˘Û· ÂȘ ÙÔ˘˜ ÙÔ˜ ‰ÈfiÙÈ ¤¯·Û ÙËÓ Î·Ï‹Ó Ù‡¯ËÓ Ó· ÙËÓ Ï¤ÁÔ˘Ó ··- ÁÏ˘Î˘ÌfiÏÔ˘˜ ÂΛÓÔ˘˜ ÙÔ˘ „¿ÏÙÔ˘ ÊıfiÁÁÔ˘˜, ˆ˜ Ó· ‰È¿Ó, fiÂÚ Ôχ ÂfiıÂÈ, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÙ·Í›‰Â˘ÂÓ, Û·Ó›ˆ˜ ÂÛ¤‚ÔÓÙÔ Î·È Ù· ÛÙÔȯ›· Ù· ¿ÁÚÈ· ÙÔÓ ÛÂÙfiÓ Ù˘ £Â- ηٷϤˆÓ ÂȘ ÙÔ ¯ˆÚ›ÔÓ ÙÔ˘. I‰›ˆ˜ ‰’ ·Â‰‹ÌÂÈ Î·Ù¿ ÔÌ‹ÙÔÚÔ˜ ‡ÌÓÔÓ, Î·È ¤Î˘ÙÔÓ ‹ÌÂÚ·, ÁÔÓ·Ù›˙ÔÓÙ· ÂÓÒ- Ù·˜ Ë̤ڷ˜ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÂÔÚÙÒÓ, ÌË ·ÓÙ¤¯ˆÓ Ó· ‚Ï¤Ë ÈfiÓ Ù˘: ¯Ú˘ÛÔÊÔÚÂ̤ÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÈÂÚ›˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›Ô˘ ÙÔ˘ Î·È Ó· — K·Ï‹ ·ÙÚ›‰·, ·È‰È¿, Ù· ºÒÙ·! ·ÎÔ‡Ë Ù˘ Ï˘Ë̤Ó˘ Û˘˙‡ÁÔ˘ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ ÂϤÁ¯Ô˘˜ Î·È EÎÚ·‡Á·Û ÙfiÙ ¤Í·ÏÏÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÂÓıÔ˘ÛÈ·ÛÌfiÓ ÙÔ˘ ÂÈÏ‹ÍÂȘ. Ô °È¿ÓÓ˘ Ô M‡ÚÚÔ˜ οÌÓˆÓ ÙÔÓ ÛÙ·˘ÚfiÓ ÙÔ˘, ÔÓ ÂÌÈ- O‡Ùˆ Î·È ÙÒÚ· Ô Î·ÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜ ÂÙ·Í›‰Â˘Â, ÊÔÚ- Ì‹ıËÛ·Ó Î·È ÔÈ ÏÔÈÔ› Î’ ÂοÏÂÛÂÓ fiÏÔ˘˜ Ó· ·Ú·Î·- ÙÒÛ·˜ ÏÂÌfiÓÈ· ÂÍ AÓ‰ÚÔ˘ ‰È¿ £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎËÓ. K·È η- ı‹ÛˆÛÈÓ ÂȘ ÙÔ ÂˆıÈÓfiÓ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÚfiÁ¢- Ù·ÏËÊı›˜ ˘fi Ù˘ ÙÂÏÂ˘Ù·›·˜ ηٷÈÁ›‰Ô˜ Î·Ù¤Ê˘Á ̷, Ï·‚ÒÓ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ ÚˆÙÔηı‰ڛ·Ó Ì ¤ÎÙ·ÎÙÔÓ Î·È ·˘Ùfi˜ Ì ÙËÓ ‚Ú·ÙÛ¤Ú·Ó ÙÔ˘ ÂȘ ÙȘ TÚÂȘ MÔ‡- Ï¿Ì„ÈÓ ¯·Ú¿˜ ÂȘ ÙÔ ÔÏÈfiÓ ÙÔ˘ ÚfiÛˆÔÓ, ·ÊÔ‡ Θ... ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ·¤ÛÙÂÈÏ ‰‡Ô ÌÂÚ›‰·˜ ÂȘ ÙÔ˘˜ ‰‡Ô ·˘- O ηÂÙ¿Ó-º·Ê¿Ó·˜, ÏÔÈfiÓ, ‹ÚıÂ Î·È ÚÔÛÙ¤- Ù·‰¤ÏÊÔ˘˜ ȉÈÔÎًٷ˜ ÙÔ˘ ÛοÊÔ˘˜. ıËΠÛÙË Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ÙˆÓ Ó·˘ÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ ™Î›·ıÔ˜, H Ï·›Ï·„ Ë ¯ÈÔÓ›˙Ô˘Û·, ÙfiÛÔÓ Â›¯Â ÛÊÔ‰Ú˘Óı‹, Ô˘ ›Ó·ÓÂ, Î·È ¿Ú¯ÈÛ·Ó ÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ·fi Ù· ·È- ÒÛÙ Ԣ‰Â›˜ Êfi‚Ô˜ ˘‹Ú¯Â Ó· Ù·Ú¿ÍË Ï¤ÔÓ ÙËÓ Ê·È- ‰Èο ÙÔ˘˜ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ ÓËÛ› ÙÔ˘˜: «K·È ‹ÎÔ˘Â˜ ÂΛ ο- ‰Ú¿Ó ÙˆÓ Ó·˘ÙÒÓ ÙÚ¿Â˙·Ó Ó¤· ¿ÏÈÓ ¤Í·„Ș ÙÔ˘ ÏÔÈ- Ùˆ: N· ȉ‹˜ ÌÈ· ¯ÚÔÓÈ¿ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Î·È Ó· ȉ‹˜ ¿Ú¯Ô˘ ÙˆÓ, fiÛÙȘ ÙÔ Â›¯Â ¿ÚÂÈ ·fiÊ·ÛÈÓ Ï¤ÔÓ, fiÙÈ ¿ÏÏË ¯ÚÔÓÈ¿, Î·È Ó· ȉ‹˜ ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹Ó...». AÙ¤ÏÂȈ- ÛÙȘ TÚÂȘ MԇΘ ı· ÂÒÚÙ·˙ ٷ XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Û˘- Ù˜ ‰ÈËÁ‹ÛÂȘ ʷȉڤ˜ ‹ ΈÌÈÎÔÙÚ·ÁÈΤ˜, ‰È·ÔÙÈ- ÓÙÚÔÊÈ¿ Ì ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·Ó. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 13
- 14. «Θε ον ραμα» Δ√ ÿ¢π√ ÌÔÙ›‚Ô ÂÚ›Ô˘, ·ÏÏ¿ Ì «¢Â ϤÙÂ, Ú ·È‰È¿, Ù›ÔÙ· Ó· ˙ÂÛÙ·ıÔ‡ÌÂ;» ÚˆÙ¿ÂÈ ÙÔÓ ‰ÈÎfi ÙÔ˘ ÙÚfiÔ ‚¤‚·È·, ¯ˆÚ›˜ ¤Ó·˜ Ó·˘ÙÈÎfi˜. ¶ÚÔÊ·ÓÒ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ ÙÔ ÎÔÚÌ› ÙȘ ÂÚ›ÏÔΘ ·ÚÂ΂¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ÙÔ˘˜ Ô˘ ÎÚ˘ÒÓÂÈ, ·ÏÏ¿ Î·È Ë Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘˜: MˆÚ·˚Ù›‰Ë, Â›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓÔ ÙÔ [...] ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ AÓÙÚ¤· K·Úη‚›ÙÛ· — TÈ Ó· ÂÈÔ‡ÌÂ; ÚÒÙËÛ ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈο Ô KÒÛÙ·˜ Ô «£Â›ÔÓ fiÚ·Ì·». AÍÈÒÙ˘. N˘¯ÙÈ¿ Û·Ó ÙËÓ ·Ô„ÈÓ‹ ‰Â ı¤ÏÂÈ ·Ú·Ì‡ıÈ·! O AÓ‰Ú¤·˜ K·Úη‚›ÙÛ·˜ (1863-1922) Â›Ó·È Ô Â- E‰Ò ÛÙÔÓ ¿ÁÚÈÔ ÎfiÚÊÔ Ô˘ ›̷ÛÙ ÎÏÂÈṲ̂ÓÔÈ, ÙÚÈÁ˘- ˙ÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ô˘ ·ÊȤڈÛ ÌÈ· ÔÏfiÎÏËÚË Û˘ÏÏÔÁ‹ ÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ÙÔ ÌÔ‡ÁÎÚÈÛÌ· Ù˘ M·‡Ú˘ £¿Ï·ÛÛ·˜, ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÛÙË ‰‡ÛÎÔÏË ˙ˆ‹, ÛÙÔ˘˜ ηËÌÔ‡˜ Î·È Û·‚·ÓˆÌ¤ÓÔÈ ·fi ÙÔÓ Ô˘Ô˘Ï¤ÓÈÔ ı˘Ìfi Ù’ Ô˘Ú·ÓÔ‡, ÙȘ Ï·¯Ù¿Ú˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË Ì˘ıÔÏÔÁ›· ÙˆÓ Ó·˘ÙÈÎÒÓ ·˜ ԇ̠οÙÈ ıÂ˚Îfi Î·È ·Ú‹ÁÔÚÔ. ™Ù· ·ÏÈ¿ Ù· ¯Úfi- Ì·˜. TÔ˘˜ ÁÓÒÚÈÛ fiÙ·Ó ÂÚÁ¿ÛÙËΠÁÈ· ÌÂÚÈο ¯Úfi- ÓÈ· ÔÈ Á¤ÚÔÓÙ¤˜ Ì·˜ ‰ÂÓ Â›¯·Ó ÙËÓ Î·Ù·‰›ÎË Ô˘ ¤¯Ô˘- ÓÈ· ˆ˜ ˘ÁÂÈÔÓÔÌÈÎfi˜ ÁÈ·ÙÚfi˜ Û ӷ˘ÙÈÏȷ΋ ÂÙ·È- Ì ÂÌ›˜ ÙÒÚ·. ¶ÂÚÓÔ‡Û·Ó ÙȘ ¿ÁȘ ̤Ú˜ οو ·fi ÙË Ú›·, ÚÔÙÔ‡ Ó· ÌÔÓÈÌÔÔÈËı› ÛÙÔÓ ÛÙÚ·Ùfi. ÛÙ¤ÁË ÙÔ˘˜, ÎÔÓÙ¿ ÛÙË ÊˆÙÈ¿, ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙË Ê·Ì›ÏÈ· H Û˘ÏÏÔÁ‹ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ §fiÁÈ· Ù˘ ÏÒÚ˘ ÙÔ˘˜. Oˆ˜ Ô ·ÌÂÏÔÊ˘ÙÂ˘Ù‹˜ Ù’ ·Ì¤ÏÈ ÙÔ˘, ÙÚ˘ÁÔ‡- (1900) οÔÙ ‰È·‚¿ÛÙËÎÂ Î·È ·Á·‹ıËΠÔχ, ·Ï- Û·ÓÂ Î·È Î›ÓÔÈ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Î·È ¯·›ÚÔ- H Aνδρ ας Kαρκαβ τσας Ï¿ Î·È Î·Ù·ÎÚ›ıËΠÁÈ· ÙÔ ÛÙ˘ÏÈ˙·ÚÈṲ̂ÓÔ ‡ÊÔ˜ ÓÙ·Ó ÙÔ ¯ÂÈÌÒÓ· Ù· ηϿ Ù˘ ¿ÊÔ‚·. HÍÂÚ·Ó ÙË ÁÈÔÚÙ‹ (1863-1922). Xαρακτικ Ô˘ ¤ÊÂÚÓ ÛÙË ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ì·˜. X·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈΤ˜ Î·È ÙËÓ Î·Ì·ÙÂÚ‹ ÙÔ˘˜. E›¯·Ó ηÈÚfi ÁÈ· ÙË ¯·Ú¿ Î·È του E. Σπυρ δωνος, απ Â›Ó·È ÔÈ ·ÓÙÈÙÈı¤ÌÂÓ˜ ÎÚ›ÛÂȘ Ô˘ ·Ú·ı¤ÙÂÈ Ô ¶·- ÁÈ· ÙË ıÏ›„Ë ÙÔ˘˜. EÌ›˜ Ù›ÔÙ’ ·’ ·˘Ù¿! XÂÈÌÒÓ· – την εικονογρ φηση της Ï·Ì¿˜ Û’ ¤Ó· ÎÚÈÙÈÎfi ÙÔ˘ ΛÌÂÓÔ: «T›ÔÙ ÙÔ˘ Û·- ηÏÔη›ÚÈ Ù’ ÔÚÁÒÓÔ˘Ì ÙÔ Î‡Ì·. [...] A¯ ÙÔ Û›ÙÈ ÌÔ˘! συλλογ ς διηγημ των ÏÔÓÈÔ‡ Î·È Ù›ÔÙ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘, ηıÒ˜ ÙÔÓ ÂÓÓÔ› AÚ¯ÈÛ· ÙÔ ·Ú¿ÔÓÔ Î·È ÎÔÓÙ‡ˆ Ó· ‰·ÎÚ‡Ûˆ Û·Ó «Λ για της πλ ρης». ÌÈ· Á˘Ó·›Î· Ô˘ ‰È·‚¿˙ÂÈ... ¢˘ÛÙ˘¯ÈṲ̂ÓÔ ÎÚ¿˙Ô˘Ó ¿Ú·ÁÔ ·È‰›. M· ‰Â ÊÙ·›ˆ Áˆ. ºÙ·›ÂÈ ·˘Ù‹ Ë Ó‡¯Ù·. Eστ α, Aθ να χ.χ. ÙÔÓ Û˘ÁÁڷʤ· Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÛÙȘ Á˘Ó·›Î˜ ÔıË- [...] M’ ¤ÊÂÚ ÛÙ· ·È‰È¿ÙÈη ¯ÚfiÓÈ· ÌÔ˘, ÚÈÓ ·Ê‹Ûˆ Ùfi˜ (!)... OÏÔÈ ÙÔ˘ ÔÈ ‹ÚˆÂ˜, ¿ÓÙÚ˜ Î·È Á˘Ó·›Î˜, ÙË ÛÙÂÚÈ¿ Î·È Ù·Íȉ¤„ˆ ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·... Ó·‡Ù˜ Î·È Ó·˘ÙfiÔ˘Ï·... ‰ÈËÁÔ‡ÓÙ·È Î·È ÌÈÏÔ‡Ó Û· ™˘Ó¯›˙ÂÈ Ó· ‰ÈËÁÂ›Ù·È Ô Ó·˘ÙÈÎfi˜ ˆ˜ ¤Ó· ‚Ú¿‰˘ ÏÔÁÔÙ¯ӛÙ˜ ÚÒÙ˘...». K·È ·fi ÙÔ ¿ÏÏÔ Ì¤ÚÔ˜: Ô˘ ‹Ù·Ó fiÏÔÈ Ì·˙Â̤ÓÔÈ ÛÙÔ ·Ú·ÁÒÓÈ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡ «KÈ ·Ó Â›Ó·È Ô „˘¯ÔÏfiÁÔ˜ ·‰‡Ó·ÙÔ˜, Â›Ó·È Ï·ÌÚÔ- ÙÔ˘˜, Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘, ·ÏÈfi˜ Ó·˘ÙÈÎfi˜ ÎÈ ÂΛÓÔ˜, ‰‡Ó·ÌÔ˜ Ô ˙ˆÁÚ¿ÊÔ˜... A˘Ùfi˜ Ô˘ ¤ÁÚ·„ ٷ §fiÁÈ· ÚÒÙËÛ ÙÔÓ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ ·‰ÂÚÊfi ÙÔ˘: Ù˘ ÏÒÚ˘ Â›Ó·È ¤Ó·˜ ÔÈËÙ‹˜ ı·Ï·ÛÛÔÁÚ¿ÊÔ˜, [...] Ô˘ Ì·˜ ¤ÊÂÚ οÙÈ Ó¤Ô Î·È ÚˆÙfiÊ·ÓÙÔ Î·È ÛÙÔ Â›- — ¢Â ÌÔ˘ Ϙ, › ÛÙÔÓ ·‰ÂÚÊfi ÌÔ˘ ÙÔ ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ, Îڷ̤ÓËØ Ì· ›¯Â ηÙÈÙ› ÙfiÛÔ Ï·ÌÚfi ÛÙË Ì·ÙÈ¿, Ô˘ ‰Ô˜ ÙÔ‡ÙÔ...». ÙÈ fiÚ·Ì· ›‰Â Ë ¶·Ó·Á›· ÙË Ó‡¯Ù· Ô˘ Á¤ÓÓËÛ ÙÔÓ K‡- ¤ÏÂÁ˜ ı’ ·Ó·ÛÙ‹ÛË Î·È ÙËÓ ¤ÙÚ·. K¿Ùˆ ·fi Á·Ï¿˙ÈÔ M ¿ÏÏ· ÏfiÁÈ·, ¯ˆÚ›˜ Ù· §fiÁÈ· Ù˘ ÏÒÚ˘ ı· ¤ÌÂ- ÚÈÔ ËÌÒÓ IËÛÔ‡ XÚÈÛÙfi; ÊfiÚÂÌ· Î·È ÙÔ ÎfiÎÎÈÓÔ ÛÙËıÔ¿ÓÈ, ÙÔ ÎÔÚÌ› Ê¿ÓÙ·˙ Ó ÛÙË ÌÔ˘ÓÙ‹ ˙ÒÓË ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ ·fi ÙË ˙ˆ‹ KfiÎηÏÔ ÂΛÓÔ˜. PˆÙ¿ÂÈ Â̤ӷ, ÙÔ ›‰ÈÔ. Ï˘ÁÂÚfi, ¿ÍÈÔ ÁÈ· Ó· ıÚÔÓÈ¿ÛË ÌÈ· ¿Ó·ÁÓË „˘¯‹. K·È ÙÔ˘ Ó·˘ÙÈÎÔ‡ Ï·Ô‡ Ì·˜ Î·È Ë ÏÔÁÔÙ¯ӛ· Ì·˜ ı· — A, ‰ÂÓ ÙÔ Í¤ÚÂÙÂ! ÚfiÛıÂÛ Ì ‹ÚÂÌË ÊˆÓ‹. M· οو ·fi ÙÔÓ ¿ÛÚÔ Ù˘ ÎÂÊ·ÏÔ‰¤ÙË Ù· Ì˘Á‰·ÏˆÙ¿ ‹Ù·Ó ÏÂÈ„‹. ‰ÂÓ ÊÙ·›Ù ÛÂÈ˜Ø ÊÙ·›ˆ Áˆ Ô˘ ‰ÂÓ Û·˜ ÙÔ ¤Ì·ı’ ·ÎfiÌË. Ì¿ÙÈ·, Ù· ÊÚ‡‰È· Ù· ÛÌȯٿ, ÙÔ ÏÂÊ·ÓÙ¤ÓÈÔ Ì¤ÙˆÔ, Ï·- ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ·, ÏÔÈfiÓ, «£Â›ÔÓ fiÚ·Ì·» Ù˘ Û˘ÏÏÔ- EÁÈÓ ¤Ú· ÛÙËÓ AÓ·ÙÔÏ‹, ÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔÓ ·Ú¿‰ÔÍÔ. ÌÚfiÙÂÚÔ ÎÈ ·fi Ù· ¯Ú˘Û¿ ÛÙÔÏ›‰È· ÙÔ˘, Ê·Ó¤ÚˆÓ·Ó Á‹˜ ·˘Ù‹˜ ¤Ó· ÙÛÔ‡ÚÌÔ Ó·˘ÙÈÎÔ› Ù·ÍÈ‰Â‡Ô˘Ó ÌÂÛÔ- ¶ÔÈÔ ¯ÚfiÓÔ ‰Â Û·˜ Ϥˆ. ºÙ¿ÓÂÈ Ó· ÌÂÙÚ‹ÛÂÙ ÙÔ ÊÂÙÂÈ- ÙËÓ ·ÈÛı·ÓÙÈ΋ ËÁ‹ Ô˘ ı· Û·ÚÎÒÛË ÙËÓ ·Á¿Ë Î·È ¯Â›ÌˆÓ· Ì ÙÔ Î·Ú¿‚È ÙÔ˘˜ ÛÙ· ·Ú¿ÏÈ· Ù˘ M·‡- Ófi Î·È ÙÔ ‚Ú›ÛÎÂÙ ·Ì¤Ûˆ˜. EΛÓË ÙË Ó‡¯Ù· ÌÈ· Á˘- ÙËÓ K·ÏˆÛ‡ÓË. Ú˘ £¿Ï·ÛÛ·˜ ÎÈ ¤¯Ô˘Ó ·ÔÎÏÂÈÛÙ› ·fi ÙËÓ Î·ÎÔ- Ó·›Î·, Û˘ÓÙÚÔÊÈ·Ṳ̂ÓË ·fi ÙÔÓ Ù¤¯ÙÔÓ· ÙÔÓ ¿ÓÙÚ· °¤ÓÓËÛ ÙÔ ·È‰›, ÙÔ ‚‡˙·ÍÂ, ÙÔ Ù‡ÏÈÍ ÛÙÔ Û¿ÏÈ Ù˘ ηÈÚ›· Û’ ¤Ó·Ó «ÎfiÚÊÔ». E›Ó·È ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ˘- Ù˘, ÛÙ¿ıËΠÌÈÛÔÛÙÚ·Ù›˜ Û ÌÈ· ÛËÏÈ¿ Î·È Á¤ÓÓËÛÂ Î·È Ù’ ·›ıˆÛ ÛÙË Ê¿ÙÓË ¿Óˆ ÛÙ’ ¿¯˘Ú· Ó· ÎÔÈÌËı‹. Á¤ÓÓˆÓ ÎÈ ¤¯Ô˘Ó Ì·˙¢Ù› Á‡Úˆ ÛÙË ıÂÚÌ¿ÛÙÚ·. ¤Ó· ·È‰›. ºÙˆ¯¿ ‹Ù·Ó Ù· ÚÔ‡¯· Ù˘, Ë fi„Ë Ù˘ È- ™Â Ï›ÁÔ Ô ·Ó·Û·ÛÌfi˜ ¤‚Á·ÈÓ ·fi ÙÔ ÛÙËı¿ÎÈ ÙÔ˘ ‹Û˘- ¯Ô˜, Û·Ó ·Ó·Û·ÛÌfi˜ ‚·ÏÛ·Ìfi‰ÂÓÙÚÔ˘. °‡Úˆ ÙÔ ÛÎÔÙ¿- ‰È ·ÏˆÓfiÙ·Ó ›ÛÛ·. K¿Ùˆ ÛÙÔ ¯ÒÌ· Ï·ÁÈ·Ṳ̂ӷ Ù· ˙ˆÓÙ·Ó¿, ‚fi‰È· Î·È Úfi‚·Ù· Î·È ¿ÏÔÁ· Ì·˙›, ¤ÓȈı·Ó οÔÈ· ÊÚ›ÎË Ó· ¯·ÌÔÂÙ¿ ¿Óˆ ÙÔ˘˜, Û‡ÁÎÚ˘Ô Ó· Ù· ÂÚÈÁÏ›ÊË Î·È ¤ÌÂÓ·Ó ¿ÁÚ˘Ó·. M· Ô‡Ù ‚¤Ï·ÛÌ·, Ô‡- Ù ¯ÏÈÌ›ÓÙÚÈÛÌ·, Ô‡Ù ‚Ô‡ÁÂÌ· ˯ÔÏÔÁÔ‡ÛÂ. H Ê¿ÎÓ· ¤ÙÚÈ˙ οÔÙÂØ ·ÏÏ¿ Î·È Î›ÓË ¤ÌÂÓ ÍÂÚÔÌ·ÛÛË̤ÓË ÛÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘˜. A¿Óˆ Ë ÛËÏÈ¿ Ì ÙÔÓ Ô˘Ú·Ófi Ù˘ ÓÂÚÔÛÙ¿Ï·¯ÙÔ, Ì ٷ ÏÂ˘Ú¿ Ù˘ ·˘Ï·ÎˆÌ¤Ó· ·fi ÙȘ ÓÂÚÔÛ˘Ṳ́˜, Ú¿ÛÈÓ· ·fi Ù· ÔÏ˘ÙÚ›¯È·, ÛÎÈṲ̂ӷ ·fi Ù· Ó‡¯È· ÙÔ˘ fiÚÓÈÔ˘, Ùڇȷ ·fi ÙÔ˘ ÛÊ·Ï·ÁÁÈÔ‡ ÙÔ ÎÂÓÙÚ›, ÎÏÂÈṲ̂ӷ Ì ÙÔÓ ÏÔÎfi Ù˘ ·Ú¿¯Ó˘, ÍÂıÂ- ÌÂÏȈ̤ӷ ·fi ÙÔÓ ÔÓÙÈÎfi, „‹ÏˆÓ ‚Ô˘‚‹ ÎÈ ·Ù¿Ú·- ¯Ë. K·È οو ·fi ÙË ¯·ÌËÏ‹ ÂÌ·Ù‹, ÙÔ Êˆ˜ ·ÛÙÚÔ- ÛÙfiÏÈÛÙ˘ Ó‡¯Ù·˜ ¯˘ÓfiÙ·Ó ÛÙȘ Ï·ÁȤ˜ Î·È Ù· Ï·ÎÎÒ- Ì·Ù·. OÈ ÎÔ˘ÚÌ¿‰Â˜ ÂΛ „‹ÏˆÓ·Ó Ï·Ì¿‰Â˜, Ì ٷ η- Ì·ÚˆÙ¿ ÎψÓÈ¿ ηÚÔÊÔÚو̤ӷ. EΛ Ù’ ·Ì¤ÏÈ· ¤‰ÂÈ- ¯Ó·Ó ÎÏ·‰È¿ ¤ÙÔÈÌ· Ó’ ·ÓÔ›ÍÔ˘Ó Ì¿ÙÈ· ¯ÏˆÚÔÚ¿ÛÈÓ· ÛÙÔ ÚÒÙÔ Ê‡ÛËÌ· Ù˘ ¿ÓÔÈ͢. EΛ ·ÛÚ·ÚÁ˘Ú·ÓıÈ- Ṳ̂Ó˜ ÔÈ ÂÏȤ˜ Ï·Á¿ÚÈ˙·Ó ·fi ÙÒÚ· ÙÔ ¯˘Ìfi Ô˘ ı· η‹ ı˘Û›· ÛÙÔ ÓÂÔÁ¤ÓÓËÙÔ. EΛ Î·È Ù· Û›ÙÈ· Ù˘ BË- ıÏÂ¤Ì ÌÈÎÚ¿, ÙÂÙÚ¿ÁˆÓ·, Ì ÙÔ ‰ÒÌ· ¿Óˆ Î·È ÙËÓ fiÚ- Ù· ÛÙÔ Ï¿ÁÈ, ¤Ï·Ì·Ó ÛÙÔÓ ·Û‚¤ÛÙË, Ϙ Î·È ÛÙÔÏ›- ÛıËÎ·Ó Ó· ηψÛÔÚ›ÛÔ˘Ó EΛÓÔÓ Ô˘ ı· ÙÔ˘˜ ¯·Ú›ÛË ÙË ‰fiÍ·. B·ıÈ¿ Ô IÔÚ‰¿Ó˘ ÛÙ¤Ó·˙ ̤۷ ÛÙË ¯·ÏÎÔ- ÛÙڈ̤ÓË ÎÔ›ÙË ÙÔ˘ Î·È ÚfiÛÌÂÓ Ì ÙÚfiÌÔ ÙÔ ıÂ˚Îfi ÎÔÚÌ› Ô˘ ı’ ¿ÁÈ·˙ ٷ ÓÂÚ¿ ÙÔ˘. ¢ÂÍÈ¿ ÛÙË ¯Ô‡ÓË Û·Ó Õ H εικονογρ φηση ηٿڷÙÔ Ó‡̷ ‚ÚÔ˘¯ÈfiÙ·Ó Ë NÂÎÚ‹ £¿Ï·ÛÛ·, Ϙ απ τον Σπ ρο Bασι- ÎÈ Â›¯Â ·ÎfiÌË Ì¤Û· Ù˘ Ù· ™fi‰ÔÌ· Î·È Ù· °fiÌÔÚÚ·. AÚÈ- λε ου της πρ της σε- ÛÙÂÚ¿, ·¿Óˆ ·fi ÙÔ˘˜ ˙˘ÁÔ‡˜, ÂΛ Ô˘ ‰ÂÓ ¤ÊÙ·Ó ÙÔ λ δας του διηγ ματος ·ÓıÚÒÈÓÔ Ì¿ÙÈ, ‹Ù·Ó fï˜ ·Û‹ÎˆÙÔ˜ Ô ÏÔÁÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ «Θε ον ραμα» στη £ÂÔ‡, ÛÙË ¯·Ú¿ Î·È ÛÙËÓ ·ÎÔÏ·Û›· ·Ú·‰Ô̤ӷ Ô‡Ú- συλλογ διηγημ των ÏÈ·˙·Ó Ù· °ÂÚÔÛfiÏ˘Ì·, ÙÔ ¿ÛÌ· ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ Î·È Ë «Λ για της πλ ρης». Ï·ÙÚ›· Ï·Ô‡ ÌÂÁ¿ÏÔ˘. Eστ α, Aθ να χ.χ. O IˆÛ‹Ê, ÌfiÏȘ ›‰Â ÎÔÈÌÈṲ̂ÓÔ ÙÔ ·È‰›, η٤‚ËΠ14 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 15. ÛÙÔ ¯ˆÚÈfi Ó·ÊÚÔÓÙ›ÛË ÁÈ· ÙË Ï¯ÒÓ·. K·È ΛÓË ÔÏÔ- ÓÔÛÙ·ÏÁ›· Ô˘ ÙÔ˘˜ ‚¿Ú·ÈÓ ÙËÓ „˘¯‹ ·˘Ù‹ ÙË ÌfiÓ·¯Ë, ·‰˘Ó·ÙÈṲ̂ÓË, Ì ÙË ÌËÙÚÈ΋ Ï·¯Ù¿Ú· ÛÙ· ‚Ú·‰È¿ Î·È Ô‰ËÁÔ‡ÓÙ·È ÛÙÔ Ï˘ÙÚˆÙÈÎfi Ì‹Ó˘Ì· Ù˘ ÛÙ‹ıË, ÛÙ·‡ÚˆÛ ٷ ¯¤ÚÈ·, ·ÎÔ‡ÌËÛ ÙÔ ÎÔÚÌ› Û °¤ÓÓËÛ˘. AÎfiÌ· ÎÈ Ô KÒÛÙ·˜ Ô ıÂÚÌ·ÛÙ‹˜, Ô ‚Ï¿- ¤Ó· ÛÙ‡ÏÔ ÎÈ ¤ÎÏÂÈÛ ٷ Ì·ÙfiÊ˘ÏÏ·. M· ÛÙ¿ıËΠ·‰‡- ÛÙËÌÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó «›‰ÈÔ˜ ÛÙ’ ·ÛÙ›· Î·È ÛÙ· ÛÔ‚·Ú¿», Ó·ÙÔ Ó· ÎÔÈÌËı‹. H Ù‡¯Ë ÙÔ˘ ıÂfiÛÙ·ÏÙÔ˘ ‹Úı ӷ Ù˘ ·ÎfiÌ· ÎÈ ·˘Ùfi˜ ηٿÈ ÙË ‚Ï·ÛÙ‹ÌÈ· ÙÔ˘. «X·ÌÔ- Ù˘Ú·ÓÓ‹ÛË ÙËÓ „˘¯‹. TÈ ı’ ·ÔÁ¤ÓË ÛÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ ÙËÓ Á¤Ï·ÛÂ, ¤Î·Ì ÙÔ ÛÙ·˘Úfi ÙÔ˘ Î·È Í·ÏÒıËΠÛÙÔ ¤ÚË- ·ÓÙ¿Ú· Ô ÙÚ˘ÊÂÚfi˜ Ù˘ KÚ›ÓÔ˜, EΛÓÔ˜ Ô˘ Ù˘ ‰fiıË- ÌÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÙÔ˘.» MË Î·È ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÎÈ ·˘Ùfi ¤Ó· ÌÈÎÚfi Π̠ÙÔ ¯¤ÚÈ ·ÛÚÔÓÙ˘Ì¤ÓÔ˘ XÂÚÔ˘‚›Ì; ¶ÔÈ· ı· Â›Ó·È ı·‡Ì·; M ÙÔ ÎÚ‡Ô Ô˘ ¤Ì·ÈÓ Ҙ ÙËÓ „˘¯‹ ÙˆÓ Ë ˙ˆ‹ Î·È ÔÈÔ ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ÙÔ˘; £· ÂÚ¿ÛË ‰ÚfiÌÔ ÔÚ- Ó·˘ÙÈÎÒÓ ÍÂΛÓËÛ ÙÔ ‰È‹ÁËÌ·, Ì ÙË ÊÚ¿ÛË «K·È Ê˘ÚfiÛÙÚˆÙÔ ‹ ı· ‚¿„Ë Ì ÙÔ ·›Ì· ÙÔ˘ Ù’ ·ÁοıÈ· Î·È Á¤Ï·Û ‰˘Ó·Ù¿» ÙÂÏÂÈÒÓÂÈ. ÙȘ ÛÙÔ˘ÚÓ·ÚfiÂÙÚ˜; O ÎfiÛÌÔ˜ ·Ú·Ï˘Ì¤ÓÔ˜ ‰ÂÓ ÚÔ- Û¤¯ÂÈ È· ÛÙ· ÏfiÁÈ· ÙˆÓ ¶ÚÔÊËÙÒÓ. O IÛÚ·‹Ï ÛÙÂÓ¿˙ÂÈ Î¿Ùˆ ·fi ÙÔ „¤Ì· ÙˆÓ º·ÚÈÛ·›ˆÓ Î·È ÙˆÓ PˆÌ·›ˆÓ ÙÔ ˙˘Áfi. ¢ÂÓ ÎÈı·Ú›˙ÂÈ Ô ¢·‚›‰ Ô‡ÙÂ Ë ¢Â‚fiÚÚ· ‰Èο˙ÂÈ ÙÔ Ï·fi οو ·fi ÙÔ˘˜ ÎÔ˘ÚÌ¿‰Â˜. TÔ˘ A·ÚÒÓ Ù· Ù¤ÎÓ· P «–Δε μου λες, ε πε στον αδελφ μου το μικρ τερο, ÏËÛÙ‡ԢÓØ ·ÈÛÙ›·˜ Û‡ÁÓÂÊÔ Î¿ıÂÙ·È ÛÙËÓ IÂÚ‹ KÈ- τι ραμα ε δε η Παναγ α ‚ˆÙfi Î·È ÛÙÔ˘ MÂÁ¿ÏÔ˘ N·Ô‡ Ù· ¿‰˘Ù·. ¶›ÓÂÈ ÙÔ ·›Ì· τη ν χτα που γ ννησε τον ÙˆÓ M·Îη‚·›ˆÓ Ë ÁË, ¯ˆÚ›˜ Ó’ ·Ô‰ÒÛË ÂÏ¢ıÂÚ›· K ριο ημ ν Iησο Xρι- Î·È ‰ÈηÈÔÛ‡ÓË. O °·˘ÏˆÓ›Ù˘ IÔ‡‰·˜ ¯¿ıËΠ¯ˆÚ›˜ Ó’ στ ;». Aπ την εικονογρ - ·ÓÔÚıÒÛË ÙÔ NfiÌÔ. H °Ë Ù˘ E·ÁÁÂÏ›·˜, ¯ˆÚÈṲ̂ÓË φηση του Γι ργου K ρδη Û ‚·Û›ÏÂÈ· Î·È ÙÔ·Ú¯›Â˜, Êı›ÚÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ÂÌʇÏÈÔ της συλλογ ς «Διηγ ματα Û·Ú·ÁÌfi, Û· Ó· ÙË ‚·Ú·›ÓË ·ÎfiÌË Ë ·Â›ıÂÈ· ÙˆÓ των Xριστουγ ννων». ÚÔÁfiÓˆÓ ÛÙËÓ ¤ÚËÌÔ ÙÔ˘ ™ÈÓ. KfiÏ·ÛË ¤ÁÈÓÂ Ô ÔÙ¤ Aρμ ς. Aθ να 1994. ¶·Ú¿‰ÂÈÛÔ˜! EÁˆÈÛÙ‹˜ Î·È ÂΉÈÎËÙÈÎfi˜ Î·È ¿‰ÔÍÔ˜ Ô ÂÚÈÔ‡ÛÈÔ˜ Ï·fi˜ ÙÔ˘ K˘Ú›Ô˘! ¶Ò˜ ı· ˙‹ÛË Û ٤ÙÔÈÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙÔ ·È‰› Ù˘; K·È ÙfiÙ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· Ì¿ÙÈ· Ù˘ ¶·Ó·Á›·˜ fiÏ· fiÛ· ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· Û˘Ì‚Ô‡Ó. E›‰Â ÙÔ ÁÈÔ Ù˘ «ÙÚÈ·ÓÙ¿¯ÚÔÓÔ Ï‚ÂÓÙÔÓÈfi» Ó· ÎËÚ‡ÛÛÂÈ ÙÔÓ §fiÁÔ ÙÔ˘ £ÂÔ‡, ÙËÓ ·Á¿Ë, Ó· οÓÂÈ ÙÔ˘˜ ¿È- ÛÙÔ˘˜ Ó· ÈÛÙ‡ԢÓ, ÙÔ˘˜ Ù·ÂÈÓÔ‡˜ Ó· ÛËÎÒÓÔ- ÓÙ·È, Ó· ʈٛ˙ÂÈ ÙÔ˘˜ Ù˘ÊÏÔ‡˜, Ó· Ô‰ËÁ› ÙÔ˘˜ ¯ˆ- ÏÔ‡˜. E›‰Â Ù· Ï‹ıË Ó· ÙÔÓ ‰ÔÍÔÏÔÁÔ‡Ó, ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔÓ Ì·ıËÙ‹ Ó· ÙÔÓ ·ÚÓȤٷÈ. N· ÙÔÓ ÓÙ‡ÓÔ˘Ó Ì ÔÚʇڷ Î·È Ó· ÙÔÓ Ô‰ËÁÔ‡Ó ÛÙÔ Ì·ÚÙ‡ÚÈÔ ÙÔ˘ ÛÙ·˘ÚÔ‡: ...M· fiÙ·Ó Â›‰Â ¤Ó· ÛÙÚ·ÙÈÒÙË ·ÁÚÈÔÚfiÛˆÔ, ¤ÙÔÈ- ÌÔ Ó· ÏÔÁ¯›ÛË Ù· ÏÂ˘Ú¿ ÙÔ˘ — MË… ÂÊÒÓ·Í Ì fiÏË Ù˘ ÙË ‰‡Ó·ÌË. K·È Ì ÙÔ ÌË! ͇ÓËÛÂ. ¢ÂÓ Â›‰Â ÔÏfiÁ˘Ú¿ Ù˘ Ù›ÔÙ· ·fi ÙÔ ÊÚȯÙfi fiÚ·Ì·. TÔ ‚Ú¤ÊÔ˜ ÎÔÈÌfiÙ·Ó ·ÎfiÌË Ï¿ÁÈ Ù˘, ̤۷ ÛÙË Ê¿ÙÓË, ·¿Óˆ ÛÙÔ ¿¯˘ÚÔ. M· ‰Â ‚·Û›ÏÂ˘Â Ë ÛÈÁ‹ Î·È ÙÔ ÛÎÔÙ¿‰È, fiˆ˜ ÚÈÓ. AÁÁÂÏÈ΋ ·ÚÌÔÓ›· η٤‚·ÈÓ ·fi „ËÏ¿ Î·È Ï·ÌÚÔÌ¤ÙˆÔ ·ÛÙ¤- ÚÈ ¤¯˘Ó ı¿Ï·ÛÛ· ÙÔ Êˆ˜ ÙÔ˘ ÛÙË ÛËÏÈ¿. K·È ÌÚÔ˜ ÛÙ· fi‰È· Ù˘, ÔÈ M¿ÁÔÈ ÁÔÓ·ÙÈÛÙÔ› Ì ٷ ‰ÒÚ· ÙÔ˘˜, ÙË Û̇ÚÓ· Î·È ÙÔÓ ÌfiÛ¯Ô Î·È ÙÔ ÏÈ‚¿ÓÈ, ˆÓfiÌ·˙·Ó ÙÔ ÁÈÔ Ù˘ ‚·ÛÈϤ· Î·È £Âfi. EΛÓË ÙËÓ ÒÚ· Ê¿ÓËΠÛÙËÓ ÂÌ·Ù‹ ¯ÏˆÌfi˜ Ô Iˆ- Û‹Ê. — N· ʇÁÔ˘ÌÂØ Ï¤ÂÈ ÙÚ¤ÌÔÓÙ·˜ ÛÙË Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘. O HÚ҉˘ ı¤ÏÂÈ ÙÔ ·È‰› Î·È ÔÈ ·ÓıÚÒÔÈ ÙÔ˘ „¿¯ÓÔ˘Ó ÛÙË ¯ÒÚ·. °Ï‹ÁÔÚ· Ó· ʇÁÔ˘ÌÂ! EΛÓË ¿Ú·Í ·Ì¤Ûˆ˜ ÙÔ ‚Ú¤ÊÔ˜, ÙÔ ¤ÛÊÈÍ ÛÙÔ˘˜ ÎfiÚÊÔ˘˜ Ù˘ Î·È ‹Ú·Ó ‰ÚfiÌÔ ÁÈ· ÙËÓ A›Á˘ÙÔ. H Ó‡- ¯Ù· ÙÔ˘˜ ¤ÎÚ˘„Â. M· Ù· ·›Ì·Ù· ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ·È‰ÈÒÓ Î·È Ô ıÚ‹ÓÔ˜ ÙˆÓ Ì·ÓÓ¿‰ˆÓ ·Ó¤‚·ÈÓ ·fi Ù· Û›ÙÈ· Ù˘ °·ÏÈÏ·›·˜, ÚˆÙfiÏÔ˘‚Ë ı˘Û›· ÛÙÔÓ ·Ó·ÌÔÚʈً ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. — ¶fiÛ· ·›Ì·Ù· ı· ¯˘ıÔ‡Ó ·ÎfiÌË! „Èı‡ÚÈÛ ÚÔ- Ê‹Ù˘ Ë Á˘Ó·›Î·. ¶fiÛ· ·›Ì·Ù·!... T¤ÏÂȈÛÂ Ô AÍÈÒÙ˘ ÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ Î·È ÔÈ Û‡ÓÙÚÔ- ÊÔÈ ¤ÌÂÈÓ·Ó ·ÎfiÌË ·Î›ÓËÙÔÈ Û·Ó ÔÓÂÈÚÔÏ·ÓÂ̤ÓÔÈ. MÂÚÈÎÔ› ÛÙ·˘ÚÔ‹ıËηÓØ ¿ÏÏÔÈ ÛÙ¤Ó·Í·Ó ‚·ıÈ¿ Û·Ó Ó· ͇ÓËÛ οÙÈ ·Ú‹ÁÔÚÔ Ì¤Û· ÙÔ˘˜. M· Ô KÒÛÙ·˜ Ô ıÂÚÌ·ÛÙ‹˜, ›‰ÈÔ˜ ÛÙ’ ·ÛÙ›Ԙ Î·È ÛÙ· ÛÔ‚·Ú¿, ÚÒÙËÛ ÔÓËÚ¿ ÙÔ Û‡ÓÙÚÔÊfi ÙÔ˘: — ¢ÂÓ ÌÔ˘ Ϙ, ‚Ï¿ÌËØ Â›‰Â Ë ¶·Ó·ÁÈ¿ ÛÙ’ fiÓÂÈÚfi Ù˘ Î·È ÙÔÓ ·ÙÚÈÒÙË ÛÔ˘ ÙÔ B·Ú·‚‚¿; EΛÓÔ˜ ¯ÔÏÔÙ·Ú¿¯ÙËÎÂØ ÊÔ‚ÂÚ‹ ‚Ï·ÛÙ‹ÌÈ· ·Ó¤‚Ë- ΠÛÙ· ¯Â›ÏË ÙÔ˘. M· ÙËÓ Î·Ù¿ÈÂ. ¢ÂÓ ‹Ù·Ó ηÈÚfi˜ ÙÒ- Ú· Ó· ÎÔÏ·ÛÙ‹ ηÓ›˜! X·ÌÔÁ¤Ï·ÛÂ, ¤Î·Ì ÙÔ ÛÙ·˘Úfi ÙÔ˘ Î·È Í·ÏÒıËΠÛÙÔ ¤ÚËÌÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÙÔ˘. — K·È ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ·È‰È¿, ÛÙ· Û›ÙÈ· Ì·˜! ¢¯‹ıË- ÎÂ. — ™Ù· Û›ÙÈ· Ì·˜, Ì· ı· Ì·˜ ıÂÚ›˙Ë Ë Â›Ó·, Â›Â Ô ıÂÚÌ·ÛÙ‹˜. K·È Á¤Ï·Û ‰˘Ó·Ù¿. M ÙË ‰È‹ÁËÛË ·˘Ù‹ ÔÈ Ó·˘ÙÈÎÔ› ˘ÂÚ‚·›ÓÔ˘Ó ÙË H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 15
- 16. Xριστουγεννι τικα σμαντρα «Xριστουγεννι τικο νειρο πιστικο » ¶O TA NH™IA Î·È ÙË ˙ˆ‹ ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÈÓÒÓ ‰‡Ô ¿ÏÏÔÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, HÂÈÚÒÙ˜ Î·È ÔÈ ‰‡Ô, Ì·˜ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÛÙËÓ ÔÚÂÈÓ‹ EÏÏ¿- Õ O Mπιστικ ς, ‰·, ÛÙËÓ HÂÈÚÔ, Ô˘, ·˜ ÌËÓ ÙÔ Í¯ӿ- ξυλογραφ α του ÌÂ, Ò˜ Ù· 1913 ‹Ù·Ó ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·ÙÔ‡ÌÂÓË, Σπ ρου Bασι- fiˆ˜ ¿ÏψÛÙÂ Î·È fiÏË Ë ‚ÔÚ›ˆ˜ ÙÔ˘ λε ου για το πε- ¶ËÓÂÈÔ‡ ¯ÒÚ· Ì·˜. O ¤Ó·˜ Â›Ó·È Ô XÚ‹- ριοδικ «N α ÛÙÔ˜ XÚËÛÙÔ‚·Û›Ï˘ (1861-1937), ·fi ÙÔ˘˜ ‰ÈËÁËÌ·ÙÔ- Eστ α». τευχ. ÁÚ¿ÊÔ˘˜ Ù˘ N¤·˜ AıËÓ·˚΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ Î·È «ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜, Ϥ- 356, τομ. 31, ÂÈ, ÂÎÚfiÛˆÔ˜ Ù˘ ËıÔÁÚ·Ê›·˜». ¢ÂÓ ı· ˘ÔÛÙËÚ›˙·Ì 1η Iαν. 1942. ˆ˜ ‹Ù·Ó Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ηχÙÂÚÔ˘˜, Ì ÙËÓ ·ÚÎÂÙ¿ ÂÍȉ·- ÓÈÎÂ˘Ì¤ÓË «‚Ô˘ÎÔÏÈ΋ ˙ˆ‹» Î·È ÙÔ˘˜ «Î·ÏÔοÁ·ıÔ˘˜ ¯ˆ- ÚÈÎÔ‡˜». K·È Ì ٷ ‚¿Û·Ó¿ ÙÔ˘˜ ‚¤‚·È·. ™’ ¤Ó· ÙÔ˘ ‰È‹ÁËÌ· Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ fiÓÂÈÚÔ ÈÛÙÈÎÔ‡», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ¢ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ ÛÙ¿Ó˘ (1898), Ô °È¿ÓÓÔ˜ ¤Ó·˜ «Ï‚¤ÓÙ˘» ÈÛÙÈÎfi˜ (‰ËÏ. ¤ÌÌÈÛıÔ˜ ‚ÔÛÎfi˜) ‚ϤÂÈ, ·Ó‹ÌÂÚ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Ó· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ- Â›Ù·È ÙÔ fiÓÂÈÚfi, ÙÔ˘, Ó· ·ÓÙÚ¢Ù› ÙË M¿Úˆ, ÙËÓ «ÂÓÙ¿- ÌÔÚÊË» ÎfiÚË ÙÔ˘ ÙÛ¤ÏÈÁη: ... M¤Û· Û’ ÂΛÓÔ ÙÔ ·ÁÚÈÔη›ÚÈ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ¯Ù˘¿Ë Ë Î·- Ì¿Ó· Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ¿˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚÈÔ‡ ‚·ÚÂÈ¿ - ‚·ÚÂÈ¿ Î·È ‰˘Ó·Ù¿ - ‰˘Ó·Ù¿. ™ÙÔÓ ‹¯Ô Ù˘ η̿ӷ˜ ·Ó·ÓÙ·ÚÈ¿ÛÙËÎ·Ó Ù· Û΢ÏÈ¿, ÎÈ Ô ÈÛÙÈÎfi˜ ÙÔ˘ ÎÔ·‰ÈÔ‡ Ô °È¿ÓÓÔ˜, Ô˘ ÎÔÈÌfiÙ·Ó ‚·ÚÂÈ¿ ÛÙËÓ ·ÓıÚˆÔηχ‚·, ·ÚÂÛÙÈ¿˜, ÎÔ˘ÎÔ˘Ïψ̤ÓÔ˜ Ì ÙËÓ Î¿· ÙÔ˘, ÎÈ ·ÏÏ·Á̤ÓÔ˜ ·fi ‚Ú·‰‡˜, ¤ÙÔÈÌÔ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿ Ì ÌÈ· ·Ê¿ÓÙ·ÛÙË ÎÈ ·ÂÏÈṲ̂ÓË ·Á¿Ë ÛÙËÓ Î·Ú‰È¿ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ÌÔÓ·¯Ôı˘Á·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ÙÛȤÏÂÁο ÙÔ˘, ͇ÓËÛ ·fi Ù· ‚·- Ú˘·Ï˘¯Ù‹Ì·Ù· ÙˆÓ Û΢ÏÈÒÓ, Î·È Ì ÌÂÁ¿ÏÔ ÎfiÔ ¿ÓÔÈÍ ٷ Ì¿- ÙÈ· ÙÔ˘. K‡ÙÙ·˙ Á‡Ú· Á‡Ú· ÛÙ· ÛÎÔÙÂÈÓ¿, Û·Ó Ó· ÌËÓ ›ÛÙ¢ fiÙÈ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi˜. ¢ÂÓ Â›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ·ÎfiÌ· Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Â›Ù·Ó ÚˆÙÔÌ·ÁÈ¿, Ì’ fiÏ· Ù· ηٿϷÌÚ¿ Ù˘ οÏÏË, ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ ·ÎfiÌ· Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ·ÓËÊÔÚÔ‡Û Ì ‰Ò‰Âη ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÁȉÔÚfi‚·Ù· ÁÈ· ÙÔ ÍÂηÏÔηÈÚÈfi Ì ÙÔ˘˜ ÈÛÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘, Ì ٷ Û΢ÏÈ¿ ÙÔ˘, Ì ٷ ÊÔÚÙÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ÓÔÈÎÔ΢ÚÂÈÔ‡, ÙÔ˘ Ù˘ÚÔÎÔÌÂÈÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ‚Ô˘Ù˘ÚÔÎÔÌÂÈÔ‡, ‰ÂÓ Â›¯Â ÂÚ¿ÛÂÈ Ô‡Ù ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ ·ÎfiÌ· Ô˘ ›¯Â Á›ÚÂÈ, ‡ÛÙÂÚ· ·ÒÓ· Ï·ÌÚfi Ê·ÁÔfiÙÈ, ÛÙËÓ ¯Ú˘ÛÔÎÂÓÙË̤ÓË Ô‰È¿ Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ Â- ÓÙ¿ÌÔÚÊ˘, Ô˘ ›¯Â Ù˜ ‰¤Î· ‰Ô‡Ï˜ Î·È ·Ú·‰Ô‡Ï˜, Ù˘ M¿Úˆ˜, Ô˘ ·Á·Ô‡ÛÂ Î·È Ï·¯Ù·ÚÔ‡ÛÂ, Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ ¯ÈÏÈÔ- ·ÈÓÂ̤Ó˘ Î·È ¯ÈÏÈÔ˙ËÏÂ̤Ó˘, Ù˘ ·Û‡ÁÎÚÈÙ˘ M¿Úˆ˜, Ù˘ ÌÔÓ·¯ÔÎfiÚ˘ ÙÔ˘ ÙÛȤÏÂÁο ÙÔ˘ Ô˘ ÙËÓ Á‡Ú¢·Ó ÔÓÔÌ·ÛÙ¿ — TÈ Ûfiηӷ, „˘¯‹ Ì’; TÈ Ûfiηӷ, ηډԇϷ Ì’! ÙË ÚÒÙËÛ ÙÛÈÂÏÈÁÎfiÔ˘Ï· ÎÈ ·Ú¯ÔÓÙfiÔ˘Ï·. O,ÙÈ ¤‚ÏÂÂ, fi,ÙÈ Â›¯Â, ÎÈ fi,ÙÈ Ì ÙÚ˘ÊÂÚ¿‰· Ë ÁÚÈ¿. Ï›Á˜ ÛÙÈÁ̤˜ ÚÈÓ, ÙÛȤÏÈÁη˜ ÚˆÙÔÙÛȤÏÈÁη˜ Ì ‰Ò‰Âη ¯È- — ¶Ò˜ ÙÈ ÌfiηÓ˜; EÁÒ ¤ÁÏ· ÛÙÔÓ ‡ÓÔ ÙÔÓ ·ÙÂÚÔ‡ÏË ÏÈ¿‰Â˜ ÁȉÔÚfi‚·Ù·, ÎÈ ¿ÓÙÚ·˜ Ù˘ M¿Úˆ˜ Ù˘ ÂÓÙ¿ÌÔÚÊ˘ Ì’, ÎÈ ÂΛ Ô˘ ÙÔÓ ·ÁοÏÈ·˙· Î·È ÙÔÓ ÊÈÏÔ‡Û·, Ì ͇ÓËÛ˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¿ÏÏÔ ·Ú¿ ÌÈ· ÈÎÚ‹ ÂÈÚˆÓ›· Ù˘ ÊÙÒ¯ÂÈ·˜ ÙÔ˘, ÂÛ‡! °È·Ù› Ó· Ì ͢ӋÛÂȘ, ηË̤ÓË ‚¿‚ˆ; A¯! Ë Î·Ë̤ÓË, ¤Ó·... ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ fiÓÂÈÚÔ, Ô˘ ›¯Â Ï¿ÛÂÈ Ô fiıÔ˜ Ù˘ Ò˜ ¤¯·Û· ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ì’ ̘ ·fi ÙËÓ ·ÁηÏÈ¿ Ì’! A¯! ÁÈ·Ù› Ó· AÁ¿Ë˜ ÙÔ˘!... ÌË ÙÔÓ ·ÁηÏÈ¿Ûˆ Ôχ ÛÊȯٿ, ÁÈ· Ó· ÌË ÌÔ˘ ʇÁÂÈ Î·È Ó· ͢ӋÛÔÌ ̷˙›! A¯! ÙÈ fiÌÔÚÊÔ˜, Ô˘ ‹Ù·Ó Ô ·ÙÂÚÔ‡Ï˘ Ì’! ™Â ¤Ó· ¿ÏÏÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘, Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «T· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· æËÏfi˜, ·ÛÚÔÎfiÎÎÈÓÔ˜, Ì·˘ÚÔÌ¿Ù˘, Ì·˘ÚÔÊÚ‡‰Ë˜ Î·È Ì·˘- Ù˘ ÁÚÈ¿˜», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ¢ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ ÍÂÓÈÙÈ¿˜ (1889), ÚÔÌÔ‡ÛÙ·ÎÔ˜. AÁÁÂÏÔ˜ ÁÚ·Ì̤ÓÔ˜, ‚·‚ԇϷ Ì’. TÈ ·Ù¤Ú· Ô ›‰ÈÔ˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ı¤Ì· Ù˘ ·Ô‰ËÌ›·˜ fiÌÔÚÊÔÓ ¤¯ˆ Ë Î·Ë̤ÓË Î·È ‰ÂÓ ÙÔ ÁÓÒÚÈ˙· Ò˜ Ù· ÙÒÚ·! [...] Î·È ‚Ú›ÛÎÂÈ ·ÊÔÚÌ‹ Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÈ ÌÂÚÈο ·fi Ù· ¯ÚÈ- ¢ÂÓ ¤Ú·Û fï˜ ÔÏÏ‹ ÒÚ· ÎÈ ‹ÚıÂ Ô ·¿˜, Î·È Î¿ıËÛ ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ¤ıÈÌ· Î·È ÙȘ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÙˆÓ ¯ˆÚÈÎÒÓ Ù˘ ÛÙËÓ ÎÔÚÊ‹ Ù˘ ÛÙÈ¿˜, ÎÈ ·ÊÔ‡ ÙÚ¿‚ËÛ ÌÈ· ÁÂÚ‹ ڷ΋ Ì ÙÔ H›ÚÔ˘. K·È –fiˆ˜ ÛÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË– Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓ- ·ÁÔ‡ÚÈ, ÎÈ ¤ÈÂ Î·È ÙÔÓ Î·Ê¤ Ô˘ ÙÔ˘ ›¯ÂÓ ¤ÙÔÈÌÔ Ë ÁÚÈ¿, Î·È Ó· ʤÚÓÔ˘Ó ÎÈ Â‰Ò ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ ÙÔÓ ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ: ·ÎÏˆÛ·Ó fiÏÔÈ ÙÔ Î·Ù·ÊÔÚو̤ÓÔ ÙÔ ÙÚ·¤˙È ·fi ¯ÚÈÛÙÔ˘- [...] ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη Ê·ÁËÙ¿, ¤‚·Ï ÙÔ ‚ÏÔÁËÙfi: «XÚÈÛÙ¤ Ô £Âfi˜ ¢Ïfi- — •‡Ó·, M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’! ºÒÓ·˙Â Ë ÁÚÈ¿. •‡Ó· Î·È Ì·˜ ÁËÛÔÓ ÙËÓ ‚ÚÒÛÈÓ Î·È ÙËÓ fiÛÈÓ...», ·ÏÏ¿ ÚÈÓ ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ ÙÔ Î·ÚÙÂÚ¿ÂÈ Ô ·¿˜ ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿, Ó· Ì·˜ ‰ÒÛÂÈ ·ÛηϛÙÛ· ‚ÏÔÁËÙfi ÙÔ˘, «ÌÔ˘Ì» ·ÎÔ‡ÛÙËΠÌÈ· ÙÔ˘ÊÂÎÈ¿ ÛÙËÓ ÂÍÒı˘- Î·È Ó· Á˘Ú›ÛÔ˘Ì ÁÏ‹ÁÔÚ· Ó· Ê¿Ì ÁÎÔ˘ÏÈ¿ÛÙÚ·, Á¿Ï·, ·‚Á¿, Ú·. «MÔ˘Ì!» ÎÈ ¿ÏÏË ÌÈ·. AÓÙڷχÙËÎ·Ó Ù· Û΢ÏÈ¿. ¶ÂÙ¿- Ù˘Ú›, ÎfiÙ˜ Î·È ÙËÁ·Ó›Ù˜, Ô˘ Ê¿ÛÎȈÓÂ Ë K˘Ú¿ Ì·˜ Ë ¶·Ó·- ¯ÙËÎ·Ó fiÏÔÈ ÔÚıÔ› Î·È ÛˆÚfi – ÎÔ˘‚¿ÚÈ Î·Ù¤‚ËÎ·Ó ÙË ÛοϷ ÁÈ¿ ÙÔ ¶·È‰¿ÎÈ Ù˘ ÙÔÓ XÚÈÛÙfi, fiÙ·Ó ‹Ù·Ó ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÌÈÎÚfi˜. ™‹- Î·È ‚Á‹Î·Ó ÛÙËÓ ·˘Ï‹. ÎÔ˘, M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’, Î·È Ì·˜ ÂÚÈ̤ÓÂÈ Ô ·¿˜! [...] — æ˘¯Ô‡Ï· Ì’, ·È‰¿ÎÈ Ì’! ÊÒÓ·ÍÂ Ë ÁÚÈ¿ Ì „˘¯fiÔÓÔ. M ٷ ÔÏÏ¿ ͇ÓËÛÂ Ë ÙÛÈÔ‡Ú·. AÓÔÈÍ ٷ Ì¿ÙÈ· Ù˘ Î·È ¢fiÍ· ÛÔÈ Ô £Âfi˜, Ô˘ ’Úı˜ ÁÂÚfi˜ Î·È Î·Ï¿! ÎÔ›Ù·Í ηÎȈ̤ӷ ÙË ‚¿‚ˆ Ù˘, ‰·ÎÚ‡˙ÔÓÙ·˜ Î·È Ï¤ÁÔÓÙ·˜: — æ˘¯Ô‡Ï· Ì’, ·ÙÂÚÔ‡ÏË Ì’! ÊÒÓ·Í ÎÈ Ë M·ÚÈ·ÓıԇϷ. — A¯! ̈ڋ ‚¿‚ˆ, Î·È Û˘ ÙÈ ÌfiηÓ˜! A¯! ÙÈ Ìfiη̘, ·- K·ÏÒ˜ fiÚÈÛ˜! ÏÈÔ‚¿‚ˆ! A¯! ÙÈ ÌfiηÓ˜! K·Ù¤‚ËÎÂ Ô ÍÂÓÈÙÂ̤ÓÔ˜, Ô ÁÈÔ˜ Ù˘ ÁÚÈ¿˜ ÎÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ Ù˘ 16 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 17. — «TÛÈÙ! ÙÛÈÙ!»Î·Ù·Ú·Ì¤Ó˜! ÊÒÓ·ÍÂ Ô ·¿˜ ÁÈ· Ó· Ù˜ ‰ÈÒÍÂÈ, Ë ÁÚÈ¿, fï˜, Ô˘ Û ¿ÏÏË ÂÚ›ÛÙ·ÛË ı· ‹Ù·Ó ÈηӋ Ó· Ù˜ ÛÎÔÙÒÛÂÈ, ‰Â ı‡ÌˆÛ ηıfiÏÔ˘, ·ÏÏ¿ ›Â: ™ÙËÓ ÔÚÂÈÓ‹ EÏÏ¿‰· — Aʘ Ù˜, ·¿ Ì’! ZÒ· ›ӷÈ. E¯’Ó ÎÈ ·˘Ù¤˜ ‰›ÎÈÔ Û‹ÌÂÚ· ÙÔ˘ XÚ‹ÛÙÔ˘ XÚË- Î·È Î·Ó’Ó ·ÛηÏÈ¿ [...]. ¶ÚÈÓ ÛËΈı› ÙÔ ÙÚ·¤˙È ·ÎfiÌ·, Ô ·¿˜ › ÛÙË ÁÚÈ¿: ÛÙÔ‚·Û›ÏË Î·È ÙÔ˘ — E! ÙÒÚ·, Î˘Ú¿, ÂÙÔÈÌ¿ÛÔ˘ Ó· Âı¿ÓÂȘ, fiˆ˜ ¤ÏÂÁ˜, ÁÈ·- Ù› ·fiÏ·„˜ fi,ÙÈ ÔıÔ‡Û˜! KÒÛÙ· KÚ˘ÛÙ¿ÏÏË — TÈ Ï˜, ‰¤ÛÔÙ¿ Ì’; TÈ ÎÔ˘‚ÂÓÙÈ¿˙ÂȘ; AÌ ÙÒÚ· ı¤Ïˆ Ó· ˙‹- Ûˆ Î·È Ó· ¯·ÚÒ! H ˙ˆ‹ Â›Ó·È ÁÏ˘Î‹ fiÙ·Ó ·‰ÂÚÊÒÓÂÙ·È Ì ÙË ¯·Ú¿. O fiıÔ˜ Û˘ÁÎÚ·Ù¿ÂÈ ÙË ˙ˆ‹ Ì·˜ ÎÈ Ë Ï‡Ë ÙË Û‚‡ÂÈ. TÒ- Ú· ı¤Ïˆ Ó· ˙‹Ûˆ, Ó· ·ÓÙÚ¤„ˆ ÙË M·ÚÈ·ÓıԇϷ Ì’, Ó· ÙË Ó˘- ÊÔÛÙÔϛۈ Ì ٷ ¯ÂÚ¿ÎÈ· Ì’, Ó· È‰Ò ÎÈ ¤Ó· - ‰‡Ô ‰›ÁÁÔÓ·, Ô˘ ϤÂÈ Ô ÏfiÁÔ˜, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· ·˜ ·ÚÔ˘ÛÈ·ÛÙ› Ô ¿ÁÁÂÏÔ˜ Ó· ÙÔ˘ ·- Ú·‰ÒÛˆ ÙËÓ ·Ú·Î·Ù·ı‹ÎË, Ô˘ ÌÔ˘ ¤‚·ÏÂ Ô £Âfi˜. K·È ÙÈ Î·- Ù¿Ï·‚· ·fi ÙË ˙ˆ‹, ·Ó ‰ÂÓ ˙‹Ûˆ ÙÒÚ·; H Xρ στος Xρηστοβασ λης (1861-1937). Σχ διο του Στα ρου Παλ ντσα για το «Λεξικ Συγγραφ ων» των B. Δ. Aναγνωστ πουλου και K. Φωτ κη. Πατ κης, Aθ - να Σεπτ μβριος 2002. ÙÛÈÔ‡Ú·˜, ·fi Ù’ ¿ÏÔÁfi ÙÔ˘, Î·È Ì¿Ó· Î·È ·È‰›, ·Ù¤Ú·˜ Î·È ÙÛÈÔ‡Ú·, Î·È ‚¿‚ˆ Î·È ·ÁÁÔÓÈ¿, ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ÔÈ ÙÚÂȘ ¤Ó· ‰˘- ÛÎÔÏÔ¯ÒÚÈÛÙÔ Û‡ÌÏÂÁÌ· ·Á¿Ë˜ Î·È fiÓÔ˘, ¯·Ú¿˜ Î·È Â˘- ÊÚÔÛ‡Ó˘. [...] OÈ Á¿Ù˜ ›¯·Ó ÛÙ‹ÛÂÈ ·ÓËÁ‡ÚÈ ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘, ¤ÊÙÔ- ÓÙ·˜ ÔÈ ÓÙÔ˘ÊÂÎȤ˜, ÂÙ¿¯ÙËÎ·Ó ÔÈ ·ÓıÚÒÔÈ fi͈. E›¯·Ó Ê¿ÁÂÈ fiÏÔ ÙÔ Á¿Ï· ηÈ, ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ¤Ì·ÈÓ·Ó ÔÈ ÓÔÈÎÔ΢ڷ›ÔÈ ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈÔ, ͤÛÎÈ˙·Ó ÙË ‚Ú·ÛÙ‹ ÙËÓ ÎfiÙ·, Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙÔÓ Ù·‚¿ ÙË Ì·Ó¤ÛÙÚ· Ô˘ ‹Ù·Ó ÛÙË ÛÔ˘È¤Ú·, Î·È ÙÔ Ù„› Ì Ù˜ ÙËÁ·Ó›- Ù˜. ™ÔÏÏ¿ÙË! P Ποιμενικ του φωτογρ - φου K στα Mπαλ φα. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 17
- 18. «Προπ ρσινα Xριστογεννα» Y°XPONO™ ÙÔ˘ XÚ‹ÛÙÔ˘ XÚËÛÙÔ‚·Û›ÏË, — MˆÚ’ ÙÈ Ì ÙÔ ÛÙ·ÓÈfi, Ô˘ ÓÈ΋۷̷Ó! ¶‹Ú·Ì·Ó Ù· ÚÔ- ÈÔ Ôχ ÁÓˆÛÙfi˜ fï˜ ˆ˜ ÔÈËÙ‹˜, Ô ÓfiÌÈ·. ÔÏÈÁfiËÌÂÚÔ˜ KÒÛÙ·˜ KÚ˘ÛÙ¿ÏÏ˘ (1868- — ¶‹Ú·Ì·Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ·! ¶‹Ú·Ì·Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ·! 1894), HÂÈÚÒÙ˘ ÎÈ ·˘Ùfi˜, Ì·˜ ¿ÊËÛ ¶‹Ú·Ì·Ó Ù· ÚÔÓfiÌÈ·! Ï›Á·, ·ÏÏ¿ ÔÏÏ¿ ˘ÔÛ¯fiÌÂÓ·, Â˙ÔÁÚ·- TÒÚ· ·˘Ùfi˜ Ô ÏfiÁÔ˜ ¤ٷ ÛÙ· ÛÙfiÌ·Ù· fiÏˆÓ ÎÈ fiÏÔÈ ÂÙÚ¤- Ê‹Ì·Ù·. ¯·Ì·Ó ηٿ ÙË MËÙÚfiÔÏË! EΛ Ë‡Ú·Ì·Ó ÔÏ¿ÓÔȯÙ˜ Ù˘ ÂÎ- ™ÙÔ ·Ê‹ÁËÌ· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı› ¤¯ÂÈ ÙÔÓ ÎÏËÛÈ¿˜ Ù˜ fiÚÙ˜ ÎÈ ·Ó·Ì̤ӷ Ù· ηÓÙ‹ÏÈ· Î·È Ù· Ôχʈ- Ù›ÙÏÔ «¶ÚÔ¤ÚÛÈÓ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·». E›Ó·È ÁÚ·Ì̤ÓÔ ÛÙ· Ù· Î·È ÙÔ˘˜ ÎËÚÔÛٿ٘. E›¯Â ÁÈÔÌ›ÛÂÈ ÎfiÛÌÔÓ Ë ÂÎÎÏËÛÈ¿ Î·È 1892 ÎÈ ·ÊËÁÂ›Ù·È ¤Ó· ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi ·fi Ù· ÙÔ˘ÚÎÔÎÚ·ÙÔ‡- ̤۷ Î·È ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ·ÎfiÌ·. OÈ ÂÈÎfiÓ˜ ‰ÂÓ ÂÚfiÊÙ·ÈÓ·Ó Ó· ¿- ÌÂÓ· °È¿ÓÓÂÓ·, fiÙ·Ó «Í·Ó¿ÓÔÈÍ·Ó», ·Ó‹ÌÂÚ· ÙˆÓ XÚÈ- ÚÔ˘Ó ·Ó·Û·ÛÌÔ‡˜. O Ô˘Ú·Ófi˜ ¿Ú¯È˙ ӷ ÍÂηı·Ú›˙Ë ·¿ÓÔ˘. ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ÔÈ ÂÎÎÏËÛȤ˜, Ô˘ Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘˜ ›¯Â •ÂÛ˘ÁÓ¤ÊÈ·Û·Ó Î·È ÔÈ fi„˜ ÙˆÓ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÒÓ, fi’ ¤Ï·Ì·Ó ÙÒ- ··ÁÔÚ¢ı› ÁÈ· ¤Ó· ‰È¿ÛÙËÌ·, ÙÔ 1890: Ú· ¯·ÚÔ‡ÌÂÓ˜ ÎÈ ·˘Ï·ÎˆÌ¤Ó˜ Î¿Ô˘ Î¿Ô˘ ·fi ‰¿ÎÚ˘·. K·È ... EÂÈÓ¿Û·Ì·Ó ÎÈ ·ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÙÔÈ ÔÈ Ì·‡ÚÔÈ ÂÛÙÚÒÛ·Ì·Ó ÙÔ Ì¤Û· ·fi ÙËÓ „˘¯‹ ÙÔ˘˜ ˆÛ¿Ó ÏÈ‚¿ÓÈ ·Ó¤‚·ÈÓ ÛÙ· Ô˘Ú¿ÓÈ· Ë ÁÈfiÌ· Ó· Ê¿ÌÂ. AÏÏÔ˘˜ ηÈÚÔ‡˜ ·ۯ¿˙·Ì·Ó ÎÈ ÂÌ›˜ Ó‡¯Ù·, Ì˘ÛÙÈ΋ ‰¤ËÛË ÙÔ‡ÙË: HK στας Kρυστ λ- Û·Ó ÂÁ˘ÚÓÔ‡Û·Ì·Ó ·fi ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿ ÙÔ Úˆ›. º¤ÙÔ, fiÔ˘ ‰ÂÓ — £Â ÌÔ˘, ‰fiÛ ¿ÓÙ· ‰‡Ó·ÌË Ù˘ ÂÎÎÏËÛÈ¿˜ Ó· ‚Á·›ÓË λης (1868-1894). ›‰·Ì·Ó ÂÎÎÏËÛÈ¿ Ô‡Ù ÁÈ· Ê·˝ Ì·˜ ‹Á·ÈÓÂ Ô ÓÔ˘˜, ·Î·ÚÙÂ- ·fi ÔÏÔ‡ı ÓÈ΋ÙÚÈ·, ‰fiÛ ÎÈ ÂÌ¿˜ ı¿ÚÚÔ˜ ÙˆÓ Ì·‡ÚˆÓ Î·È ÌÂ- Σχ διο του Στα ρου ÚÒÓÙ·˜ ÙË Ó‡¯Ù’ ·’ ÒÚ· Û’ ÒÚ·, ÙÔÓ Û‹Ì·ÓÙÚÔ Î·È ÙÔÓ ÎÚ¿- Á¿ÏË Î·Ú‰È¿ Ó· ÊÙÔ˘Ú¿Ì Ù˘ ÛÎÏ·‚È¿˜ Ì·˜ ÙÔ˘˜ ηٷÙÚÂÁ- Παλ ντσα. ¯ÙË. KÈ ·fi ÙËÓ ·ÁÚ‡ÓÈ· ·˘Ù‹ Ì·˜ ÂÁ¤ÓÔÓÙ·Ó ·ÁÏ¤Ô˘Ú·˜ ÙÔ ÌÔ‡˜ Î·È Ù˜ ηٷÊÚfiÓËÛ˜, Ò˜ Ô˘ Ó· ÛˆıÔ‡Ó Î·ÌÈ¿ ̤ڷ ÔÈ Ê·˝ ̤۷ Î·È Î¿ı ¯·„È¿ ¤ÂÊÙÂ Û·Ó ÌÔχ‚È ‚·ÚÈ¿ ÛÙÔ ÛÙÔ- ·Ì·Úٛ˜ Ì·˜ ÎÈ Ò˜ Ô˘ Ó· ‰Ô‡Ì ¿ÛÙÚÔ ÂÏ¢ıÂÚÈ¿˜ ÙÔ XÚÈ- Ì¿¯È Ì·˜. ÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ Ù’ ¿ÛÙÚÔ... EÍ·ÊÓ·, ̤ے ÛÙÔ Ê·˝ ·¿ÓÔ˘, ¤Ó’ ·¤Ú·ÓÙÔ Î·È ‰˘Ó·Ùfi ÛË- Ì·ÓÙ·ÚÈfi ·Ó·Ù¿Ú·ÍÂÓ fiÏËÓ ÙËÓ fiÏË Ì·˜. — K¿ÙÈ Î·Îfi ı¿Ú¯Â„Â, ϤÂÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ Î·È ÎÔÓÙÔÛÙ¤ÎÂÙ·È Ì ÙË ¯·„È¿ ÛÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘. — XÚÈÛÙfi˜ Î·È ¶·Ó·ÁÈ¿! ™Ù·˘ÚÔÎÔÈ¤Ù·È Ë Ì¿Ó·. EÌ›˜ Ù· ·È‰È¿ ·ÓÈ¿Û·Ì·Ó. K·È ÌÔÓÔÌÈ¿˜ ¯Ï·ÏÔ‹ Î·È ÙÚ¯¿Ì·Ù· ÂÏËÌ̇ÚÈÛ·Ó ÙÔ˘˜ ‰ÚfiÌÔ˘˜. ¶ÂÙÈԇ̷ÛÙ Ì ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ Ó· Ì¿ıÔ˘ÌÂ. OÏ’ ¤ÙÚ¯·Ó ηٿ ÙËÓ MËÙÚfiÔÏË. TÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ Ô˘ ··- ÓÙԇ̠ÙÔ˘˜ ÚˆÙ¿Ì ÙÈ Á›ÓÂÙ·È. — AÓÔ›ÁÔ˘Ó ÔÈ ÂÎÎÏËÛȤ˜, Ì·˜ ϤÁÔ˘Ó. — K·È Ò˜ ·ÓÔ›ÁÔ˘Ó; M ÙÔ ÛÙ·ÓÈfi; Õ «Eξαφνα... ν’ απ ραντο και δυνα- τ σημανταρι ανατ ραξεν λη την π λη μας». H εκκλησ α της Πα- ναγ ας στη γεν τει- ρα του K στα Kρυ- στ λλη, το Συρρ - κο της Hπε ρου. 18 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 19. Tων ταπειν νκαι καταφρονεμ νων «Tης φτ χιας τα στερν » H Γι ννης Bλαχογι ν- °IANNH™ BÏ·¯ÔÁÈ¿ÓÓ˘ (1867-1945) Â›Ó·È TËÓ ¿ÏÏË Ì¤Ú· ‹ÁÂ Ë K·ÙÂÚÈÓÈÒ ÎÈ ¿ÊËÛ ¿ÏÏÔ ¤Ó· ÎÔÌÌ¿- νης (1867-1945). Σχ - ‰Âη¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ· ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔÓ ¶·- ÙÈ „ˆÌ› ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘ ÁÚÈ¿˜. AÊËÛÂ Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú›. διο του Στα ρου Παλ - ·‰È·Ì¿ÓÙË. AÓ‰ÚÒÓÂÙ·È ‰›Ï· ÙÔ˘ (›- — MË!.. Ù˘ Â›Â Ë A̤ÚÛ·Ø ı· Ì·˜ ηٷϿ‚ÂÈ, Î’ ‡ÛÙÂÚ· ı· ντσα. Ó·È ÁÓˆÛÙ‹ Ë ÊˆÙÔÁÚ·Ê›· ÙÔ˘ Ì·˙› ÙÔ˘ Ù· ÂÙ¿ÍÂÈ fiÏ·, ¿Ì· ÓÈÒÛÂÈ ˆ˜ Ù· ‚¿ÓÔ˘Ì [...] ÛÙË ¢ÂÍ·ÌÂÓ‹), ·ÏÏ¿ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Î·È ÛÙËÓ TËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÏËÛÌÔÓ‹Û·Ó ÙË §·ÛηÚÔ‡, ‰ÔṲ̂Ó˜ ÛÙȘ ·ÎÌ‹ Ù˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ fiÙ·Ó Ë ÎÔÈÓˆ- ‰Ô˘ÏÂȤ˜ Î·È ÙȘ ÂÙÔÈ̷ۛ˜ ÙÔ˘ ÛÈÙÈÔ‡ ÙÔ˘˜. TÔ Úˆ› fï˜ ÙË ÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË ÌÂÙ¿ ÙÔ˘˜ B·ÏηÓÈÎÔ‡˜ ı˘Ì‹ıËÎÂ Ë A̤ÚÛ·. M‹ÎÂ Û·Ó ÎϤÊÙÚ·, ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ‡ÛÙÂÚ’ ÔϤÌÔ˘˜ Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÙÔ˘ Aã ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ˘ ·fi ¯ÚfiÓÈ·, ÛÙÔ ÂÚÈ‚fiÏÈ, Î·È ‹Á ÎÈ ¿ÊËÛ ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘ ¶ÔϤÌÔ˘ ·ÏÏ¿˙ÂÈ ÚÈ˙Èο. ¤Ó· ÎÔÌÌ¿ÙÈ „ˆÌ›, Î·È ÙfiÏÌËÛ Β ¤Ó· ÎÔ„›‰È „ËÙfi ÎÚ¤·˜. ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «T˘ ÊÙүȷ˜ Ù· ÛÙÂÚÓ¿», ÁÚ·Ì̤ÓÔ M· ÔÏË̤ڷ, XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·, Ë MÔÚÊԇϷ ·Ó‹Û˘¯Ë ıÚË- ÛÙ· 1915, ÎÂÓÙÚÈÎfi ÚfiÛˆÔ Â›Ó·È ¿ÏÈ ÌÈ· ÁÚÈԇϷ, Ë §·- ÓÔ‡Û ·fi͈ ·fi ÙÔ Û›ÙÈ. T’ ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ÙÔ˘ Ê·ÁÈÔ‡ ‹Ù·Ó ÛηÚÔ‡, ¤Ó· ÚfiÛˆÔ Ô˘ ı·ÚÚ›˜ Î·È ‚Á‹Î ·fi ‰È‹ÁËÌ· ÂΛ – ÛËÌ¿‰È ˆ˜ Ù¿¯Â Ê¿ÂÈ Ë Á¿Ù·. TfiÙ ·ÓËÛ‡¯ËÛÂ Ë A̤Ú- ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË. AÏÏ¿ Â‰Ò ÂÍÂÏ›ÛÛÔÓÙ·È ÂÓÙÂÏÒ˜ ‰È·- Û·. K¿ÏÂÛ ÙËÓ K·ÙÂÚÈÓÈÒ ÎÈ ¿ÏϘ ÁÂÈÙfiÓÈÛÛ˜, ÎÈ ·ÔÊ·Û›- ÊÔÚÂÙÈο Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· Î·È Ë ÊÈÏ·ÓıÚˆ›· ÙˆÓ ÁÂÈÙfiÓˆÓ Û·Ó Î·È ¯Ù˘‹Û·Ó Ù˘ §·ÛηÚÔ‡˜ ÙËÓ fiÚÙ·. ‰ÂÓ Â›Ó·È ÈηӋ Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ Î·ÌÈ¿ ÛˆÙËÚ›· ÙËÓ Ë̤ڷ Ö˜ ηӤӷ˜ ‰ÂÓ ·ÔÎÚ›ıËÎÂ... ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ÂÂȉ‹ Ë ¤Ó‰ÂÈ· ›¯Â ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Ì ¤Û¯·Ù· fiÚÈ·. H ÁÚÈ¿ §·Ûηڛӷ, ÏÔÈfiÓ, ˙Ô‡Û ے ¤Ó· ÍÂÚÔÓ‹ÛÈ Ì ÌÔ- ÙÔ˘˜ ·fiÎÏËÚÔ˘˜ Ó·‰È΋ Û˘ÓÙÚÔÊÈ¿ ÙË Á¿Ù· Ù˘ ÙË MfiÚʈ, Ô˘ ¤¯ÂÈ Ì¿ıÂÈ Ó· È¿ÓÂÈ ÂÙÚfi„·Ú· ÛÙËÓ ¿ÎÚË ÙÔ˘ ÁÈ·ÏÔ‡ Î·È Ó· Ù· Ë- ÙˆÓ °È¿ÓÓË BÏ·- Á·›ÓÂÈ ÛÙË ÁÚÈ¿. M’ ·˘Ù¿ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ‰‡Ô. TÔ Ò˜ ÁÈ- ÓfiÙ·Ó ·˘Ùfi ÙÔ Ú¿ÁÌ· «...Ù’ ·ÔÚÔ‡ÛÂ Ë ÁÂÈÙÔÓÈ¿, Î’ Ë ¯ÒÚ· ¯ÔÁÈ¿ÓÓË Î·È ¢Ë- Ë ÌÈÛÔÁÎÚÂÌÈṲ̂ÓË» ÎÈ fi¯È ÌÔÓ¿¯· ÂÌ›˜... ÌÔÛı¤ÓË BÔ˘Ù˘Ú¿ ... T· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‹Ù·Ó ÎÔÓÙ¿Ø ÍÂÚÔ‚fiÚÈ Ê˘ÛÔ‡Û ¿ÁÚÈÔ ÙȘ ÙÂÏÂ˘Ù·›Â˜ ̤Ú˜. H ¯ÒÚ· ¤‚Ï ‚ÔÚÈÓ¿ Î·È ÙËÓ ¤È·Ó ÙÔ Î‡- Ì· ¿ÛÎËÌ·. H MÔÚÊԇϷ ¤ÊÙ·Û ÌÈ·Ó ·˘Á‹ ·fi ÙÔ ÁÈ·Ïfi Ì ¯ˆÚ›˜ Ù›ÔÙ· ÛÙÔ ÛÙfiÌ·, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈ˙ ÛÙËÓ fiÚÙ· Ù˘ Î˘Ú¿˜ Ù˘. — KÔ›Ù·ÍÂ!... Â›Â Ë A̤ÚÛ·Ø Û‹ÌÂÚ· ‰ÂÓ „¿ÚÂ„Â Ë MÔÚ- ÊԇϷ!... M ٤ÙÔÈÔÓ ·ÁÚÈfiηÈÚÔ... — TÈ ı· Ê¿Ó ۋÌÂÚ· ÔÈ ‰˘fi ÙÔ˘˜, ÔÈ Î·ÎfiÌÔÈÚÔÈ;... N¿¯Ô˘- ÓÂ, Ù¿¯· Ù›ÔÙ·;... Â›Â Ë K·ÙÂÚÈÓÈÒ. — K·ÚÙ¤Ú· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹!... Â›Â Ë A̤ÚÛ·. ¶‹ÁÂ Ë MÔÚÊԇϷ Î·È ÛÙ¿ıËΠÛÙË Ú›˙· ÙÔ˘ ÙÔ›¯Ô˘, οÙÔ˘ ·’ ÙȘ Á˘Ó·›Î˜, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈÛ ÁÏ˘Î¿. OÈ ‰‡Ô ·˘Ù¤˜, ·ÊÔ‡ Ù˘ Ú›Í·Ó ¤Ó· ÎÔÌÌ·Ù¿ÎÈ Î·È ÙËÓ Î·ÏÔÈ¿Û·Ó, ‡ÛÙÂÚ· Ù˘ ¤Ù·Í·Ó fiÏÔ ÙÔ ÊÂÏÏ›. TȘ ÎÔ›Ù·Í ηϿ–ηϿ Ë MÔÚÊԇϷ, ÎÔ›Ù·ÍÂ Î·È ÙÔ „ˆÌ›, ÙÔ Ì‡ÚÈÛ ÙÔ ‹Ú Ì ٷ ‰fiÓÙÈ· Ù˘ Î·È ‹ÁÂ Î·È Ù’ ·fiıÂÛ Ì ÚÔÛÔ¯‹ ÛÙÔ Ûηϛ ·¿ÓÔ˘, Î·È ÓÈ·Ô‡ÚÈÛÂ... OÈ ‰˘Ô Á˘Ó·›Î˜ ÎÚ˘ÊÔÎÔÈÙ¿˙·Ó ¿Ï·Ï˜. AÓÔÈÍÂ Ë fiÚÙ· Î·È Úfi- ‚·ÏÂ Ë ÁÚÈ·–§·ÛηÚÔ‡. — ¶Ô‡ Â›Û·È MÔÚÊԇϷ, „›Ó·;.. M·, Â‰Ò Â›Û·È Î·Ï‹ ÌÔ˘;.. ™‹ÌÂÚ· Ù›ÔÙ· ‰ÂÓ ¤ÊÂÚ˜;.. ¶Ô‡ Â›Ó·È ÙÔ Î˘Ó‹ÁÈ ÛÔ˘;.. •¤ÚˆØ Ê˘ÛÔ‡Û ·fi„Â... M· ÙÒÚ· ÙÈ ı· Ê·˜;.. E̤ӷ ‰Â Ì ̤ÏÂÈ, ηÎÔÌÔ›Ú·, Ì· ÁÈ· Û¤Ó· Ϥˆ… ™‡ÚÂ, ʇÁ· ·fi ÎÔÓÙ¿ ÌÔ˘, ‰Â ı¤Ïˆ Ó· Û ‚Ϥˆ ·ÏÈfiÁ·Ù·!.. £· Ì›ÓÂȘ ÓËÛÙÈ΋!.. M·..., Ù’ ›Ӓ ·˘- Ùfi;.. æˆÌ› ¤ÊÂÚ˜, „È„›Ó· ÌÔ˘;.. Eη̘ ηχÙÂÚ·! E›¯·Ì ÙÚÂȘ ̤Ú˜ Ó’ ·ÁÁ›- à «T τε ανησ χησε η ÍÔ˘Ì „ˆÌ› ÛÙÔ ÛÙfiÌ·... EÙÛÈ Ó· ʤÚ- Aμ ρσα. K λεσε την Kα- ÓÂȘ, „›Ó· ÌÔ˘, ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿ Ï›ÁÔ „ˆÌ¿- τερινι και λλες γειτ - ÎÈ – fi¯È ÌÔÓ¿¯· „¿ÚÈ·... K·È ¯ˆÚ›˜ ·Ï¿- νισσες, κι αποφ σισαν ÙÈ ÎÈfiÏ· – Ù· ‚·Ú¤ıËη!.. K·ÌÈ¿ ÊÔÚ¿ και χτυπ σανε της Λα- Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú¿ÎÈ!.. O¯È ·ÎfiÌ· – Â›Ó·È Û·- σκαρο ς την π ρτα. Ú·ÎÔÛÙ‹... EÏ·, ¿Ì ̤۷ ÙÒÚ·, MfiÚ- Oμως κανε ς δεν απο- ʈ ÌÔ˘, ηϋ ÓÔÈÎÔÎ˘Ú¿ ÌÔ˘!.. κρ θηκε...». Aκρυλικ O‡ÙÂ Î·È ÚÒÙËÛ ԇ Ùfi‚Ú ÙÔ „ˆÌ› του P λλη Kοψ δη, Ë MÔÚÊԇϷ. 1976. Iδιωτικ συλλογ . H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 19
- 20. «Δ ρο Xριστουγεννιτικο» ∫∂ÿ¡√˜ fï˜ Ô˘ Ì·˜ ÌÂٷʤÚÂÈ ÛÙËÓ Ì·˘ÚÈṲ̂ӈÓ, Î·È ·fi ͇Ϸ ·ÏÈ¿. ¶ÚÔ˜ ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ˘‹Ú¯Â Î·È Î·Ú‰È¿ ÙˆÓ ÎÔÈÓˆÓÈÎÒÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ ¿ÏÏÔ ‰ˆÌ¿ÙÈÔ, Ï›ÁÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ·’ ·˘ÙfiØ ·ÏÏ’ Ô Î‡ÚÈÔ˜ ÙÔ˘ ÛÈ- Ù˘ ÂÔ¯‹˜, ÛÙË ¯·ÌÔ˙ˆ‹ ÙˆÓ Û˘ÓÔÈ- ÙÈÔ‡ ¤‚·˙ ·ÏÈÔÛ›‰ÂÚ· Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ¿ÏÏ· ·ÏÈÔÚ¿ÁÌ·Ù·. ÎÈÒÓ ÙÔ˘ ¶ÂÈÚ·È¿ ÛÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ MÂÛÔ- K·Ó›˜ ‰ÂÓ Â›¯Â fiÚÂÍË ÁÈ· ÔÌÈϛ˜. M¤Ó·Ì ÛȈËÏÔ› Û’ ÂΛ- ÔϤÌÔ˘, Ì ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ ÙÔ˘ Aã ¶·- ÓÔ ÙÔ ·ÁˆÌ¤ÓÔ ‰ˆÌ¿ÙÈÔ Ô˘ Û· Ó· ‘Ù·Ó Ë ÊˆÏÈ¿ ÙÔ˘ ‚ÔÚÈ¿ ÁÎfiÛÌÈÔ˘ ¶ÔϤÌÔ˘ Î·È Ù˘ MÈÎÚ·ÛÈ·ÙÈ- Î·È Ó· ÙÔ˘ ÙËÓ Â›¯·Ì ‘ÌÂȘ ¿ÚÂÈ, ·ÎÔ˘ÁfiÙ·Ó ·˘Ùfi˜ ·’ ¤Íˆ Ó· ΋˜ K·Ù·ÛÙÚÔÊ‹˜, Ì ÙÔ˘˜ ·Ó¤ÚÁÔ˘˜, ¯Ù˘¿, Ó· ʈӿ˙ÂÈ, Ó· Ô˘ÚÏÈ¿˙ÂÈ ¿ÁÚÈÔ˜, Û· Ó· ˙ËÙÔ‡Û ӷ ÙÔ˘˜ ·fiÎÏËÚÔ˘˜, ÙËÓ ÚÔÛÊ˘ÁÈ¿ Î·È ÙÔ˘˜ ·fiË¯Ô˘˜ Ù˘ ÌÂÈ Ì¤Û· Ó· Ì·˜ ‰ÈÒÍÂÈ. ÛηӉÈÓ·‚È΋˜ (KÓÔ˘Ù X¿ÌÛÔ˘Ó) Î·È Ù˘ «ÚÔ‡ÛÈ΢» ( M¿- O ¶·‰Ô‡Ï˘ ηıfiÙ·Ó οو, ¿Óˆ Û’ ¤Ó· ÚÔ‡¯Ô, Î·È ÎÔÓÙ¿ ÍÈÌ °ÎfiÚÎÈ) ·ÏËÙÔÁÚ·Ê›·˜, ÙËÓ Â·‡ÚÈÔ Ù˘ ÚÔÏÂÙ·ÚÈ·- ÛÙË ÊˆÙÈ¿ Ô˘ ›¯·Ì ·Ó¿„ÂÈ ·fi ͇Ϸ ÙÔ˘ ÛÈÙÔÓÔÈÎÔ·ÚË Î‹˜ ·ӿÛÙ·Û˘ Ô˘ ÙfiÛ˜ ÂÏ›‰Â˜ ͇ÓËÛ «ÛÙ˘ Á˘ Ì·˜, ·’ ÂΛӷ Ô˘ ›¯Â ÛÙËÓ ·˘Ï‹, Î·È ÎÔ›Ù·˙ ÙË ÊÏfiÁ· ÛÎÂ- ÙÔ˘˜ ÎÔÏ·Ṳ̂ÓÔ˘˜», Â›Ó·È Ô ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ BÔ˘Ù˘Ú¿˜ (1872- ÙÈÎfi˜. 1958). K¿ÔÙ ÔÏ˘‰È·‚·Ṳ̂ÓÔ˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜, Û‹ÌÂÚ· „È- Δημοσθ νης Bουτυρ ς A¿Óˆ- οو ‹ÍÂÚ· ÙÈ ÛÎÂÙfiÙ·Ó. TÔÓ Â›¯· ·ÎÔ‡ÛÂÈ Ó· ϤÂÈ (1872-1958). Πορτρ το με Ïfi fiÓÔÌ· ηÈ, ›Ûˆ˜ ·ÎfiÌ·, Û‚·ÛÙfi. ÚˆÙ‡ÙÂÚ·: μολ βι απ την κ ρη του ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «¢ÒÚÔ XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ» (Ù˘ Û˘Ï- — XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Î·È Ó· ÌË Ê¿Ì Τ·˜! συγγραφ α, Θε νη Bουτυρ ÏÔÁ‹˜ E›ÎÔÛÈ ¢ÈËÁ‹Ì·Ù·, ÂΉ. ¢ËÌËÙÚ¿ÎÔ˘, ¯.¯.) ÙÚÂȘ HÙ·Ó „¢‰fi˜. ¶ÔÙ¤ Ë ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ ‰ÂÓ Î·ÙfiÚıˆÛ ӷ Û˘Ï- - Στεφανοπο λου, 1951. ¿ÓÙÚ˜, ·fi ΛÓÔ˘˜ Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔÓ ‹ÏÈÔ ÌÔ›Ú·, ̤- Ï¿‚ÂÈ ÙÔ Ú. ÓÔ˘Ó Û’ ¤Ó· ·ÏÈfiÛÈÙÔ. H ·Ê‹ÁËÛË Â›Ó·È Û ÚÒÙÔ Úfi- O §¿Ì·˜, ÈÔ ¤Ú· Î·È ¿Óˆ Û’ ¤Ó· ¯ÔÓÙÚfi͢ÏÔ, Ì ٷ ¯¤- ÛˆÔ: ÚÈ· ÛÙ·˘ÚˆÌ¤Ó· Î·È Î·ÌÔ˘ÚÈ·Ṳ̂ÓÔ˜. ãHÙ·Ó „¿ÏÙ˘ ÛÙËÓ ... ™Â οı ¯Ù‡ËÌ· Ô˘ ÙÔ˘ ‘‰ÈÓÂ Ô ¿ÓÂÌÔ˜ Û· Ó· ˙ËÙÔ‡Û ·ÙÚ›‰· Ì·˜ Î·È ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ÔÙ¤ ‰ÂÓ ¤Î·Ó η΋ ηډȿ. Ó· ÙÔ ÁÎÚÂÌ›ÛÂÈ, ÙÔ ·ÏÈfiÛÈÙÔ ¤ÙÚÂÌÂ, fiˆ˜ ÎÈ ÂÌ›˜ Ì·˙Â̤- AÏÏ’ ·’ ÙËÓ Ë̤ڷ Ô˘ ÔÈ TÔ‡ÚÎÔÈ ÎÏ›۷Ó ÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿ Î·È ÓÔÈ ÂΛ ̤۷. Ì·˜ ‰ÈÒÍ·ÓÂ, ¿ÂÈ Ë Î·Ï‹ ηډȿ ÙÔ˘ §¿Ì·. EÁÒ ÙÚÈÁ‡ÚÈ˙·, E›¯·Ì ÊÚ¿ÍÂÈ, fiˆ˜ ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ, ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ Ùڇ˜. ™Ù· ÂÚ·ÙÔ‡Û· ¿Óˆ-οو, ÙÚ¤ÌÔÓÙ·˜ Î·È ÙÔ˘ÚÙÔ˘Ú›˙ÔÓÙ·˜. Û·Ṳ̂ӷ Ù˙¿ÌÈ· ÙÔ˘ ·Ú·ı‡ÚÔ˘ ›¯Â ÎÔÏÏ‹ÛÂÈ Ô ¶·‰Ô‡Ï˘ •·ÊÓÈο οÙÈ ¿ÎÔ˘Û· ¤Íˆ Î·È ÎÔ›Ù·Í· ·’ Ù· Á˘·ÏÈ¿ ÙÔ˘ ·- ¯ÔÓÙÚfi ¯·ÚÙ› ÌÏÂ, ·ÏÏ’ ·’ ÙȘ Û¯ÈÛÌ¿‰Â˜ Ù˘ ÌÈÛÔÛ·Ṳ̂Ó˘ Ú·ı‡ÚÔ˘, ¤Íˆ ÛÙËÓ ·˘Ï‹. NfiÌÈÛ· ˆ˜ ¤‚Ï· fiÓÂÈÚÔ!... KÔÓÙ¿ fiÚÙ·˜ ÂÓÈÒı·Ì ÙËÓ ·ÁˆÌ¤ÓË ÓÔ‹ ÙÔ˘ ıËÚ›Ô˘ Ô˘ ÌÔ‡- ÛÙÔ ‚ÚˆÌÔ‹Á·‰Ô ‰˘Ô ÎÈÙÚÈÓˆ¤˜ fiÚÓÈı˜!... ÁÎÚÈ˙ ¤Íˆ Ó· Ì·˜ ¤Ú¯ÂÙ·È. M· ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔ Ó· ˙ÂÛÙ·ı› Λ- — ¶·‰Ô‡ÏË!...ʈӿ˙ˆ Ì ÓÈÁ̤ÓË ÊˆÓ‹. ÓË Ë Î¿Ì·Ú·!...K¿Ì·Ú·!... EÓ· ›‰Ô˜ ÛÙ·‡ÏÔ˘ Ì·ÎÚfiÛÙÂÓÔ˘, Ì — TÈ Ù¤¯ÂÈ; ÚÒÙËÛ ·˘Ùfi˜ Ì ÙËÓ „¢‰‹ ÌÈÏÈ¿ ÙÔ˘. ¯ÒÌ· οو, ·ÓÙ› ÁÈ· Û·Ó›‰È·, ¤Ó· ¯ÒÌ· Ì·‡ÚÔ, Ì·‡ÚÔ Î·È Û¯Â- — EÏ· ‰ˆ, ̈ڤ! ...EÏ· ÁÚ‹ÁÔÚ·. ¢ÒÚÔ Ì·˜ ÛÙ¤ÏÓÂÈ Ô XÚÈ- ‰fiÓ ¿ÓÙ· ˘ÁÚfi. EÓ· ·Ú¿ı˘ÚÔ Â›¯Â, Î·È ·˘Ùfi ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ¤‚ÏÂ- ÛÙfi˜, ‰ÒÚÔ!... ¢‡Ô fiÚÓÈı˜!... N·!... Â, ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙË ÁÂÌ¿ÙË ·fi ÛˆÚÔ‡˜ ÂÙÚÒÓ ÙÂÙÚ¿ÁˆÓˆÓ — EÏ·!...O ¶·‰Ô‡Ï˘ ÏËÛ›·Û ÁÚ‹ÁÔÚ· ÛÙÔ ·Ú¿ı˘ÚÔ, à «Ξαφνικ κ - τι κουσα ξω και κο ταξα απ’ τα γυαλι του παραθ ρου, ξω στην αυλ ...». Eλαιογραφ α του P λλη Kοψ δη, 1979. Iδιωτικ συλλογ . 20 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 21. H Mεσοπολεμικ ς Πει- ραι ς. K σμος που βιοπορ ζεται «στο π - δι», λα ς που σουλα- ÂÓÒ Ô §¿Ì·˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÔÏ˘ÎÈÓËı›, Ì ÔÚıˆÌ¤ÓÔ ÌfiÓÔ ÙÔ «EÎ Ù˘ ¶ÂÚÛ›·˜ ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÙÚÂȘ Ì¿ÁÔÈ...»» τσ ρει αναπασχ λητος, ÎÔÚÌ› ÙÔ˘ Ì·˜ ÎÔ›Ù·˙Â. — ¢˘Ô fiÓÈı˜!... ÙÔ˘ Â›Â Ô ¶·‰Ô‡Ï˘. εργατικο που τραβ νε — TË ›Á·!... ¤Î·ÓÂ Ô „¢‰fi˜ Î·È ÎÈÓ‹ıËÎÂ Ù˘ÊÏ¿ ‘‰ˆ Î·È ÎÂÈ. A˘Ùfi˜, ¯ˆÚ›˜ Ó· Ê·Ó› fiÙÈ ÚfiÛÂÍÂ, Í·ÎÔÏÔ‡ıËÛÂ: για τη δουλει . Aκτ ZËÙÔ‡Û ÌÈ· ÛȉÂÚ¤ÓÈ· ÌÂÁ¿ÏË Ú›Á·. «AÛÙÚÔÓ Ï·ÌÚfiÓ...»» Mιαο λη, γ ρω στα N· ÌËÓ Ù· ÔÏ˘ÏÔÁÔ‡ÌÂ, ·Ú¿ ÙȘ ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ §¿- O ‚ÔÚÈ¿˜, Ô˘ Ê˘ÛÔ‡Û ¤Íˆ, ›¯Â ¤ÛÂÈ Ï›ÁÔ Î·È ‰ÂÓ ·ÎÔ˘- 1930 (φωτ.: αρχε ο Γ. Ì·, Ô˘ ı¤ÏËÛ ӷ ÙÔ˘ ÎÏ›ÛÂÈ ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ·ÏÏ¿ ÙÂÏÈο ÙÚ·- ÁfiÙ·Ó ӷ ‚ÔÁο fiˆ˜ ÚÈÓ. Xατζημανωλ κη). ‚‹¯ÙËÎÂ, Ô ¶·‰Ô‡Ï˘, «ÙÚÔÌÂÚfi˜ ΢ÓËÁfi˜ ÙˆÓ ÔÚÓ›ıˆÓ», K·È Ë ÊˆÙÈ¿ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰fi͘ Ù˘ Ì ¿Óˆ Ù˘ Û· ÛÙ¤ÌÌ· ÙÔ ‚Á‹Î ¤Íˆ, ¤ÎÏÂÈÛ ÙËÓ fiÚÙ· ›Ûˆ ÙÔ˘ Î·È Û ϛÁÔ Í·Ó·- ÙÛÔ˘Î¿ÏÈ, Ô˘ Û· Ó· ˘ÌÓÔ‡Û ÎÈ ·˘Ùfi Ì·˙› Ì ÙÔ §¿Ì· ÙË Á¤Ó- Á‡ÚÈÛ Ì ÙȘ ‰˘Ô ÎÈÙÚÈÓˆ¤˜ fiÚÓÈı˜. O‡Ù ʈӋ ‰ÂÓ Â›- ÓËÛË ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡ ¤ÏÂÁÂ, ¤ÏÂÁÂ, ¤„ÂÏÂ... ¯·Ó ÚÔÏ¿‚ÂÈ Ó· ‚Á¿ÏÔ˘Ó. «KfiÊ’ ÙÔ˘˜ ÙÔ Ï·ÈÌfi, ÁÈ·Ù› ÙȘ ÛÙ·- ÁÎÔ‡ÏËÛ·», Â›Â Ô ¶·‰Ô‡Ï˘. ¶ÔÈÔ˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÈ ˆ˜ ‹Ù·Ó ÌÈÎÚ‹ Ë Â˘Ù˘¯›· Ô˘ TȘ ÛÊ¿Í·ÓÂ, ÙȘ ˙ÂÌ·Ù›Û·ÓÂ, ÙȘ Ì·‰‹Û·ÓÂ, ¤Ï˘Ó·Ó Ù· Ë ‚Ú·‰È¿ ÂΛÓË ¯¿ÚÈÛ ÛÙÔ˘˜ ÙÚÂȘ Ù·Ï·›ˆÚÔ˘˜; ·›Ì·Ù· ÎÈ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛ·Ó Ù· Ô‡Ô˘Ï· Î·È Ù’ ¿ÏÏ· ÙÂÎÌ‹ÚÈ·, ÂÓÒ Ô §¿Ì·˜: — KϤÊÙ˜!... ™ˆÛÙÔ› ÎϤÊÙ˜ ›۷ÛÙÂ!... Ì›ÏËÛÂ Ô §¿Ì·˜, Ô˘ Ì·˜ ÎÔ›Ù·˙ ÙÈ Î¿Ó·ÌÂ. — ¢Â ı· Ê·˜; ÙÔÓ ÚÒÙËÛ·. — EÁÒ;...¶ÔÙ¤, ÔÙ¤! N· Ì·Á·ÚÈÛÙÒ Ì ÎÏ„È̤Èη ¯ÚÔÓÈ¿- Ú· ̤ڷ!...¶ÔÙ¤!... — AÓ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ¯ÚÔÓÈ¿Ú· ̤ڷ;... — ¢ÂÓ Í¤Úˆ ÙÈ ı· ‘ηӷ...O‡Ù ÙfiÙÂ!... EÊ·Á· ·fi Ù’ ·˘Á¿;... O ·¯Ú›Ԙ fï˜ ‹ÍÂÚ ӷ Ì·ÁÂÈÚ‡ÂÈ Î·È ÙÔ˘ ˙ËÙ‹Û·Ì ÙË Û˘Ì‚Ô˘Ï‹ ÙÔ˘. M·˜ › Ҙ Ó· ÙËÓ Î¿ÓÔ˘ÌÂ, ·ÊÔ‡ ¿ÏÈ Ô˘ ‹Ú ı¿ÚÚÔ˜ Ì’ ·˘Ùfi, Ì·˜ ¤‚ÚÈÛÂ.[...] H ʈÙÈ¿ ‹Ù·Ó ÛÙȘ ‰fi͘ Ù˘. TÔ ·ÏÈÔ‰ˆÌ¿ÙÈÔ ÌÔÛ¯Ô‚Ô- ÏÔ‡ÛÂ. K·ıÈṲ̂ÓÔÈ ÎÔÓÙ¿ ·ÎÔ‡Á·Ì ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È ÙÔ ÁÏ˘Îfi-ÁÏ˘Îfi ÙÔ˘ ÙÛԢηÏÈÔ‡, Ô˘ ¤ÏÂÁÂ, ¤ÏÂÁÂ, Ó·ÓÔ‡ÚÈ˙Â, Ì·˜ ˘ÔÛ¯fiÙ·Ó ÙfiÛ· Î·È ÙfiÛ· ηϿ... O §¿Ì·˜ ηıfiÙ·Ó ϛÁÔ ÙÚ·‚ËÁ̤ÓÔ˜ Î·È ÛÙËÓ ÔÌÈÏ›· Ì·˜, ÙË ÁÂÌ¿ÙË Â˘¯·Ú›ÛÙËÛË Î·È Â˘ı˘Ì›·, ‰ÂÓ ·Ó·Î·Ù¢fiÙ·ÓÂ. •·ÊÓÈο ÙÔÓ ·ÎÔ‡Û·Ì ӷ ÙÚ·ÁÔ˘‰¿: H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 21
- 22. «Παραμον Xριστο ºHNOYME ¤Íˆ ·fi ÙËÓ ÂÚȉȿ- ÛÙÔ A˚‚·Ï›, fiÔ˘ ı· ‚ÚÔ˘Ó ı·ÏˆÚ‹ οÔÈÔÈ Î˘ÓË- ‚·ÛË ·˘Ù‹ ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù· ÔÔ›· ÁÔ› Ô˘ ͤÌÂÈÓ·Ó ·fi ÙËÓ Î·ÎÔηÈÚ›· Î·È Ó·˘ÙÈÎÔ› ·Ó·Ï¿ıÔ˘Ó ÈÛÙÔÚÈο ÁÂÁÔÓfiÙ· Ì ٷÍȉÈÒÙ˜ Ô˘ ·Ó·ÁοÛÙËηÓ, ÁÈ· ÙÔÓ ›‰ÈÔ Ïfi- Ô˘ Û˘Ó¤ÂÛ·Ó Ì ÙËÓ Ë̤ڷ ÁÔ, Ó· ÚÔÛÔÚÌÈÛÙÔ‡Ó ÂΛ ÎÔÓÙ¿. O Û˘Ì‚ÔÏÈÛÌfi˜ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ( fiˆ˜ Â›Ó·È Ù˘ ÛËÏÈ¿˜ (ÙfiÔ˜ Î·È Ù˘ Á¤ÓÓËÛ˘ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡) Ë ·fiÎÚÔ˘ÛË Ù˘ ÙÔ˘ÚÎÈ΋˜ ›- Â›Ó·È ÚÔÊ·Ó‹˜. K˘Ú›·Ú¯Ë ÌÔÚÊ‹ ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ· ›- ıÂÛ˘ ÂÓ·ÓÙ›ÔÓ ÙÔ˘ MÂÛÔÏÔÁÁ›Ô˘ Ó·È Ô ·Ú¯ÈÙÛ¤ÏÈÁη˜ Ô °È¿ÓÓ˘ Ô M·ÚÌ¿ÎÔ˜, ÙÔ 1822, ÛÙËÓ ÔÔ›· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ «¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ ÌÈÛÔ¿ÁÚÈÔ˜», Ô˘ ¤¯ÂÈ ÎÔÈÓ¿ ÛÙÔÈ- AÓ‰Ú¤· K·Úη‚›ÙÛ· «H ı˘Û›·» ) ÁÈ· Ó· ¤ÚıÔ˘Ì ے ¯Â›· Ì ÙÔÓ ™Ù¿ıË ÙÔÓ Mfi˙· Ù˘ «°Ï˘ÎÔÊÈÏÔ‡Û·˜» ¤Ó·Ó Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ Ô˘ ıˆÚÂ›Ù·È ˆ˜ ›ÁÔÓÔ˜ Ù˘ ·- ÙÔ˘ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË, Î·È ÓÔÈ¿˙ÂÙ·È ÂÍ›ÛÔ˘ ÁÈ· ÙÔ Ô›- ·‰È·Ì·ÓÙÈ΋˜ ·Ú¿‰ÔÛ˘. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ÙÔÓ ºÒ- ÌÓÈÔ Î·È ÙÔ˘˜ ηٷÙÚÂÁ̤ÓÔ˘˜ ·fi ÙËÓ Î·ÎÔηÈÚ›· ÙË KfiÓÙÔÁÏÔ˘ (1895-1965). ·ÓıÚÒÔ˘˜. O KfiÓÙÔÁÏÔ˘ ¤˙ËÛ ٷ ·È‰Èο ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ· ÛÙÔ ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «¶·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·» ÌÂÙ·ÊÂ- ÌÂÙfi¯È Ù˘ AÁ›·˜ ¶·Ú·Û΢‹˜, ¤Íˆ ·fi ÙÔ A˚‚·Ï› ÚfiÌ·ÛÙ ̤۷ ÛÙÔ A˚‚·Ï›, ÙȘ ÂÏÏËÓÈΤ˜ K˘‰ˆÓ›Â˜. Ù˘ M. AÛ›·˜. TÔ ÓÂ˘Ì·ÙÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ù˘ Â- TÔ ÚÒÙÔ Ì¤ÚÔ˜ ‰›ÓÂÈ ÛÎËÓ¤˜ ·fi ÙËÓ Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ÚÈÔ¯‹˜, Ë ÔÚıÔ‰ÔÍ›·, Ë Ê‡ÛË Î·È Ù· ÂÚÈÂÙÂÈÒ‰Ë ‰ÚfiÌÔ˘, ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰˘Ô ηÊÂÓ›· ·ÓÙÈÎÚÈÛÙ¿: ÙÔ ·Ó·ÁÓÒÛÌ·Ù· ÚÔÛ‰ÈfiÚÈÛ·Ó Ù· ·È‰Èο ÙÔ˘ ‚ÈÒÌ·- ÊÙˆ¯ÈÎfi ÙÔ˘ Ì·ÚÌ·-°È·ÓÓ·ÎÔ‡, ÛÎÔÙÂÈÓfi, ¯ˆÚ›˜ HΦ της K ντογλου Ù· Î·È ÂͤıÚ„·Ó ÙËÓ ·È‰È΋ ÙÔ˘ Ê·ÓÙ·Û›·. ı¤ÚÌ·ÓÛË Î·È Ì ÂÏ¿¯ÈÛÙË ÂÏ·Ù›· ÁÂÚfiÓÙˆÓ, Î·È (1895-1965). Σχ διο £·‡Ì·˙ Ôχ ÙÔÓ ¶··‰È·Ì¿ÓÙË Î·È ÔÈ «ÈÛÙÔ- ÙÔ ÏÔ‡ÛÈÔ ÙÔ˘ AÛË̤ÓÈÔ˘, Ì ÙÔ ˙ÂÛÙfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ του Στα ρου Παλ ντσα. ڛ˜» Ô˘ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛ ÛÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ TÔ A˚‚·Ï›, Ë ·- Î·È ÙË ˙ˆËÚ‹ ΛÓËÛË. O Ì·ÚÌ·-°È·ÓÓ·Îfi˜ fï˜, ÙÚ›‰· ÌÔ˘ (1962) ıˆÚÔ‡ÓÙ·È fiÙÈ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ Îϛ̷ ηÏfiηډԘ Ù‡Ô˜, ¤¯ÂÈ ÙÔ ÎÔ˘Ú¿ÁÈÔ, Î·È Ì¤Û· ÛÙË ÂΛÓÔ˘. E›Ó·È ÓÔÛÙ·ÏÁÈΤ˜ ·ÊËÁ‹ÛÂȘ Ô˘ ‚·Û›˙Ô- ÊÙÒ¯ÂÈ· ÙÔ˘, Ó· ÂÈÚˆÓ‡ÂÙ·È ÙÔ Î·ÊÂÓÂ›Ô ÙˆÓ ÏÔ˘- ÓÙ·È ÛÙȘ ·È‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ·fi ÙËÓ ·ÙÚ›‰· Û›ˆÓ. ¶·Ú·ı¤ÙÔ˘Ì ·˘Ùfi ÙÔ ÚÒÙÔ Ì¤ÚÔ˜ (ÙÔ ‰Â‡ÙÂ- ÙÔ˘. ™’ ·˘Ù‹ ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ Â›Ó·È Û˘ÁÎÂÓÙڈ̤ӷ Î·È ÚÔ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙ· οϷÓÙ· Ô˘ „¿ÏÏÔ˘Ó Ù· ·È‰È¿ Ù· ÂÔÚÙ·ÛÙÈο ÙÔ˘ ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙÔ Ê¤ÚÓÔÓÙ·˜ ÙÔ Ì‹Ó˘Ì· Û ÏÔ‡ÛÈÔ˘˜ Î·È ÊÙˆ¯Ô‡˜): ¢ˆ‰Âη‹ÌÂÚÔ. ¢‡Ô, ·fi Ù· ÈÔ ·ÓÙÈÚÔÛˆÂ˘ÙÈο, ... KÚ‡Ô Ù¿ÓÙ·ÓÔ ¤Î·ÓÂ, ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·. O ÂÈÎÂÓÙÚÒÓÔÓÙ·È ÛÙ· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ·. ·Á¤Ú·˜ Û·Ó Ó¿ ’Ù·Ó ÎÚ‡· ʈÙÈ¿ Î’ ¤Î·ÈÁÂ. M· Ô Îfi- ™ÙÔ ‰È‹ÁËÌ· «XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÛÙË ÛËÏÈ¿» Ù· ÛÌÔ˜ ‹Ù·Ó ¯·ÚÔ‡ÌÂÓÔ˜, ÁÂÌÌ¿ÙÔ˜ ΤÊÈ. ÈÛÙÔÚÔ‡ÌÂÓ· ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È Û ÌÈ· ÛËÏÈ¿ ‚Ô- E›¯Â ‚Ú·‰È¿ÛÂÈ ÎÈ ·Ó¿„·Ó ٷ Ê·Ó¿ÚÈ· Ì ÙÔ ÂÙÚfi- ÛÎÒÓ, ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ MÂÙfi¯È Ù˘ AÁ›·˜ ¶·Ú·Û΢‹˜, Ï·‰Ô. T· Ì·Á·˙È¿ ÛÙÔ Ù·ÚÛ› ÊÂÁÁÔ‚ÔÏÔ‡Û·ÓÂ, ÁÂÌ¿Ù· Õ Φ τη K ντο- γλου, Bυζαντιν Tοπ ο. 22 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 23. γεννα» στο Aϊβαλ M ÙÔÓ ºÒÙË KfiÓÙÔÁÏÔ˘ ÛÙÔÓ ÊÙˆ¯ÔηÊÂÓ¤ ÙÔ˘ Ì·ÚÌ·-°È·ÓÓ·ÎÔ‡ Õ «Δ τε κ’ εμ ς τον κ - πον μας ,τ’ ε ναι ορι- σμ ς σας, και ο Xριστ ς μας π ντοτε να ε ναι βοηθ ς σας...». H εικο- νογρ φηση του Γι ργου K ρδη για το δι γημα του Φ. K ντογλου «Πα- ραμον Xριστο γεννα» στη συλλογ «Διηγ μα- τα των Xριστουγ ννων». Aρμ ς, Aθ να 1994. ·’ fiÏ· Ù· ηϿ. O ÎfiÛÌÔ˜ Ì·ÈÓfi‚Á·ÈÓÂ Î·È „Ô‡ÓÈ˙ÂØ EÓÒ Ô ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Ô Î·ÊÂÓ¤˜ ÊÂÁÁÔÏÔÁÔ‡ÛÂ Î·È Ù· Ù˙¿- ‚¿Úη Î·È ‚Á¿˙·Ó ı·Ï·ÛÛÈÓ¿ ÁÈ· ÌÂ˙¤‰Â˜, Ô˘ Ù· Ϥ- ·fi ÙÔ ’Ó· ÙÔ Ì·Á·˙› ¤‚Á·ÈÓÂ, ÛÙ’ ¿ÏÏÔ ¤Ì·ÈÓÂ. KÈ fiÏÔÈ ÌÈ· ‹Ù·Ó ıÔÏ¿ ·fi ÙË ˙¤ÛÙË, Ë ÔÓÙÈÎfiÙÚ˘· ‹Ù·Ó Á·Ó ÁÈ·ÏÈο, ÁÈ·Ù› ‚Ú›ÛÎÔ˘ÓÙ·È ÛÙÔ ÁÈ·Ïfi, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙ· ¯·ÈÚÂÙÈfiÓÙ·ÓÂ Î·È ÎÔ˘‚ÂÓÙÈ¿˙·Ó Ì Á¤ÏÈ·, Ì ¯·Ú¤˜. ÛÎÔÙÂÈÓ‹, ÁÈ·Ù› Ë Ï¿Ì·, ÌÈ· Ï¿Ì· ÙÛÈÌÏÈ·Ṳ̂ÓË, Ú˯¿ ÓÂÚ¿. OÈ ¿ÏÏÔÈ ‹Ù·Ó ÊÚÔ˘Î·Ï¿‰Â˜, ‰ËÏ·‰‹ ο- OÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ Î·ÊÂÓ¤‰Â˜ ‹Ù·Ó ÁÂÌ¿ÙÔÈ Î·Ófi ·fi ÙÔÓ ÌÈ· ¿Ó·‚Â, ÌÈ· ¤Û‚ËÓÂ, fiˆ˜ ¤Ì·ÈÓÂ Ô ¯ÈÔÓÈ¿˜ ·fi Ù· Ó·Ó ÊÚԢηÏȤ˜. HÙ·ÓÂ Î·È Î·Ó¤Ó·˜ ÓÂÚÔÎÔ˘‚·ÏËÙ‹˜ ÎfiÛÌÔ Ô˘ ÊÔ˘Ì¿ÚÈ˙Â. O ηÊÂÓ¤˜ Ù’ AÛË̤ÓÈÔ˘Ø Â›¯Â Û·Ṳ̂ӷ Ù˙¿ÌÈ· Ù˘ fiÚÙ·˜. H ÊÈÙÈÏ‹ıÚ· ‹Ù·ÓÂ Î·È Î·Ó¤Ó·˜ ηڂԢÓÈ¿Ú˘. N·, ·˘Ù‹ ‹Ù·ÓÂ Ë ÂÏ·- ÌÂÁ¿ÏË Ê·Û·Ú›·, ¯·ÚÔ‡ÌÂÓË Ê·Û·Ú›·. E›¯Â ̤۷ ‰‡Ô ÛÙÚ·‚ԂȉˆÌ¤ÓË Î·È ÙÛ·Ï··ÙË̤ÓË Û·Ó ÙÔ ÌÔ‡ÙÚÔ Ù›·. Ûfi̘, Î·È Ù· Ù˙¿ÌÈ· ‹Ù·Ó ı·Ì¿, ·’ fi͈ ¤‚Ϙ ÙÔ˘ ηÊÂÙ˙‹, ÙÔ˘ Ì·ÚÌ·-°È·ÓÓ·ÎÔ‡ ÙÔ˘ X·Ù˙‹, ÙÔ O ‚ÔÚÈ¿˜ ¤Ì·ÈÓ ̤۷ Ì ÙËÓ ÙÚԇ̷, Î·È ÛÙÚÈÊÔ- Û·Ó ›ÛÎÈÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜. OÈ ÌÔ˘ÛÙÂÚ‹‰Â˜ ›¯·Ó ÊÈÙ›ÏÈ ÛÙÚ·‚ÔÎÔÌ̤ÓÔ, ÙÔ Á˘·Ï› Û·Ṳ̂ÓÔ ·fi Ùfi ’Ó· Á‡ÚÈ˙ ÙË Ï¿Ì· Ô˘ ÎÚÂÌfiÙ·Ó ·fi ÙÔ Ì·˘ÚÈṲ̂ÓÔ Ù·- ‚Á·Ï̤Ó˜ ÙȘ ÁÔ‡Ó˜ ·fi ÙË ˙¤ÛÙË, ÎfiÛÌÔ˜ ηÏfi˜, η- Ì¿ÁÔ˘ÏÔ Î·È ÛÙËÓ ÙÚ‡· ›¯·Ó ÎÔÏÏË̤ÓÔ ¤Ó· ÎÔÌ- ‚¿ÓÈ, ÎÈ ·Ó·‚fiÛ‚ËÓÂ. Afi ÙÔ ÎÚ‡Ô Ùڤ̷Ó ÔÈ Á¤ÚÔÈ Î·È ÏÔÂÚ·Ṳ̂ÓÔÈ ÓÔÈÎÔ΢ڤÔÈ. Ì¿ÙÈ Ù·Ú·Ì·‰fi¯·ÚÙÔ. B¿Ï ̤ ÓÔ˘ ÛÔ˘ ÙÈ Êˆ˜ ¤‰ÈÓ ÌÈ· ¯Ô˘¯Ô˘Ï›˙·Ó ٷ ¯¤ÚÈ· ÙÔ˘˜, Ù· ‚¿˙·Ó ÎÈ ·fi ¿Óˆ K¿ı ÙfiÛÔ ¿ÓÔÈÁÂ Ë fiÚÙ· Î·È Ì·›Ó·Ó ٷ ·È‰È¿ Ù¤ÙÔÈ· Ï¿Ì·! K¿Ùˆ Ù· Û·Ó›‰È· ‹Ù·Ó ۿȷ Î·È ÙÚ›˙·- ·fi ÙÔ ÙÛÈÁ¿ÚÔ, Ù¿¯· ÁÈ· Ó· ˙ÂÛÙ·ıÔ‡ÓÂ. Ô˘ ϤÁ·Ó ٷ οϷÓÙ·. AÏÏ· Ì·›Ó·ÓÂ, ¿ÏÏ· ‚Á·›Ó·- ÓÂ. ™ÙÔÓ ÙÔ›¯Ô ‹Ù·Ó ÎÚÂÌ·Ṳ̂ӷ ‰˘Ô-ÙÚ›· ·Ì¿Ï·È· O ÊÔ˘Î·Ú¿˜ Ô Î·ÊÂÙ˙‹˜, ÁÈ· Ó· ÌËÓ ·ÁÒÛÂÈ, ¤Î·Ó ÓÂ. K·È ‰ÂÓ Ù· ϤÁ·Ó ÌÈÛ¿ Î·È ÌÈÛÔÎÔ‡ÙÂÏ·, Ì· Ù· Ϥ- οÓÙÚ·, ηÓÈṲ̂ӷ Û·Ó ·Ú¯·›· ÂÈÎÔÓ›ÛÌ·Ù·: ÙÔ ’Ó· ÛÔ˘Ï¿ÙÛÔ, ËÁ·ÈÓÔÂÚ¯fiÙ·Ó ·fi ÙÔ ÙÂ˙¿ÎÈ ›Û·Ì ÙËÓ Á·Ó ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ›Û·Ì ÙÔ Ù¤ÏÔ˜, Ì ʈӤ˜ „·ÏÙ¿‰È- ·Ú›ÛÙ·Ó ÙÔÓ M¤Á· ¶¤ÙÚÔ Ì¤Û· Û ÌÈ· ‚¿Úη Ô˘ ÙËÓ fiÚÙ·, Ì ÙËÓ ·ÏÈÔÁÔ‡Ó· Úȯ̤ÓË ·fi ¿Óˆ ÙÔ˘Ø Î·È, Θ, fi¯È Û·Ó Î·È ÙÒÚ·, Ô˘ ϤÓ ÌÔÓ·¯¿ ¤ÓÙ ÏfiÁÈ· ¤‰ÂÚÓÂ Ë ÊÔ˘ÚÙÔ‡Ó·, Ù’ ¿ÏÏÔ ÙÔÓ Ì¿ÓÙË TÂÈÚÂÛ›· Ô˘ ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÂÈ ÎÔ˘Ú¿ÁÈÔ ÛÙËÓ ÂÏ·Ù›·, ÂΛ Ô˘ ÛÔ˘Ï·- ÌÚÔ‡Ì˘Ù· ÎÈ ·Ó¿ÛÎÂÏ·, Î·È Î›ӷ ·Ú¿ÊˆÓ·. ÌÈÏÔ‡Û Ì ÙÔÓ AÁ·Ì¤ÌÓÔÓ·, Ù’ ¿ÏÏÔ ÙÔÓ ¶·Ó·Á‹ ÙÔÓ ÙÛ¿ÚÈ˙Â, ÙÔÓ ¤È·Ó ÙÔ Û‡ÁÎÚ˘Ô Î·È ¯Ù˘Ô‡Û·Ó ٷ η- AÓÙ›ÎÚ˘ ÛÙÔÓ ÌÂÁ¿ÏÔÓ Î·ÊÂÓ¤ Ù’ AÛË̤ÓÈÔ˘ ‹Ù·Ó KÔ˘Ù·ÏÈ·Ófi Ô˘ ¿Ï¢ Ì ÙËÓ Ù›ÁÚË. Ù·Û¿ÁÔÓ¿ ÙÔ˘, Î’ ¤ÛÊÈÁÁ ·¿Óˆ ÙÔ˘ ÙËÓ ·ÏÈÔ·Ù·- οÙÈ ÊÙˆ¯ÔÌ¿Á·˙·, ÙÛ·ÚÔ˘¯¿‰Èη, „·ı¿‰Èη Î·È Ù¤- H ÂÏ·Ù›· ‹Ù·ÓÂ Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ì ÙÔ Î·ÊÂÓ›Ô. OÏÔÈ- Ùԇη ÙÔ˘ Î’ ¤ÏÂÁÂ: «E¤¯! MˆÚ¤ ˙ÂÛÙfi Ô˘ Â›Ó·È ÙÔ ÙÔÈ·. IÛÈ· - ›ÛÈ· ·ÓÙ›ÎÚ˘ ÛÙË ÌÂÁ¿ÏË fiÚÙ· ÙÔ˘ ηÊÂÓ¤ fiÏÔÈ ‹Ù·Ó ÂÓÙ’-¤ÍÈ Á¤ÚÔÈ Û΂ڈ̤ÓÔÈ, Û·Ú¿‚·Ï·, Ì ηÊÂÓ‰¿ÎÈ Ì·˜!...» ‹Ù·Ó ¤Ó· ÌÈÎÚfi ηÊÂÓ‰¿ÎÈ, ÙÔ ÈÔ ÊÙˆ¯ÈÎfi Û’ fiÏË Î¿ÙÈ ÙڇȘ ÁÔ‡Ó˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÙȘ ¤È·Ó ·ÁΛÛÙÚÈ. ¢˘Ô- YÛÙÂÚ· Á‡ÚÈ˙ Β ¤‰ÂȯÓ ÙÔÓ ÌÂÁ¿ÏÔÓ Î·ÊÂÓ¤, Ô˘ ÙËÓ ÔÏÈÙ›·, ÌÈ· ÔÓÙÈÎfiÙÚ˘·. ÙÚÂȘ ‹Ù·Ó ÁÈ·ÏÈοÚˉ˜, ‰ËÏ·‰‹ ›¯·Ó ηÌÌÈ¿ Û¿È· ηӛ˙·Ó οÚÁ· ÔÈ Ûfi̘, Î’ ¤ÏÂÁÂ: «AÓÙ›ÎÚ˘, ÛÎ˘Ï› H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 23
- 24. „ÔÊ¿ ·fi ÙÔÎÚ‡Ô..., ÛÎ˘Ï› „ÔÊ¿!». O η˚̤ÓÔ˜ Ô Ì·Ú- Ì·-X·Ù˙‹˜! A’ fi͈ ÂÚÓÔ‡Û ÎfiÛÌÔ˜ ‚È·ÛÙÈÎfi˜, Ì Á¤ÏÈ· Î·È Ì ¯·Ú¤˜. Afi ‰ˆ ÎÈ ·fi ÎÂÈ ·ÎÔ˘ÁfiÓÙ·Ó ٷ ·È‰È¿ Ô˘ Ϥ- Á·Ó ٷ οϷÓÙ· ÛÙ· Ì·Á·˙È¿. H ÒÚ· ÂÚÓÔ‡Û ÎÈ ·Ó¿ÚÈ¢ ÛÈÁ¿-ÛÈÁ¿ Ô ÎfiÛÌÔ˜. T· Ì·Á·˙È¿ ÛÊ·ÏÔ‡Û·Ó ¤Ó·-¤Ó·. MÔÓ·¯¿ ̤۷ ÛÙ· Ì·Ú- ÌÂÚÈ¿ ÍÔ˘ÚÈ˙fiÓÙ·Ó ·ÎfiÌ· οÙÈ Ï›ÁÔÈ. ™ÙÔ ÙÛ·ÚÛ› ÏÈÁfiÛÙÂ˘Â Ë Ê·Û·Ú›·, Ì· ÛÙÔ˘˜ Ì·¯·Ï¿‰Â˜ Á˘Ú›˙·Ó ٷ ·È‰È¿ Ì ٷ Ê·Ó¿ÚÈ· Î·È Ï¤Á·Ó ٷ οϷÓÙ· ÛÙ· Û›ÙÈ·. OÈ fiÚÙ˜ ‹Ù·Ó ·ÓÔȯ٤˜, ÔÈ ÓÔÈÎÔ΢ڤÔÈ, ÔÈ ÓÔÈÎÔÎ˘Ú¿‰Â˜ Î·È Ù· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜, fiÏÔÈ ‹Ù·Ó ¯·ÚÔ‡ÌÂ- ÓÔÈ, Î’ ˘Ô‰Â¯fiÓÙ·Ó ÙÔ˘˜ „·ÏÙ¿‰Â˜, Î·È Î›ÓÔÈ ·Ú¯›˙·Ó ηÏfiʈÓÔÈ Û·Ó ¯ÔÙ˙¿‰Â˜: K·Ï‹Ó ÂÛ¤Ú·Ó, ¿Ú¯ÔÓÙ˜, ·Ó Â›Ó·È ÔÚÈÛÌfi˜ Û·˜, XÚÈÛÙÔ‡ ÙËÓ ı›·Ó Á¤ÓÓËÛÈÓ Ó· ˆ ÛÙ’ ·Ú¯ÔÓÙÈÎfi Û·˜. XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È Û‹ÌÂÚÔÓ ÂÓ BËıÏÂ¤Ì ÙË fiÏÂÈ, ÔÈ Ô˘Ú·ÓÔ› ·Á¿ÏÏÔÓÙ·È, ¯·›ÚÂÈ Ë ÎÙ›ÛȘ fiÏË... KÈ ·ÊÔ‡ ÍÈÛÙÔÚÔ‡Û·Ó fiÛ· ϤÁÂÈ ÙÔ E˘·ÁÁ¤ÏÈÔ, ÙÔÓ Iˆ- Û‹Ê, ÙÔ˘˜ ·ÁÁ¤ÏÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ÙÛÔÌ¿Óˉ˜, ÙÔ˘˜ Ì¿ÁÔ˘˜, ÙÔÓ HÚÒ‰Ë, ÙÔ ÛÊ¿ÍÈÌÔ ÙˆÓ ÓË›ˆÓ Î·È ÙË P·¯‹Ï Ô˘ ¤ÎÏ·ÈÁ ٷ Ù¤ÎÓ· Ù˘, ‡ÛÙÂÚ· ÙÂÏÂÈÒÓ·Ó Ì ÙÔ‡Ù· Ù· Ïfi- ÁÈ·: I‰Ô‡ ÔÔ‡ Û·˜ ›·ÌÂÓ fiÏËÓ ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·Ó, ÙÔ˘ IËÛÔ‡ Ì·˜ ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ‡ Á¤ÓÓËÛÈÓ ÙËÓ ·Á›·Ó. K·È Û·˜ ηÏÔÓ˘¯Ù›˙ÔÌÂÓ, ¤ÛÂÙ ÎÔÈÌËı‹ÙÂ, ÔÏ›ÁÔÓ ‡ÓÔÓ ¿ÚÂÙÂ Î·È ¿ÏÈ ÛËΈı‹ÙÂ. K·È ‚¿ÏÂÙ ٷ ÚÔ‡¯· Û·˜, ‡ÌÔÚÊ· ÂÓ‰˘ı‹ÙÂ, ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛ›·Ó ÙڤͷÙÂ, Ì ÚÔı˘Ì›·Ó Ì‹ÙÂ. N’ ·ÎÔ‡ÛÂÙ Ì ÚÔÛÔ¯‹Ó fiÏËÓ ÙËÓ ˘ÌÓˆ‰›·Ó Î·È Ì ÔÏÏ‹Ó Â˘Ï¿‚ÂÈ·Ó ÙËÓ ı›·Ó ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·Ó. K·È ¿ÏÈÓ Û·Ó Á˘Ú›ÛÂÙ ÂȘ ÙÔ ·Ú¯ÔÓÙÈÎfiÓ Û·˜, ¢ı‡˜ ÙÚ·¤˙È ÛÙÚÒÛÂÙÂ, ‚¿ÏÙ ÙÔ Ê·ÁËÙfiÓ Û·˜. K·È ÙÔÓ ÛÙ·˘ÚfiÓ Û·˜ οÌÂÙÂ, Á¢ı‹ÙÂ, ¢ÊÚ·Óı‹ÙÂ, ‰fiÙÂ Î·È Î·ÓÂÓfi˜ Ùˆ¯Ô‡, fiÛÙȘ Ó· ˘ÛÙÂÚ‹Ù·È. ¢fiÙ Β ÂÌ¿˜ ÙÔÓ ÎfiÔÓ Ì·˜ fi,Ù’ Â›Ó·È ÔÚÈÛÌfi˜ Û·˜, Î·È Ô XÚÈÛÙfi˜ Ì·˜ ¿ÓÙÔÙ ӷ Â›Ó·È ‚ÔËıfi˜ Û·˜. K·È ÂȘ ¤ÙË ÔÏÏ¿. M·›Ó·Ó ÛÙÔ Û›ÙÈ Ì ¯·Ú¿, ‚Á·›Ó·Ó Ì ÈÔ ÌÂÁ¿ÏË ¯·Ú¿. ¶·›ÚÓ·Ó ·Ú¯ÔÓÙÈο ÊÈÏÔ‰ˆÚ‹Ì·Ù· ·fi ÙÔÓ ÎÔ˘Ú- ‚·ÓÙ¿ ÙÔÓ ÓÔÈÎÔ·ÚË ÎÈ ·fi ÙË ÓÔÈÎÔÎ˘Ú¿ ÏÔÁÈÒÓ-ÏÔ- ÁÈÒÓ ÁÏ˘Î¿, Ô˘ ‰ÂÓ Ù· ÙÚÒÁ·ÓÂ, ÁÈ·Ù› ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ Â›¯Â Á›- ÓÂÈ Ë §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, ·ÏÏ¿ Ù· Ì·˙‡·Ó ̤۷ Û ÌÈ· ηϷıȤ- Ú·. A‚Ú·ÌÈ·›· Ú¿ÁÌ·Ù·! TÒÚ· ÛÙÂÁÓÒÛ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Î·È ÁÈӋηÓÂ Û·Ó ÍÂÚ›¯È· ·fi ÙÔÓ ÔÏÈÙÈÛÌfi! ¶¿Ó ٷ η- Ï¿ ¯ÚfiÓÈ·! OÏ· ÁÈÓfiÓÙ·Ó fiˆ˜ Ù· ’ÏÂÁ ÙÔ ÙÚ·ÁÔ‡‰È: ¶¤ÊÙ·Ó ÛÙ· ˙ÂÛÙ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ·›ÚÓ·Ó ¤Ó·Ó ‡ÓÔ, ˆ˜ Ô˘ ·Ú¯›˙·- ÓÂ Î·È ¯Ù˘Ô‡Û·Ó ÔÈ Î·Ì¿Ó˜ ·fi ÙȘ ‰Ò‰Âη ÂÎÎÏË- ÛȤ˜ Ù˘ ¯ÒÚ·˜. TÈ ÁÏ˘ÎfiʈÓ˜ η̿Ó˜! O¯È Û·Ó ÙȘ Îڇ˜ ÙȘ Â˘Úˆ·˚Τ˜, Ô˘ ı·Ú›˜ ˆ˜ Â›Ó·È ÓÙÂÓÂΉ¤- ÓȘ! ™ÙÔÏÈ˙fiÓÙ·Ó fiÏÔÈ, ‚¿˙·Ó ٷ ηϿ ÙÔ˘˜, Î·È ËÁ·›- Ó·Ó ÛÙËÓ ÂÎÎÏËÛÈ¿. ™·Ó ÙÂÏ›ˆÓÂ Ë §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›·, Á˘Ú›˙·Ó ÛÙ· Û›ÙÈ· ÙÔ˘˜. OÈ ‰ÚfiÌÔÈ ·ÓÙÈÏ·ÏÔ‡Û·Ó ·fi ¯·ÚÔ‡ÌÂÓ˜ ʈӤ˜. OÈ fiÚÙ˜ ÙˆÓ ÛÈÙÈÒÓ ‹Ù·Ó ·ÓÔȯ٤˜ Î·È ÊÂÁÁÔ‚ÔÏÔ‡Û·ÓÂ. T· ÙÚ·¤˙È· ÂÚÈ̤ӷÓ ÛÙڈ̤ӷ Ì ¿ÛÚ· ÙÚ·Â˙ÔÌ¿- ÓÙËÏ·, ÎÈ Â›¯·Ó ·¿Óˆ fi,ÙÈ ‚¿ÏÂÈ Ô ÓÔ˘˜ ÛÔ˘. ºÙˆ¯Ô› Î·È ÏÔ‡ÛÈÔÈ ÙÚÒÁ·Ó ÏÔ˘ÛÈÔ¿ÚÔ¯·, ÁÈ·Ù› ÔÈ ·Ú¯fiÓÙÔÈ ÛÙ¤ÏÓ·Ó ·fi fiÏ· ÛÙÔ˘˜ ÊÙˆ¯Ô‡˜. KÈ ·ÓÙ›˜ Ó· ÙÚ·ÁÔ˘- ‰‹ÛÔ˘Ó ÛÙ· ÙÚ·¤˙È·, „¤ÏÓ·Ó ÙÔ «XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È, ‰ÔÍ¿Û·Ù», «H ¶·Úı¤ÓÔ˜ Û‹ÌÂÚÔÓ ÙÔÓ ˘ÂÚÔ‡ÛÈÔÓ Ù›- ÎÙÂÈ», «M˘ÛÙ‹ÚÈÔÓ Í¤ÓÔÓ ÔÚÒ Î·È ·Ú¿‰ÔÍÔÓ». AÊÔ‡ ¢- ÊÚ·ÈÓfiÓÙ·Ó ·’ fiÏ·, Ï·ÁÈ¿˙·Ó ·Í¤ÁÓÔÈ·ÛÙÔÈ, Û·Ó Ù’ ·ÚÓÈ¿ Ô˘ ÎÔÈÌfiÓÙ·Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙÔ ·¯Ó›, ÙfiÙ˜ Ô˘ ÁÂÓ- Ó‹ıËÎÂ Ô XÚÈÛÙfi˜ ÂÓ BËıÏÂ¤Ì Ù˘ IÔ˘‰·›·˜... H Aϊβαλι της καπετ νιος, λεπτομ ρεια απ νωπογραφ α του Φ τη K ντογλου. Συλλογ Δ σπως K ντογλου-Mαρτ νου. 24 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 25. Xριστο γεννα σε M ÙÔÓ HÏ›· χρ νους δ σεκτους BÂÓ¤˙Ë Î·È ÙÔÓ TfiÏË K·˙·ÓÙ˙‹ «Xριστουγεννι τικη Συμφων α 1942» H K∞Δ√Ã◊, Ì ÙË ÌÂÁ¿ÏË Â›Ó· Ô˘ ›¯Â ¤ÛÂÈ ÛÙȘ fiÏÂȘ, ÂfiÌÂÓÔ ‹Ù·Ó Ó· ‰ÒÛÂÈ ¿ÏÏÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ ÛÙË ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ÛÙÔ Ì‹Ó˘Ì¿ Ù˘, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙË ÏÔÁÔÙ¯ÓÈ΋ Ù˘ ¤ÎÊÚ·ÛË. AıÂÚ¿Â˘Ù· Ï˘ÚÈÎfi˜ Ô HÏ›·˜ BÂÓ¤˙˘ ( 1904-1973), Â˙Ô- H AÓÓ· ·ÎÔ‡ÂÈ ·˘Ù¿, ÁÈ· „·Ú¿ Î·È ÁÈ· ı¿Ï·ÛÛ·, Î·È Â›Ó·È È· ‚¤‚·ÈË ˆ˜ ÛˆÛÙ¿ Ì¿ÓÙ„Â. EÙÛÈ ÙÔ Í¤ÓÔ ·ÁfiÚÈ Ì‹Î ÛÙË ˙ˆ‹ Ù˘ AÓÓ·˜ Âӈ̤ÓÔ Ì ÙËÓ ¿ÏÏË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ Í·ÓıÔ‡ ·È‰ÈÔ‡ Ù˘ BËıϤÌ, ̋ΠÛÙË ˙ˆ‹ Ù˘ Ì ÙË Ì·Á›· ÙÔ˘ ·Ú·Ì˘ıÈ- Ô‡ Î·È ÙÔ˘ ı·‡Ì·ÙÔ˜. […] ÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ °ÂÓÈ¿˜ ÙÔ˘ TÚÈ¿ÓÙ·, Ô˘ ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙfi˜ ΢ڛˆ˜ EÙÛÈ Ë AÓÓ· Ì·Á‡ÙËΠ·’ ÙÔ Ó¤Ô Ê›ÏÔ Ù˘, Ô˘ ÙfiÛÔ ‹ÍÂ- Ì ٷ Ì˘ıÈÛÙÔÚ‹Ì·Ù· TÔ NÔ‡ÌÂÚÔ 31328, AÈÔÏÈ΋ °Ë Î·È °·- Ú ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡. K·È Ô Î·ÈÚfi˜ ÂÚÓÔ‡ÛÂ, fiÙ·Ó, ÚÈÓ Ï‹ÓË, ÂΉ›‰ÂÈ ÙÔ 1946 ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ ‰ÈËÁËÌ¿ÙˆÓ øÚ· ÔϤ- ·ÎfiÌ· ‚ÁÂÈ Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜, Ô Ê›ÏÔ˜ Ù˘ ·fiÙÔÌ· ¯¿ıËÎÂ. Oˆ˜ ÌÔ˘, Ô˘ Ì¿ÏÏÔÓ ‰ÂÓ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙ· ÂÈÙ˘¯Ë̤ӷ ÙÔ˘ Î·È Û¿- Ì·ı‡ÙËΠ·ÚÁfiÙÂÚ·, ÙÔÓ ‹ÚÂ Ë ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ Î·È ‹Á·Ó ÛÙË ÓÈ· ‹ Ô˘‰fiψ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜. °È· ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·, ÂΛ ηٿ ÙÔÓ ¶ÂÈÚ·È¿, ÁÈ·Ù› Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜ ÙÔ˘ 1941 ÂÚ›ÙˆÛ‹ Ì·˜ ÂӉȷʤÚÂÈ ¤Ó· ·fi Ù· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· Ù˘ Û˘Ï- ‹Ù·Ó ‰‡ÛÎÔÏÔ˜, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ÊÔ‚ÂÚfi˜ ¯ÂÈÌÒÓ·˜ Ù˘ ÛÎÏ·‚È¿˜, ÎÈ ÏÔÁ‹˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎË ™˘Ìʈӛ· ÂΛ ›Ûˆ˜ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ˙‹ÛÔ˘Ó Î·Ï‡ÙÂÚ·. 1942», ¤ÛÙˆ Î·È Ì ÙÚfiÔ ·ÚÓËÙÈÎfi: ÙÈ ÌÔÚ› ‰ËÏ·‰‹ Ó· H AÓÓ· ÙfiÙ Ôχ ¤ÎÏ·„Â. […] ‚ϤÂÈ –‹ Ó· ÌË ‚ϤÂÈ...– ¤Ó·˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜. E›ÎÂÓÙÚÔ Ù˘ ·Ê‹ÁËÛ˘ «Ë ÌÈÎÚ‹ AÓÓ·», Ô˘ «Â›Ó·È ÙÒÚ· AÏÏ¿ ·˜ ԇ̠fiÙÈ Â‰Ò Ô Û˘ÁÁڷʤ·˜-·ÊËÁËÙ‹˜ ‚ϤÂÈ ÙÚÈÒ ¯ÚÔÓÒ» Î·È ˙ËÙ¿ÂÈ Ó· ÈηÓÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙȘ ·È‰ÈΤ˜ Ù˘ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ì ٷ Ì¿ÙÈ· ÂÓfi˜ ·È‰ÈÔ‡, Ù˘ ÌÈÎÚ‹˜ AÓÓ·˜, ÎÈ ÂÚȤÚÁÂȘ: TÈ Â›Ó·È Û‡ÓÓÂÊ·, ÙÈ Â›Ó·È ı¿Ï·ÛÛ·, ÙÈ Â›Ó·È Ë ÌÈÎÚ‹ AÓÓ· ÙˆÓ ÙÚÈÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ ‰ÂÓ ÌÔÚ› ·ÎfiÌ· Ó· ȉ› H Hλ ας Bεν ζης (1904- 1973). Σχ διο του Στα - ·̷ٷ, ÙÈ ¤ÁÈÓ ÂΛÓÔ ÙÔ Í·Óıfi ·È‰¿ÎÈ Ô˘ Ë Ì¿Ó· Ù˘ ·Ú¿ ÌÔÓ¿¯· ÙÔÓ ÌÈÎÚfi ÂÈÛΤÙË, Î·È Ù· ÌfiÓ· ·ÈÛı‹Ì·- ρου Παλ ντσα. ¤Ú˘ÛÈ Ù˘ ›¯Â ÂÈ ˆ˜ ›¯Â ÁÂÓÓËı› Û·Ó ·fi„Â: Ù· Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÓÈÒıÂÈ Â›Ó·È Ù· ·ÈÛı‹Ì·Ù· Ù˘ ·Á¿Ë˜ [...] Î·È Ù˘ ÊÈÏ›·˜ ÚÔ˜ Ù· ¿ÏÏ· ·È‰¿ÎÈ·, ȉȷ›ÙÂÚ· fiÙ·Ó ‰È·È- — EÏ· Ó· Ê¿Ì ̷˙›, ·È‰¿ÎÈ, ÙÔ˘ ϤÂÈ. Ûı¿ÓÂÙ·È ˆ˜ Â›Ó·È Ï˘Ë̤ӷ. OÛÔ ÁÈ· ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ, ÌÔÓ¿- K¿ıËÛ·Ó. H AÓÓ· ÌÔÈÚ¿ÛÙËΠ̠ÙÔ Í¤ÓÔ ·ÁfiÚÈ ÙÔ ÏÈÙfi Ê·- ¯· ÛÙËÓ ·Ô˘Û›· ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡, Ô˘ «ÙÔÓ ‹ÚÂ Ë ÁËÙfi Ù˘. ™ÙÔ ÌÂٷ͇ ¿ÓÔÈÍ ÙÔ ÛÙfiÌ· Ù˘, ÙÔ˘ › ÁÈ· ÙËÓ ı¿Ï·ÛÛ·», ÙÔÓ ˘ÔÙ‡ÂÙ·È. ÎÔ‡ÎÏ·, ÁÈ· ÙÔÓ ·ÓÂÌfiÌ˘ÏÔ Î·È ÁÈ· ÙÔ Î·Ú·‚¿ÎÈ Ô˘ ›¯Â, ÙÔ˘ › ÔÏ- Ï¿ ÁÈ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi Ù˘. H ÌËÙ¤Ú· Ù˘ AÓÓ·˜ ÚÒÙËÛ ÙÔ ·ÁfiÚÈ: — ¶Ô‡ ̤ÓÂȘ; EÌÂÓ ÎÂÈ ÎÔÓÙ¿. EÌÂÓ Ì ÙË ÌË- Ù¤Ú· ÙÔ˘. — KÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÛÔ˘; ¢ÂÓ Â›¯Â ·Ù¤Ú·. HÙ·Ó, ϤÂÈ, „·- Ú¿˜, Î·È ÙÔÓ ‹ÚÂ, ϤÂÈ, Ë ı¿Ï·ÛÛ· Ì·˙› Ù˘. à «H Aννα τ τε πολ κλαψε ...». Eλαιογραφ α του P λλη Kοψ δη, 1986. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 25
- 26. Õ Παιδι τηςKατοχ ς στη μεγ λη πε να του χειμ να 1941-42. Mια ολ κληρη γενι χασε τα παιδικ της χρ νια μ σα στο σκοτ δι του τρ μου και της απ λυ- της αν χειας. «Aχ και να ξαν ρχονταν...» ¢ ⁄√ ºπ§√§√°π∫Œ˜ ÁÂÓȤ˜ ÓÂfiÙÂÚÔ˜ ÙÔ˘ BÂÓ¤˙Ë, Ô ÌÂ- Ù·ÔÏÂÌÈÎfi˜ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔ˜ Ù˘ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢ TfiÏ˘ K·˙·ÓÙ˙‹˜ (1938 - 1991) Ì·˜ ·ÈÊÓȉȿ˙ÂÈ Ì ÙÔ ‰È‹- ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó», Ù˘ Û˘ÏÏÔÁ‹˜ TÔ ÙÂ- ÏÂ˘Ù·›Ô ηٷʇÁÈÔ (1988). H ÊÚ¿ÛË ÙÔ˘ Ù›ÙÏÔ˘ ¯ÚËÛÈÌÔ- ÎÔ› ·ÚÈıÌÔ›, Â›Ó·È ÁÈ· ̤ӷ Û·Ó ÙÔ˘˜ Ï·ÛÙÈÎÔ‡˜ ÂΛÓÔ˘˜ ·ÚÈıÌÔ‡˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ Ô˘Ï¿Ó ÛÙ· ·È‰È¿, ÛÙ· ·ÓËÁ‡ÚÈ·, ̤۷ Û ‰È·Ê·Ó›˜ Û·ÎԇϘ, ÔÈ Û˘Ì·ı¤ÛÙ·ÙÔÈ ÊÂÚ¤ÔÈÎÔÈ ·ÓË- Á˘ÚÙ˙‹‰Â˜. OÛÔ ÁÈ· Ù· ·È‰È¿, ·˘Ù¿ ¯ÒÓÔ˘Ó ̤۷ ÙÔ ¯ÂÚ¿ÎÈ ÙÔ˘˜, ·Ó·Û‡ÚÔ˘Ó ¤Ó·Ó ÛÙËÓ Ù‡¯Ë Î·È «A! ÙÔ ¤ÓÙ», ÊÂÚ’ ÂÈ- ÔÈÂ›Ù·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ ÙË ‚·ıÈ¿ ÓÔÛÙ·ÏÁ›·, Î·È Â›Ó, ·Ó·ÊˆÓÔ‡Ó ¤ÎÏËÎÙ· ÎÈ ¿ÓÙ ÌÂÙ¿ Ó· ‚ÚÂȘ ÙÈ ÛËÌ·›ÓÂÈ ÌÔÏÔÓfiÙÈ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙÈ Û‹Ì·ÈÓ ÁÈ· ÙȘ ÌÂÁ¿Ï˜ fiÏÂȘ, ÁÈ’ ·˘Ù¿ ÙÔ «¤ÓÙ» Î·È ÚÔ·ÓÙfi˜ ÙÔ «A!». Û·Ó ÙËÓ Aı‹Ó·, ΢ڛˆ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË, ÂΛÓÔ˜ EÙÛÈ Î·È Áˆ. K¿ı ÙfiÛÔ ¯ÒÓˆ ÙÔ ¯¤ÚÈ ÌÔ˘ ̘ ÛÙËÓ ·ı¤·ÙË Ô ¯ÂÈÌÒÓ·˜ Ù˘ K·ÙÔ¯‹˜, ÙÔ˘ 1943, ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó¿ÁÂÙ·È Ë Û·ÎԇϷ ÌÈ·˜ ·‡ıÌÂÓ˘ ÌÓ‹Ì˘ Î·È ·fi ÎÂÈ Ì¤Û· ·Ó·Û‡Úˆ ·Ê‹ÁËÛË, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ ·Ô‰Â¯fiÌ·ÛÙ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ ÙË ÓÔÛÙ·Ï- οÔÈ· ·Ó¿ÌÓËÛË Î·È ·Ì¤Ûˆ˜ ¤Ó·˜ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ ÎfiÛÌÔ˜ ÌÔÚ› Á›·, ηıÒ˜ Ô ·ÊËÁËÙ‹˜ ÌÈÏ¿ÂÈ ÁÈ· Ù· ·È‰Èο ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ·, Ó· ·Ó·ÛÙËı›, ·ÊÔ‡ Ë ÌÈ· ·Ó¿ÌÓËÛË Ê¤ÚÓÂÈ ÙËÓ ¿ÏÏË Î·È ·˘- Î·È ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÓËı›ÛÂÈ, ¤ÙÛÈ ÎÈ ·ÏÏÈÒ˜, Ù· ·È‰Èο ¯ÚfiÓÈ· Ù‹ ÙËÓ ·Ú¿ÏÏË, ÙËÓ ÙÚ›ÙË Î·È ÙËÓ Ù¤Ù·ÚÙË Î·È ÙËÓ ‰ÂÓ Í¤Úˆ Ó· Ù· ÓÔÛÙ·ÏÁÔ‡ÌÂ... EÍ¿ÏÏÔ˘ –ÛÎÂÊÙfiÌ·ÛÙ– ÔÈ ÚÔÂÙÔÈ- ÔÈ·, ¤ÙÛÈ, Ô˘ ·ÓÔ›ÁÂÙ·È, ·ÓÔ›ÁÂÙ·È, fiÏÔ Î·È ÈÔ Ôχ, ÙÔ Â- ̷ۛ˜ ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ Î·È Ë ·‰ËÌÔÓ›· ÙÔ˘ ÁÈ· Ù· ÚÒÙ· ο- ‰›Ô Î·È Ë ÂÌ‚¤ÏÂÈ· ÙÔ˘ ÓÔ˘ Î·È Ù˘ „˘¯‹˜ ÌÔ˘. […] Ï·ÓÙ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘, ÙËÓ ·Ú·ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, T· ÌfiÓ· οϷÓÙ·, Ô˘ ·ÂÈÚ¿ıËη Ó· ˆ, ‹Ù·Ó ÂΛӷ Ù˘ ›Ûˆ˜ ‹Ù·Ó Î·È ÌÈ· ‰È¤ÍÔ‰Ô˜, ÌÈ· ‰È·Ê˘Á‹ Ù˘ ·È‰È΋˜ ¢- ·Ú·ÌÔÓ‹˜ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÙÔ˘ 1943. OÏfiÎÏËÚË ÙËÓ ·ÈÛıËÛ›·˜ ·fi ÙË ÛÎÏËÚ‹ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·: ‚‰ÔÌ¿‰· Ù· ÚÔ‚¿ÚÈ˙· Î·È ‰ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Û· Ó· ˆ fiÙÈ ÙÔ ...OÛÔ ÂÚÓÔ‡Ó Ù· ¯ÚfiÓÈ· ÙfiÛÔ Î·È Ë ˙ˆ‹ ÌÔ˘ ÁÂÌ›˙ÂÈ Ì ÂÂ- ‚Ú¿‰˘ Ù˘ ÚÔ·Ú·ÌÔÓ‹˜ Ù· ’ÍÂÚ· ÛÙËÓ ÂÓÙ¤ÏÂÈ·. EÊÙ·ÈÁ·Ó, Ù›Ԣ˜. MfiÓÔ, Ô˘ ÔÈ ÈÔ ÔÏϤ˜, ηٷ¯ˆÓÈ¿˙ÔÓÙ·È Ì¤Û· ÌÔ˘ ·ÛÊ·ÏÒ˜, ÔÈ ÌÂÁ¿ÏÔÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ Ì·˜, Ô˘ ‚¿ÏıËÎ·Ó Ó· ÌÔ˘ Ù· HT λης Kαζαντζ ς Î·È ·Ô̤ÓÔ˘Ó ÂΛ ·ÓÒÓ˘Ì˜, ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Ì¿ÏÈÛÙ· ÊÔ- Ì¿ıÔ˘Ó fiÏ· Ì·˙› Î·È ÌÔÓÔÎÔ·ÓÈ¿˜Ø οϷÓÙ·, ‰ËÏ·‰‹, XÚÈ- (1938-1991). Ú¤˜ Î·È ·˙‹ÙËÙ˜. ¶¿ÓÙˆ˜, ·˘Ù¤˜ ̤ÓÔ˘Ó ÂΛ Û·Ó ¤Ó·˜ ·Ïfi˜ ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ, ¶ÚˆÙÔ¯ÚÔÓÈ¿˜ Î·È ºÒÙˆÓ! ¶Ô‡ Ó· ¯ˆÚ¤ÛÔ˘Ó ·ÚÈıÌfi˜, fiÌÔÈÔ˜ Ì’ ÂΛÓÔ˘˜ Ô˘ ÛËÌ·‰Â‡Ô˘Ó ·ı¤·ÙÔÈ ÙÔ˘˜ fiÏ· ÂΛӷ Ù· ¿ÁÓˆÛÙ· Î·È Ì˘ÛÙ‹ÚÈ· ÏfiÁÈ· ̘ ÛÙÔ Ì˘·Ïfi ‚Ú·¯›ÔÓ˜ ÙˆÓ Î·Ù·‰›ÎˆÓ, ÂÓÒ Ô Î·ı¤Ó·˜ ÙÔ˘˜ ¤¯ÂÈ Ó· ÛÔ˘ ÂÍ¿¯ÚÔÓÔ˘ ·È‰ÈÔ‡; KÈ ‡ÛÙÂÚ·, ¿ÓÙ ӷ ÂȘ ˆ˜ ¯ÒÚ·Á·ÓØ Ô‡ ÈÛÙÔÚ‹ÛÂÈ ÙfiÛ· Î·È ÙfiÛ·. A˘Ù¤˜ ÔÈ Â¤ÙÂÈÔÈ, ·˘ÙÔ› ÔÈ ÛËÌ·‰È·- Ó· Ù· ͯˆÚ›ÛÂÈ, Ó· Ù· ηٷٿÍÂÈ Û Í¯ˆÚÈÛÙ¤˜ ÌÂÚ›‰Â˜, ÛÙ›- 26 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 27. à «...Aνατρ χιαζαμε τη νωπ αν μνηση του γδο - που του κορμιο , καθ ς σωρι ζονταν πνοο κατα- γ ς... Tο ρ γος διαπερνο - σε το κορμ μου σα ρε μα ηλεκτρικ ». Γερμανικ μπλ κο σε λαϊκ γειτονι , σκ τσο του Φωκ ωνα Δη- μητρι δη, για τις εκδ σεις Mαρ , Aθ να. ¯Ô˘˜, ÛÙÚÔʤ˜...; Ö˜, ·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, Ù›ÔÙ’ ÂÁÒ. ͯ¿ÛÂÈ Ù›ÔÙÂ. ¶‹Ú· ÙÔ ÙÚ›ÁˆÓÔ ·’ ÙÔ ¯ÂÚÔ‡ÏÈ. ¢ÂÓ — ¶Ô‡ ‹ÛÔ˘Ó·; ¶Ô‡ Á‡ÚÓ·Á˜ Ù¤ÙÔÈ·Ó ÒÚ·; Ì ÚÒ- EΛ, Ù· οϷÓÙ· ı· Ù· ’ÏÂÁ· fi,ÙÈ ÎÈ ·Ó Á›ÓÔÓÙ·Ó ÎÈ ·˜ ¤ÌÂÈÓ ·Ú¿ Ó· ‚Á¿Ïˆ ÙÔ Û‡ÚÙË ·’ ÙËÓ fiÚÙ·, Ó· ÛÙ·- ÙËÛ ·Ó‹Û˘¯Ô˜ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘. ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Û·, ‰Â ‚·ÚȤ۷È, ÛÙÔ˘˜ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜ ÌÈ· ÁÂÓÈ- ıÒ ÛÙÔ Ï·Ù‡ÛηÏÔ, fiÛÔ Ó· ÎÏ›ۈ ›Ûˆ ÌÔ˘ ÙËÓ fiÚ- ¢ÂÓ ·¿ÓÙËÛ·. TÈ Ó· ÛÔ˘ ··ÓÙ‹Ûˆ, ÙÈ Ó· ÛÔ˘ ˆ; ΋ ı˘Ìˉ›· ‹, ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜, ÌÈ· ÁÂÓÈ΋ Ù·, Ó· η٤‚ˆ ÚÔÛÂÎÙÈο ÙËÓ Í‡ÏÈÓË ÛοϷ Ô˘ Ô‰Ë- O‡Ù Ԣ ÙÔ Î·Ù¿Ï·‚· Ò˜ Î·È fiÙ ‚Ú¤ıËη ηٷÌÂ- ·Á·Ó¿ÎÙËÛË. KÈ Â¤ÌÂÓ· Ó· ÍÂÊÔ˘ÚÓ›˙ˆ fi,ÙÈ ÌÔ˘ η٤- ÁÔ‡Û ÛÙËÓ ·˘Ï‹ Ì·˜, Ó· ‚Á¿Ïˆ ÙÔ Û›‰ÂÚÔ Ô˘ ·ÛÊ·- Û›˜ Ó· Ùڤ̈ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜, ̘ ÛÙËÓ ÎÚ‚·ÙÔο̷ÚË ‚·ÈÓÂ. ºÙ¿ÓÂÈ Ó· Û˘ÓÙ·ÈÚÈ¿˙ÔÓÙ·Ó Ù· ÏfiÁÈ· Ì ÙË ÌÔ˘- Ï›˙·Ì ÙËÓ ÂÍÒÔÚÙ· ÎÈ ·fi ÎÂÈ ı· ’ÛÂÚÓ· ÙÔ Ì¿ÓÙ·ÏÔ ÙˆÓ ÁÔÓÈÒÓ ÌÔ˘. EÎÏ·ÈÁ· Ì’ ·Ó·ÊÈÏËÙ¿, ηıÒ˜ ¤ÓȈı· ÛÈ΋: ηÈ, ÌÂÌÈ¿˜, ı· ‚ÚÈÛÎfiÌÔ˘Ó· ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ, ÁÈ· Ó· ¿- ¤Ó· ·‚¿ÛÙ·¯ÙÔ ·Ú¿ÔÓÔ Ó· Ì ÌÔ˘ÎÒÓÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ. K·Ï‹Ó ÂÛ¤Ú·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜ Úˆ ¤Ó· ¤Ó· Ù· Û›ÙÈ· Ù˘ ÁÂÈÙÔÓÈ¿˜, Ó· Ù· ˆ... EÓ· ·Ú¿ÔÓÔ Ô˘ ͯ‡ÓÔÓÙ·Ó ·ÛÙ·Ì¿ÙËÙ· ·’ Ù· Ì¿- ·fi ÙËÓ K·ÈÛ·Ú›·... EÙÛÈ ÎÈ ¤Î·Ó·, Ì· Û·Ó ÛÙ¿ıËη ÛÙÔ Ï·Ù‡ÛηÏÔ, ÌÈ· ÙÈ· ÌÔ˘, ηıÒ˜ ηÙËÁÔÚÔ‡Û· ·Ï‡ËÙ· ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÌÔ˘, [...] ·ÁˆÌ¤ÓË ÓÔ‹ ÙÔ˘ ·Ó¤ÌÔ˘ ‹ÚıÂ Î·È ÌÔ˘ Ì·ÛÙ›ÁˆÛÂ, ÙÔÓ ÌfiÓÔ ˘·›ÙÈÔ ÁÈ· ΛÓË ÙË ÊÔÓÈ΋ ÚÈ‹, ÁÈ· Λӷ •‡ÓËÛ· ·fi ÙÔÓ ‰˘Ó·Ùfi B·Ú‰¿ÚË. BÚÔÓÙÔ‡Û ı·ÚÚ›˜, ÙÔ ÚfiÛˆÔ, Ù· ¯¤ÚÈ· Î·È Ù· Á˘ÌÓ¿ ÏÈfiÛ·Ú- Ù· ÍÂÙÛ›ˆÙ· Á¤ÏÈ· ÙÔ˘˜, ÂÓÒ Î¿ı ÙfiÛÔ ·Ó·ÙÚ›¯È·˙· ·Ï‡ËÙ· ¿Óˆ ÛÙ· ÔÚÙÔ·Ú¿ı˘Ú·, ÛÙÔ˘˜ ÙÔ›¯Ô˘˜, η fi‰È· ÌÔ˘. K·Ù¤‚Ëη ‚È·ÛÙÈο οو ÛÙËÓ ·˘Ï‹, ÎÈ Ì ÙË Óˆ‹ ·Ó¿ÌÓËÛË ÙÔ˘ Á‰Ô‡Ô˘ ÙÔ˘ ÎÔÚÌÈÔ‡, η- ÛÙȘ ÛΤ˜, ¿Óˆ ÛÙ· ‰¤ÓÙÚ·, ·ÓÙÔ‡. EÚȯÓ ÁÏ¿- fiÛÔ Ó· ÂȘ, Ë Ì¿ÓÙÚ· Á‡Úˆ Á‡Úˆ ¤ÎÔ‚Â ÏÈÁ¿ÎÈ ÙË Êfi- ıÒ˜ ÛˆÚÈ¿˙ÔÓÙ·Ó ¿ÓÔÔ Î·Ù·Á‹˜. O ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘ ·Ó·- ÛÙÚ˜ Î·È ÌÔ˘ÚÈ¿ ·fi Ûfi̘. AfiÌÂÈÓ· ÙÚÔÌ·Á̤- Ú· ÙÔ˘ ·¤Ú·. E‚Á·Ï· ÙÔ Û›‰ÂÚÔ ÎÈ ‹ÌÔ˘Ó· ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ÛËÎÒıËΠÛÙ· ÛοÛÌ·Ù¿ ÙÔ˘. ÓÔ˜ ÛÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ ÌÔ˘. £· ’Ù·Ó ˆÚ·›· ·Ó ·fiÌÂÓ· ÂΛ ÙÚ·‚‹Íˆ ÙÔ Ì¿ÓÙ·ÏÔ Î·È Ó· ‚Áˆ ¤ÍˆØ ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·Ó — HÛÔ˘Ó· ¤Íˆ; Ì ÚÒÙËÛ ·Ó‹Û˘¯Ë Ë ÌËÙ¤Ú· ÌÔ˘. ̤¯ÚÈ Ó· ÍËÌÂÚÒÛÂÈ ÎÔ˘ÎÔ˘ÏˆÌ¤ÓÔ˜ Ì ٷ ˙ÂÛÙ¿ ÌÔ˘ ·Ú¿ ÌÔÓ¿¯· ÌÈ· ·Ó·›ÛıËÙË Î›ÓËÛËØ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ›Â- K·È ¿ÏÈ ‰ÂÓ ·¿ÓÙËÛ·. E‚Á·Ï· Ì˯·ÓÈο Ù· ·Ô‡- ÛοÛÌ·Ù· ‹, fiˆ˜ ÙÔ Û˘Ó‹ıÈ˙· Û οÙÈ Ù¤ÙÔȘ Ó‡- ÛË ÙÔ˘ ‰¿¯Ù˘ÏÔ‡ ÌÔ˘ ¿Óˆ ÛÙÔ ÁψÛÛ›‰È ÎÈ ·fi ÎÂÈ ÙÛÈ· ÌÔ˘ Î·È ‹Á· Î·È ¯ÒıËη, ¤ÙÛÈ fiˆ˜ ‹ÌÔ˘Ó Ì ٷ ¯Ù˜, ·Ó ‹Á·ÈÓ· Ó· ˙·ÚÒÛˆ Ï¿È ÛÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘. Î·È ‡ÛÙÂÚ·... ™Ù¿ıËη, ÁÈ· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹, ·Ó·ÔÊ¿ÛÈ- ÚÔ‡¯·, οو ·’ Ù· ÛοÛÌ·Ù·, ·Ó¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜. AÁο- øÛÙfiÛÔ, οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ı· Ì·Ù·›ˆÓ ÔÏÏ¿ Ú¿ÁÌ·Ù·, ÛÙÔ˜Ø ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ ‰ÂÓ ·ÎÔ‡ÁÔÓÙ·Ó „˘¯‹ ÎÈ ÂÍ¿ÏÏÔ˘ ÏÈ·Û· ÛÊȯٿ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘. H ıÂÚÌ‹ ÙÔ˘ ·Ó¿Û·, ‹- ÔÏÏ¿ fiÓÂÈÚ·, Ô˘ ÙfiÛ˜ ̤Ú˜ ›¯· οÓÂÈ ¤Ú ӷ –·˘Ùfi Ò˜ ÌÔ˘ ‰È¤Ê˘ÁÂ;– Ì ÙËÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚ›·, ÙÈ ÁÈÓfi- Ú ÛÈÁ¿ ÛÈÁ¿ Ó· Ì ˙ÂÛÙ·›ÓÂÈ ÎÈ ¤ÏȈÛÂ, ı·ÚÚ›˜, ÙËÓ ·- Ù· ·Ú·ÌÂÚ›Ûˆ. K·È ÁÈ·Ù›, ı· ÂȘ; fiÏ· ·˘Ù¿; M· ÁÈ·- Ù·ÓÂ; Afi ÔÈ· ÒÚ· Î·È ÌÂÙ¿ ÂÈÙÚÂfiÙ·Ó Ë Î˘ÎÏÔÊÔ- ÁˆÌ¤ÓË ÌÔ˘ ‡·ÚÍË... Ù› ›¯· ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ·ÓfiËÙÔ Êfi‚Ô. HÙ·Ó ÌÈ· ¢ηÈÚ›· Ó· Ú›· Î·È ÙÈ ÒÚ· ‹Ù·Ó ÙÒÚ·; EÚ ӷ ÂÚÈ̤ӈ Â‰Ò ÛÙÔ E͈ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÛÙ·Ì¿ÙËÛ ¤Ó· ÊÔÚÙËÁfi ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔÓ ÍÂÂÚ¿Ûˆ ÌÈ· ÁÈ· ¿ÓÙ·. EÓ· ·̷ ÓÙÚÔ‹˜ Ì ÎÚ‡Ô, ÒÛÔ˘ Ó’ ·ÎÔ‡Ûˆ ¤Íˆ οÔÈ· ΛÓËÛË, ‚‹Ì·Ù·, Û‚‹ÛÂÈ ÙË Ì˯·Ó‹ ÙÔ˘ ÎÈ ‡ÛÙÂÚ·, ‚‹Ì·Ù· ‚È·ÛÙÈο, ÙÔ Î·Ù¤ÎÏ˘˙Â. EÍ¿ÏÏÔ˘, XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó, ÙÈ ÂÚ›- ÔÌÈϛ˜ ÔÙȉ‹ÔÙÂ. K¿ıÈÛ· ¯·ÌËÏ¿ Î·È ˙¿ÚˆÛ· ÛÙËÓ ÎÔÚÌ›, Ô˘ ÙÔ ÂÙ¿Í·Ó ¿ӈ ÛÙËÓ Î·ÚfiÙÛ·, ÙÔ ÓÂÚfi, ÌÂÓ·; §È·Î¿‰·; EÁÒ ‰ÂÓ ‹ÌÔ˘Ó· Ô˘ ¿ÓÙ· ›¯· ÁÈ· Îfi¯Ë Ù˘ ÂÍÒÔÚÙ·˜, ÂÓÒ ÚÔÛ·ıÔ‡Û· Ó· ÛηÛÙÒ Ô˘ Ï·Ù¿ÁÈÛ ¿Óˆ ÛÙÔ Î·ÏÓÙÂÚ›ÌÈ, Ù· ‚È·ÛÙÈο Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÌÈ· ·›ÛıËÛË ·ÁˆÓÈ¿˜; EÁÒ ‰ÂÓ fiÛÔ ÁÈÓfiÙ·Ó ηχÙÂÚ·, Ì’ ÂΛÓÔ ÙÔ ·ÏÈÔ·ÓˆÊfiÚÈ ÛÎÔ˘›ÛÌ·Ù·, ÙÔ Ì·ÚÛ¿ÚÈÛÌ· Ù˘ Ì˯·Ó‹˜ ÙÔ˘ ·˘ÙÔ- ‹ÌÔ˘Ó· Ô˘ Ì’ ¤È·Ó ۇÁÎÚ˘Ô fiÙ·Ó ¤‚Ï· ÛÙÔ „È- ÌÔ˘, ·˘Ùfi Ô˘ ÚÈÓ ÊÙ¿ÛÂÈ Û ̤ӷ ¤ÊÙ·Û ·ÏÈÔ̤ÓÔ ÎÈÓ‹ÙÔ˘ ÎÈ ‡ÛÙÂÚ·, ËÛ˘¯›·. ÏÈηÙ˙›‰ÈÎÔ, Û οÙÈ ÔÏ˘Î·ÈÚÈṲ̂Ó˜ «Î·ÚÙ ÔÛÙ¿Ï», ·’ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÌÔ˘ ÛÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ ÌÔ˘ ·‰ÂÚÊfi ÎÈ ·’ ·˘- T· ÚÒÙ· ·È‰È¿ ·ÎÔ‡ÛÙËÎ·Ó ¤Íˆ ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ: ÂΛÓÔÓ ÙÔÓ ÙÔÛÔ‰Ô‡ÏÈÎÔ XÚÈÛÙfi, ÔÏfiÁ˘ÌÓÔ Ì¤Û· ÛÙË ÙfiÓ, ·ÊÔ‡ ÚÒÙ· ÙÔ ’ÏȈÛ fiÛÔ ÌÔÚÔ‡Û ÎÈ ·˘Ùfi˜, «K·Ï‹ ÂÛ¤Ú·Ó ¿Ú¯ÔÓÙ˜...» Ê¿ÙÓË ÙˆÓ ·ÏfiÁˆÓ, ÂÓÒ Á‡Úˆ ÙÔ˘ ÁÔÓ·ÙÈÛÙÔ› ÛÙÂÎfi- ¤ÊÙ·Û Û ̤ӷ, Ê·Ú‰‡ Û·Ó ÎÂÏÂÌ›·, ̷ψ̤ÓÔ ·- TÔ Ú›ÁÔ˜ ‰È·ÂÚÓÔ‡Û ÙÔ ÎÔÚÌ› ÌÔ˘ Û· Ú‡̷ ËÏÂ- ÓÙ·Ó ÂΛÓÔÈ ÔÈ ÛÎÏËÚfiÂÙÛÔÈ ‚ÔÛÎÔ› ̘ ÛÙȘ ÙÚ›¯È- ÓÙÔ‡, ÏÂÙfi Û· Á¿˙· È·, ·Ó›Î·ÓÔ Ó· Ì ÚÔÛٷ٤„ÂÈ ÎÙÚÈÎfi. EÙÚÂÌ·. O ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘ ÎÈ Ë Ì¿Ó· ÌÔ˘ ÛÊÈÁÁfi- Ó˜ ˙ÂÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜ ο˜; A˘Ùfi, ¿ÏÈ, ÌÔ˘ Ê·›ÓÔÓÙ·Ó ·’ ÙÔ ·Ú·ÌÈÎÚfi ÎÚ‡Ô, ÙfiÛÔ Ô˘ ·ÔÚÔ‡Û˜, ÙÈ ÂÚ›- Ù·Ó ÛȈËÏÔ› ¿ӈ ÌÔ˘, Ó· Ì ˙ÂÛÙ¿ÓÔ˘Ó, Ó· ÛÙ·- ·Î·Ù·ÓfiËÙÔ ÎÈ ‹ıÂÏ· Ó· ÚˆÙ‹Ûˆ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘˜: «‰ÂÓ ÌÂÓÂ Ë Ì¿Ó· ÌÔ˘ ÙfiÛÔÓ Î·ÈÚfi Î·È ‰ÂÓ ¤ÏÂÁ ӷ ÙÔ Î¿ÓÂÈ Ì·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ Û·ÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÌÂ Û˘ÓÙ¿Ú·˙·Ó. ‚Ú¤ıËΠηӤӷ˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Ó· ‰ÒÛÂÈ ÙËÓ Î¿· ÙÔ˘, ·ÙÛ·‚Ô‡Ú˜ ‹ ÍÂÛÎÔÓfi·Ó· Ë Ó· ÙÔ ÊÙÈ¿ÍÂÈ ÏÔ˘Ú›‰Â˜ ૺૺૺ Ó· ÙÔ ÛοÛÔ˘Ó, ÂÈÙ¤ÏÔ˘˜, ̈Úfi ·È‰›;...». ¢ÂÓ ÁÈ- ÁÈ· ÎÔ˘ÚÂÏÔ‡... «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó ÂΛÓË Ë ·Ú·ÌÔÓ‹ XÚÈ- ÓfiÙ·Ó, fï˜, Ó· ÚˆÙ‹Ûˆ Ù¤ÙÔÈ· Ú¿ÁÌ·Ù·, ·ÚfiÏÔ •·ÊÓÈο fï˜ Á›ÓÂÙ·È ÌÈ· ÊÔ‚ÂÚ‹ ·Ó·ÙÚÔ‹: ÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ ÙÔ˘ 1943» Ô˘ ηÈÁfiÌÂÓ· Ó· Ì¿ıˆ, ÁÈ·Ù› ÌÔÚÔ‡Û ӷ ’Ù·Ó η- MÚÔÛÙ¿ ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡ Ô˘ ¿ÂÈ Ó· ÍÂ- ÌÈ¿ ‚ϷΛ· ·˘Ùfi Ô˘ ı· ÚˆÙÔ‡Û· Î·È Ó· Ì ·›ÚÓ·Ó ÔÚÙ›ÛÂÈ ·fi Ù· ¯·Ú¿Ì·Ù· ÎÈfiÏ·˜ ÁÈ· Ó· ÂÈ Ù· YÛÙÂÚ· ·’ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi, Ë ÓÔÛÙ·ÏÁ›· ÙÔ˘ ÛÙÔ „ÈÏfi. ÚÒÙ· ÙÔ˘ XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη οϷÓÙ·, ÓÙÔ˘ÊÂΛ- Ù›ÙÏÔ˘, «A¯ Î·È Ó· Í·Ó¿Ú¯ÔÓÙ·Ó...» ·Ó·ÙÚ¤ÂÙ·È ÚÈ- ¢›ÛÙ·Û· ÁÈ· Ï›ÁÔ, ÎÈ ‡ÛÙÂÚ· «¤Ó·, ‰‡Ô, ÙÚ›·», ›· ˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ °ÂÚÌ·ÓÔ‡˜, ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙ· ÙÚÔÌ·Á̤- ˙Èο, ÁÈ· Ó· ‰ËÏÒÛÂÈ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙÔ ·ÓÙ›ıÂÙÔ. O Û˘Á- ̤۷ ÌÔ˘ ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο Î·È ÙÈÓ¿¯ÙËη ¿ӈ ÎÈ ¿Ú¯È- Ó· Ì¿ÙÈ· ÙÔ˘, ¤Ó·˜ Û˘ÌÔÏ›Ù˘ ÙÔ˘. ™˘ÁÎÏÔÓÈṲ̂ÓÔ Áڷʤ·˜ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ó· ÂÈÚˆÓ‡ÂÙ·È fiÛÔ˘˜ ıˆÚÔ‡Ó Û· Ó· ÓÙ‡ÓÔÌ·È ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È ÛÙ· Ù˘ÊÏ¿. ™Ù¿ıËη, ÁÈ· ÙÔ ·È‰› ÙÚ¤¯ÂÈ Ó· ¯ˆı› ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. ÙËÓ ·Ó·‰ÚÔÌ‹ ÛÙ· ·È‰Èο ¯ÚfiÓÈ· ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ˆ˜ ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹, ÛÙËÓ fiÚÙ· ÎÈ ·Ó·ÏÔÁ›ÛÙËη, Ì‹ˆ˜ ›¯· [...] ÓÔÛÙ·ÏÁ›·. H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 27
- 28. Σαν ελπ δασαν προ «N χτα γεμ τη θ ματα» A NTI£ETA ÚÔ˜ ÙËÓ ·ÓÙ›ÏË„Ë Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó ÔÈ Â˙ÔÁÚ¿ÊÔÈ Ù˘ N¤·˜ AıËÓ·˚΋˜ ™¯ÔÏ‹˜ ÙÔ˘ Ù¤ÏÔ˘˜ ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ· Î·È ÔÈ Â›- ÁÔÓÔ› ÙÔ˘˜ ÙÔ˘ 20Ô‡ (Ï.¯. Ô KfiÓÙÔ- ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ Ó· Ê˘Ï¿ÍÂÈ ÛÎÔfi˜ ÛÙÔ ÛÙÚ·ÙfiÂ‰Ô fiÔ˘ ˘ËÚÂ- Ù› ÙË ıËÙ›· ÙÔ˘. EΛ ‚Ú›ÛÎÂÈ ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÙÔ˘ Ï‹ÚˆÛË –‹ ÙË Ê˘Á‹– ÛÙȘ ˙ˆÒ‰ÂȘ Ì˘ÚÔ˘‰È¤˜ Ù˘ ο·˜ ·fi ÁÏÔ˘) Ì ٷ ·ÚËÁÔÚËÙÈο ÌËӇ̷ٷ ÙÚ·ÁÈÔÌ¿ÏÏÈ Î·È ÛÙȘ ÛÙÚ‚Ϥ˜ Î·È ÂÓ Ô˘ ʤÚÓÂÈ Ë ÁÈÔÚÙ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤Ó- ÔÏÏÔ›˜ ÈÂÚfiÛ˘Ï˜ –ı· ¤ÏÂÁ ηÓ›˜– ÓˆÓ Û ÊÙˆ¯Ô‡˜ Î·È ¯ÂÈÌ·˙fiÌÂÓÔ˘˜, Ê·ÓÙ·ÛÈÒÛÂȘ ÙÔ˘, ÚÔ˚fiÓÙ· ÌÈ·˜ Ù· Ú¿ÁÌ·Ù· ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ÛÙË ÓÂfiÙÂÚË ·ÂÏÈṲ̂Ó˘ ÌÔÓ·ÍÈ¿˜: Â˙ÔÁÚ·Ê›·. AÏÏ¿˙Ô˘Ó ÔÈ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ... XˆÌ¤ÓÔ˜ ̤۷ ÛÙË ÛÎÔÈ¿ ÎÔÈÙ¿˙ÂÈ Û˘Óı‹Î˜ Î·È Ì·˙› ÙÔ˘˜ ÔÈ ·Í›Â˜ Î·È Ë ·fi Ì·ÎÚÈ¿ ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘ Ì ·¤¯ıÂÈ·. ÔÙÈ΋ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ, ÔfiÙÂ Î·È Ë £· ¤¯Ô˘Ó fiÏÔÈ ÙÔ˘˜, fiˆ˜ ¿ÓÙ·, ÂÚÈ- ÏÔÁÔÙ¯ӛ· –·˘Ùfi ÙÔ «·ÏËıÔÊ·Ó¤˜ ¤ÛÂÈ ÛÙÔÓ ‚·Ú‡, ÌÔÏ˘‚¤ÓÈÔ ‡ÓÔ ÙÔ˘˜. ¯·ÏΛÔÓ», fiˆ˜ Ôχ ‡ÛÙÔ¯· ÙËÓ MÔÚÔ‡Û ӷ Â›Ó·È ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÂΛ, ¯ÚÔ- ›¯Â ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ Ô AϤͷӉÚÔ˜ KÔ- ÓÈ¿Ú· ̤ڷ Û‹ÌÂÚ·, ηıÒ˜ ϤÓÂ. AÏÏ· Ù˙È¿˜– ÛÙ¤ÏÓÂÈ Ù· ηÈÓÔ‡ÚÁÈ· ÌËÓ‡- ÚÔÙ›ÌËÛ ӷ ÚıÂÈ Ó· ÎÏÂÈÛÙ› ÛÙÔ Ì·Ù¿ Ù˘. E›‰·Ì ‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ Â˙Ô- ÛÙÚ·ÙÒÓ· ÙÔ˘ ÁÈ· Ó’ ·ÎÔ‡ÛÂÈ ÙÔ˘Ï¿¯È- ÁÚ·Ê›·˜ ÙÔ˘ MÂÛÔÔϤÌÔ˘ (΢ڛˆ˜ ÛÙÔ Î·Ó¤Ó· ͤÓÔÈ·ÛÙÔ ÏfiÁÔ, ηӤӷ ÓÂ- ÙÔ˘ BÔ˘Ù˘Ú¿) Î·È ÙÔ ÙÚ·ÁÈÎfi ÓfiËÌ· ·ÓÈÎfi ÁÂÏ¿ÎÈ ·fi ÙÔ˘˜ Ê·ÓÙ¿ÚÔ˘˜, Ô˘ Ô˘ ·›ÚÓÔ˘Ó Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· Ù˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Û˘ÓÔÌ‹ÏÈÎÔ› ÙÔ˘ Ì· ·˘- K·ÙÔ¯‹˜ ÛÙȘ ·Ó·ÌÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ TfiÏË Ùfi˜ ÙÔ˘˜ ‚ϤÂÈ Û·Ó ·È‰È¿. «TÔ˘˜ ‰È- K·˙·ÓÙ˙‹. ÎÔ‡˜ ÌÔ˘ ı· ÙÔ˘˜ ¤¯ˆ ÁÈ· ¿ÓÙ· ÛÙÔ ÎÂ- ™ÙË Û‡Á¯ÚÔÓ‹ Ì·˜ Â˙ÔÁÚ·Ê›· ÔÈ Ê¿ÏÈ ÌÔ˘, ·˘ÙÔ‡˜ Â‰Ò fï˜ Û ϛÁÔ˘˜ Ú‹ÍÂȘ Â›Ó·È ‚·ı‡ÙÂÚ˜. MÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˜ Ì‹Ó˜ ÙÔ˘˜ ¯¿Óˆ», Û˘ÏÏÔÁ›˙ÂÙ·È. OÏÔÈ ·fi ÙÔÓ TfiÏË K·˙·ÓÙ˙‹, £ÂÛÛ·ÏÔÓÈ- ÙÔÓ ÎÔ›Ù·Í·Ó Ì ¤ÎÏËÍË, fiÙ·Ó ÙÔÓ Â›- ÎÈfi˜ ›Û˘, Ô °ÈÒÚÁÔ˜ Iˆ¿ÓÓÔ˘ (1927- ‰·Ó Ó· Á˘ÚÓ¿ÂÈ Ì·˙› Ì ÙȘ ‰›ˆÚ˜ ¿‰ÂÈ- 1985) ·Ó·ÙÚ¤ÂÈ ÚÈ˙Èο Ù· Ú¿ÁÌ·Ù·. ˜, ÂÓÒ ·˘Ùfi˜ ›¯Â ‰È·Ó˘ÎÙ¤Ú¢ÛË. «¢ÂÓ E›¯·ÌÂ Û˘ÓËı›ÛÂÈ Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ˆ˜ Â›Ó·È Î·Ó¤Ó·˜ ÛÙÔ Û›ÙÈ», ÂÍ‹ÁËÛ ÛÙÔ ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÔÈÎÔÁÂÓÂȷΤ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒ- ÏÔ¯›·, Ô˘ Û·Ó ¤Ó· Û˘ÓËıÈṲ̂ÓÔ ÎÈ ·˘- ÛÂȘ Î·È ı·ÏˆÚ‹ – ‹, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ, ˆ˜ Ùfi˜ ·È‰› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û ӷ ηٷϿ‚ÂÈ, ÓÔÛÙ·ÏÁ›· Ù˘. N· fï˜ Ô˘ Ô ÛÙÚ·- Ò˜ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ·Ó ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ηÓ›˜ ÛÙÔ ÙÈÒÙ˘ ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ· ÙÔ˘ °ÈÒÚÁÔ˘ Iˆ- Û›ÙÈ ÙÔ˘ ÙfiÙ ‰ÂÓ ı· Á˘ÚÓÔ‡ÛÂ. [...] ¿ÓÓÔ˘ «N‡¯Ù· ÁÂÌ¿ÙË ı¿Ì·Ù·» Ù˘ M‹Î ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÌÈ·˜ ÔÚÈṲ̂- Û˘ÏÏÔÁ‹˜ ÙÔ˘ K·Ù··ÎÙ‹, ·ÔÛÙÚ¤- Ó˘ Î·È fi¯È ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ÛÎÔÈ¿˜, ·˘- ÊÂÙ·È ·ÎÚÈ‚Ò˜ ·˘Ù‹ ÙËÓ «ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·- Ù‹˜ Ô˘ ¤‚Ï ÚÔ˜ ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. ΋ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·» Î·È ˙ËÙ¿ÂÈ ÙËÓ ·Ú·- TÔ˘˜ ‹ÚÂ Ô ÏÔ¯›·˜ Ù˘ ·ÏÏ·Á‹˜ Î·È ·fi ÛÎÔÈ¿ Û ÛÎÔÈ¿ ÙÔ˘˜ ÌÔ›Ú·˙Â. E‚ÚÈÛÎ·Ó ÙÔ˘˜ ÛÎÔÔ‡˜ Ó· ÊÔÚÔ‡Ó ·¿Óˆ ·fi ÙË ¯Ï·›ÓË ÌÈ· ‚·ÚÈ¿ ʷډȿ ο·, Ô˘ ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÙËÓ ¤‚ÏÂÂ. TÔ˘ ÙËÓ ¤‰ˆÛ ÏÔÈfiÓ ÎÈ ·˘ÙÔ˘ÓÔ‡ Ô ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÛÎÔfi˜, ¤Ó·˜ ÌÂÏ·Ì„fi˜ ·ÚÎÔ˘‰È¿Ú˘, ÎÈ ·˘Ùfi˜ ÙËÓ ‹Ú Ì ÊÔ- ‚ÂÚ‹ ¢¯·Ú›ÛÙËÛË. HÙ·Ó ÔÏfiÎÏËÚË ·fi ηÙÛÈÎfiÙÚȯ·, ˘ÎÓÔÎÔÌ·Ṳ̂ÓË Î·È Û¯Â‰fiÓ ¿Î·ÌÙË. K·È ‹Ù·Ó ˙ÂÛٷ̤ÓË ·fi fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‚·Ú‚·ÙÂ̤ÓÔ˘˜ Ó·- ÚÔ‡˜ Ô˘ ›¯Â ÛοÛÂÈ ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜. O ÏÔ¯›·˜ Ù˘ ·ÏÏ·Á‹˜ ¤Ê˘Á Ì ÙÔ˘˜ ·- XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ÏÈÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜ ÁÈ· ÙÔ ı¿Ï·ÌÔ Î·È ·ÎÔ‡- ÁÔÓÙ·Ó ‚·ÚÈ¿ Ù· ‚‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ÏÈıfi- Ì ÙÔÓ °ÈÒÚÁÔ ÛÙÚˆÙÔ ·fi Ù· ‰˘Ó·Ù¿ Ô‰¿ÚÈ· ÙÔ˘˜. Iˆ¿ÓÓÔ˘, ÙÔÓ T¿ÛÔ T˘Ï›¯ÙËΠ̠ÙËÓ Î¿· Î·È ¤ÊÂÚ ÙÔ ‚ϤÌÌ· ÙÔ˘ ÚÔ˜ ÙÔ Û˘ÓÔÈÎÈÛÌfi ÙÔ˘ Î·È K·ÏÔ‡ÙÛ· Î·È ÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. EηÓ ϷÌÚ¿ Ô˘ ¤Ê˘Á ·ÔΛ ·fi„Â, ÙÒÚ· ı· ÍÂÚÔÎÔÈÌfiÙ·Ó ÙÔÓ M·ÓfiÏË •ÂÍ¿ÎË ÛÙÔ ÂÓٷοı·ÚÔ Î·È ¿¯·ÚÔ ÓÙÈ‚¿ÓÈ H Γι ργος Iω ννου (1927-1985). ÙÔ˘. H ο·, fiÛÔ ·Ó¿‚ÂÈ, ÙfiÛÔ ÌÔÛÎÔ- ‚ÔÏ¿ÂÈ Î·ÙÛÈΛϷ Î·È ‚·Ú‚·Ù›Ï·... 28 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 29. σμον ακατ ργαστη... «Xριστουγεννι τικη ιστορ α» K ∞π °π∞ ¡∞ ª∂ÿ¡√Àª∂ ÛÙÔ˘˜ £ÂÛÛ·ÏÔÓÈÎÈÔ‡˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, Ô T¿ÛÔ˜ K·ÏÔ‡ÙÛ·˜ (ÁÂÓ. ÙÔ 1948) ÛÙÔ ‰È‹ÁËÌ¿ ÙÔ˘ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓ- ÓÈ¿ÙÈÎË ÈÛÙÔÚ›·» Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ¤Ó·Ó ‹Úˆ· Ë Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘ ÙȘ ÚÔ¿ÏϘ ÛÙË ‰È΋ ÙÔ˘ ÁÈÔÚÙ‹– Ì ÙË ‰È·ÊÔÚ¿ fiÙÈ Ô ¢ÈÔ- Ó‡Û˘ ÚfiÏ·‚ ÙÔ Úˆ› Î·È Ù˘ ¢¯‹- ıËΠ–ÎÚ‡· ÎÚ‡· ¤ÛÙˆ– ÂÓÒ ÂΛÓË Ùfi- Ù ÙÔ Â›¯Â ·Ú·Ï›„ÂÈ. HÏÈÔ˜, ¤ÚËÌÔÈ Ô˘ ÚÔÛ·ı› Ó· ÎÏ›ÛÂÈ ÙȘ ÚˆÁ̤˜ ‰ÚfiÌÔÈ. ™’ ¤Ó· ÛÙÂÓfi οÔÈÔ ÛÎ˘Ï› ›¯Â ÌÈ·˜ ÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋˜ ηٿÛÙ·Û˘ Ô˘ ¿ÚÂÈ ÛÙÔ Î·ÙfiÈ ÌÈ· Á˘Ó·›Î·, Ô˘ ÛÙ·- Â›Ó·È ¤ÙÔÈÌË Ó· ηٷÚÚ‡ÛÂÈ: Ì·ÙÔ‡Û οı ÙfiÛÔ ÊÔ‚ÈṲ̂ÓË. MÂÙ¿ ...T· ÎÔ˘ÙÛÔfiÚÂ˘Â Ô ¢ÈÔÓ‡Û˘, ·fi Ùfi- ÙÔ ÛÎ˘Ï› ·ÎÔÏÔ‡ıËÛ ÙÔ ¢ÈÔÓ‡ÛË Î·È Ù Ԣ ‚ڋΠ‰Ô˘ÏÂÈ¿, ÚÒÙ· Û·Ó Ô‰Ë- ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Î·È ÙÔ˘˜ ‰˘Ô Ì·˙›. E›¯Â ÙË Áfi˜ Î·È ÌÂÙ¿ Û·Ó Ù¯ӛÙ˘ –ÎfiÊÙ˘– Ê·ÂÈÓ‹ Ó· ÙÔ˘˜ ÎÂÚ¿ÛÂÈ ¤Ó· ı¤·ÙÚÔ Î·È ÛÙÔ ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ ÙˆÓ Y·ÏÔÈӿΈÓ. E›- ηÙ¢ı‡ÓıËΠÚÔ˜ ÙÔ Ù·ÌÂ›Ô fiÔ˘ ¯·Ó Î˘Ï‹ÛÂÈ ·Ú·¿Óˆ ·fi ‰¤Î· ¯Úfi- ÛÙÚÈÌÒ¯ÓÔÓÙ·Ó ÎfiÛÌÔ˜. E·È˙ ÌÈ· Έ- ÓÈ· Î·È ı˘ÌfiÙ·Ó ˆ˜, fiÙ·Ó ÚˆÙfiÚı ̈‰›·. XÚÂÈ·˙fiÙ·Ó ÙÚ›· ÂÈÛÈÙ‹ÚÈ· ÎÈ Ë ÛÙËÓ fiÏË, ÎÔÈÌfiÙ·Ó Û’ ¤Ó· ÛÙÚÒÌ· ÛÙÔ Ù·Ì›·˜ ÙÔ˘ ·Ó¤ÊÂÚ ¤Ó· ÙÛÔ˘¯ÙÂÚfi Ô- ¿ÙˆÌ· ÛÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ ·‰ÂÏÊ‹˜ ÙÔ˘. ÛfiØ ÂÍ¿ÏÏÔ˘, ı¤ÛÂȘ ˘‹Ú¯·Ó ÌfiÓÔ ÛÙÔ AÁˆÓÈ˙fiÙ·Ó Ó· ÛÙÚÒÛÂÈ Û ÌÈ· ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ıˆÚ›Ô. °È· ÌÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ê·ÓÙ¿ÛÙËΠÎÈ ·Ô ¿Óˆ ›¯Â ÙË ÁÎÚ›ÓÈ· ÙÔ˘ Á·- ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜, ηıÈ- ÌÚÔ‡ ÙÔ˘ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘. OÙ·Ó ¿ÏÈ Ṳ̂ÓÔ˘˜ ÂΛ „ËÏ¿, Ó· ÙÔ˘˜ ‚Ï¤Ô˘Ó Î·Ù¿ÊÂÚÂ Î·È ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ ÌÈ· ÛÙ·ıÂÚ‹ fiÏÔÈ, Î·È Ó· ’Ó·È, fiˆ˜ ‹Ù·Ó Èı·ÓfiÙÂ- ı¤ÛË ÛÙÔ ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ, ·ÓÙÚ‡ÙËÎÂ Î·È ÚÔ, ·Ì›ÏËÙÔÈ Î·È ÌÔ˘Ùڈ̤ÓÔÈ – Î·È ‰ÂÓ ÙfiÙ ›¯Â ÙË ÁÎÚ›ÓÈ· Ù˘ Á˘Ó·›Î·˜ ÙÔ˘, ÙÔ˘ ¿ÚÂÛ ηıfiÏÔ˘. AÚ·Á ı· ÁÂÏÔ‡- ȉ›ˆ˜ fiÙ·Ó ÎÔ˘‚¿ÏËÛ ·fi ÙÔ ¯ˆÚÈfi ÙË Û·Ó; M ‰˘ÛÎÔÏ›· Ê·ÓÙ·˙fiÙ·Ó ·˘Ù‹ ÙË Ì¿Ó· ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ ÂÁη٤ÛÙËÛ Û ÌÈ· ÛÎËÓ‹. EÚ fï˜ Ó· Á›ÓÂÈ, ı· ÙÔ ÙÚ‡· ÛÙÔ ÈÛfiÁÂÈÔ, οو ·fi ÙÔ ‰ÈÎfi ¤Î·Ó ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ÁÈ· ÙÔ ·È‰›. AÏÏ¿ ÙÔ˘˜ ‰È·Ì¤ÚÈÛÌ·. TÔ ÓÔ›ÎÈ Ù˘ ÙÔ Ï‹- ¿ÏÈ ÙfiÛ· ÏÂÊÙ¿... «AÓ ı¤ÏÂÙ ÊÙËÓfiÙÂ- ÚˆÓ·Ó ·fi ÎÔÈÓÔ‡ Ì ÙËÓ ·‰ÂÏÊ‹ ÙÔ˘, Ú·, ·ÚÈÂ, ÂÏ¿Ù ¶¤ÌÙË, ¶·Ú·- ·ÏÏ¿ Ë ÁÚÈԇϷ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó ‚¿ÚÔ˜Ø Û΢‹...», ÙÔ˘ ϤÂÈ Ë Ù·Ì›·˜. EÌÂÈÓ ÌÂ- ·ÓÙ›ıÂÙ· ÙÔ˘˜ ‚ÔËıÔ‡Û ÛÙÔ Û›ÙÈ, ÚÔ- Ù¤ˆÚÔ˜ Ï›Á· ‰Â˘ÙÂÚfiÏÂÙ· ÎÈ ÔÈ ·Ô›- ·ÓÙfi˜ fiÙ·Ó Ë Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘ ‰Ô‡Ï¢ÂØ Ûˆ ÙÔÓ ¤ÛڈͷÓ, ۯ‰fiÓ ÙÔÓ ¤Ù·Í·Ó ·Ú’ fiÏ’ ·˘Ù¿ Ë Ê·ÁˆÌ¿Ú· ÙÔ˘˜ ‹Ù·Ó Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙÔ ÁÎÈÛ¤. ۯ‰fiÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹, ηÈ, ηÌÈ¿ ÊÔÚ¿, •·Ó·‹Ú ÙÔ ‰ÚfiÌÔ ÙÔ˘ Á˘ÚÈÛÌÔ‡, ηٷÓÙÔ‡Û ·Ó˘fiÊÔÚË. ÚÔÛ·ıÒÓÙ·˜ Ó· ›ÛÂÈ ÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘ EÓ· ·fiÁÂ˘Ì·, ÚÈÓ Ï›Á˜ ̤Ú˜, ›¯Â fiÙÈ fiÓÙˆ˜ ‹Ù·Ó Ôχ ·ÎÚÈ‚¿ Ù· ÂÈÛÈÙ‹- ʇÁÂÈ Û¯Â‰fiÓ ÂÙÒÙ·˜ ·’ ÙÔ ÂÚÁÔÛÙ¿- ÚÈ·. EÂÈÙ·, ÛΤÊÙËΠ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο, ÛÈÔ, Ì ÙËÓ ÙÛ¤Ë ÊÔ˘ÛΈ̤ÓË ÏÂÊÙ¿. ÙÔ ·Ì¿ÍÈ ÙÔ˘˜ ¯ÚÂÈ·˙fiÙ·Ó Ì·Ù·Ú›· Î·È E›¯Â ÏËÚˆı› ÌÈÛıfi Î·È ‰ÒÚÔ Î·È ÏÔ- Á¿ÚÈ·˙ fiÛ˜ Ùڇ˜ ÌÔÚÔ‡Û ӷ Ì·ÏÒÛÂÈ. ™Â ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi ÌÈÛ‹ ‚‰ÔÌ¿- ‰· Ù· ÏÂÊÙ¿ ›¯·Ó ÂÍ·ÓÂÌÈÛÙ›. K·È Ô‡Ù Û fiϘ ÙȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÙÔ˘ Ù· ›¯Â η- ٷʤÚÂÈ Ó· Ê·Ó› ÂÓÙ¿ÍÂÈ. AÊËÛ ÌÂÚÈ- Τ˜ ÙfiÁΘ ÁÈ· ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ÊÔÚ¿ ‹ ¤‚·- Ï ηÈÓÔ‡ÚÁȘ. EΛÓÔ ˆÛÙfiÛÔ Ô˘ ÙÔÓ ¤‚·˙ Û ÛΤ„ÂȘ, ηÈ, ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿, Á¤ÌÈ˙ Ì ÙfiÛ˜ ·ÓËÛ˘¯›Â˜ ÙËÓ „˘¯‹ ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ÔÈ Ê‹Ì˜ Ô˘ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡Û·Ó H Θεσσαλον κη. Xειμω- ÛÙÔ ÂÚÁÔÛÙ¿ÛÈÔ fiÙÈ ÌÂÙ¿ ÙȘ ÁÈÔÚÙ¤˜ ı· νι τικο πρωιν στην πα- Á›ÓÔÓÙ·Ó ·ÔχÛÂȘ. ραλ α του Λευκο Π ρ- AÓ‹ÌÂÚ· Ù· XÚÈÛÙÔ‡ÁÂÓÓ· ‚Á‹Î ÁÈ· γου. Φωτογραφ α της ¤Ó·Ó ÂÚ›·ÙÔ ÛÙËÓ ·Ú·Ï›·. ¶ÂÚÈÛÛfi- Bο λας Παπαϊω ννου. ÙÂÚÔ ›Ûˆ˜ ÁÈ· Ó’ ·ÔʇÁÂÈ Î·È Î·Ó¤Ó· η‚Á¿. ¶ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜ ÊÒÓ·Í ÙË ÌÈ- ÎÚ‹ ÙÔ˘ ÎfiÚË Î·È Ù˘ ÂÌÈÛÙ‡ÙËΠÙÔ ‰ÒÚÔ ÙÔ˘ ÁÈ· ÙË Ì¿Ó· Ù˘ –ÌÈ· ‰ÂÚÌ¿- ÙÈÓË ÙÛ¿ÓÙ·– ÌÈ·˜ Î·È Ù‡¯·ÈÓ ӷ ¤¯ÂÈ Û‹ÌÂÚ· Ù· ÁÂÓ¤ıÏÈ¿ Ù˘, Ì ÙËÓ ÂÓÙÔÏ‹ Ó· Ù˘ ÙÔ ‰ÒÛÂÈ Ï›ÁÔ ·ÚÁfiÙÂÚ·, fiÙ·Ó HT σος Kαλο τσας. ·˘Ùfi˜ ı· ›¯Â ʇÁÂÈ. EÙÛÈ Â›¯Â οÓÂÈ Î·È H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 29
- 30. Ì’ ·˘Ù¿ Ù·ÏÂÊÙ¿ ÌÔÚÔ‡Û Ӓ ·ÁÔÚ¿ÛÂÈ ÏÔ‡Û ˆ˜ ÎfiÚË ÔÊı·ÏÌÔ‡ ÛÙÔ ·Ù¿ÚÈ «TÈ Û ÂÈÚ¿˙ÂÈ ·˘Ùfi ÂÛ¤Ó·;» Ù˘ οÓÂÈ. ¤Ï· Ô˘ ·Ó¤Ï·‚ ÙÔ ÂÚÈÙ‡ÏÈÁÌ·. ™ÙËÓ ÌÈ· ηÈÓÔ‡ÚÁÈ·. Î·È ÙÔÓ Î·Ù¤‚·˙ ÌfiÓÔ Ù¤ÙÔȘ ̤Ú˜, ı· ™ËÎÒıËΠÊÔ˘ÚÈfi˙Ô˜, ÓÙ‡ıËΠÎÈ ¤Ê˘Á ÂÈÛÙÚÔÊ‹ ·Ó·ÏÔÁÈ˙fiÙ·Ó fiÛÔ ÎÚÂÙ›ÓÔ˜ M·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÙÔ Û›ÙÈ ¿ÎÔ˘Û Ó¢- ‰È¿‚·˙ Èı·ÓfiÓ Ï›Á˜ ·Ú¿‰Â˜ ·fi ‘Ó· ÚÔ˜ ¿ÁÓˆÛÙË Î·Ù‡ı˘ÓÛË. «K·Î¤ ¿Ó- ‹Ù·Ó. N· Á˘ÚÓ¿ÂÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ ÊÔÚو̤ÓÔ˜ ÚÈ·Ṳ̂Ó˜ ʈӤ˜. °›ÓÔÓÙ·Ó ÔÈ ÂÙÔÈÌ·- ‚È‚Ï›Ô ‹ ÌÈ· ÂÊËÌÂÚ›‰·. IÛˆ˜ ÛÙ·ıÔ‡Ó ıÚˆÂ!» ÌÔÓÔÏÔÁÔ‡Û ÛÙÔ ‰ÚfiÌÔ, ÚÔ- ÁÏ˘Î¿! T· ‚‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÙÔÓ ‹Á·ÈÓ·Ó. ۛ˜ ÁÈ· ÙÔ ÌÂÛËÌÂÚÈ·Ófi ÎÈ Ë Á˘Ó·›Î· Ù˘¯ÂÚÔ› Û‹ÌÂÚ· Î·È ‰Â Ì·ÏÒÛÔ˘Ó, ‹Ù·Ó Û·ıÒÓÙ·˜ Ó· ηٷϿ‚ÂÈ ÙÈ ‹Ù·Ó ·˘Ùfi ¢È¤Û¯ÈÛ ÙÔ ÊˆÙ·ÁˆÁË̤ÓÔ ·ÚοÎÈ, ÙÔ˘ ·fi·ÈÚÓ ÙË Ì¿Ó· ÙÔ˘ ÁÈ·Ù› ›¯Â Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛΤ„Ë Ô˘ ¤Î·Ó ÚÔÙÔ‡ Ô˘ ÙËÓ ÂÓfi¯ÏËÛÂ. ·ÓÙ›ÎÚÈÛ ٷ Û΢ÏÈ¿, ·ÊÔ˘ÁÎÚ¿ÛÙËΠ‚Á¿ÏÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· È¿Ù· ÛÙÔ ÙÚ·¤˙È. ÙÔÓ ¿ÚÂÈ Ô ‡ÓÔ˜. KfiÛÌÔ˜ ÏÈÁÔÛÙfi˜ ÛÙȘ ψÊfiÚÔ˘˜ Î·È ÙËÓ ÂÚËÌÈ¿. AÓ¤‚ËΠ‰ÈÛÙ·¯ÙÈο Ù· Ûη- EΛÓË Ïԇʷ˙Â, ÁÈ·Ù›, ̤ڷ Ô˘ ‹Ù·Ó, T· Ú¿ÁÌ·Ù· ¤ÁÈÓ·Ó Î·È ‰ÂÓ ¤ÁÈÓ·Ó ÙȘ Ï·Ù›˜, ÛÙȘ ηÊÂÙ¤ÚȘ οÔÈ· ÏÔ¿ÙÈ· Ù˘ ÂÈÛfi‰Ô˘, Á‡ÚÈÛ ÙÔ ÎÏÂȉ›, ‹ıÂÏÂ, ϤÂÈ, Ó· ‚Á·›ÓÔ˘Ó ·fi Ù· ¯Â›ÏË fiˆ˜ ÂÚ›Ô˘ Ù· Ê·ÓÙ¿ÛÙËÎÂ. ¶ÚÔ˜ ÙÔ Ó¤· ·È‰È¿. ¶ÂÚÈÏ·Ó‹ıËΠοÌÔÛË Ì‹Î ÛÙÔ Û›ÙÈ ÙÔ˘. M ÌÈ· Ì·ÙÈ¿ ÍÂ- Ù˘ ÌfiÓÔ Â˘¯¤˜. K·È Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÛÙÚÒıË- ‚Ú¿‰˘, ÂÓÒ ¤‚ÏÂ·Ó ‹Û˘¯· ÛÙËÓ ÙËÏÂfi- ÒÚ·. ¶¤Ú·Û ·¤Íˆ ·fi ÌÂÚÈÎÔ‡˜ ÎÈÓË- ¯ÒÚÈÛ ˆ˜ Ë Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘ ‰ÂÓ Â›¯Â ·Ï- Î·Ó Á‡Úˆ ÛÙÔ ÙÚ·¤˙È, ·ÓÙ·ÏÏ¿ÛÛÔÓÙ·˜ Ú·ÛË ¤Ó· ÚÂÔÚÙ¿˙ ÁÈ· ÌÔÓ·¯ÈÎÔ‡˜ Ù‡- Ì·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˘˜, ÛΤÊÙËΠӷ ÌÂÈ, ÙÔ˘˜ Ï¿ÍÂÈ ı¤ÛË Ô‡Ù ¤ÎÊÚ·ÛË. EÙÚÂÍÂ Ë ÌÈ- ¢¯¤˜ ÁÈ· «˘Á›·». H ÙËÏÂfiÚ·ÛË ¤·È˙Â. Ô˘˜ Î·È ¿ÛÙÂÁ· ·È‰È¿, Î·È ˙Ô˘˙Ô‡ÓÈ- ›‰Â ¿‰ÂÈÔ˘˜, ¿ÏÏ·Í ÁÓÒÌË. K·Ù¢ı‡Ó- ÎÚ‹ ÎÈ ¿Ú·Í ·fi ÙÔ ¯¤ÚÈ ÙÔ˘ ÙË Û·- AÎÔ˘Û·Ó fiÙÈ Û οÔÈÔ ÓËÛ›, ¤Ó·˜ ˘ÂÚ- ˙·Ó, ÌÔÓfiÙÔÓ· Î·È ÌÂÏ·Á¯ÔÏÈο, Ù· Ô- ıËΠے ¤Ó· ˙·¯·ÚÔÏ·ÛÙÂ›Ô Î·È ‰È¿ÏÂÍ ÎԇϷ Ì ٷ ÁÏ˘Î¿. «A, ÁÈ’ ·˘Ùfi ¤Ê˘- Ù˘¯ÂÚfi˜ ΤډÈÛ ÛÙÔ Ù˙fiÎÂÚ ‰ÈÛÂηÙÔÌ- χ¯ÚˆÌ· ʈٿÎÈ· ÛÙÔ Ì·ÏÎfiÓÈ ÙÔ˘˜, ÌÂÚÈο ÁÏ˘Î¿: MÈ· ¿ÛÙ· ·Ì˘Á‰¿ÏÔ˘, Á˜;» ¤Î·ÓÂ Î·È ÙÔ ÚfiÛˆfi Ù˘ ʈٛ- ̇ÚÈ·. N· ÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ì ٷ ÓÔ‡ÌÂÚ·, Â- ÙÔ˘˜ ÂÈÛΤÊıËÎÂ Ë Ì¿Ó· ÙÔ˘. EÚ¯fiÙ·Ó ÌÈ· ÛÔÎÔÏ¿Ù· ÛÂÚ¿ÓÔ, ÌÈ· ÙÈÚ·ÌÈÛÔ‡, ÛÙËÎÂ. EÙÔÈÌÔ˜ ‹Ù·Ó Ó· ͷӷʇÁÂÈ, ÙÔÓ Ù¿¯ÙËÎÂ Ë Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘, Ô˘ ›¯Â ›Û˘ ·fi ÙÔ Û›ÙÈ ÌÈ·˜ ÁÂÈÙfiÓÈÛÛ·˜, Ù˘ ΢- ¤Ó· ÌÈÏʤÈÁ. «°È· ‰ÒÚÔ», › ÛÙËÓ ÎÔ- ÎÚ¿ÙËÛ fï˜ ÙÔ ¯·ÌfiÁÂÏfi Ù˘... Û˘ÌÏËÚÒÛÂÈ ¤Ó· ‰ÂÏÙ›Ô. O ¢ÈÔÓ‡Û˘ Ú·ºÈÏÈÒ˜, Ô˘ οӷÓ ηϋ ·Ú¤·. η٤‚·Û ÌÂÚÈο ÔÙËÚ¿ÎÈ· ÎfiÎÎÈÓÔ ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ‰Â ÌÈÏÔ‡ÛÂ, ÛÙÔ ‰È¿ÏÂÈÌÌ· ÎÚ·Û› ÎÈ ¤ÓȈÛ ÙÔ Ì˘·Ïfi ÙÔ˘ Ó· ıÔÏÒ- fï˜ ı˘Ì‹ıËΠfiÙÈ Ë Î˘Ú·ºÈÏÈÒ ‰ÂÓ ÓÂÈ. •ÂÁÏ›ÛÙÚËÛ ÁÈ· Ï›ÁÔ ÛÙÔ Ì·ÏÎfiÓÈ ‹ÍÂÚÂ, ϤÂÈ, ˆ˜ Ë ÂÁÁÔÓ‹ Ù˘ Ì¿ı·ÈÓ ӷ Í·ÁÓ·ÓÙ›ÛÂÈ ÙË ı¿Ï·ÛÛ·. EηÓ ·- ·ÚÌfiÓÈÔ, ÔfiÙ ·˘Ù‹, Ì η̿ÚÈ, ÚÔı˘- ÁˆÓÈ¿. MÔÚÔ‡Û ӷ ‰ÂÈ ÙÔ˘˜ ·¯ÓÔ‡˜ ÌÔÔÈ‹ıËΠӷ ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚ‹ÛÂÈ. H Ô˘ ‚Á·›Ó·Ó ·’ ÙÔ ÛÙfiÌ· ÙÔ˘. A‰¤ÛÔ- Ó‡ÊË Ù˘ ÙËÓ ÎÂÚ·˘ÓÔ‚fiÏËÛ Ì ÌÈ· Ù· Û΢ÏÈ¿ ¤ÎÔ‚·Ó ÌÔÓ·¯ÈΤ˜ ‚fiÏÙ˜ ÛÙÔ Ì·ÙÈ¿. ¿‰ÂÈÔ ÛÙÂÓfi. YÛÙÂÚ· ¤ÂÛ ÛÙÔ ÎÚ‚¿ÙÈ. «OÏ· Ó· Ù· ÚÔÊÙ¿ÛÂÈ, ‚Ú ·È‰› ÌÔ˘, TÔ ·fiÁÂ˘Ì·, ÛÎÂÊÙfiÙ·Ó, ‰˘Ô ÙÚ›· ¿ÙÔ- Ó· Ù· ÂÈ ¯·ÚÙ› Î·È Î·Ï·Ì¿ÚÈ,» ‚Ú˘¯‹- Ì· ı· ¤·ÈÚÓ·Ó ÙËϤʈÓÔ Ó· ¢¯ËıÔ‡Ó ıËÎÂ, ¯ˆÚ›˜ Ó· ÓÔÈ¿˙ÂÙ·È ·Ó ˘‹Ú¯Â ÌÔ- ÛÙË Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘, ·˘Ùfi˜ ı· ¤ÛÙËÓ ¤Ó·Ó ¯ıËÚ›· ÛÙË ÊˆÓ‹ Ù˘. TÔ ·›Ì· ÙÔ˘ ¢ÈÔ- ·˘ÙÔÎÈÓËÙfi‰ÚÔÌÔ Ô˘ ¯ÚfiÓÈ· ÙÒÚ· Ê˘- Ó‡ÛË ·Ó¤‚ËΠ̠ÌÈ·˜ ÛÙÔ ÎÂÊ¿ÏÈ ÙÔ˘. P «Tα πρ γματα γιναν και δεν γιναν πως πε- ρ που τα φαντ στηκε... K σμος λιγοστ ς στις λε- ωφ ρους και τις πλατε ες, στις καφετ ριες κ - ποια ν α παιδι ». Φωτογραφ α του K στα Oρδ λη για τις εκδ σεις Kαστανι τη. 30 H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2
- 31. Õ Xωρ ςτ τλο, ακρυλικ του Θεσ- σαλονικιο ζωγρ - φου Γι ργου Kου- β κι, 1989. «Xριστουγεννι τικο δι γημα» T Œ§√˜, Ô M·ÓfiÏ˘ •ÂÍ¿Î˘ (1948), KÚËÙÈÎfi˜ ·˘Ùfi˜, ·fi ÙÔ P¤ı˘ÌÓÔ, ·ÏÏ¿ Ô˘ ˙ÂÈ ÛÙË £ÂÛ- Û·ÏÔÓ›ÎË, Û’ ¤Ó· ·ÏÈfiÙÂÚÔ Î›ÌÂÓfi ÙÔ˘ Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ «XÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈÎÔ Á¿ ÁÈ·Ù› Ì ·Ë‰È¿˙Ô˘ÓÂ. ¶Ô‡ Ó· ‚Úˆ ÙÒÚ· Í˘Ú·Ê¿ÎÈ. E›Ó·È fï˜ ÎÈ Ô ·Ù¤Ú·˜ ÌÔ˘... ¶Ô‡ ‰È¿ÔÏÔ ¿ÂÈ Î·È Ù· ÎÚ‡‚ÂÈ. EÓÓÈ¿ ÎÈ ·ÎfiÌË Ó· ÛÎÔÏ¿ÛÂÈ. A¿Óˆ ÛÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ı· Âı¿ÓÂÈ. TÔ I‰Ô‡ Ë Ì·˚ÌÔ‡ Ô Á¤ÚÔ˜ ÙË˜Ø Î¿ıÂÙ·È Ì·- οÚÈÔ˜ ÛÙÔ ÔÏ˘ÙÂϤÛÙ·ÙÔ Ù˙¿ÎÈ Î·È „‹ÓÂÈ Î¿ÛÙ·Ó· Î·È Ì·ÛÔ˘Ï›˙ÂÈ Î·È ›ÓÂÈ Ú·Î¤˜ Î·È ·›˙ÂÈ ÌÈ· Ì·‡ÚË Î·Ú˘‰¤ÓÈ· ÎÔÌÔÏfiÁ·. ‰È‹ÁËÌ·», ·fi ÙË Û˘ÏÏÔÁ‹ O ı¿Ó·ÙÔ˜ ·ÛÙÂ›Ô Â›Ó·È ˆ˜ ·Ú·ÔÓÈ¤Ù·È Û˘Ó¯Ҙ E›Ó·È ·fiÛÙÚ·ÙÔ˜ ·ÍȈ̷ÙÈÎfi˜ Ù˘ ¯ˆ- ÙÔ˘ ÈÈÎÔ‡, ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ¤Ó·Ó Ó·Úfi Î·È Ï¤ÂÈ: BÔÏ¢Ù›Ù ÂÛ›˜ Ó· ‚Á¿ÓÂÙ ÚÔÊ˘Ï·Î‹˜ Ì ÌÂÁ¿Ï˜ ·Ó‰Ú·Á·ı›Â˜. ·‰ÈfiÚÈÛÙÔ Ù˘¯ÈÔ‡¯Ô, Ô˘ ÂÚÈ̤ÓÂÈ ¤Ó· ÎÔÌÌ¿ÙÈ „ˆÌ› Î’ ÂÁÒ Ù· ·Ú·ÙÒ Î·È ¶Ô‡ ÙË ‚ڋηÓ ·˘Ù‹ ÙË ÛηÏÈÛÙ‹ ÚÔ- οı ̤ڷ ÙÔ ¯·ÚÙ˙ËÏ›ÎÈ ÙÔ˘ ·Ù¤Ú· ÍÂÎÔ˘Ú¿˙Ô˘Ì·È. E¯ˆ ÍÂıˆı› ÙÚÈ¿ÓÙ· ı‹ÎË Ì ْ ·ÛËÌÈο. øÚ·›· ÚÔÙfiÓÙ·. A˘- –Ù˘È΋ ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ ËÌÂÚÒÓ ¯ÚfiÓÈ· Û’ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÎˆÏÔ‰Ô˘ÏÂÈ¿. K·È Ùfi˜ Ô Î·ıÚ¤ÊÙ˘, ϤÂÈ, Ô˘ Ì ‰Â›¯ÓÂÈ Ì·˜– Î·È ÂÈÛΤÙÂÙ·È ÙÔ Û›ÙÈ Ù˘ Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÂχıÂÚÔ Â¿ÁÁÂÏÌ· ÁÈ ·Ó¤ÌÔÚÊÔ Â›Ó·È ‚ÈÂÓ¤˙ÈÎÔ˜. EÚ¯ÂÙ·È Î·È AÓÙˆÓ›·˜ (Ù˘ ÎԤϷ˜ ÙÔ˘;), fiÔ˘ ÌÔ˘. N· È¿ÛÂȘ ÙÔ ‰ËÌfiÛÈÔ, ÙÔ ı˘Úȉ¿- Ë AÓÙˆÓ›·. ‚Ú›ÛÎÂÈ ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ù˘ Ó· ›ÓÂÈ Ú·- ÎÈ. ™Ô‡‰·Û˜ ηıËÁËÙ‹˜, ¿ÓÂ Î·È ‰ÈÔ- °˘Ú›˙ÂÈ Ô Á¤ÚÔ˜ Ù˘ Î·È ÌÔ˘ ϤÂÈ: H Mαν λης Ξεξ κης. ΋ ÌfiÓÔ˜ Î·È ÙÔ˘˜ ηÏ› Ó· ηı›ÛÔ˘Ó Ú›ÛÔ˘. AÛ ٷ Û¯¤‰È· Î·È ÙȘ ÊÔ‡ÛΘ. H «™›ÌˆÛ M·ÓˆÏÈfi Ó· ˘Úˆı›˜. N· ÛÔ˘ Ó· ÈÔ˘Ó Ì·˙› ÙÔ˘ ¤Ó· ÔÙ‹ÚÈ. AÎÔ‡- ÓÂÔÏ·›· ÂÙ¿ ÛÙ· Û‡ÓÓÂÊ· Û‹ÌÂÚ·, Ù¤- ‚¿Ïˆ ÌÈ· ڷ΋, ηı¿ÚÈÛ ¤Ó· οÛÙ·ÓÔ.» Ó ÙË ÊÏ˘·Ú›· ÙÔ˘ Î·È ÌfiÓÔ ÚÔ˜ ÙÔ ÏÔ˜ ¿ÓÙˆÓ... N·È, ʯ·ÚÈÛÙÒ, Ó· ÙËÓ Èˆ. [...] Ù¤ÏÔ˜ Ì·ı·›ÓÔÌ ˆ˜ ‹Ù·Ó Ë ·Ú·- N·È, ÂÓÙ¿ÍÂÈ, Îfi„Â Î·È Ï›ÁÔ Ù˘Ú› Ì¿Ó·, E›Ó·È Û‹ÌÂÚ· Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ·˘Ù¿ 24 ÌÔÓ‹ ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. OÈ ÛΤ- ·Ó ÙËÏÂʈӋÛÂÈ Î·Ó›˜ ÙÒÚ· Ô˘ ı· ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘. η Ì ̷‡Ú˜ ÛΤ„ÂȘ, ÒÛÔ˘ ÌÂ Ï˘‹- „ÂȘ ÙÔ˘ ·ÊËÁËÙ‹ –·ÓÔȯ٤˜ ÛÙËÓ Ê‡Áˆ, Ó· Ì ¿ÚÂÙ ÛÙ˘ AÓÙˆÓ›·˜. XÚÈÛÙfi˜ ÁÂÓÓ¿Ù·È, ‰ÔÍ¿Û·ÙÂ. ıËΠÎÈ Â̤ӷ ¤Ó·˜ XÚÈÛÙfi˜, Î·È ‹Úı ÂÚÌËÓ›· ÙÔ˘ ·Ó·ÁÓÒÛÙË– ÎÏ›ÓÔ˘Ó N· ÎÏ›ۈ ÙË ÛȉÂÚfiÔÚÙ· ÁÈ·Ù› ı· ¶ÚÔ¯ˆÚÒ ÛÙËÓ ¤ÚËÌË Ï·Ù›·. Î·È ÁÂÓÓ‹ıËΠ̤۷ ÌÔ˘, Û·Ó ÂÏ›‰· ‹ ÙÔ ·Ê‹ÁËÌ·. ÌÔ˘Ó ÔÈ ÎfiÙ˜ Ù˘ ÁÂÈÙÔÓÈ¿˜ ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ™Î¤ÊÙÔÌ·È Ó· ÎϤ„ˆ ÙÔ ÛÙÂÊ¿ÓÈ ·fi Ù· ÚÔÛÌÔÓ‹ ·Î·Ù¤ÚÁ·ÛÙË... ...K·Ï¿, Ó· ÓÙ˘ıÒ, Ó· Ê¿ˆ –Ù˘ ›· Î·È ı· Ûηϛ˙Ô˘Ó Ù· ÏÔ˘ÏÔ‡‰È·. E›ÎÔÛÈ fi‰È· ÙÔ˘ ¿ÁÓˆÛÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙÈÒÙË, Î·È ÙÈ E‰Ò Ë ·Ó·˙‹ÙËÛ‹ Ì·˜ ¤Ï·‚ ٤ÏÔ˜. ÛÙÔ ÙËϤʈÓÔ– ÎÈ ·Ó ÌÔÚ¤Ûˆ Ó· ¿Úˆ ¯ÚfiÓÈ· Î·È ‰ÂÓ ·ÏÏ¿˙ÂÈ ÎÈ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÚÁÔ- ı· ÙÔ Î¿Ìˆ… IÛˆ˜ Ë Î·Ù¿ÏËÍË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‰È·‰ÚÔ- ÏÂÊÙ¿ ·’ ÙÔ˘˜ Á¤ÚÔ˘˜ ÌÔ˘, ÙÔ Ôχ Û ÛÙ¿ÛÈÔ ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ Û›ÙÈ. ¶·ÏÈ¿ ›¯Â ™’ ·˘Ùfi ÙÔ ‰ÚfiÌÔ Ô˘ ÂÚÓÒ ÙÒÚ·, ‚ÚÂ- Ì‹˜ ·Ê‹ÓÂÈ ÛÙ˘Ê‹ Á‡ÛË ÛÙÔÓ ·Ó·- ÌÈ· ÒÚ· ı· ’Úıˆ. Î·È ÌÈ· ÛÂÈÚ‹Ó· Ô˘ ÛʇÚÈ˙ ٷ ÌÂÛË- ¯fiÌÔ˘Ó· ÒÚ˜, ÂÚÈ̤ÓÔÓÙ·˜ ÙË Á˘Ó·›- ÁÓÒÛÙË. ¢ÂÓ Â›¯·Ì ٤ÙÔÈ· ÚfiıÂÛË, H ı¿Ï·ÛÛ· Á˘·Ï›, Ù· Û‡ÓÓÂÊ· ÛÙÔ Á·Ú- ̤ÚÈ· ÁÈ· Ó· ÛÎÔÏ¿ÛÔ˘Ó ÔÈ ÂÚÁ¿Ù˜. O η Ô˘ ·Á·Ô‡Û·. [...] ·ÏÏ¿ Ô‡ÙÂ Î·È ÙËÓ ·ÓÙ›ıÂÙË. ¶ÚÔÛ¿- Ì‹ ÔÏfiÌ·˘Ú·. MÈ· ËÛ˘¯›·, Ù¿ÊÔ˜. ‹¯Ô˜ Ù˘ Ì ÙÚfiÌ·˙Â. «E‰Ò Â›Ó·È Ê˘Ï·Î‹, Â‰Ò Â›Ó·È Ì·‡ÚÔ ÎÈ ıÂÈ¿ Ì·˜ ‹Ù·Ó Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÔ˘Ì ¢ÂÓ Ù· ÚÔÛ¤¯ˆ Ù· ·Ô‡ÙÛÈ· ÌÔ˘ η- MÚ¿‚Ô, Î·È ı˘ÚÔÌÂÁ¿ÊˆÓÔ ¤¯ÂÈ Ô ·- ¿Ú·¯ÓÔ ËÁ¿‰È, fiÔ˘ Ú›¯ÓÂȘ ÙË ÊˆÓ‹ fiÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ÚÈÛÙÔ˘ÁÂÓÓÈ¿ÙÈη ıfiÏÔ˘. TÒÚ· Ì ÙË ‰Ô˘ÏÂÈ¿ ÛÙÔ Ì·Á·˙› Ù¤Ú·˜ Ù˘ AÓÙˆÓ›·˜ ÛÙËÓ fiÚÙ· ÙÔ˘. ÛÔ˘ Î·È ‚Á·›ÓÂÈ Ô ·¤Ú·˜ ·fi Ù· ʇÏÏ· ‰ÈËÁ‹Ì·Ù· ÌÔÚÔ‡Û·ÌÂ Î·È Ì¤Û· Û’ ‰ÂÓ Ù· ‚¿Êˆ ηÓÔÓÈο Î·È ÍÂÊÙ›Û·Ó ÔÈ «K·ÏËÛ¤Ú·, Î·È ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘, ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ˘ ÛÎÔÙ·‰ÈÔ‡ Ì ¤ÎÚËÍË.» ·˘Ù¿ Ó· ‰È·‚¿ÛÔ˘Ì ۈÛÙ¿ ÙËÓ ·Ï‹- ̇Ù˜. ÔÏÏ¿, Â‰Ò Â›Ó·È Ë AÓÙˆÓ›·;» EÙÛÈ ÏÔÈfiÓ ¤ÊÙ·Û ÛÙË Ì¤ÛË Ë Ó‡¯Ù· ıÂÈ· ÙÔ˘˜. ¢ÂÓ Ì·˜ ̤ÓÂÈ ·Ú¿ –·ıÂ- N· ‚¿Ïˆ ÙÔ Ú¿ÛÈÓÔ Ô˘Ïfi‚ÂÚ. «N·È M·ÓˆÏÈfi, οıÈÛÂ. ™ÙËÓ ÙËÏÂfiÚ·ÛË ÙˆÓ XÚÈÛÙÔ˘Á¤ÓÓˆÓ. MÂÙ¿, ÚÔ¯ÒÚËÛ· Ú¿Â˘Ù· ·ÈÛÈfi‰ÔÍÔÈ– Ó· ¢¯ËıÔ‡ÌÂ: M¿Ó· ÚfiÛ¯ ÌËÓ „ËıÔ‡Ó Ôχ Ù’ ·˘- ‚ϤÂÈ, Ó· Ù˘ ʈӿ͈ Ó· ’ÚıÂÈ.» Î·È ‹Ú· ÙȘ ·ÎÚÔÁÈ·ÏȤ˜ ÎÈ ·ÓÙ·ÌÒıË- XÚfiÓÈ· ÔÏÏ¿ ÎÈ Â˘Ù˘¯ÈṲ̂ӷ! H K A £ H M E P I N H B K Y P I A K H 2 2 ¢ E K E M B P I O Y 2 0 0 2 31