Nadużywanie i uzależnienieod
alkoholu, narkotyków oraz
nikotyny.
Interwencje skuteczne w leczeniu
uzależnień.
2.
ALKOHOL
• Alkohol należydo związków chemicznych organicznych,
pochodnych węglowodorów hydroksylowych. Jest to
bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu i smaku.
Alkohol można uzyskać na drodze syntezy chemicznej z
etylenu lub aldechydu octowego.
• Zawartość alkoholuw płynach bywa różna od 0,5% w
niskoprocentowym piwie do 75% w niektórych gatunkach
rumu.
• Alkohol absolutny zawiera 95 – 99% spirytusu.
5.
Według Ustawy z26 października 1982r. do napojów
alkoholowych należą napoje spożywcze zawierające
alkohol etylowy w objętości powyżej 0,5% alkoholu.
Piwo zawierające poniżej 0,5% alkoholu jest nazywane
piwem bezalkoholowym.
6.
• Stężenie alkoholuwe krwi
człowieka zależy od ilości i
rodzaju wypitego alkoholu,
od wagi ciała i od płci.
• Na przykład u mężczyzny o
wadzę 70kg który, wypił 4
duże piwa stężenie alkoholu
we krwi wynosi 2‰
natomiast taka sama ilość
wypita przez chłopaka o
wadze 50kg będzie wynosić
2,8‰ a u kobiety ta sama
ilość powoduje o 20%
wyższe stężenie alkoholu
we krwi.
7.
ALKOHOL JEST SILNĄ
TRUCIZNĄ!!!
WYWOŁUJE WIELE
RÓŻNYCH
ZABURZEŃ
FIZYCZNYCH I
PSYCHICZNYCH A
PRZEDEWSZYSTKIM
POWODUJE SILNE
UZALEŻNIENIE(FIZY
CZNE, PSYCHICZNE I
SPOŁECZNE).
8.
Alkoholizm – uzależnienie
alkoholowe
•Alkoholizm w ujęciu medycznym jest obecnie traktowany
jako odrębna jednostka nozologiczna z objawami
zaburzeń, z patologicznym zespołem chorobowym
wymagającym leczenia.
• W ujęciu psychologicznym alkohol jest zaburzeniem w
rozwoju osoby, charakteryzujący się uszkodzeniem
sprawności fizycznych, psychicznych i moralnych.
Zmianą postaw w kierunku zachowań aspołecznych,
zmianą hierarchii wartości z tendencją do czynów
przestępczych, kradzieży, agresji i autoagresji
(samobójstw).
9.
Alkoholizm jako choroba
Wedługopinii ekspertów Światowej Organizacji
Zdrowia alkoholizm należy do toksykomanii,
zaburzenia, choroby, której objawami są:
• Przymusowe picie alkoholu;
• Tendencja do zwiększania dawek;
• Uzależnienie fizyczne i psychiczne.
10.
Rozwój alkoholizmu
Rozwój alkoholizmuprzebiega przez 4 fazy picia:
1) Picie towarzyskie – okazjonalnie, przyjemnościowe,
stan euforii, wzrasta chęć picia;
2) Faza ostrzegawcza – wzrasta potrzeba picia i ilość
alkoholu, często pojawiają się okazje do picia;
3) Faza krytyczna – coraz częstsza utrata kontroli nad
piciem, uzależnienie fizyczne i ciągi;
4) Faza chroniczna – całkowita utrata kontroli nad piciem i
życiem, objawy choroby alkoholowej, klinowanie, ciągi
pijacze, psychozy alkoholowe, otępienie alkoholowe.
11.
• Najnowsze badanianad alkoholizmem w
Polsce wykazały, że początek picia wśród
młodzieży przypadał najczęściej na 15 – 18
rok życia, a jako pierwszy alkohol najczęściej
pito wino (72%), następnie wódkę (14%) i
piwo (12%).
• Młodzi po uzależnieniu się sięgają po mocne
alkohole oraz alkohole niespożywcze, a także
po narkotyki i „mieszanki” robione własnymi
sposobami.
12.
• Według PARPAw roku 2005 na jednego
obywatela Polski, z noworodka włącznie,
przypadło 8,38 litrów wypitego czystego
spirytusu!!!
• To mniej niż średnia w Unii Europejskiej,
która wynosi 11 litrów na osobę.
• Polacy w przeciwieństwie do innych obywateli
UE wybierają mocne trunki – przeważa wódka
oraz inne wyroby spirytusowe.
13.
FAKTY I MITYO ALKOHOLU I
ALKOHOLIKACH
1. ALKOHOL POPRAWIA NASTRÓJ I ROZWIĄZUJE PROBLEMY.
TAK NAPRAWDĘ TO NIE ROZWIĄZUJEŻADNEGO PROBLEMU , A JESZCZE
BARDZIEJ JE KOMPLIKUJE. ALKOHOL TYLKO NA KRÓTKO PORAWIA NASTÓJ, A
OSTATECZNIE PROWADZI DO CIĘŻKICH ZABURZEŃ PSYCHICZNYCH.
2. WSZYSCY PIJĄ TO POWSZECHNE ZJAWISKO
TO STWIERDZENIE JEST NIEPRAWDZIWE BO W USA 50% KOBIET I 28%
MĘŻCZYZN W OGÓLE NIE PIJE. W POLSCE 12,4% MĘŻCZYZN I 26% KOBIET
DEKLAROWAŁO CAŁKOWITĄ ABSTYNENCJĘ.
3. ALKOHOL JEST LEKARSTWEM NA WIELE DOLEGLIWOŚCI
TEN PRZESĄD WYWODZI SIĘ Z PODAŃ LUDOWYCH, UTRZYMUJĄCYCH, ŻE NAPOJE
ALKOHOLOWE Z DODATKIEM RÓŻNYCH DOMIESZEK (MIÓD, ZIÓŁ, PIEPRZU) POMAGAJĄ W
CHOROBACH. TYMCZASEM ALKOHOL POMOGA TYLKO ZNIEŚĆ BÓL I POWIERZCHOWNE OBJAWY
CHOROBY, NIE USUWAJĄ JEDNAK PRZYCZYNY.
4. „MOCNA GŁOWA” CHRONI PRZED ALKOHOLIZMEM
JEST ODWROTNIE – TO TZW „MOCNA GŁOWA” SZYBKO SIĘ UZALEŻNIA. MOŻLIWOŚĆ WYPICIA
DUŻEJ ILOŚCI ALKOHOLU BEZ WIDOCZNYCH SKUTKÓW ZEWNĘTRZNYCH SKRACA FAZĘ
OSTRZEGAWCZĄ WCHODZENIA W CHOROBĘ (OBJAWY ZWIASTUNOWE).
14.
NARKOTYKI
Potoczna nazwa niektórychsubstancji odurzających
działających na ośrodkowy układ nerwowy.
Przyjęta przez ONZ i INTERPOL klasyfikacja obejmuje 3
rodzaje substancji:
- Substancje działające uspokajająco na ośrodkowy układ
nerwowy;
- Substancje pobudzające ośrodkowy układ nerwowy;
- Substancje wywołujące zaburzenia w ośrodkowym
układzie nerwowym.
15.
Narkotyki można równieżsklasyfikować wg
pochodzenia i źródła surowca z którego są
produkowane:
- Naturalne – rośliny, krzewy, grzyby, kaktusy;
- Syntetyczne – otrzymywane na drodze reakcji
chemicznej;
- Półsyntetyczne.
16.
Podział narkotyków wzależności od
sposobów ich przyjmowania
• Zastrzyki;
• Płyny;
• Wywary;
• Proszki;
• Tabletki;
• Wdychany dym;
• Opary;
• Substancje do inhalowania.
17.
Fazy uzależnienia odnarkotyków
• FAZA 0 - Inkubacja, czyli czynniki doprowadzające do
uzależnienia np.: rozbita rodzina, bieda, zaniedbania wychowawcze,
ubóstwo wartości itd.
• FAZA 1 - Inicjacja, czyli „Biorę żeby było przyjemnie.” - pierwsze
zażycie, przełamanie strachu, norm, barier, złamanie prawa,
podjęcie ryzyka, zaufanie dilerowi, poważne naruszenie wartości,
najczęściej zażywane substancje narkotyczne w tej fazie to
marihuana, alkohol (piwo), tytoń, kleje, leki, niewielkie
konsekwencje zażywania w szkole i w rodzinie, nie występują
problemy zdrowotne związane z używaniem, używanie
nieplanowane , okazjonalne, środek najczęściej dostaje się za darmo.
18.
• FAZA 2- Eksperymentowanie, czyli „Biorę żeby było przyjemnie i
żeby nie było źle” (Dążenie do przyjemności i unikanie przykrości)
- wchodzenie w grupę, w jej zasady, normy, wartości, ubiór,
filozofię, podwójne życie: kłamstwa, chore połączenia (zabawa -
narkotyk, problem - narkotyk, nauka - narkotyk), uciekanie od
bieżących problemów, lansowanie stylu „coś jest odpowiedzialne za
mój nastrój”, uczenie się metod oszukiwania, dążenie do
przyjemności, branie głównie w weekendy, w czasie imprez,
dyskotek, branie dodatkowych nowych środków (mocniejsze
alkohole, LSD, amfetamina, ekstazy, skun , haszysz), unikanie
przykrości, walka ze stresem, branie w dni powszednie, często
branymi środkami są leki, branie w samotności.
• FAZA 3 - Nadużywanie, czyli „Biorę żeby nie było źle.”: -
wszystko jak w fazie drugiej , regularne używanie .
19.
• FAZA 4- Uzależnienie, czyli „Żyję po to aby brać, biorę po to aby
żyć” - częste, nawet codzienne używanie, zespół objawów
fizycznych i psychicznych, przewlekła choroba mózgu (OUN),
psychiczna i fizyczna potrzeba narkotyków, zespół abstynencyjny,
potrzeba brania narkotyku jest silniejsza niż wszystkie inne
potrzeby, wraz z rozwojem uzależnienia następuje postępująca
utrata kontroli nad przyjmowaniem narkotyku, depresje, próby
samobójcze, ogólne wyniszczenie organizmu, często kończące się
śmiercią.
20.
Skutki działania narkotykuzależne
są od:
Właściwości danego środka, czyli narkotyku;
Sposobu wprowadzenia go do organizmu;
Osobowości konsumenta;
Wcześniejszych doświadczeń z narkotykami;
Środowiska w którym są przyjmowane.
21.
Narkotyki - opium
Opiumjest otrzymywane z maku
ogrodowego. Opium z gr. Oznacza sok
roślinny, mleczko z niedojrzałych
zielonych makówek lub wywar z całej
rośliny. Zawarte w roślinie alkaloidy (od
20 - 90) działają na organizm oraz
psychikę człowieka. Ich szkodliwość
zależy od zawartości w nich alkaloidów
oraz cech osoby zażywającej. Do
najbardziej znanych należą:
• heroina;
• Morfina;
• Kodeina;
• Tebaina;
• Papaveryna;
• Laudanina;
• Opium jako składnik leków
przeciwbólowych.
22.
Narkotyki -
konopie
Ważne miejscewśród różnych
przejawów narkomanii zajmuje
uzależnienie od pochodnych
konopi (haszyszu, marihuany).
Wśród wielu odmian konopi do
najczęściej zażywanych należą
odmiany konopi indyjskich,
meksykańskich, rosyjskich i tzw.
konopie siwe.
Współczesne badania wykazały
wysoką szkodliwość THC
zawartego w konopiach.
23.
Krótkotrwałe zażywanie
pochodnych konopi
•Powoduje spadek aktywności,
mniejszą wrażliwość;
• Przy zwiększonych dawkach
następuje wzrost aktywności,
gadatliwość, spontaniczny śmiech,
poczucie zwiększenia przestrzeni i
czasu, obniżenie koncentracji i
funkcji poznawczych;
• Wzrost poziomu tętna,
zaczerwienione oczy;
• Łączenie z alkoholem prowadzi do
podniecenia w myśleniu i działaniu.
Pojawia się ryzyko zaburzenia
pamięci, logicznego myślenia;
• Duże dawki wywołują zaburzenia
spostrzegania, odbierania dźwięku
oraz innych wrażeń;
• Myślenie staje się „splątane” i
powolne;
• Ostre zatrucie może zakończyć się
stanami deliryjnymi i śmiercią.
Długotrwałe zażywanie
konopi
• Powoduje bardzo silne
uzależnienie psychiczne oraz
fizyczne z pojawiającym się
zespołem chorobowych objawów
abstynenckich;
• Mogą pojawiać się ataki
psychotyczne nawet po dłuższym
odstawieniu narkotyku;
• Utrata wydolności seksualnej;
• Utrata funkcji pamięci
(zapamiętywanie, uczenie się);
• Zaburzenia koordynacji
psychoruchowej, drżenie mięśni,
zwroty głowy;
• Może pojawiać się zaburzenie
widzenia, oczopląs, światłowstręt;
• Następują zmiany pracy serca i w
krążeniu;
• Obniżenie odporności na infekcję.
24.
Chroniczne zażywanie konopimoże powodować okresowe
obniżenie liczby plemników u mężczyzn oraz zaburzenie
owulacji u kobiet.
U palaczy marihuany zaobserwowano uszkodzenia
chromosomów i obniżenie wydolności hormonów. U
noworodków matek, które paliły haszysz stwierdzono
opóźnienie w rozwoju oraz objawy uzależnienia fizycznego
z zespołem objawów zespołu abstynencyjnego.
25.
Narkotyki - kokaina
Podstawowymsurowcem, z którego
uzyskuje się alkaloidy kokainy jest
krzew kokainowy, a szczególnie jego
liści. Liście są zawsze zielone,
jajowate, aromatyczne.
Botanicy znają ok. 200 gatunków
krzewów kokainowych. Najbardziej
popularnym jest koka.
Liście koki uprawiane są na
plantacjach i mogą być zbierane 4
razy w ciągu roku.
Współczesny kokainista z reguły nie
widział nigdy liści kokainowych i
wie o nich niewiele. Dla niego
kokaina jest zazwyczaj biały proszek
– chlorowodorek kokainy.
26.
Krótkotrwałe
zażywanie kokainy
• Powodujeobniżenie apetytu, naturalnej
potrzeby snu;
• Początkowy stan euforii przechodzi w
stan nadpobudliwości i lęku;
• Źrenice ulegają rozszerzeniu;
• Wzrost ciśnienia krwi;
• Wzmożoną pracę układu oddechowego
oraz nudności i wymioty.
Długotrwałe
zażywanie kokainy
• Prowadzi do urojeń prześladowczych i
stanów depresyjnych;
• Chory ma zmąconą świadomość,
halucynacje wzrokowe, słuchowe i
dotykowe;
• Występują typowe wizje drobnych
przedmiotów, zwierząt, owadów, które
go atakują;
• Pojawiają się zaburzenia zmysły
skórnego z uczuciem swędzenia, bólu,
ciśnienia, ciepła, zimna, elektryzowania,
szczypania;
• Kokainista ma wrażenie, że jest
gryziony przez pasożyty;
• Czasami usiłuje za pomocą szpilki
znaleźć i wydłubać nieistniejącego
pasożyta, ma liczne ślady po drapaniu i
nakłuciach;
• Przy chronicznym wąchaniu kokainy
występują zapalenia śluzówek nosa,
wrzody, podziurawienie przegrody
nosowej, uszkodzenia warg, języka i
dziąseł.
27.
Halucynogeny (LSD25, meskalina,peyotl,
psyhocybina, cohoba, epena, harmina, yopo )
• Wśród różnego rodzaju uzależnień od środków psychotropowych
osobną grupę stanowią halucynogeny, psychodeliki zwane niekiedy
środkami psychodysleptycznymi.
• Halucynogeny to środki pochodzenia naturalnego lub
syntetycznego.
• Wywołują w psychice człowieka zmiany świadomości, powodujące
zaburzenia psychiczne, zaburzenia postrzegania, polegające na
rzekomym odbieraniu wrażeń zmysłowych z otoczenia lub własnego
organizmu bez rzeczywistego działania bodźców.
• Zarówno LSD jak i inne halucynogeny wywołują silne uzależnienie
psychiczne. Nie stwierdzono dotychczas jednoznacznie uzależnienia
fizycznego.
• Halucynogenne działanie mają również grzyby (łasiczka
lancentowata, muchomor czerwony, muchomor tygrysowaty).
28.
Inhalatomania
Jest odmianą ogólnejtoksykomanii, względnie
narkomani polegająca na wąchaniu, wdychaniu i
inhalowaniu lotnych substancji chemicznych do których
należą różnego rodzaju rozpuszczalniki chemiczne,
kleje, środki wziewne.
Nie są to narkotyki w ścisłym sensie mają jednak
podobne działanie odurzające, szkodliwe oraz
halucynogenne.
29.
Tytoń, nikotynizm, palenie
•Tytoń stanowi podstawowy surowiec, z którego pochodzi
nikotyna i od którego wywodzi się nałóg palenia zwany
nikotynizmem.
• Palenie jest czynnością polegającą na spalaniu liści
tytoniu i wdychaniu dymu papierosowego. Czynność ta,
powtarzająca się systematycznie, prowadzi do
uzależnienia się od nikotyny oraz innych związków
chemicznych obecnych w dymie papierosowym. Tracimy
wolność, zdrowie, ryzykujemy licznymi schorzeniami i
utrata życia.
30.
• Tytoń jestto roślina
jednoroczna z rodziny
psiankowatych spokrewniona z
tabaką. Ma owalne lub szeroko
lancentowate liście, które
zawierają 1-3% nikotyny.
• Tabaka jest rośliną dwuletnią z
tej samej rodziny co tytoń. Ma
jajowate liście i zielono – żółte
kwiaty.
• Nikotyna to podstawowy
alkaloid zawarty w dymie
tytoniowym, może być
używany w różny sposób:
palenie, wdychanie, żucie.
31.
Skutki szkodliwego palenia
•Uzależnienie psychiczne – systematyczne używanie
tytoniu i pokonywanie naturalnej bariery
odpornościowej na związki chemiczne, które są w
nim zawarte;
• Uzależnienie fizyczne – wbudowanie substancji
tytoniowych w cykl przemian fizjologicznych
organizmu. Skutkiem tego procesu jest wytworzenie
sztucznej potrzeby biologicznej.
32.
Fazy uzależnienia odnikotyny
• FAZA WCZESNA
o Palę tylko w towarzystwie;
o Palę żeby się uspokoić;
o Chcę mi się nadal palić podczas gdy inni skończyli;
o Unikam miejsc, gdzie nie mogę palić;
o Często myślę o zapaleniu następnego papierosa;
o Czuję irytację, kiedy dyskutuje się o paleniu;
o Mam wiele argumentów dla uzasadnienia mojego palenia;
o Podejmuje próby ograniczenia mojego palenia;
o Jedna z pierwszych moich czynności po przebudzeniu jest
palenie.
33.
• FAZA ŚRODKOWA
oDokucza mi kaszel;
o Mam poczucie winy, kiedy wypale zbyt wiele papierosów;
o Często szukam wymówek dlaczego nie mogę teraz rzucić
palenia;
o Staram się przekonać innych, że nie jestem uzależniona/y;
o Mam wahania nastroju;
o Paląc czuję się zrelaksowana/y;
o Gdy nie mogę zapalić papierosa czuję napięcie;
o Moje palenie tłumaczę stresem;
o Nie mogę doczekać się chwili kiedy będzie można wreszcie
zapalić;
o Częściej ulegam infekcjom.
34.
• FAZA PÓŹNA
oNie mogę palic tyle, co przedtem i palę więcej;
o Zdaje mi się, że nie mam już żadnej wymówki;
o Często myślę, że absolutnie nie jestem w stanie rzucić
palenia;
o Nie widzę żadnego sposobu na rzucenie palenia;
o Coraz częściej czuję się porzucona/y i bezradna/y;
o Coraz częściej czuje fizyczną, emocjonalną i duchową
pustkę.
35.
Mity szkodliwego palenia
Tytoństosowany jako lek.
Sądzono, że tytoń ma właściwości lecznicze i może być stosowany jako środek
łagodzący bóle, migrenę i zdenerwowanie.
Jeżeli rzucę palenie to utyję…
Nie jest prawdą, że każde porzucenie palenia wiąże się z tyciem. Wzmożony
apetyt można regulować odpowiednią dietą i stylem jedzenia.
Bez papierosów nie jestem w stanie myśleć i pracować.
Mit ten łączy konsumpcję tytoniową z efektywnością pracy i
funkcjonowaniem osoby. Obserwacje palaczy wskazują na coś zupełnie
przeciwnego. Palacz nie jest zdolny koncentrować się na wykonywanej pracy,
lecz na paleniu, traci czas na palenie zamiast pracować.
Zbyt długo palę i nie jestem w stanie się odzwyczaić.
To mit, który nie ma potwierdzenia w faktach. To raczej bezradność i brak
wiary w swoje możliwości. Zerwanie z nałogiem jest możliwe, należy tylko
wypracować w sobie silną motywację do porzucenia palenia.
Ekspozycja na bodźcewywołujące
pragnienie picia alkoholu
• Główne założenie mówi o tym, że zapach, widok lub miejsce,
w którym alkoholik zwykle pije, mogą stać się bodźcami
warunkowymi i prowadzić do podobnego fizycznego i
emocjonalnego stanu (reakcji uwarunkowanej), jak reakcja
wywołana przez sam alkohol.
• Jeśli bodźce zmysłowe są warunkowymi bodźcami dla
pragnienia spożycia alkoholu, wtedy ekspozycja na nie
prowadziłaby do wygaszenia pragnienia.
39.
Trening umiejętności społecznych
•Oparty jest na poznawczo – społecznej teorii uczenia się.
Koncentruje się na rozwinięciu umiejętności radzenia sobie w
sytuacjach społecznych, które umożliwiłyby pacjentowi
powstrzymanie się od spożywania alkoholu bądź spożywanie
go w sposób kontrolowany.
• Podstawowe założenie tej terapii skupia się na tym, że
nadużywanie alkoholu lub alkoholizm jest nawykowym
nieadaptacyjnym sposobem radzenia sobie ze stresem.
• Szkolenie obejmuje doskonalenie umiejętności rozwiązywania
problemów, umiejętności interpersonalnych, relaksacji i
radzenia sobie z negatywnym nastrojem oraz związanym z
nim pragnieniem spożycia alkoholu.
40.
Terapia behawioralna wspomagana
przezosoby znaczące
• U podstaw interwencji uwzględniających relacje leży
założenie, że pomoc alkoholikowi w osiągnięciu i utrzymaniu
trzeźwości powinna uwzględniać interakcje rodzinne,
ponieważ mogą one powodować lub utrzymywać problem
picia.
• Efektywność interwencji jest określona przez ilość i częstość
spożywania alkoholu oraz wskaźnik włączający także
negatywne konsekwencje nadużywania alkoholu i uzależnienia
od niego.
• Behawioralne leczenie włącza do procesu terapii członków
rodziny oraz osoby z grona towarzyskiego alkoholika. Jest
nastawione na usunięcie wzmocnień w pracy, w małżeństwie,
rodzinie i grupie towarzyskiej.
41.
Małżeńska terapia behawioralna
•Małżeńska terapia behawioralna koncentrowała się na
zwiększeniu wymiany pozytywnych zachowań między
małżonkami oraz na uczeniu i ćwiczeniu umiejętności
komunikowania się i rozwiązywania problemów.
Terapia wspierająco –ekspresyjna
• Łączy interpersonalną terapię egzystencjalną ze
wsparciem grupowym i szkoleniem specyficznych
umiejętności radzenia sobie z nałogiem.
• Uzasadnieniem dla jej zastosowania w leczeniu osób
uzależnionych jest fakt, że pacjenci z zagrażającym życiu
i upośledzającym funkcjonowanie zaburzeniem
wymagają interwencji, która jest zorientowana na
problemy emocjonalne i wzmocnienie wsparcia
społecznego.
• Terapia koncentruje się na tworzeniu wspierających
relacji wśród uczestników grupy oraz zachęceniu do
ekspresji reakcji emocjonalnych na doświadczenia
związane z nałogiem oraz na wykorzystywaniu dzielenia
się doświadczeniami.
44.
Trening zapobiegania nawrotom
zażywanianarkotyku
• Polega na angażowaniu pacjenta w wykonywanie zadań
polegających na przejawianiu reakcji alternatywnych w
sytuacji ryzyka nawrotu.
• Trening ma na celu zachowanie abstynencji po udanym
leczeniu. Polega na identyfikowaniu sytuacji ryzyka
nawrotu i uczenia pacjentów reagowania w tych
sytuacjach w inny sposób niż zażycie narkotyku –
najpierw w sytuacjach symulowanych, a następnie w
rzeczywistych.
• Koncentruje się na rozwiązywaniu problemów
występujących w czasie między sesjami i prowokujących
nawroty.
45.
Terapia behawioralna opartana
stosowaniu wzmocnień
• Polega na stworzeniu pacjentom możliwości
otrzymywania żetonów wymienialnych na dobra i usługi
w zamian za wstrzymanie się od zażywania narkotyku.
Mierzone jest to przez dostarczenie wolnych od kokainy
próbek moczu.
• Do leczenia w roli osoby wspomagającej realizacje zadań
terapii włączano małżonka bądź inne osoby znaczące.
Terapia behawioralna
Składa sięz kilku elementów:
- Edukacji dotyczącej negatywnych konsekwencji palenia
dla zdrowia i korzyści wynikających z zaprzestania
inhalowania dymu tytoniowego;
- Usuwania bodźców w otoczeniu prowokujących do
palenia;
- Treningu zapobiegania nawrotowi palenia.
48.
Terapia poznawczo -behawioralna
• Terapia poznawczo – behawioralna zorientowana jest
na modyfikowaniu przekonań i podejmowaniu
aktywności dostarczających przyjemności.
• Podejście poznawczo - behawioralna wykorzystuje
teorię procesów uczenia się i teorię procesów
poznawczych. W koncepcji tej zakłada się, że to
głównie procesy uczenia są odpowiedzialne za
utrzymywanie się palenia lub za rzucanie palenia.
• Celem leczenia jest uzyskanie zmiany zachowań,
przekonań, wyobrażeń, schematów myślowych
związanych z paleniem tytoniu.
49.
Przykładowe techniki radzeniasobie
z nikotynizmem
• wycofywanie się z określonych sytuacji;
• zastępowanie używania papierosów innymi formami
spędzania czasu – gimnastyką, spacerem;
• ćwiczenie umiejętności rozwiązywania problemów i
zapobiegania nawrotom;
• nauczenie sposobów radzenia sobie z chwilowymi
skutkami złamania abstynencji, np. nietraktowania jej
jako katastrofy;
• hipnoza jako jedna z metod relaksacyjnych
wspomagających terapię antynikotynową;
• warunkowanie: polega ono na nagradzaniu za
niepalenie i karaniu palenia.
50.
BIBLIOGRAFIA
1) Grzesiuk L.,Suszek H. (red.), Psychoterapia.
Problemy pacjentów. Podręcznik akademicki,
Warszawa 2001
2) Pietras T., Witusik A., Zespół uzależnień od nikotyny
– ujęcie interdyscyplinarne, Wrocław 2011
3) Rakowska M., Skuteczność psychoterapii, Warszawa
2005
4) Urban B., Stanik J. M., Resocjalizacja, Warszawa
2007