MEME KANSERİNDE RADYOTERAPİ
       SONRASI TAKİP

           Dr. Gözde Yazıcı
        Hacettepe Üniversitesi
       Radyasyon Onkolojisi AD
Spinal
kord, özefagu
s koruması




                1.5-2cm
~ 5 cm
YAĞ NEKROZU

• Semptomlar
   – Ağrısız kitle
   – Üstteki ciltte kalınlaşma, retraksiyon
   – Ekimoz
   – Endurasyon
   – Meme başı retraksiyonu
   – Adenopati
   – mastalji
YAĞ NEKROZU

• Risk faktörleri
   – Travma
   – Radyoterapi
   – Antikoagulan tedavi
   – Büyük meme boyutu
   – Adriamisin bazlı kemoterapi
   – ? Parsiyel meme ışınlaması ?
YAĞ NEKROZU

•   Cerrahi ve radyoterapi sonrası %2-52
•   Grad 4 %0-6
•   Medyan süre tedaviden sonra 17 ay-66 ay
•   2/3’ ü ilk iki yılda gözlenir
•   %84’ ü tumor yatağında
•   Tanıda
     – Mamografi, USG, aspirasyon sitolojisi
     – Core bx, MRG
a.   Yağ kisti
b.   Kalsifiye yağ kisti
c.   Dairesel yoğun kalsifikasyon içeren yağ kisti
d.   Benign makrokalsifikasyon
YAĞ NEKROZU

• Parsiyel meme ışınlamasında risk faktörleri

   – İmplant hacmi

   – Sıcak nokta hacmi (V150, V200)

• Parsiyel meme ışınlamasında tumor yatağı dışında yağ
  nekrozu daha fazla
YAĞ NEKROZU

• Toksisite değerlendirmesinde
   – RTOG& EORTC: bütün yağ nekrozları grad 4
   – LENT/SOMA: asemptomatik ise grad 0




                               Lövey K et al. IJROBP, 2007
Daha küçük tümörler ve
meme Cup boyutu küçük
hastalar




          Lövey K et al. IJROBP, 2007
SELÜLİT

• Gecikmiş meme selüliti
   – Cerrahiden 3 ay RT nin
     tamamlanmasından en az 3 hafta sonra
   – Semptomlar
      • Memede yaygın eritem
      • Ödem
      • Isı artışı
      • hassasiyet
SELÜLİT

• Akut selülitten farkı

   – Belirgin erisepeloid kenarlar yok

   – Sistemik bulgular daha nadir

   – Yavaş seyirli

• Akut selülit insidansı %14

• Gecikmiş meme selüliti %1-12
Indelicato et al. IJROBP, 2006
SELÜLİT

• Risk faktörleri
   – >5 aksiller lenf nodu diseksiyonu
   – Kolda ödem
   – Yüksek enerjili elektron ile ek doz (15 mev)
   – Obezite
   – Hipotiroidi
   – Lumpektomi sonrası ekimoz
   – Ödem
SELÜLİT

• TEDAVİ

  – ANTİBİYOTİK (ß hemolitik streptokok)

  – NSAID
KORONER ARTER STENOZU



               Micro vascular hasar
               ile uyumulu rt
               sonrası 6 ay- 5 yılda
               gelişen yeni defekt.




                  Zagar et al. JCO, 2012
KORONER ARTER STENOZU



          Miyokard iskemisi gelişiminde
          mikro ve makrovaskuler hasarın
          etkileşimi




                         Zagar et al. JCO, 2012
KORONER ARTER STENOZU

• Miyokard dozu?
• Koroner arter dozu?
• Nilsson ve ark. (JCO, 2012)
   – 1970-2003 te meme CA tanısı
   – 1990-2004 te koroner anjiyo
   199 hasta değerlendirilmiş
   Sol meme CA %55
KORONER ARTER STENOZU

• Yüksek riskli RT tedavisi: Sol meme ya da GD

                              Sağ MI alanı

• Damarların risk bölgeleri

• Stenoz gradı: 0-5

               3-5 klinik anlamlı stenoz
KORONER ARTER STENOZU




                  Nilsson ve ark. JCO, 2012
KORONER ARTER STENOZU

• RT almayan veya düşük riskli RT alan hastalarda
  stenozun lokalizasyonunda fark yok
• Sağ meme vs sol meme kanserli hastalar (RT alan)
   – 7,8,10 da anlamlı daralma
   – grad 3-5 stenoz riski daha fazla (4-7 kat)
• Sol ana koronerde ve proksimal sol anterior desendan
  arterde fark yok
• Rt ve anjio arasındaki medyan süre 10.3 yıl (5.4-15.8 yıl)



                                            Nilsson ve ark. JCO, 2012
RADYASYON PNÖMONİSİ

• Toplam doz, fraksiyon dozu, tedavi edilen akciğer
  hacmi ve tedavi alanının yerleşimi

• Radyasyona bağlı olarak gelişen akciğer hasarı:

   erken (pnömoni)

   geç (fibrozis)
SEKONDER KANSERLER

• 46176 meme kanserli hasta (1982-2007), hastaların
  %51’ i RT almış
• Danish Breast Cancer Cooperative Group
• RT ile alakalı sekonder kanserler
   – Özefagus, akciğer, plevra, mediasten, kemik ve
     yumuşak doku
• 2358 sekonder kanser
• RT ile alakalı kanserlerde RT alan kolda anlamlı artış
• Diğer bölge tümörlerinde RT alan kolda artış yok

                         Grantzau ve ark. Radiother Oncol, article in press
SEKONDER KANSERLER

• RT alan hastalarda:
   – sekonder kanserlerin %9’ u RT’ ye bağlı
   – RT ile alakalı sekonder kanser bölgelerinde gelişen
     kanserlerin % 25’ i RT’ ye bağlı
• RT ile alakalı sekonder kanser bölgelerinde gelişen
  tümörlere bakıldığında
  RT ile tedavi edilen her 200 hastanın 1’inde

                          Grantzau ve ark. Radiother Oncol, article in press
Radyoterapi sonrası takip
Radyoterapi sonrası takip
Radyoterapi sonrası takip

Radyoterapi sonrası takip

  • 1.
    MEME KANSERİNDE RADYOTERAPİ SONRASI TAKİP Dr. Gözde Yazıcı Hacettepe Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi AD
  • 2.
  • 3.
  • 8.
    YAĞ NEKROZU • Semptomlar – Ağrısız kitle – Üstteki ciltte kalınlaşma, retraksiyon – Ekimoz – Endurasyon – Meme başı retraksiyonu – Adenopati – mastalji
  • 9.
    YAĞ NEKROZU • Riskfaktörleri – Travma – Radyoterapi – Antikoagulan tedavi – Büyük meme boyutu – Adriamisin bazlı kemoterapi – ? Parsiyel meme ışınlaması ?
  • 10.
    YAĞ NEKROZU • Cerrahi ve radyoterapi sonrası %2-52 • Grad 4 %0-6 • Medyan süre tedaviden sonra 17 ay-66 ay • 2/3’ ü ilk iki yılda gözlenir • %84’ ü tumor yatağında • Tanıda – Mamografi, USG, aspirasyon sitolojisi – Core bx, MRG
  • 11.
    a. Yağ kisti b. Kalsifiye yağ kisti c. Dairesel yoğun kalsifikasyon içeren yağ kisti d. Benign makrokalsifikasyon
  • 12.
    YAĞ NEKROZU • Parsiyelmeme ışınlamasında risk faktörleri – İmplant hacmi – Sıcak nokta hacmi (V150, V200) • Parsiyel meme ışınlamasında tumor yatağı dışında yağ nekrozu daha fazla
  • 13.
    YAĞ NEKROZU • Toksisitedeğerlendirmesinde – RTOG& EORTC: bütün yağ nekrozları grad 4 – LENT/SOMA: asemptomatik ise grad 0 Lövey K et al. IJROBP, 2007
  • 14.
    Daha küçük tümörlerve meme Cup boyutu küçük hastalar Lövey K et al. IJROBP, 2007
  • 16.
    SELÜLİT • Gecikmiş memeselüliti – Cerrahiden 3 ay RT nin tamamlanmasından en az 3 hafta sonra – Semptomlar • Memede yaygın eritem • Ödem • Isı artışı • hassasiyet
  • 17.
    SELÜLİT • Akut selülittenfarkı – Belirgin erisepeloid kenarlar yok – Sistemik bulgular daha nadir – Yavaş seyirli • Akut selülit insidansı %14 • Gecikmiş meme selüliti %1-12
  • 18.
    Indelicato et al.IJROBP, 2006
  • 19.
    SELÜLİT • Risk faktörleri – >5 aksiller lenf nodu diseksiyonu – Kolda ödem – Yüksek enerjili elektron ile ek doz (15 mev) – Obezite – Hipotiroidi – Lumpektomi sonrası ekimoz – Ödem
  • 20.
    SELÜLİT • TEDAVİ – ANTİBİYOTİK (ß hemolitik streptokok) – NSAID
  • 21.
    KORONER ARTER STENOZU Micro vascular hasar ile uyumulu rt sonrası 6 ay- 5 yılda gelişen yeni defekt. Zagar et al. JCO, 2012
  • 22.
    KORONER ARTER STENOZU Miyokard iskemisi gelişiminde mikro ve makrovaskuler hasarın etkileşimi Zagar et al. JCO, 2012
  • 23.
    KORONER ARTER STENOZU •Miyokard dozu? • Koroner arter dozu? • Nilsson ve ark. (JCO, 2012) – 1970-2003 te meme CA tanısı – 1990-2004 te koroner anjiyo 199 hasta değerlendirilmiş Sol meme CA %55
  • 24.
    KORONER ARTER STENOZU •Yüksek riskli RT tedavisi: Sol meme ya da GD Sağ MI alanı • Damarların risk bölgeleri • Stenoz gradı: 0-5 3-5 klinik anlamlı stenoz
  • 25.
    KORONER ARTER STENOZU Nilsson ve ark. JCO, 2012
  • 26.
    KORONER ARTER STENOZU •RT almayan veya düşük riskli RT alan hastalarda stenozun lokalizasyonunda fark yok • Sağ meme vs sol meme kanserli hastalar (RT alan) – 7,8,10 da anlamlı daralma – grad 3-5 stenoz riski daha fazla (4-7 kat) • Sol ana koronerde ve proksimal sol anterior desendan arterde fark yok • Rt ve anjio arasındaki medyan süre 10.3 yıl (5.4-15.8 yıl) Nilsson ve ark. JCO, 2012
  • 27.
    RADYASYON PNÖMONİSİ • Toplamdoz, fraksiyon dozu, tedavi edilen akciğer hacmi ve tedavi alanının yerleşimi • Radyasyona bağlı olarak gelişen akciğer hasarı: erken (pnömoni) geç (fibrozis)
  • 29.
    SEKONDER KANSERLER • 46176meme kanserli hasta (1982-2007), hastaların %51’ i RT almış • Danish Breast Cancer Cooperative Group • RT ile alakalı sekonder kanserler – Özefagus, akciğer, plevra, mediasten, kemik ve yumuşak doku • 2358 sekonder kanser • RT ile alakalı kanserlerde RT alan kolda anlamlı artış • Diğer bölge tümörlerinde RT alan kolda artış yok Grantzau ve ark. Radiother Oncol, article in press
  • 30.
    SEKONDER KANSERLER • RTalan hastalarda: – sekonder kanserlerin %9’ u RT’ ye bağlı – RT ile alakalı sekonder kanser bölgelerinde gelişen kanserlerin % 25’ i RT’ ye bağlı • RT ile alakalı sekonder kanser bölgelerinde gelişen tümörlere bakıldığında RT ile tedavi edilen her 200 hastanın 1’inde Grantzau ve ark. Radiother Oncol, article in press