2. Ջրի մոլեկուլները միմյանց հետ կապվում են յուրօրինակ ձևով, և դրա շնորհիվ
ջուրն արտասովոր հեղուկ էֈ
Այս կապի հետևանքներից մեկը ջրի անսովոր խտությունն էֈ Նյութերի մեծ
մասը սառչելիս ավելի քիչ ծավալ է զբաղեցնում, այսինքն՝ խտանում էֈ Սակայն
ջուրն ամենամեծ խտությունն ունի 4 °C–ում: Դրանից ավելի ցածր
ջերմաստիճաններում ջրի խտությունը նվազում էֈ 0 °C-ում սառույցն ավելի
փոքր խտություն ունի, քան նույն ջերմաստիճանում՝ ջուրըֈ Այդ է պատճառը,
որ սառույցը չի սուզվում ջրումֈ Հսկայական քանակությամբ ջերմություն է
պահանջվում, որպեսզի ջուրը հեղուկ վիճակից անցնի գազային վիճակի և
պինդ վիճակից (սառույցից)՝ հեղուկիֈ Գլխավորապես ջրի այս արտասովոր
հատկության շնորհիվ է, որ երկրի վրա պահպանվում է համեմատաբար
միատեսակ ջերմաստիճանֈ Ջուրն ունի նաև մեծ մակերևութային
լարվածություն, որի շնորհիվ մթնոլորտում առաջանում են անձրևի կաթիլներ,
և ջուրը կարողանում է շարժվել ապարների և հողի միջովֈ Ջուրը լուծիչ է.
բազմաթիվ նյութեր համեմատաբար հեշտությամբ լուծվում են նրա մեջֈ Ջրի
այս հատկությունն ազդում է ապարների հողմահարման վրա ապարների
կազմի մեջ մտնող որոշ քիմիական տարրեր հողմահարման ժամանակ
անցնում են լուծույթի մեջֈ

3. Երբ ջրասարդը հայտնվում է ջրի վրա, նրա ծանրությունը ոտքերին այնպես Է
բաշխվում, որ ազդեցությունը չի գերազանցում ջրի մակերևութային
լարվածության ուժին, այդ պատճառով նա չի սուզվում: Ջրի մակերևույթը
ճկվում Է նրա ոտքերի շուրջը: Մակերևութային լարվածության շնորհիվ ջուրը
թրջում Է իրերը: Երբ ջուրը շփվում Է ապարների կամ հողի հետ, շրջապատում
Է դրանց մասնիկները կամ թելքերը՝ իր մակերևույթի մասնիկների փոխադարձ
ձգողության շնորհիվ: Շատ պինդ նյութեր ունեն ներքին կարգավորված
դասավորություն: Երբ նրանք վերածվում են հեղուկի, այդ դասավորությունը
խախտվում է, և մոլեկուլների միջև հեռավորությունը մեծանում է: Տաքացնելիս
այդ հեռավորությունն ավելի է մեծանում, մինչև, ի վերջո, մոլեկուլներն այնքան
են հեռանում, որ նյութը վերածվում է գազի: Երբ ջուրը սառեցվում է մինչև 4 °C
կամ սառը ջուրը տաքացվում է մինչև 4 °C նրա մոլեկուլների փոխադարձ
դասավորությունը դառնում է առավել խիտ, այնպես որ նրանք զբաղեցնում են
ամենափոքր ծավալը: Այսինքն՝ այդ ջերմաստիճանում ջուրն ունի ամենամեծ
խտությունը:

4. Ջրի մակերևութային լարվածությունը՝ ծավալի շուրջ
մակերևույթը կծկելու և «փաթաթելու» ունակությունն է,
ինչի շնորհիվ նրա պարունակությունը մնում է
միասնական: Ջրի կպչուն խոնավությունը նույնպես
մակերևութային լարվածության արդյունք է:
Մակերևութային այդ ուժը, որը ձգտում է ջրի մասնիկները
պահել միասնական, բավարար է, որպեսզի այն ներծծվելով
բարձրանա և թրջի իր մեջ ընկղմված սրբիչը կամ զտիչ
թուղթը:

5. Մաքուր ջուրը ոչ թթվային է, ոչ հիմնային:Մաքուր կամ
թորած ջրի մեջ ընկղմված ինդիկատորային թուղթը
ցույց է տալիս, որ այն չեզոք է: Անձրևաջուրը միշտ
թթվային է, քանի որ պարունակում է ածխածնի
երկօքսիդ: Մթնոլորտի միջով ընկնելու ընթացքում
անձրևի կաթիլների մեջ օդից որոշ քանակությամբ
ածխաթթու գազ է լուծվում: Դրա հետևանքով անձրևը
վերածվում է թույլ թթվի: Այս փորձի ընթացքում
ածխաթթու գազ ստացվում է՛ կալցիումի կարբոնատի
կտորների վրա թթու ավելացնելով: Գազն անցկացվում
է թորած ջրի միջով, որը, ինչպես ցույց է տալիս
ինդիկատորային թուղթը, դառնում է թթու: Թթվային
անձրևաջուրը հողմահարող գործոն է. այն, թեև
դանդաղ, բայց կարող է քայքայել կրաքարը:

7. Ըստ բրիտանական և ամերիկյան գիտնակակնների զեկույցի, ջրի
թունավորման պատճառով ուռուցքային հիվանդությունների աճը
տարեց տարի ավելի է մեծանալու:
Հետազոտությունների համաձայն,մոտ ապագայում ջրի միջոցով
մկնդեղով վարակվելու հետևանքով ռիսկի տարածքում գտնվող
երկրների ամեն 10-րդ բնակիչը կմահանա, քանի որ այդ երկրներում
ապրող մարդիկ ստիպված են օգտագործել թունավորված ջուրը խմելու
և կերակուր պատրաստելու նպատակով:
Մկնդեղը սովորաբար պարունակվում է մեզի մեջ, բայց հատուկ
բակտերիաների միջոցով այն հայտնվում է ընդերքում գտնվող ջրի մեջ:
Թունավորումից խուսափելու համար հարկավոր է ավելի լուրջ
հետազոտել ջրամբարները, պատշաճ ձևով մաքրել խմելու ջուրն ու
ավելի խորը ջրհորներ փորել:

8. Մեր օրգանիզմն աշխատում է «ծայրահեղ ռեժիմում», միացնում է
իր«սառեցման համակարգը», որը մաշկի մակերեսից մեծ
քանակությամբ ջուր է գոլորշիացնում: Սա մեր մեջ անընդհատ խմելու
ցանկություն է առաջացնում, որովհետև հենց այդ նույն օրգանիզմը
բոլորովին չի ցանկանում ջրազրկվել: Իսկ ի՞նչ խմել:
Այս հարցը նույնիսկ սպիտակ արջերին է հետաքրքրում, որ շոգից
թուլացել են իրենց հյուսիսներում: Դե իհարկե առաջին հերթին
ջուր, սակայն պետք է ուշադիր լինել թե ինչպիսի ջուր եք խմում:
Գերադասելի է խմել փափուկ ջուր, այսինքն կոշտ աղերից
մաքրված ջուր, օրինակ` «հալված ջուրը»: Ջուրը եռացրեք, թողեք
հովանա, հետո դրեք սառցախցիկը, սառչելուց հետո հանեք թող
հալվի և վայելեք: Այս ջրի մեջ կարելի է մի էլ քիչ կիտրոնի հյութ
քամել:

9. Շատ մարդիկ փորձում են ծարավը հագեցնել գազավորված քաղցր
ըմպելիքներով, սակայն դրանք հարցը չեն լուծում և միայն վնաս են հասցնում
մեր առողջությանը: Փոխարենը խորհուրդ են տրվում տանը պատրաստած ոչ
շատ քաղցր մրգային կոմպոտները, որոնք և հաճելի են, և օգտակար:
Վերցրեք մի քանի ծիրան, մի քանի հատ սալոր, մի բուռ բալ, մի բուռ
կեռաս, մի քիչ ազնվամորի ու մոշ, մեկ- երկու թթվաշ խնձոր,
լվացեք միրրգը, վրան շատ թույլ օշարակ կամ պարզապես տաք
ջուր լցրեք և եփեք մինչև պատրաստ լինելը: Հովանալուց հետո
դրեք սառնարան և ապա ըմբոշխնեք այս անմահական հյութը:

10. Ջուրը մեծ դեր ունի մեր կյանքում սակայն շատ դեպքերում մենք դա
չենք հասկանում:Շատերը պնդում են,որ իսկզբանե ամեն ինչ ծածկված
է եղել ջրով և նրանից են առաջացել ամեն ինչ,սակայն կան շատ
տարբեր տեսակետներ:
Ջուրը` բնության արտադրանք է, որը նվազագույն ծախսեր է
պահանջում: Ինդիանայի համալսարանի պրոֆեսոր Ռիչարդ
Ուլիկի կարծիքով` շշալցված ջուրը լավագույն կերպով
ներկայացնում է "համաշխարհային կապիտալիստական շուկայի"
բնույթը: "Ինչ որ առումով մենք ազատություն ենք գնում: Մենք
գումար ենք վճարում մի շիշ այն բանի համար, ինչն արդեն մեզ է
պատկանում եւ ինչ կարելի է անվճար ձեռք բերել",- ասում է
անթրոպոլոգը:

11. Գովազդի ու մարքետինգի շնորհիվ ջուրը դարձավ ժամանակակից
սննդի արդյունաբերության գլխավոր ապրանքը: Ջրային ռեսուրսների
փորձագետ Պիտեր Գլեկի խոսքով ջրի արտադրությամբ զբաղվող
ընկերությունները իրենց բիզնեսի հեռանկարներ տեսնում են ոչ միայն
զարգացած, այլեւ աղքատ երկրներում:
Շշով ջուրը դարձավ կապիտալիզմի եւ միջազգային առեւտրի
խորհդանիշը: Պատճառն այն է, որ ջուրն այն ռեսուրսն է, որից
կախված են միլիոնավոր կյանքեր, ու որն աշխարհում խիստ
անհավասարաչափ է բաշխված: Առաջին անգամ ջուր վաճառելու
մտադրությունը փորձեց իրականացնել "Perrier" ընկերությունը
1970 թվականին` Մեծ Բրիտանիայում: Սակայն այդ ժամանակ ոչ
ոք չէր հասկանում` ինչու վճարել մի բանի համար, որ ծորակից
մշտապես հոսում է: Եվ քանի որ ջուրը բերվում էր Ֆրանսիայից,
ընկերությունը սկսեց բրիտանացիների համար նախևառաջ
գովազդել հենց այդ երկիրը` այն ներկայացնելով որպես
շքեղության ու պերճաշուքության խորհրդանիշ: "Perrier"-ի ջուր
խմելը շատ շուտով դարձավ նորաձեւթյան վերջին ճիչը:

12. Փորձագետների խոսքով` սա միակ ապրանքն է, որը գնում են ոչ թե
պարունակության, այլ փաթեթավորման համար: Արդեն 1980-ական
թվականներին ֆրանսիական "Evian" ընկերությունը որոշեց ապրանքի
գովազդման հարցում շեշտադրել նրա` առողջության համար օգտակար
լինելը: Աշխարհում շուրջ միլիարդ մարդ մաքուր ջրից զրկված է: "Եթե
ուզում ես լինել առողջ եւ հմայիչ, խմի'ր Evian –ի ջուր",- ասվում էր
ընկերության գովազդում: Տասը տարվա ընթացքում Evian-ի վաճառքի
ծավալը 50-ից 100 մլրդ լիտրի հասավ:

13. Մեր երկրում շշալցված ջուրն ավելի կարճ պատմություն ունի: Ու թեեւ
Հայստանում կան ողջ աշխարհում եզակի երեւույթ հանդիսացող
ցայտաղբյուրներ, թարմ, զուլալ, մաքուր, մեր սարերի ջուրը մենք սկսեցինք
գնել խանութներից:
Ինչքանով են ազնիվ ջուր վաճառողները, չենք կարող դատել: Սակայն եթե
նույն տրամաբանությամբ շարունակվի, շատ շուտով` հաշվի առնելով
էկոլոգիական ոչ հուսադրող վիճակը, մարդկանց կսկսեն վաճառել մաքուր օդ
շնչելու իրավունքը:

14. Որտեղ ջուր կա, կա նաև կյանք:Մեզ շրջապատող բնությունը, նրա մեջ տեղի
ունեցող գործընթացները փոխադարձաբար կապված են ջրի հետ: Եթե չլիներ
ջուրը, չէր լինի ոչ մի կենդանի օրգանիզմ, քանի որ մարդու օրգանիզմում ամեն
մի գործընթաց կատարվում է ջրի օգնությամբ: Ջուրը մեր կյանքի
ամենակարևոր մասնիկներից մեկն է: այն զբաղեցնում է երկրի մակերևույթի ¾
մասը:
Հատկապես կարևոր է խմելու ջրի նշանակությունը: Ամեն օր մենք
կարող եք օգտագործել բավարար քանակությամբ ջուր `մեր
կարիքնրը հոգլու համր, բայց մենք չենք մտածում, որ այն երբեմն
կրող է պարունկել որոշ քիմիական նյութեր, որոնց պատճառով
ջուրը կարող է լինել օգտագործման համար ոչ պիտանի:
Անհրաժեշտության դեպքում այն պետք է մաքրել:Իրականում մեր
կողմից օգտագործված ջուրը պետք է լինի թափանցիկ, զերծ
վնասակար նյութերից և մանրէներից:Ջրին հիմնական աղտոտման
պատճառը հոսքաջրերն են, որոնք թափվելով գետերի, լճերի,
ջրամբարների մեջ` աղտոտում են այն և վնաս հասցնում ոչ միայն
մարդու օրգանիզմին, այլև կենդանի բնությանը:

15. Հոսքաջրերը կարող են վնասել նաև ձկներին: Իսկ սպառողը ձկները
գնելով կարող է լուրջ աղիքային հիվանդություններ ձեռք բերել: Այս
ամենից խուսափելու համար պետք է կազմակերպել մի շարք
միջոցառումներ, որ ոչ ձկները, ոչ սպառողը` մարդը, չկանգնեն լուրջ
խնդիրների առջև: Հարկավոր է նախ մաքրել կոյուղաջրերը,
հետո գետերի և լճերի ներթափանցած մանրէները սկսել
վարակազերծել հատուկ ֆիլտրող ապարատներով:
Դրանից հետո ջուրը կդառնա մաքուր ու ձկներն էլ չեն լինի
թունավոր, իսկ սպառողը վստահորեն այն կգնի:Եվ արդեն այս
լուրջ միջոցառումներ պահանջող հիմնախնդիրն էլ չի հուզի ոչ մի
մարդու: Եվ հետևաբար մեր խմելու ջուրն էլ կլինի էկոլոգիապես
մաքուր:

16. Ջրի մոլեկուլները միմյանց հետ կապվում են յուրօրինակ ձևով, և դրա
շնորհիվ ջուրն արտասովոր հեղուկ էֈ Այս կապի հետևանքներից մեկը
ջրի անսովոր խտությունն էֈ
Հանքային ջուրը որպես սեղանի ջուր եւ ունի որոշակի բուժիչ
էլեմենտներ եւ միներալիզացիա, որը նրան տալիս է այդ
դասակարգումը, այստեղ խնդիր կունենան տեղական շշալցնող
կազմակերպությունները. նրանք պետք է տեղադրեն լրացուցիչ
սարքավորումներ, որպեսզի կարողանան ջուրը նորից զտեն,
մաքրեն, որից հետո միայն այն կհամապատասխանեցվի
միջազգային գործող չափանիշներին եւ ապա նոր դուրս կգա
շուկա: Որոշ գործարաններ, որոնք զբաղված են արտահանմամբ,
իսկ դրանք երկուսը-երեքն են, ստիպված են դա անել: Օրինակ,
"Ջերմուկի մայր գործարանն" արդեն ունի տեղադրված այդպիսի
սարքավորում:

17. Հայաստանում ստանդարտը դեռ նույնն է, ինչ սովետական
ժամանակներում, երբ իրացվում էր որպես բուժիչ ջուր: Ոոշակի
հիդրոթերմալ պրոցեսներից հետո այն իր բաղադրությունը մի փոքր
փոխեց, ինչը կապված էր երկրաշարժի հետ, եւ, ինչպես բացատրում են
կուրորտաբանության ինստիտուտում, նրա մեջ եղած հանքայնությունը
մի փոքր իջավ: Հիմա արսենիումի պարունակման թույլատրելի նորմը
մինչեւ 0,7 մլ է` մեկ լիտրում, բայց մեր հանքային ջրում դա ավելի քիչ է՝
0,5 մլ: "Բայց, միեւնույն է, եթե մենք համեմատում ենք այն նորմերին,
որոնք այսօր գործում են Եվրոպայում կամ ԱՄՆ-ում` հանքային ջրի
համար, "Ջերմուկը" կարիք ունի համապատասխանեցվելու
միջազգային չափանիշներին",- վստահ է մասնագետը: Այստեղ
պարզապես մի տարբերություն կա. դրսում այն դիտարկում են որպես
հանքային ջուր, իսկ մեր ջուրը բուժիչ սեղանի է: Այս պրոբլեմը մենք
պետք է լուծենք՝ իրացման փուլում այն դարձնելով որպես հանքային
ջուր: "Ջերմուկի" հանքավայրերին կից տեղերում, սակայն, որտեղ
առողջարաններ կան, մարդիկ կարող են այն օգտագործել որպես
բուժիչ ջուր: