1. DERIVA CONTINENTALDERIVA CONTINENTAL
¿MÓVENSE OS¿MÓVENSE OS
CONTINENTES?CONTINENTES?

2. TEORIAS SOBRE OSTEORIAS SOBRE OS
CONTINENTESCONTINENTES
• TEORÍAS FIXISTAS: NEGAN QUE OS
CONTINENTES SE MOVAN.
• TEORÍAS MOBILISTAS: HUMBOLDT
OBSERVA SEMELLANZAS ENTRE AS
COSTAS DE ATLÁNTICAS DE
SUDAMÉRICA E ÁFRICA.
• ALFRED WEGENER (1915) : TEORÍA DA
DERIVA CONTINENTAL.

3. EVOLUCIÓN DA PANXEAEVOLUCIÓN DA PANXEA

4. PROBAS XEOGRÁFICASPROBAS XEOGRÁFICAS

5. PROBAS XEOLÓXICASPROBAS XEOLÓXICAS
• EXISTENCIA DE MINAS DE OURO E
DIAMANTES EN SUDAMÉRICA E
ÁFRICA.
• CONTINUIDADE DAS CADEAS
MONTAÑOSAS AMBOS LADOS DO
ATLÁNTICO
• COINCIDENCIA SERIES
SEDIMENTARIAS SUDAMÉRICA-
ÁFRICA.

6. CONTINUIDADE DAS CADEASCONTINUIDADE DAS CADEAS
MONTAÑOSAS A AMBOSMONTAÑOSAS A AMBOS
LADOS DO ATLÁNTICOLADOS DO ATLÁNTICO

7. COINCIDENCIA SERIESCOINCIDENCIA SERIES
SEDIMENTARIAS SUDAMÉRICASEDIMENTARIAS SUDAMÉRICA
-ÁFRICA-ÁFRICA

8. PROBAS PALEOCLIMÁTICASPROBAS PALEOCLIMÁTICAS

9. PROBAS PALEONTOLÓXICASPROBAS PALEONTOLÓXICAS

10. UNHA BELA TEORÍA ....QUE NON FUNCIONAUNHA BELA TEORÍA ....QUE NON FUNCIONA
• En 1915 , Wegewner publicou un libro no que recollía a
súa teoría sobre a deriva dos continentes,que non tivo
boa acollida entre os xeólogos da época.
• A pesar de todas as probas que presentou ,non foi
capaz de explicar cal era o motor do movemento dos
continentes,xa que non se sabía como eran os fondos
oceánicos nin o interior da Terra.
• Atribuíuno,erróneamente á atracción da lúa e o sol sobre
a Terra,á forza centrífuga da rotación terrestre.
• Así, a súa teoría quedou “aparcada” durante varias
décadas.

11. O OCÉANO DESVELA O SEU
SEGREDO.
Na década dos 50,despois da segunda
guerra mundial,desenvolveronse novas
tecnoloxías debido ós intereses
militares.Algunhas delas ,como o
sonar,contribuíron ó coñecemento dos
fondos oceánicos.

12. • En contra do que se cría ,atopáronse
datos sorprendentes sobre estes fondos
oceánicos:
• 1)O fondo do océano ,non era plano,tal
cono se cría,senón que existían relevos
submariños de ata 2 ou 3 Km sobre a
chaira abisal.(Dorsais oceánicasDorsais oceánicas).
• 2)A escaseza de sedimentos e a súa
estraña distribución. Atopouse unha media
de espesor de sedimentos de 1,2 Km,
moito menos do que se esperaba.

13. • Ademáis,,a dorsal carece de sedimentos,e
o grosor destes ,aumenta coa distancia á
dorsal.
• 3)A xuventude dos fondos oceánicos.
Todas as rochas tiñan menos de 185 m.a.
o que en xeoloxía se consideran rochas
actuais.

14. HIPÓTESE DA EXPANSIÓN DOHIPÓTESE DA EXPANSIÓN DO
FONDO OCEÁNICO(Hess,1962)FONDO OCEÁNICO(Hess,1962)

15. • ETAPA A. Según Hess,debaixo dos
continentes ,´hai puntos do manto no que
as rochas debido ás altas temperaturas
funden e forman un magma,que comenza a
ascender e consigue curvar a capa
continental sólida que ten enriba.
• ETAPA B.ETAPA DE RIFT-VALLEY.
A capa superficial sólida,que despois se
chamará litosfera,comenza a fracturarse
polo empuxe do magma,formándose unha
de fallas escalonadas ,cunha depresión no

16. • na parte central,chamada RIFT,que
comenza a acumular auga,formando
lagos.
• ETAPA C.ETAPA DE MAR VERMELLO.
• Ábrese unha greta no rift,por onde
empeza a saír magma,que solidifica e
acumúlase formando a litosfera
oceánica ,e empurrando os dous bloques
continentais hacia lados opostos,co que
se separan os continentes.

17. • Ademáis, o acúmulo de material
magmático a ambos lados da greta irá
progresivamente formando unha cordilleira
submariña,cunha greta no medio: A
DORSAL.
• Comenza a formación dun océano estreito
e pouco profundo.
• ETAPA D.ETAPA ATLÁNTICA.
• Si este proceso continúa,os continentes
iránse afastando lentamente un do outro,e
formarase un amplio océano como o
Atlántico.

18. • Só dous anos máis tarde,Vine e
Mathews,corroboraron esta hipótese:
• A principal proba que demostra que o
océano está en extensión ( termo máis
correcto que expansión) surxíu do análise
das idades das rochas do fondo oceánico.
(Revisar exercicio das fotocopias).
• Atopóuse que a idade das rochas do fondo
oceánico ía aumentando a medida que nos
afastamos da Dorsal,e ademáis facíao de
forma simétrica a ambos lados desta.

19. • Isto era o que cabería esperar si esta
litosfera oceánica se formaba pola saída e
solidificación do magma a través da greta
da dorsal,como propoñía Hess.
• Podemos comproablo na actividade das
fotocopias en que calculamos a velocidade
á que se extende o Océano Atlántico.

20. O ESTUDO DO INTERIOR
TERRESTRE.O MÉTODO
SÍSMICO.
• FOCO SÍMICO ou HIPOCENTRO.
:Lugar no interior da Terra onde se
xenera o terremoto,de onde parten as
ondas sísmicas.
• EPICENTRO:lugar na superficie da
Terra que se corresponde coa vertical
do foco.

21. AS ONDAS SÍSMICAS.
• ONDAS P ou PRIMARIAS: viaxan a máis velocidade e
transmiítense por todo tipo de medios(sólidos e
líquidos).As primeiras en chegar ós sismógrafos.
• ONDAS S ou SECUNDARIAS.Recíbense en segundo
lugar nos sismógrafos.Viaxan a menor velocidade e só
se transmiten por medios sólidos.

22. A TRANSMISIÓN DAS ONDAS
SÍSMICAS.
• Coma calqueira outra onda ,refráctase ou
reflexase ó chegar a unha superficie na que hai
un cambio na composición, e polo tanto na
densidade ou rixidez do medio que atravesan.

23. ONDAS SÍSMICAS E CAPASONDAS SÍSMICAS E CAPAS
DA TERRADA TERRA

24. CAPAS DA TERRA.CAPAS DA TERRA.
((ESTUDIADEO POLO ESQUEMA QUE FIXEMOS NA CLASEESTUDIADEO POLO ESQUEMA QUE FIXEMOS NA CLASE))

25. COINCIDENCIA SISMOS ECOINCIDENCIA SISMOS E
VOLCÁNSVOLCÁNS

26. COINCIDENCIA SISMOS ECOINCIDENCIA SISMOS E
VOLCÁNSVOLCÁNS

27. CONCLUSIÓNSCONCLUSIÓNS
• OS VOLCÁNS E OS TERREMOTOS
NON SE DISTRIBÚEN
UNIFORMEMENTE POLA SUPERFICIE
DA TERRA.
• EN MOITOS LUGARES COINCIDEN A
ACTIVIDADE SÍSMICA E VOLCÁNICA.
• HAI ZONAS XEOLÓXICAMENTE MOI
ACTIVAS, MENTRES QUE OUTRAS
SON MOI INESTABLES.

28. AS PLACAS LITOSFÉRICASAS PLACAS LITOSFÉRICAS

29. A TEORÍA DA TECTÓNICA DEA TEORÍA DA TECTÓNICA DE
PLACASPLACAS
( Actualmente, teoría da Tectónica global( Actualmente, teoría da Tectónica global))
• A LITOSFERA ESTÁ DIVIDIDA EN FRAGMENTOS
RÍXIDOS CHAMADOS PLACAS LITOSFÉRICAS.AS
PLACAS PODEN SER
OCEÁNICAS,CONTINENTAIS,OU MIXTAS.
• AS PLACAS LITOSFÉRICAS DESPRAZANSE SOBRE
OS MATERIAIS PLÁSTICOS DA ASTENOSFERA.
• ESTES DESPRAZAMENTOS SON CAUSADOS POLA
ENERXÍA TÉRMICA DO INTERIOR TERRESTRE:
CORRENTES DE CONVECCIÓN (na actualidade
sábese que interveñen tamén outros procesos).
• ESTA TEORÍA EXPLICA OS FENÓMENOS SÍSMICOS,
VOLCÁNICOS E A FORMACIÓN DE CORDILLERAS.

30. Os bordos das placas son as zonas con actividade sísmica e/ou
volcánica,e dicir, zonas inestables.
O estudar os tipos de bordos, analizaremos tamén os movementos
das placas e a formación de cordilleiras,fosas mariñas, illas
volcánicas…
• Tipos de bordos de placas
• BORDOS CONSTRUTIVOS: - crease litosfera oceánica.
• -separación de placas.
• BORDOS DESTRUTIVOS:
• -destrúese litosfera oceánica.
• -choque de placas. -continental-oceanica.
• -oceánica-oceánica.
• -continental – continental.
• BORDOS PASIVOS: - nin se crea nin se destrúe litosfera.
• - as placas deslízanse lateralmente.
•
•

31. BORDOS CONSTRUCTIVOSBORDOS CONSTRUCTIVOS
SEPARACIÓN DE PLACASSEPARACIÓN DE PLACAS
O NACEMENTO DUN OCEANOO NACEMENTO DUN OCEANO..

32. • Debaixo da litosfera hai un punto quente ,no que se esta
xenerando magma que ascende e fai que esta se curve
e comence a agretarse.
• Fórmanse unha serie de fallas escalonadas ,nas que o
bloque central queda afundido con respecto ós laterais.
• Ó ser unha zona baixa,acumúlase a auga formando
lagos,como os grandes lagos africanos da zona do rift
africano.
• Acaba por abrirse unha greta ,pola que comenza a saír
magma,que vai solificando a ambos lados da greta,e
forma litosfera oceánica . Por iso se denomina a estes
bordos ,BORDOS CONSTRUTIVOS.

33. O RIFT AFRICANO DENDE UN
SATÉLITE.

34. A ZONA DO RIFT-VALLEY
AFRICANO.

35. O RIFT E O LAGO MALAWI

36. As dorsais.A dorsal atlántica

37. • A dorsais son grandes cordilleiras
submariñas.que se forman por acumulación de
material magmático a ambos lados da greta.
• A máis coñecida é a dorsal atlántica,que ten
unha lonxitude duns 15.000 Km,e está fendida
por un profundo val ,que ten unha anchura duns
10 km e unhas paredes que acadan os 3 Km de
altura.Ademáis chega a elevarse sobre o solo
oceánico entre 1.000 e 3.000 m.

38. • As dorsais están atravesadas por fallas
transformantes, por iso ,ademáis de ser zonas
de vulcanismo,son tamén zonas sísmicas.

39. • Nalgúns puntos ,a
Dorsal Atlántica
emerxe por enriba do
nivel do
mar,orixinando illas
volcánicas como
Islandia ou As
Azores.

40. BORDOS DESTRUCTIVOS.BORDOS DESTRUCTIVOS.
CHOQUE DE PLACAS.CHOQUE DE PLACAS.
• A litosfera oceánica que se xenera nos
bordos destrutivos,ten que consumirse
noutros lugares; do contrario, o volume da
Terra aumentaría,o cal sabemos que non
ocorre.
• Eses outros lugares onde se consome a
litosfera oceánica son os bordos
destrutivos,onde as placas chocan.

41. TIPOS DE BORDOS
DESTRUTIVOS.
• CHOQUE PLACA OCEÁNICA- PLACA
CONTINENTAL: OS ANDES
• CHOQUE PLACA OCEÁNICA – PLACA
OCEÁNICA: ILLAS FILIPINAS,XAPÓN…
• CHOQUE PLACA CONTINENTAL –
PLACA CONTINENTAL: O HIMALAIA.

42. PLACA CONTINENTAL – PLACA OCEÁNICA.PLACA CONTINENTAL – PLACA OCEÁNICA.
EXEMPLO: OS ANDESEXEMPLO: OS ANDES

43. • Cando unha placa oceánica e
unha continental chocan,a
primeira ,por ser máis densa
SUBDUCE,e dicir,introdúcese
por debaixo da continental
hacia o manto,formando un
ángulo de 45º coa
horizontal.Debido á
subducción,nesta zona hai
gran actividade sísmica; os
focos dos terremotos sitúanse
xusto no plano que describe a
placa que subduce,é o plano
de Benioff.

44. • Ademáis entre as dúas placas prodúcese unha fosa moi
profunda na que se acumulan os sedimentos do
continente cercano, que debido ó choque entre as
placas,acban por plegarse,formando unha
CORDILLEIRA PERIOCEÁNICA OU
PERICONTINENTAL.: queda pegada ó bordo do
continente.
• Como a placa que subduce no manto esta sometida a
altas temperaturas ,comenza a formar magmas ,que
ascenden e fan que estas cordilleiras sexan volcánicas.

45. PLACA OCEÁNICA - PLACAPLACA OCEÁNICA - PLACA
OCEÁNICA.OCEÁNICA.
EXEMPLO: XAPÓNEXEMPLO: XAPÓN

46. • A placa que subduce afunde no manto e a determinada profundidade
comenza a fundirse,xenerando magmas que ascenden e perforan
nalgúns puntos a litosfera oceánica,creando unha liña de illas
volcánicas,chamados ARCOS DE ILLAS.
• Como a placa oceánica que está enrriba segue desplazándose,o
magma perfora a litosfera creando outra liña de illas paralelas ás
anteriores,e así sucesivamente.As primeiras que se formaron
,deixarán de ser volcáns activos xa que non están xusto enrriba da
zona de formación de magmas, mentras que as máis recentes
seguirán activas.

47. PLACA CONTINENTAL – PLACAPLACA CONTINENTAL – PLACA
CONTINENTALCONTINENTAL

48. • Os choques de placas continentais ,dan lugar á
formación dunha CORDILLEIRA
INTRACONTINENTAL, como o Himalaia,que
queda coma unha cicatriz entre os dous
continentes.
• Ó chocar as dúas placas continentais, ningunha
delas subduce ,si non que unha monta por enrriba
doutra.A este proceso denomínaselle
OBDUCCIÓN.
. É unha zona sísmica,polo choque entre placas.

49. O Himalaia
• Despois de que a India se
separase da
Panxea,comenzou a
desplazarse hacia o
Noreste,ata chocar co
continente
asiático,pechándose o oceano
que había no medio.
• Fórmase o Himalaia e detrás,
a meseta do Tíbet.
• Por que hai fósiles mariños no
Himalaia,se na actualidade é
unha zona continental?

50. • Na diapositiva anterior ou na seguinte
podemos observar como os sedimentos
que se acumulan na zona de subducción
próxima ó continente,son finalmente
plegados e incorporados á cordilleira
cando se produce o choque entre os dous
continentes.Os fósiles de organismos
mariños como os amonites,que estaban
neses sedimentos ,aparecen agora nas
rochas que forman a cordilleira.

51. EVOLUCIÓN DUNHA MARXE DE
SUBDUCCIÓN.
• Ruptura e subducción dunha placa oceánica por debaixo
da outra: ARCO-ILLA.
• Formación cordilleira PERIOCEÁNICA.
• Choque entre os dous continentes e peche dun océano:
CORDILLEIRA INTRACONTINENTAL.

52. BORDOS PASIVOS: FAIASBORDOS PASIVOS: FAIAS
TRANSFORMANTESTRANSFORMANTES
• Chámanse así por que nin se crea nin se
destrúe litosfera.
• Trátase de dúas placas que se deslizan
lateralmente unha respecto á outra.
• Estas zonas son zonas sísmicas moi
activas,ainda que poden permanecer
durante bastantes anos sin producir
grandes seísmos,ata que as forzas que as
empuxan acaban por vencer a forza do
rozamento entre elas,e xeneran un gran
terremoto.
• Por iso é importante o estudo histórico
destas fallas transformantes,xa que polo
xeral eses grandes terremotos repítense
cíclicamente ccad certo tempo
• E por iso que en California levan anos
esperando un gran terremoto (“ the big
one”), como o que asolou a cidade de S.
Francisco en 1906.Tivo unha magnitude de
entre 7,5 e 8 .

53. A faia de Santo André

54. • Recordemos que
tamén existen fallas
transformantes que
atravesan o eixe da
dorsal eque producen
a actividade sísmica
típica dos bordos
detrutivos.

55. QUE MOVE AS PLACAS?
• A ENERXÍA INTERNA DA TERRA: AS CORRENTES DE
CONVECCIÓN.
• A GRAVIDADE.

56. AS CORRENTES DE CONVECCIÓN

57. AS CORRENTES DEAS CORRENTES DE
CONVECCIÓNCONVECCIÓN
• INTERPRETACIÓN
CLÁSICA.
• INTERPRETACIÓN
ACTUAL

58. A GRAVIDADE.

59. • TODAS AS IMAXES FORON SACADAS
DE LIBROS E TEXTO E
INTERNET,PARA USO DIDÁCTICO NA
AULA.
• SE ALGÚN DOS SEUS AUTORES
DESEXA QUE SEXAN RETIRADAS,
PREGO MO FAGAN SABER.
• GRACIAS.