Rehabilitacja psychiatryczna
mgr Irena Jastrzębska
Historia rozwoju rehabilitacji psychiatrycznej (1)
Pierwsze wzmianki o potrzebie rehabilitacji chorych
psychicznie pojawiły się w pierwszej połowie XIX wieku,
kiedy zaczęto zwiększać swobodę pacjentów, a warunki
szpitalne starano się upodobnić do domowych
W 1845 roku Bartłomiej Frydrych
(autor pierwszego podręcznika
psychiatrii w języku polskim)
„ O chorobach umysłowych” pisał,
że „w miarę jak się chory
uspokaja, należy wybrać dla niego
zatrudnienie, bo wszyscy muszą
pracować”
W 1846 roku Andrzej Janikowski
(pionier XIX wiecznej medycyny
sądowej w Polsce) zalecał „aby
w zajęciach organizowanych dla
chorych – zabawy, teatr, muzyka
uczestniczył również personel”
W 1868 roku Stanisław
Chomentowski (psychiatra i
neurolog, autor 40 prac
naukowych) „zachęcał do
kupowania do zakładów
psychiatrycznych gazet, gier
towarzyskich, a także do
urządzania pikników, koncertów
itp.”
Przez następne lata
obserwowano pewnego
rodzaju stagnację, chociaż w
okresie międzywojennym
wiele wysiłku włożono w
zapewnienie chorym
właściwych oddziaływań
społecznych, pracy, rozrywki
i umożliwienie aktywnego
trybu życia
Tradycją polskiej psychiatrii była opieka rodzinna
W 1936 roku 30% chorych
objętych opieką szpitala
psychiatrycznego przebywało
u okolicznych ludności
(opieka heterofamilijna –
osoby chore psychicznie pod
opieką ludności)
Od końca lat 50 rozpoczął się nowy etap w dążeniu do
humanizacji szpitala psychiatrycznego i w walce z
objawami „instytucjonalimu”
W dużych szpitalach psychiatrycznych powstawały
pierwsze programy rehabilitacyjne dla przewlekle
chorych:
 W wyniku powolnego przekształcania dużych, zamkniętych
zakładów w coraz bardziej otwarte instytucje (proces ten
nazywano „terapią instytucji”)
Zaczęto dbać o estetyczne i pogodne urządzenia wnętrz,
zmniejszono liczbę łóżek na oddziałach, a przede
wszystkim w coraz większym stopniu brano pod uwagę
potrzeby i prawa pacjentów i ich rodzin
Dawniej Dzisiaj
Dawniej Dzisiaj
Dawniej Dzisiaj
Rozpoczęta w latach 60 reorganizacja systemu lecznictwa
psychiatrycznego, oparta na zasadach psychiatrii
środowiskowej przynosi wymierne korzyści
Z pośrednich form opieki psychiatrycznej rozwinęły się
stopniowo psychiatryczne oddziały dzienne, w których
realizuje się program zajęć terapeutycznych
Ostatnie lata przyniosły także stopniowy rozwój opieki
nad rodziną w sytuacji kryzysu poprzez wizyty w domu
pacjenta – zespoły leczenia środowiskowego
Dzisiaj Jutro
Definicja
Rehabilitacja psychiatryczna - system skoordynowanych
oddziaływań społecznych, psychologicznych,
wychowawczych i medycznych umożliwiających chorym
psychicznie samodzielną egzystencję i integrację społeczną
Cele
Celem rehabilitacji psychiatrycznej jest wyposażenie
pacjenta w umiejętności:
o Fizyczne
o Intelektualne
o Emocjonalne
Potrzebne do życia, uczenia się i pracy, przy jak
najmniejszym wsparciu ze strony osób, które na co dzień
lub w sytuacjach kryzysowych zajmują się pomaganiem
Rodzaje rehabilitacji psychiatrycznej
Medyczna
 farmakoterapia podtrzymująca
Zawodowa
 poradnictwo i szkolenie zawodowe przystosowane do możliwości
osoby niepełnosprawnej oraz sytuacji na rynku pracy
Społeczna
 Proces przygotowania osoby niepełnosprawnej do aktywnego
życia
 Kształtowanie takich warunków i postaw otoczenia, które
ułatwiałyby jednostce pełną integrację społeczną
Zasady rehabilitacji psychiatrycznej
Zasada optymalnej stymulacji
Zasada wielostronności metod
Zasada stopniowania trudności
Zasada powtarzalności oddziaływań
Zasada partnerstwa
Zasada wielokierunkowości oddziaływań
Zasada optymalnej stymulacji
Wskazuje na niesłuszność stosowania nadmiernej lub zbyt
ubogiej stymulacji chorego, monotonii lub przypadkowości
bodźców
Wymagania zbyt wysokie stają się przyczyną rezygnacji,
apatii, a nawet odmowy udziału w dalszej rehabilitacji
Niedostateczna stymulacja wywołuje lub pogłębia objawy
instytucjonalizmu
Ma na celu dostarczenie wrażeń stymulujących aktywność
psychiczną
Zasada wielostronności metod
Zakłada kompleksowość w rehabilitacji, o której decyduje
równoczasowość biologicznych i niebiologicznych
(psychosocjoterapeutycznych) metod postępowania
Zasada stopniowania trudności
Zwraca uwagę na dostosowanie formy i zakresu pomocy
do zmieniających się możliwości chorego – począwszy od
zastępowania go w działaniach i decyzjach, aż do
pozostawienia mu pełnej swobody i samodzielności
Zasada powtarzalności oddziaływań
Wynika z remitującego przebiegu choroby i nawrotowości
objawów chorobowych
Zaostrzenie objawów psychotycznych i rehospitalizacja są
często powodem do powtórzenia i utrwalenia umiejętności,
które chory nabył wcześniej
Zasada partnerstwa (1)
Wskazuje, że nie można rehabilitować chorego bez jego
czynnego udziału
Rehabilitacja jest prawem, nie obowiązkiem i nie należy
jej realizować wbrew woli i bez zgody pacjenta
Zasada partnerstwa (2)
Zasady:
 Poszanowanie praw i indywidualności chorego
 Budowanie zaufania, akceptacji programu i współpracy pacjenta
 Nie stosowanie zakazów i nakazów
 Zachowanie szacunku dla pacjenta, podtrzymywanie jego poczucia
godności, autonomii i pozytywnej samooceny
 Pozbycie się przez pielęgniarkę postawy nadopiekuńczej
 Dostarczenie jasnych, jednoznacznych norm i wzorców zachowań
 Wzmacnianie pozytywne zachowań prospołecznych pacjenta
 Zwracanie uwagi na zachowanie sprawności , korzystne cechy
osobowości, a nie na deficyty sprawności
 Zachowanie realistycznego optymizmu oraz niezmniejszanie
oczekiwań wobec chorego
Zasada wielokierunkowości oddziaływań
Nakazuje jednoczasowość interwencji w różnych sferach
życia: rodzinnej, zawodowej, towarzyskiej i społecznej
Czynniki decydujące o skuteczności oddziaływań
rehabilitacyjnych
I grupa – związana z osobowością i umiejętnościami
chorego
 Cechy osobowości przedchorobowej
 Przystosowanie przedchorobowe
II grupa – związana bezpośrednio z obrazem choroby
 Wiek zachorowania
 Przebieg choroby
 Czas trwania hospitalizacji
 Nasilenie objawów negatywnych
 Rozległość objawów deficytowych
III grupa – związana z sytuacją psychospołeczną
 Klimat rodzinny
 Stereotyp choroby psychicznej
Czynniki utrudniające rehabilitację
Objawy wytwórcze
Inne objawy psychopatologiczne, np. objawy osiowe
schizofrenii (autyzm)
Obniżenie nastroju i napędu w depresji
Objawy wtórne jako skutek choroby i hospitalizacji
(deficyty)
Objawy schorzeń somatycznych
Stosowane leki
Tok postępowania rehabilitacyjnego pielęgniarki (1)
Nauczenie pacjenta, jak ma żyć ze swoją chorobą:
 Jak unikać okazywania przeżyć psychotycznych wobec obcych
 Jak się ubierać i zachowywać, aby być akceptowanym
 Jak dostosować się do obowiązujących norm
 Jak prowadzić aktywny tryb życia
 Jaki zakres samoopieki jest dostępny pacjentowi
 W jakich sytuacjach powinien zwrócić się do lekarza lub
pielęgniarki
Tok postępowania rehabilitacyjnego pielęgniarki (2)
Pomoc w przywróceniu optymalnych stosunków z innymi
przez:
 Postawę życzliwości wobec otoczenia, dbałość o wygląd
zewnętrzny, czystość i estetykę mieszkania, pamięć o rocznicach
i uroczystościach
 Zwalczanie bezczynności chorego
 Starania, aby zapewnić swej rodzinie przychylność osób
znaczących w środowisku
 Uczestniczenie w pracy grup samopomocy, grup wsparcia
Nie należy stawiać choremu nadmiernych wymagań, gdyż
może to spowodować dekompensację
Tok postępowania rehabilitacyjnego pielęgniarki (3)
Przed wypisem ze szpitala należy się upewnić, jak chory
radzi sobie z nawiązywaniem kontaktów z ludźmi
Istotne jest to, czy chory ma gdzie mieszkać, z czego będzie
żył, jak może korzystać z opieki specjalistycznej i socjalnej
oraz jak można mu zapewnić właściwe kontakty społeczne
Okresy rehabilitacji psychiatrycznej
Rehabilitacja wczesna
Rehabilitacja późna
Rehabilitacja wczesna
Obejmuje rozpoznanie problemów pacjenta, pomoc
psychologiczną dla pacjenta i rodziny w rozwiązywaniu
konfliktów i podejmowaniu życiowych decyzji
Odbywa się przy pomocy psychoterapii
Rehabilitacja późna
Jest stosowana u osób hospitalizowanych długotrwale,
przewlekle chorych, żyjących w izolacji lub w konflikcie z
otoczeniem
Dotyczy osób, które utraciły zdolność przystosowania do
środowiska, nie spełniają wymagań otoczenia, nie radzą
sobie z podstawowymi wymogami bytowymi, a także osób
przebywających na stałe w opiece stacjonarnej
Do metod stosowanych w ramach tej rehabilitacji należą:
terapia zajęciowa, uczestniczenie w społeczności leczniczej,
treningi aktywności, psychoterapia podtrzymująca i
usprawnianie ruchowe
Zadania rehabilitacyjne realizowane są w
zróżnicowanym wymiarze:
Na dziennych i stacjonarnych oddziałach o profilu
rehabilitacyjnym
W hostelach i mieszkaniach chronionych
W warsztatach terapii zajęciowej
Zakładach aktywizacji zawodowej
Na obozach rehabilitacyjno – wypoczynkowych
Turnusach terapeutyczno – rehabilitacyjnych
W środowiskowych domach samopomocy
Hostele (1)
Hostel – to forma pośrednia między oddziałem
stacjonarnym a powrotem do dotychczasowego środowiska
Jego oferta jest szczególnie korzystna w odniesieniu do
osób, które:
 Uzyskały już względną samodzielność, ale wymagają
jeszcze czasowej separacji od otoczenia
 Potrzebują dłuższego czasu na adaptację do warunków i
wymogów życia pozaszpitalnego po długotrwałym pobycie
na oddziale lecznictwa stacjonarnego
 Rehabilitacja w hostelu przebiega w warunkach
zbliżonych do naturalnego środowiska życia
 Obecność personelu w hostelu ogranicza się do kilku
godzin dziennie
Hostele (2)
Zadaniem hostelu jest kształtowanie i utrwalanie
umiejętności z zakresu:
 Samoobsługi
 Aktywnego udziału we własnej farmakoterapii
 Poszukiwania pracy
 Nawiązywania i podtrzymywania kontaktów międzyludzkich,
rozwiązywania problemów
Pobyt w hostelu jest również okazją do:
 Zwiększenia spójności grupy
 Zawierania nowych znajomości
 Uczenia się dawania i czerpania oparcia w trudnych sytuacjach
Zakład pracy chronionej
Zasady funkcjonowania
zakładów pracy chronionej
określa ustawa o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych z dnia 27
sierpnia 1997 r.
Decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy
chronionej wydaje wojewoda.
Wymagania jakie musi spełniać zakład pracy chronionej
to:
 Działalność gospodarcza musi być prowadzona przez co
najmniej 12 miesięcy
 Należy zatrudniać nie mniej niż 25 pracowników w
przeliczeniu na etaty
 co najmniej 40 proc.; w tym co najmniej 10 proc. ogółu
zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo,
 co najmniej 30 proc. osób niewidomych lub psychicznie
chorych, albo osób upośledzonych umysłowo zaliczonych
do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności
W zakładzie pracy chronionej częściej zatrudnione są
osoby lekko i umiarkowanie niepełnosprawne
Zakłady pracy chronionej zatrudniają bardzo mało osób z
niepełnosprawnością intelektualną.
Czasami niepełnosprawni pracownicy skarżą się, że w
zakładach pracy chronionej są złe warunki pracy.
Zakład Aktywizacji Zawodowej - Zaniedbane
ogniwo rehabilitacji
Polski system rehabilitacji
zawodowej osób
niepełnosprawnych wciąż nie
działa sprawnie.
Mimo miliardów złotych
wydawanych na ten cel
zaledwie kilka procent osób
ze znacznym stopniem
niepełnosprawności pracuje
ZAZ – dostarczają miejsc pracy osobom ze znacznym
stopniem i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności
Zakład taki tworzy się także w celu rehabilitacji
zawodowej i społecznej tych osób oraz przygotowania ich
do aktywnego życia w otwartym środowisku na miarę ich
indywidualnych możliwości
Zakład aktywności zawodowej jest wyodrębnioną
organizacyjnie i finansowo jednostką tworzoną przez
powiat, gminę, stowarzyszenie lub inną organizację
społeczną, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja
zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych
Podstawy prawne dla działalności zakładów aktywności
zawodowej stworzyła ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.).
Zgodnie z przepisami ustawy osobami niepełnosprawnymi są
osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale
lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia
wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do
wykonywania pracy zawodowej.
Zakład aktywności zawodowej nie może prowadzić
działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu
wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego,
spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także
pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu
powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z
udziałem tych metali
Zabronione jest również prowadzenie działalności w
zakresie handlu ww. wyrobami
Środki zakładowego funduszu aktywności przeznaczane są
na wydatki związane z:
 usprawnieniem oraz oprzyrządowaniem stanowisk pracy
wspomagających samodzielne funkcjonowanie osób
niepełnosprawnych w zakładzie pracy
 zakupem sprzętu i wyposażenia dla osoby
niepełnosprawnej umożliwiającego jej samodzielne
uczestniczenie w życiu społecznym oraz lokalnym
środowisku
 pomocą osobom niepełnosprawnym w przygotowaniu ich
do pracy poza zakładem
Kto pracuje w ZAZ?
W ZAZ pracuje obecnie najwięcej osób :
 z upośledzeniem umysłowym - ok. 27%
 ze schorzeniami narządu ruchu i kręgosłupa – 16%
 z chorobami psychicznymi i nerwowymi - 15,3%
 ze schorzeniami narządu wzroku - 15%
 ze schorzeniami neurologicznymi – prawie 15%
 ze schorzeniami narządu słuchu i mowy tylko 2,3%
Pracownicy zaz to najczęściej osoby słabo wykwalifikowane.
 Wykształcenie podstawowe - 31,6%
 niepełne podstawowe - 6,5%
 zasadnicze zawodowe - 32,1%
 średnie ogólnokształcące i pomaturalne zawodowe -18,8%
 wyższe - 3,7%
Środowiskowe Domy Samopomocy
Środowiskowy Dom
Samopomocy jest
jednostką organizacyjną
resortu pomocy
społecznej, działającą na
zasadach zadania
zleconego samorządom,
fundacjom,
stowarzyszeniom.
Do zadań ŚDS należy budowanie sieci oparcia
społecznego, przygotowanie do życia w społeczeństwie i
funkcjonowania w środowisku:
 osób przewlekle psychicznie chorych
 niepełnosprawnych intelektualnie.
Podstawy prawne funkcjonowania ŚDS
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
środowiskowych domów samopomocy z dnia 9 grudnia 2010 r. (Dz.
U. z 2010 nr 238 poz. 1586)
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia
15 kwietnia 2004 r
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
Misją ŚDS jest przywracanie osobom radzenia sobie
w sytuacjach życiowych na najwyższym z możliwych
poziomie, stwarzanie możliwości do rozwoju ruchu
samopomocowego oraz rozwój sieci oparcia
społecznego we współpracy z najbliższym i dalszym
otoczeniem społecznym.
Cel działalności
Wspieranie uczestników i ich rodzin oraz kompensowanie
skutków niepełnosprawności w sferze zdrowia psychicznego,
a także propagowanie modelu zdrowej rodziny poprzez:
 stwarzanie warunków do nabycia umiejętności wykonywania
podstawowych czynności życia codziennego, doskonalenia
umiejętności nabytych oraz realizacja zadań życiowych,
 podtrzymywanie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do
samodzielnego życia,
 zapewnienie miejsca pobytu, jednego gorącego posiłku dziennie, w
tym dietetycznego zgodnie ze wskazówkami lekarza,
 wsparcie psychologiczne i terapeutyczne- wsparcie w sytuacjach
kryzysowych,
 opieka pielęgniarska i rehabilitacja fizyczna
 integracje osób z zaburzeniami psychicznymi w społeczności
lokalnej poprzez aktywizacje zawodową i społeczną
 stymulowanie osobistego rozwoju poprzez opracowanie
indywidualnego planu pomocy
 zapewnienie warunków do rozwoju samorządności uczestników
 umożliwienie udziału w terapii zajęciowej, indywidualnej,
grupowej, grupach wsparcia, spotkaniach grupowych, wspieranie
grup samopomocowych w zakresie zdrowia psychicznego
 zaspokajanie w miarę możliwości tych potrzeb, które wpływają w
dużym stopniu na rozwój psychiczny: bezpieczeństwa, działania
higieniczne, odżywiania, ruchu, odpoczynku, kontaktu, godności
osobistej, kontaktu emocjonalnego, sensu życia, kulturalne
 umożliwienie realizacji potrzeb religijnych i kulturalnych
 zapobieganie stanom powodującym konieczność ciągłej opieki ze
strony instytucji poprzez globalna rehabilitacje środowiskową
 zróżnicowanie usług w zależności od możliwości psychofizycznych
osób oraz ich potrzeb, oczekiwań, zainteresowań
 organizowanie spotkań i zajęć integracyjnych poza Środowiskowym
Domem Samopomocy
 współpraca z rodzinami osób korzystających z działalności Domu,
poradnictwo, informacja, wsparcie i pomoc w rozwiązywaniu
problemów życiowych
 wspieranie grup samopomocowych
 uaktywnianie środowiska związane z propagowaniem i ochrona
zdrowia psychicznego
 współpraca ze środkami masowego przekazu w celu propagowania
ochrony zdrowia psychicznego
 kształtowanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzin
właściwych postaw społecznych a zwłaszcza zrozumienia,
tolerancji, życzliwości a także przeciwdziałaniu ich dyskryminacji
Typy ŚDS
Typ A – dom dla osób psychicznie chorych, przeznaczony dla osób
z przewlekłymi zaburzeniami psychotycznymi, takich jak np.
schizofrenia, zaburzenia schizotypowe, urojeniowe lub
schizoafektywne,
Typ B – dom dla osób niepełnosprawnych intelektualnie –
upośledzonych umysłowo, przeznaczony dla osób
niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim,
umiarkowanym i lekkim (gdy osoba z lekkim stopniem
niepełnosprawności ma sprzężone zaburzenie, np. dysfunkcja
narządów ruchu, padaczka, autyzm, itp.),
Typ C – dla osób wykazujących inne przewlekłe zaburzenia
czynności psychicznych.
Turnusy rehabilitacyjne
Turnusy rehabilitacyjne mają
na celu przede wszystkim:
 ogólną poprawę sprawności,
 Wyrabianie zaradności,
 Pobudzanie i rozwijanie
zainteresowań osób
niepełnosprawnych
intelektualnie.
Cele działalności
Osoby NI są kierowane do oddziału w turnusie na wniosek
lekarza
Aby umożliwić osobom niepełnosprawnym aktywny
wypoczynek i rehabilitację, koszty uczestnictwa osób NI w
turnusach są dofinansowywane ze środków PFRON – u, na
podstawie ustawy z dnia 27. 08. 1997 roku o rehabilitacji
społecznej i zawodowej oraz o zatrudnieniu osób
niepełnosprawnych.
Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze
środków Funduszu, wyjazdu jej opiekuna.
Szczegółowe zasady finansowania do wyjazdów
rehabilitacyjnych ustala Rozporządzenie Ministra Pracy i
Polityki Społecznej z dnia 25. 06. 2002 roku, w sprawie
określenia rodzaju zadań powiatu, które mogą być
finansowane ze środków PFRON – [Dz. U. z dnia 01. 08. 2002]
Obecnie w Polsce realizowane są:
 Obozy o profilu terapeutyczno – rehabilitacyjnym (ich program jest
z góry ustalony i świadomie włączony do psychoterapii)
 Turnusy rehabilitacyjno – wypoczynkowe (ich nadrzędnym celem
jest rekreacja i wypoczynek)
Domy Pomocy Społecznej
DPS – instytucja świadcząca na
poziomie obowiązującego
standardu, osobom
wymagającym całodobowej
opieki z powodu wieku, choroby
lub niepełnosprawności usługi:
bytowe, opiekuńcze,
wspomagające, edukacyjne w
formach i zakresie wynikających
z indywidualnych potrzeb.
Rodzaje DPS
Domy, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone dzielą
się na domy dla:
 Osób w podeszłym wieku
 Osób przewlekle somatycznie chorych
 Osób przewlekle psychicznie chorych
 Dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie
 Dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie
 Osób niepełnosprawnych fizycznie
Rodzaje DPS
Domy pomocy Społecznej mogą być również prowadzone
łącznie dla:
 Osób w podeszłym wieku i chorych przewlekle somatycznie
 Osób chorych przewlekle somatycznie oraz niepełnosprawnych
fizycznie
 Osób w podeszłym wieku i niepełnosprawnych fizycznie
 Osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych
intelektualnie
Zgodnie z Ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004
roku z późniejszymi zmianami domy pomocy społecznej
może prowadzić:
 jednostki samorządu terytorialnego,
 kościół katolicki, inne związki wyznaniowe,
 fundacje i stowarzyszenia
 pozostałe osoby prawne i fizyczne
Cele DPS - u
Profilaktyczny - przeciwdziałanie zjawisku instytucjonalizacji
polegającym na negatywnym wpływie instytucji totalnej na
przebywające w DPS osoby
Socjalny - zaspokajanie potrzeb fizjologicznych,
o zaspakajanie potrzeb psychofizycznych takich jak; potrzeba
bezpieczeństwa; uznania; przynależności; miłości;
samorealizacji;
o przystosowanie do życia w instytucji; - życie w instytucji
totalnej wymaga uruchomienia wielu mechanizmów
adaptacyjnych.
o indywidualne wspieranie.
Cele DPS – u cd.
Aktywizujący – aktywizowanie, przygotowanie do podjęcia
pracy chociażby o charakterze terapeutycznym,
dysponowanie własnymi pieniędzmi, podejmowanie
samodzielnych decyzji;
o współdecydowanie;
o usamodzielnienie;
Warsztaty terapii zajęciowej
WTZ – funkcjonują od 1992 roku i zgodnie z Ustawą o
rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych stanowią „wyodrębnioną
organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom
niepełnosprawnym (DzU 97.123.776 z późn.zm.)
niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji
zawodowej i społecznej w zakresie pozyskiwania lub
przywracania umiejętności niezbędnych do zatrudnienia”
Dla kogo WTZ?
Warsztaty terapii zajęciowej – są to miejsca pracy dla osób z
ogólnie znacznie obniżoną sprawnością intelektualną lub
wysiłkową, wymagających szczególnej opieki i ułatwień w celu
zaadaptowania się do pracy, którą mogą podjąć w przyszłości
w zwykłych zakładach, albo stałego miejsca zatrudnienia oraz
dla tych które nie mogą zarabiać na życie, pracując zawodowo
w normalnych warunkach.
WTZ - placówki wyodrębnione organizacyjnie i finansowo,
które mają na celu stwarzanie osobom z niepełnosprawnością
możliwości uczestniczenia w rehabilitacji społecznej i
zawodowej. Terapia realizowana jest poprzez terapię
zajęciową.
Zadania WTZ
ogólne usprawnianie;
rozwijanie umiejętności wykonywania czynności życia
codziennego, w tym zaradności osobistej dzięki stosowaniu
różnych technik terapii zajęciowej;
przygotowanie do życia w środowisku społecznym w
szczególności poprzez rozwój umiejętności planowania i
komunikowania się, dokonywania wyborów, decydowania o
swoich sprawach oraz rozwój innych umiejętności
niezbędnych w życiu, a także poprawę kondycji fizycznej i
psychicznej;
rozwijanie podstawowych oraz specjalistycznych umiejętności
zawodowych, umożliwiających późniejsze podjęcie pracy
zawodowej w zakładzie aktywności zawodowej lub innej
pracy zarobkowej bądź szkolenia zawodowego.
Uczestnicy
Zajęcia w warsztacie prowadzone są zgodnie z indywidualnym
programem rehabilitacji i terapii.
Uczestnikami WTZ są osoby niepełnosprawne będące
klientami WTZ, nazywane są one uczestnikami.
Uczestnicy WTZ muszą posiadać orzeczenie o
niepełnosprawności. Orzeczenie takie (wraz z
kwalifikowaniem terapii zajęciowej) wydaje Powiatowy Zespół
do Spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności.
Formy pracy w WTZ
Zasadniczą formą terapii jest terapia zajęciowa (ergoterapia).
Poza nią WTZ wykorzystują najczęściej zajęcia ruchowe,
ogólnousprawniające, komunikację społeczną i terapię
psychologiczną.
Finansowanie
WTZ jest finansowany ze środków PFRON.
Możliwe jest też pozyskiwanie środków z innych źródeł.
Wśród nich wymienia się: dotacje samorządowe, darowizny z
organizacji pozarządowych i osób prywatnych oraz
darowizny sponsorów
Działalność WTZ jest działalnością o charakterze
niezarobkowym.
Ewentualny dochód ze sprzedaży produktów i usług
wykonanych przez uczestników warsztatu w ramach
realizowanego przez nich programu rehabilitacji i terapii
przeznacza się w porozumieniu z uczestnikami na pokrycie
wydatków związanych z integracją społeczną uczestników.
Dziękuję za uwagę

1.rehabilitacja psychiatryczna

  • 1.
  • 2.
    Historia rozwoju rehabilitacjipsychiatrycznej (1) Pierwsze wzmianki o potrzebie rehabilitacji chorych psychicznie pojawiły się w pierwszej połowie XIX wieku, kiedy zaczęto zwiększać swobodę pacjentów, a warunki szpitalne starano się upodobnić do domowych
  • 3.
    W 1845 rokuBartłomiej Frydrych (autor pierwszego podręcznika psychiatrii w języku polskim) „ O chorobach umysłowych” pisał, że „w miarę jak się chory uspokaja, należy wybrać dla niego zatrudnienie, bo wszyscy muszą pracować”
  • 4.
    W 1846 rokuAndrzej Janikowski (pionier XIX wiecznej medycyny sądowej w Polsce) zalecał „aby w zajęciach organizowanych dla chorych – zabawy, teatr, muzyka uczestniczył również personel”
  • 5.
    W 1868 rokuStanisław Chomentowski (psychiatra i neurolog, autor 40 prac naukowych) „zachęcał do kupowania do zakładów psychiatrycznych gazet, gier towarzyskich, a także do urządzania pikników, koncertów itp.”
  • 6.
    Przez następne lata obserwowanopewnego rodzaju stagnację, chociaż w okresie międzywojennym wiele wysiłku włożono w zapewnienie chorym właściwych oddziaływań społecznych, pracy, rozrywki i umożliwienie aktywnego trybu życia
  • 7.
    Tradycją polskiej psychiatriibyła opieka rodzinna W 1936 roku 30% chorych objętych opieką szpitala psychiatrycznego przebywało u okolicznych ludności (opieka heterofamilijna – osoby chore psychicznie pod opieką ludności)
  • 8.
    Od końca lat50 rozpoczął się nowy etap w dążeniu do humanizacji szpitala psychiatrycznego i w walce z objawami „instytucjonalimu” W dużych szpitalach psychiatrycznych powstawały pierwsze programy rehabilitacyjne dla przewlekle chorych:  W wyniku powolnego przekształcania dużych, zamkniętych zakładów w coraz bardziej otwarte instytucje (proces ten nazywano „terapią instytucji”) Zaczęto dbać o estetyczne i pogodne urządzenia wnętrz, zmniejszono liczbę łóżek na oddziałach, a przede wszystkim w coraz większym stopniu brano pod uwagę potrzeby i prawa pacjentów i ich rodzin
  • 9.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
    Rozpoczęta w latach60 reorganizacja systemu lecznictwa psychiatrycznego, oparta na zasadach psychiatrii środowiskowej przynosi wymierne korzyści Z pośrednich form opieki psychiatrycznej rozwinęły się stopniowo psychiatryczne oddziały dzienne, w których realizuje się program zajęć terapeutycznych Ostatnie lata przyniosły także stopniowy rozwój opieki nad rodziną w sytuacji kryzysu poprzez wizyty w domu pacjenta – zespoły leczenia środowiskowego
  • 13.
  • 17.
    Definicja Rehabilitacja psychiatryczna -system skoordynowanych oddziaływań społecznych, psychologicznych, wychowawczych i medycznych umożliwiających chorym psychicznie samodzielną egzystencję i integrację społeczną
  • 18.
    Cele Celem rehabilitacji psychiatrycznejjest wyposażenie pacjenta w umiejętności: o Fizyczne o Intelektualne o Emocjonalne Potrzebne do życia, uczenia się i pracy, przy jak najmniejszym wsparciu ze strony osób, które na co dzień lub w sytuacjach kryzysowych zajmują się pomaganiem
  • 19.
    Rodzaje rehabilitacji psychiatrycznej Medyczna farmakoterapia podtrzymująca Zawodowa  poradnictwo i szkolenie zawodowe przystosowane do możliwości osoby niepełnosprawnej oraz sytuacji na rynku pracy Społeczna  Proces przygotowania osoby niepełnosprawnej do aktywnego życia  Kształtowanie takich warunków i postaw otoczenia, które ułatwiałyby jednostce pełną integrację społeczną
  • 20.
    Zasady rehabilitacji psychiatrycznej Zasadaoptymalnej stymulacji Zasada wielostronności metod Zasada stopniowania trudności Zasada powtarzalności oddziaływań Zasada partnerstwa Zasada wielokierunkowości oddziaływań
  • 21.
    Zasada optymalnej stymulacji Wskazujena niesłuszność stosowania nadmiernej lub zbyt ubogiej stymulacji chorego, monotonii lub przypadkowości bodźców Wymagania zbyt wysokie stają się przyczyną rezygnacji, apatii, a nawet odmowy udziału w dalszej rehabilitacji Niedostateczna stymulacja wywołuje lub pogłębia objawy instytucjonalizmu Ma na celu dostarczenie wrażeń stymulujących aktywność psychiczną
  • 22.
    Zasada wielostronności metod Zakładakompleksowość w rehabilitacji, o której decyduje równoczasowość biologicznych i niebiologicznych (psychosocjoterapeutycznych) metod postępowania
  • 23.
    Zasada stopniowania trudności Zwracauwagę na dostosowanie formy i zakresu pomocy do zmieniających się możliwości chorego – począwszy od zastępowania go w działaniach i decyzjach, aż do pozostawienia mu pełnej swobody i samodzielności
  • 24.
    Zasada powtarzalności oddziaływań Wynikaz remitującego przebiegu choroby i nawrotowości objawów chorobowych Zaostrzenie objawów psychotycznych i rehospitalizacja są często powodem do powtórzenia i utrwalenia umiejętności, które chory nabył wcześniej
  • 25.
    Zasada partnerstwa (1) Wskazuje,że nie można rehabilitować chorego bez jego czynnego udziału Rehabilitacja jest prawem, nie obowiązkiem i nie należy jej realizować wbrew woli i bez zgody pacjenta
  • 26.
    Zasada partnerstwa (2) Zasady: Poszanowanie praw i indywidualności chorego  Budowanie zaufania, akceptacji programu i współpracy pacjenta  Nie stosowanie zakazów i nakazów  Zachowanie szacunku dla pacjenta, podtrzymywanie jego poczucia godności, autonomii i pozytywnej samooceny  Pozbycie się przez pielęgniarkę postawy nadopiekuńczej  Dostarczenie jasnych, jednoznacznych norm i wzorców zachowań  Wzmacnianie pozytywne zachowań prospołecznych pacjenta  Zwracanie uwagi na zachowanie sprawności , korzystne cechy osobowości, a nie na deficyty sprawności  Zachowanie realistycznego optymizmu oraz niezmniejszanie oczekiwań wobec chorego
  • 27.
    Zasada wielokierunkowości oddziaływań Nakazujejednoczasowość interwencji w różnych sferach życia: rodzinnej, zawodowej, towarzyskiej i społecznej
  • 28.
    Czynniki decydujące oskuteczności oddziaływań rehabilitacyjnych I grupa – związana z osobowością i umiejętnościami chorego  Cechy osobowości przedchorobowej  Przystosowanie przedchorobowe II grupa – związana bezpośrednio z obrazem choroby  Wiek zachorowania  Przebieg choroby  Czas trwania hospitalizacji  Nasilenie objawów negatywnych  Rozległość objawów deficytowych III grupa – związana z sytuacją psychospołeczną  Klimat rodzinny  Stereotyp choroby psychicznej
  • 29.
    Czynniki utrudniające rehabilitację Objawywytwórcze Inne objawy psychopatologiczne, np. objawy osiowe schizofrenii (autyzm) Obniżenie nastroju i napędu w depresji Objawy wtórne jako skutek choroby i hospitalizacji (deficyty) Objawy schorzeń somatycznych Stosowane leki
  • 30.
    Tok postępowania rehabilitacyjnegopielęgniarki (1) Nauczenie pacjenta, jak ma żyć ze swoją chorobą:  Jak unikać okazywania przeżyć psychotycznych wobec obcych  Jak się ubierać i zachowywać, aby być akceptowanym  Jak dostosować się do obowiązujących norm  Jak prowadzić aktywny tryb życia  Jaki zakres samoopieki jest dostępny pacjentowi  W jakich sytuacjach powinien zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki
  • 31.
    Tok postępowania rehabilitacyjnegopielęgniarki (2) Pomoc w przywróceniu optymalnych stosunków z innymi przez:  Postawę życzliwości wobec otoczenia, dbałość o wygląd zewnętrzny, czystość i estetykę mieszkania, pamięć o rocznicach i uroczystościach  Zwalczanie bezczynności chorego  Starania, aby zapewnić swej rodzinie przychylność osób znaczących w środowisku  Uczestniczenie w pracy grup samopomocy, grup wsparcia Nie należy stawiać choremu nadmiernych wymagań, gdyż może to spowodować dekompensację
  • 32.
    Tok postępowania rehabilitacyjnegopielęgniarki (3) Przed wypisem ze szpitala należy się upewnić, jak chory radzi sobie z nawiązywaniem kontaktów z ludźmi Istotne jest to, czy chory ma gdzie mieszkać, z czego będzie żył, jak może korzystać z opieki specjalistycznej i socjalnej oraz jak można mu zapewnić właściwe kontakty społeczne
  • 33.
  • 34.
    Rehabilitacja wczesna Obejmuje rozpoznanieproblemów pacjenta, pomoc psychologiczną dla pacjenta i rodziny w rozwiązywaniu konfliktów i podejmowaniu życiowych decyzji Odbywa się przy pomocy psychoterapii
  • 35.
    Rehabilitacja późna Jest stosowanau osób hospitalizowanych długotrwale, przewlekle chorych, żyjących w izolacji lub w konflikcie z otoczeniem Dotyczy osób, które utraciły zdolność przystosowania do środowiska, nie spełniają wymagań otoczenia, nie radzą sobie z podstawowymi wymogami bytowymi, a także osób przebywających na stałe w opiece stacjonarnej Do metod stosowanych w ramach tej rehabilitacji należą: terapia zajęciowa, uczestniczenie w społeczności leczniczej, treningi aktywności, psychoterapia podtrzymująca i usprawnianie ruchowe
  • 36.
    Zadania rehabilitacyjne realizowanesą w zróżnicowanym wymiarze: Na dziennych i stacjonarnych oddziałach o profilu rehabilitacyjnym W hostelach i mieszkaniach chronionych W warsztatach terapii zajęciowej Zakładach aktywizacji zawodowej Na obozach rehabilitacyjno – wypoczynkowych Turnusach terapeutyczno – rehabilitacyjnych W środowiskowych domach samopomocy
  • 37.
    Hostele (1) Hostel –to forma pośrednia między oddziałem stacjonarnym a powrotem do dotychczasowego środowiska Jego oferta jest szczególnie korzystna w odniesieniu do osób, które:  Uzyskały już względną samodzielność, ale wymagają jeszcze czasowej separacji od otoczenia  Potrzebują dłuższego czasu na adaptację do warunków i wymogów życia pozaszpitalnego po długotrwałym pobycie na oddziale lecznictwa stacjonarnego  Rehabilitacja w hostelu przebiega w warunkach zbliżonych do naturalnego środowiska życia  Obecność personelu w hostelu ogranicza się do kilku godzin dziennie
  • 38.
    Hostele (2) Zadaniem hostelujest kształtowanie i utrwalanie umiejętności z zakresu:  Samoobsługi  Aktywnego udziału we własnej farmakoterapii  Poszukiwania pracy  Nawiązywania i podtrzymywania kontaktów międzyludzkich, rozwiązywania problemów Pobyt w hostelu jest również okazją do:  Zwiększenia spójności grupy  Zawierania nowych znajomości  Uczenia się dawania i czerpania oparcia w trudnych sytuacjach
  • 39.
    Zakład pracy chronionej Zasadyfunkcjonowania zakładów pracy chronionej określa ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r.
  • 40.
    Decyzję w sprawieprzyznania statusu zakładu pracy chronionej wydaje wojewoda. Wymagania jakie musi spełniać zakład pracy chronionej to:  Działalność gospodarcza musi być prowadzona przez co najmniej 12 miesięcy  Należy zatrudniać nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na etaty  co najmniej 40 proc.; w tym co najmniej 10 proc. ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo,
  • 41.
     co najmniej30 proc. osób niewidomych lub psychicznie chorych, albo osób upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności W zakładzie pracy chronionej częściej zatrudnione są osoby lekko i umiarkowanie niepełnosprawne Zakłady pracy chronionej zatrudniają bardzo mało osób z niepełnosprawnością intelektualną. Czasami niepełnosprawni pracownicy skarżą się, że w zakładach pracy chronionej są złe warunki pracy.
  • 42.
    Zakład Aktywizacji Zawodowej- Zaniedbane ogniwo rehabilitacji Polski system rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych wciąż nie działa sprawnie. Mimo miliardów złotych wydawanych na ten cel zaledwie kilka procent osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności pracuje
  • 43.
    ZAZ – dostarczająmiejsc pracy osobom ze znacznym stopniem i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności Zakład taki tworzy się także w celu rehabilitacji zawodowej i społecznej tych osób oraz przygotowania ich do aktywnego życia w otwartym środowisku na miarę ich indywidualnych możliwości Zakład aktywności zawodowej jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostką tworzoną przez powiat, gminę, stowarzyszenie lub inną organizację społeczną, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych
  • 44.
    Podstawy prawne dladziałalności zakładów aktywności zawodowej stworzyła ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Zgodnie z przepisami ustawy osobami niepełnosprawnymi są osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej.
  • 45.
    Zakład aktywności zawodowejnie może prowadzić działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali Zabronione jest również prowadzenie działalności w zakresie handlu ww. wyrobami
  • 46.
    Środki zakładowego funduszuaktywności przeznaczane są na wydatki związane z:  usprawnieniem oraz oprzyrządowaniem stanowisk pracy wspomagających samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w zakładzie pracy  zakupem sprzętu i wyposażenia dla osoby niepełnosprawnej umożliwiającego jej samodzielne uczestniczenie w życiu społecznym oraz lokalnym środowisku  pomocą osobom niepełnosprawnym w przygotowaniu ich do pracy poza zakładem
  • 47.
    Kto pracuje wZAZ? W ZAZ pracuje obecnie najwięcej osób :  z upośledzeniem umysłowym - ok. 27%  ze schorzeniami narządu ruchu i kręgosłupa – 16%  z chorobami psychicznymi i nerwowymi - 15,3%  ze schorzeniami narządu wzroku - 15%  ze schorzeniami neurologicznymi – prawie 15%  ze schorzeniami narządu słuchu i mowy tylko 2,3% Pracownicy zaz to najczęściej osoby słabo wykwalifikowane.  Wykształcenie podstawowe - 31,6%  niepełne podstawowe - 6,5%  zasadnicze zawodowe - 32,1%  średnie ogólnokształcące i pomaturalne zawodowe -18,8%  wyższe - 3,7%
  • 48.
    Środowiskowe Domy Samopomocy ŚrodowiskowyDom Samopomocy jest jednostką organizacyjną resortu pomocy społecznej, działającą na zasadach zadania zleconego samorządom, fundacjom, stowarzyszeniom.
  • 49.
    Do zadań ŚDSnależy budowanie sieci oparcia społecznego, przygotowanie do życia w społeczeństwie i funkcjonowania w środowisku:  osób przewlekle psychicznie chorych  niepełnosprawnych intelektualnie.
  • 50.
    Podstawy prawne funkcjonowaniaŚDS Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy z dnia 9 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2010 nr 238 poz. 1586) Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2004 r Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
  • 51.
    Misją ŚDS jestprzywracanie osobom radzenia sobie w sytuacjach życiowych na najwyższym z możliwych poziomie, stwarzanie możliwości do rozwoju ruchu samopomocowego oraz rozwój sieci oparcia społecznego we współpracy z najbliższym i dalszym otoczeniem społecznym.
  • 52.
    Cel działalności Wspieranie uczestnikówi ich rodzin oraz kompensowanie skutków niepełnosprawności w sferze zdrowia psychicznego, a także propagowanie modelu zdrowej rodziny poprzez:  stwarzanie warunków do nabycia umiejętności wykonywania podstawowych czynności życia codziennego, doskonalenia umiejętności nabytych oraz realizacja zadań życiowych,  podtrzymywanie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia,  zapewnienie miejsca pobytu, jednego gorącego posiłku dziennie, w tym dietetycznego zgodnie ze wskazówkami lekarza,  wsparcie psychologiczne i terapeutyczne- wsparcie w sytuacjach kryzysowych,
  • 53.
     opieka pielęgniarskai rehabilitacja fizyczna  integracje osób z zaburzeniami psychicznymi w społeczności lokalnej poprzez aktywizacje zawodową i społeczną  stymulowanie osobistego rozwoju poprzez opracowanie indywidualnego planu pomocy  zapewnienie warunków do rozwoju samorządności uczestników  umożliwienie udziału w terapii zajęciowej, indywidualnej, grupowej, grupach wsparcia, spotkaniach grupowych, wspieranie grup samopomocowych w zakresie zdrowia psychicznego  zaspokajanie w miarę możliwości tych potrzeb, które wpływają w dużym stopniu na rozwój psychiczny: bezpieczeństwa, działania higieniczne, odżywiania, ruchu, odpoczynku, kontaktu, godności osobistej, kontaktu emocjonalnego, sensu życia, kulturalne
  • 54.
     umożliwienie realizacjipotrzeb religijnych i kulturalnych  zapobieganie stanom powodującym konieczność ciągłej opieki ze strony instytucji poprzez globalna rehabilitacje środowiskową  zróżnicowanie usług w zależności od możliwości psychofizycznych osób oraz ich potrzeb, oczekiwań, zainteresowań  organizowanie spotkań i zajęć integracyjnych poza Środowiskowym Domem Samopomocy  współpraca z rodzinami osób korzystających z działalności Domu, poradnictwo, informacja, wsparcie i pomoc w rozwiązywaniu problemów życiowych  wspieranie grup samopomocowych
  • 55.
     uaktywnianie środowiskazwiązane z propagowaniem i ochrona zdrowia psychicznego  współpraca ze środkami masowego przekazu w celu propagowania ochrony zdrowia psychicznego  kształtowanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzin właściwych postaw społecznych a zwłaszcza zrozumienia, tolerancji, życzliwości a także przeciwdziałaniu ich dyskryminacji
  • 56.
    Typy ŚDS Typ A– dom dla osób psychicznie chorych, przeznaczony dla osób z przewlekłymi zaburzeniami psychotycznymi, takich jak np. schizofrenia, zaburzenia schizotypowe, urojeniowe lub schizoafektywne, Typ B – dom dla osób niepełnosprawnych intelektualnie – upośledzonych umysłowo, przeznaczony dla osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim, umiarkowanym i lekkim (gdy osoba z lekkim stopniem niepełnosprawności ma sprzężone zaburzenie, np. dysfunkcja narządów ruchu, padaczka, autyzm, itp.), Typ C – dla osób wykazujących inne przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych.
  • 57.
    Turnusy rehabilitacyjne Turnusy rehabilitacyjnemają na celu przede wszystkim:  ogólną poprawę sprawności,  Wyrabianie zaradności,  Pobudzanie i rozwijanie zainteresowań osób niepełnosprawnych intelektualnie.
  • 58.
    Cele działalności Osoby NIsą kierowane do oddziału w turnusie na wniosek lekarza Aby umożliwić osobom niepełnosprawnym aktywny wypoczynek i rehabilitację, koszty uczestnictwa osób NI w turnusach są dofinansowywane ze środków PFRON – u, na podstawie ustawy z dnia 27. 08. 1997 roku o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu, wyjazdu jej opiekuna.
  • 59.
    Szczegółowe zasady finansowaniado wyjazdów rehabilitacyjnych ustala Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25. 06. 2002 roku, w sprawie określenia rodzaju zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON – [Dz. U. z dnia 01. 08. 2002] Obecnie w Polsce realizowane są:  Obozy o profilu terapeutyczno – rehabilitacyjnym (ich program jest z góry ustalony i świadomie włączony do psychoterapii)  Turnusy rehabilitacyjno – wypoczynkowe (ich nadrzędnym celem jest rekreacja i wypoczynek)
  • 60.
    Domy Pomocy Społecznej DPS– instytucja świadcząca na poziomie obowiązującego standardu, osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające, edukacyjne w formach i zakresie wynikających z indywidualnych potrzeb.
  • 61.
    Rodzaje DPS Domy, wzależności od tego, dla kogo są przeznaczone dzielą się na domy dla:  Osób w podeszłym wieku  Osób przewlekle somatycznie chorych  Osób przewlekle psychicznie chorych  Dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie  Dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie  Osób niepełnosprawnych fizycznie
  • 62.
    Rodzaje DPS Domy pomocySpołecznej mogą być również prowadzone łącznie dla:  Osób w podeszłym wieku i chorych przewlekle somatycznie  Osób chorych przewlekle somatycznie oraz niepełnosprawnych fizycznie  Osób w podeszłym wieku i niepełnosprawnych fizycznie  Osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie
  • 63.
    Zgodnie z Ustawąo pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku z późniejszymi zmianami domy pomocy społecznej może prowadzić:  jednostki samorządu terytorialnego,  kościół katolicki, inne związki wyznaniowe,  fundacje i stowarzyszenia  pozostałe osoby prawne i fizyczne
  • 64.
    Cele DPS -u Profilaktyczny - przeciwdziałanie zjawisku instytucjonalizacji polegającym na negatywnym wpływie instytucji totalnej na przebywające w DPS osoby Socjalny - zaspokajanie potrzeb fizjologicznych, o zaspakajanie potrzeb psychofizycznych takich jak; potrzeba bezpieczeństwa; uznania; przynależności; miłości; samorealizacji; o przystosowanie do życia w instytucji; - życie w instytucji totalnej wymaga uruchomienia wielu mechanizmów adaptacyjnych. o indywidualne wspieranie.
  • 65.
    Cele DPS –u cd. Aktywizujący – aktywizowanie, przygotowanie do podjęcia pracy chociażby o charakterze terapeutycznym, dysponowanie własnymi pieniędzmi, podejmowanie samodzielnych decyzji; o współdecydowanie; o usamodzielnienie;
  • 66.
    Warsztaty terapii zajęciowej WTZ– funkcjonują od 1992 roku i zgodnie z Ustawą o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowią „wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom niepełnosprawnym (DzU 97.123.776 z późn.zm.) niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji zawodowej i społecznej w zakresie pozyskiwania lub przywracania umiejętności niezbędnych do zatrudnienia”
  • 67.
    Dla kogo WTZ? Warsztatyterapii zajęciowej – są to miejsca pracy dla osób z ogólnie znacznie obniżoną sprawnością intelektualną lub wysiłkową, wymagających szczególnej opieki i ułatwień w celu zaadaptowania się do pracy, którą mogą podjąć w przyszłości w zwykłych zakładach, albo stałego miejsca zatrudnienia oraz dla tych które nie mogą zarabiać na życie, pracując zawodowo w normalnych warunkach. WTZ - placówki wyodrębnione organizacyjnie i finansowo, które mają na celu stwarzanie osobom z niepełnosprawnością możliwości uczestniczenia w rehabilitacji społecznej i zawodowej. Terapia realizowana jest poprzez terapię zajęciową.
  • 68.
    Zadania WTZ ogólne usprawnianie; rozwijanieumiejętności wykonywania czynności życia codziennego, w tym zaradności osobistej dzięki stosowaniu różnych technik terapii zajęciowej; przygotowanie do życia w środowisku społecznym w szczególności poprzez rozwój umiejętności planowania i komunikowania się, dokonywania wyborów, decydowania o swoich sprawach oraz rozwój innych umiejętności niezbędnych w życiu, a także poprawę kondycji fizycznej i psychicznej; rozwijanie podstawowych oraz specjalistycznych umiejętności zawodowych, umożliwiających późniejsze podjęcie pracy zawodowej w zakładzie aktywności zawodowej lub innej pracy zarobkowej bądź szkolenia zawodowego.
  • 69.
    Uczestnicy Zajęcia w warsztacieprowadzone są zgodnie z indywidualnym programem rehabilitacji i terapii. Uczestnikami WTZ są osoby niepełnosprawne będące klientami WTZ, nazywane są one uczestnikami. Uczestnicy WTZ muszą posiadać orzeczenie o niepełnosprawności. Orzeczenie takie (wraz z kwalifikowaniem terapii zajęciowej) wydaje Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności.
  • 70.
    Formy pracy wWTZ Zasadniczą formą terapii jest terapia zajęciowa (ergoterapia). Poza nią WTZ wykorzystują najczęściej zajęcia ruchowe, ogólnousprawniające, komunikację społeczną i terapię psychologiczną.
  • 71.
    Finansowanie WTZ jest finansowanyze środków PFRON. Możliwe jest też pozyskiwanie środków z innych źródeł. Wśród nich wymienia się: dotacje samorządowe, darowizny z organizacji pozarządowych i osób prywatnych oraz darowizny sponsorów Działalność WTZ jest działalnością o charakterze niezarobkowym. Ewentualny dochód ze sprzedaży produktów i usług wykonanych przez uczestników warsztatu w ramach realizowanego przez nich programu rehabilitacji i terapii przeznacza się w porozumieniu z uczestnikami na pokrycie wydatków związanych z integracją społeczną uczestników.
  • 72.