Η SRS δίνει ξεκάθαρες οδηγίες για τις ενδείξεις εφαρμογής του κηδεμόνα στην θεραπεία της κύφωσης και της σκολίωσης. Δυστυχώς, στην Ελλάδα οι ενδείξεις αγνοούνται και αυτό έχει ως συνέπεια να παρατηρείται πολύ υψηλό ποσοστό μη αναγκαίας θεραπείας (overtreatment)

1. ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ
Φυσικοθεραπευτής
Certified Schroth Therapist
Certified SEAS Therapist
McKenzie Therapist
PT, MSc

2. Scoliosis Research Society (SRS)
Guidelines
Οδηγίες της SRS σχετικά με την θεραπεία της
Ιδιοπαθούς Σκολίωσης με κηδεμόνα:
 Cobb angle >25ο (25ο – 45ο), Risser sign 0-3
 Cobb angle 20ο-25ο , Risser sign 0-3 ανάλογα τους
προγνωστικούς παράγοντες (ATR, κυφωτική γωνία,
οικογενειακό ιστορικό , τύπος κυρτώματος κτλ)
[SOSORT guidelines]
Οδηγίες της SRS σχετικά με τη θεραπεία της
κύφωσης Scheuermann με κηδεμόνα:
 Κυφωτική γωνία 55ο-80ο , Risser sign 0-3,
Scheuermann findings on x-ray (vertebra wedging,
Schmorl nodes)
Οδηγίες της SRS σχετικά με το τέλος της θεραπείας
με κηδεμόνα:
 Brace weaning στο Risser 4, περίπου 2 χρόνια μετά
την έμμηνο ρύση στα κορίτσια

3. Overtreatment
 Ορίζεται ως η επιπλέον θεραπεία από όση
πραγματικά χρειάζεται για να επιτευχθεί ένα καλό
θεραπευτικό αποτέλεσμα
 Η μη αναγκαία χρήση του κηδεμόνα στην θεραπεία
της σκολίωσης και της κύφωσης
 Άτομα που δεν θα έπρεπε να ξεκινήσουν θεραπεία
με κηδεμόνα ή άτομα που θα έπρεπε να τελειώσουν
νωρίτερα την θεραπεία τους
 Cobb angle, Risser sign, menarche, Scheuermann
vertebra wedging
 Risk prognostic factors: Οικογενειακό ιστορικό, ATR,
κυφωτική γωνία, τύπος κυρτώματος

4. Υλικό και Μέθοδοι
 Cross-sectional study
 Από 289 ασθενείς που εξετάσθηκαν σε
ιδιωτικό κέντρο το 2014, 167 πληρούσαν τα
κριτήρια εισόδου στην έρευνα.
 Κριτήρια εισόδου:
- Ηλικία 9-18 ετών
- Θεραπεία με κηδεμόνα για Εφηβική Ιδιοπαθή Σκολίωση ή κύφωση
Scheuermann
 126 κορίτσια – 41 αγόρια, μ.ο. ηλικίας 15,7 έτη
 118 άτομα με σκολίωση, 49 άτομα με κύφωση
 Η σύσταση για κηδεμόνα έγινε από 34
διαφορετικούς γιατρούς από όλη την Ελλάδα

5. Αποτελέσματα
ΣΥΝΟΛΟ
OVERTREAT
MENT
GOOD
TREATMENT
71/167
(42,5%)96/167
(57,5%)
ΣΚΟΛΙΩΣΗ
OVERTRE
ATMENT
GOOD
TREATME
NT
51/118
(43,2%)
67/118
(56,8%)
ΚΥΦΩΣΗ
OVERTRE
ATMENT
GOOD
TREATME
NT
20/49
(40,8%)29/49
(59,2%)

6. Σκολίωση
0 5 10 15 20 25
No brace weaning
Brace after Risser 4
20 < Cobb angle <25
Cobb angle < 20
OVERTREATMENT
16,9%
5,9%
10,2%
10,2%
8/118 άτομα (6,8%) είχαν γωνία Cobb < 20ο σε στάδιο ανάπτυξης Risser 5
και τους συστήθηκε θεραπεία με κηδεμόνα!!

7. Κύφωση
0 2 4 6 8 10 12
No brace weaning
Brace after Risser 4
No Scheuermann
OVERTREATMENT
22,5%
6,1%
12,2%

8. 16 ετών, Έβαλε κηδεμόνα στα 15 της, 1 ½ χρόνο post-
menarche, Risser 4, Th (R) 11ο ,Lu (L) 18ο , ATR Th (R) 3ο, Lu
(L) 4ο . Σύσταση για 20h
Case n1

9. 15 ετών, Lu (L) 18ο , ATR 5ο , Risser 4, 4 ½ χρόνια post-
menarche, Σύσταση για 15-16h, Μετά από 2 συνεδρίες
ασκήσεων δήλωσε ότι πονάει μόνο όταν φοράει τον
κηδεμόνα
Case n2

10. 17 ετών, φοράει κηδεμόνα από 12 ετών, αρχικά (2009) Th-
Lu (R) 16ο , Risser 0. 03/14 Th-Lu (R) 8ο , ATR 4ο , Risser 5,
σύσταση για 15-16h, no brace weaning, 4 χρόνια post-
menarche
Case n3

11. 15 ετών, 1 ½ post-menarche , Risser 4, Th (L) 13ο , Lu
(R) 15ο , ATR Th 2ο , Lu 4ο . Σύσταση για 18h (12/14)
Case n4

12. Πιθανότητα επιδείνωσης της
σκολίωσης
 Lonstein and Carlson 1984, The prediction of curve
progression in untreated idiopathic scoliosis during
growth J Bone Joint Surg Am. 1984 Sep;66(7):1061-71

13. Συμπεράσματα
 Παρατηρήθηκε πολύ υψηλό ποσοστό overtreatment (42,5%)
στην θεραπεία με κηδεμόνα της Εφηβικής Ιδιοπαθούς
Σκολίωσης και της Κύφωσης Scheuermann
 Πιθανές αιτίες:
- Άγνοια των οδηγιών της SRS σχετικά με την χρήση του
κηδεμόνα
- Άγνοια του ρόλου των Ειδικών Φυσιοθεραπευτικών
Ασκήσεων για την Σκολίωση (Physiotherapeutic Scoliosis
Specific Exercises-PSSE) στην αντιμετώπιση σκολιώσεων
κάτω από 25ο [RCT – Monticone et al 2014]
- Καθυστερημένη διάγνωση της σκολίωσης, λόγω ελλιπούς
ελέγχου στα σχολεία και ενημέρωσης των γονέων
- Κερδοσκοπικοί λόγοι

14. RCT- Monticone et al 2014
 110 ασθενείς, 2 γκρουπ (1st PSSE, 2nd γενικότερη γυμναστική)
 Inclusion criteria: Cobb 10ο – 25ο ,Risser sign 0-1, Ηλικία >10 έτη
 Ανάλυση αποτελεσμάτων στο τέλος της θεραπείας (Risser 5), follow-up 1
χρόνο μετά
Results
 Cobb angle (όριο βελτίωσης/επιδείνωσης 3ο):
-PSSE group: Βελτίωση σε 69%, επιδείνωση σε 8%, σταθερή σε 23%
-Control group: Βελτίωση σε 6%, επιδείνωση σε 39%, σταθερή σε 55%
 ATR:
-PSSE group mean change -3,5ο
-Control group σταθερή
 SRS-22 (QoL):
-PSSE group βελτίωση >0,75 σε όλες τις υποκατηγορίες (pain, function, self-
image, mental health)
-Control group καμία στατιστικά σημαντική αλλαγή
Conclusions
 Οι PSSE μειώνουν την πιθανότητα επιδείνωσης μικρών και μεσαίων
σκολιώσεων (<25ο) κατά την ανάπτυξη και προσφέρουν σημαντικά
καλύτερα αποτελέσματα από την γενική γυμναστική

15. Συμπεράσματα
 Οι διεθνείς επιστημονικές κοινότητες SRS και SOSORT
αναγνωρίζουν τον ρόλο των PSSE στην θεραπεία της
σκολίωσης
(SRS Statement on PSSE [May 2014], SOSORT Guidelines 2011)
 Οι PSSE (Schroth method - SEAS method) είναι
προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης και
βασίζονται στην τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση και στην
εκπαίδευση διατήρησης των διορθώσεων κατά τις
καθημερινές δραστηριότητες του παιδιού
 Η άσκοπη θεραπεία με τον κηδεμόνα μπορεί να
προκαλέσει ψυχολογικά, κοινωνικά και οικονομικά
προβλήματα στο παιδί και την οικογένεια του και
πρέπει να αποφεύγεται
(Korovessis et al 2007)

16. Επιλογή Κατάλληλης Θεραπείας
Patient Care
Patient
Needs Observe Exercise Brace Surgery
Observe
Overtreatment Overtreatment Overtreatment
Exercise
Undertreatment Overtreatment Overtreatment
Brace
Undertreatment Undertreatment Overtreatment
Surgery
Undertreatment Undertreatment Undertreatment

17. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ
ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ
Φυσικοθεραπευτής
Certified Schroth Therapist
Certified SEAS Therapist
McKenzie Therapist
PT, MSc