Ang dokumento ay tungkol sa panitikan at rehiyon, na nagsasaad na ang panitikan ay isang anyo ng sining na nagpapahayag ng mga kaisipan at damdamin ng tao sa kanyang lipunan at karanasan. Tinalakay din ang mga katangian ng mga mamamayan sa Rehiyon 1, lalo na ang mga Ilokano, kasama ang kanilang mga tradisyonal na awitin, alamat, at iba pang anyo ng panitikan. Bukod dito, ipinakita ang mga likas na yaman at kabuhayan sa Pangasinan, tulad ng agrikultura at pagawaan ng asin.

1. PANITIKAN AT
REHIYON
-SER JOED

2.  galing sa salitang “pang|titik|an” – titik ay
nangangahulugan Literatura mula sa salitang Latin
na “Litterana”
 Nagpapahayag ng mga kaisipan, mga damdamin,
mga karanasan, hangarin at diwa ng mga tao.
 Nagsasalaysay din ito sa pamahalaan, lipunan at
mga pananampatalaya at mga karanasang may
kaugnay ng iba’t ibang uri ng damdamin tulad ng
pag-ibig, kaligayahan, kalungkutan, pag-asa,
pagkapoot, paghihiganti, pagkasuklam, sindak at
pangamba.
PANITIKAN

3.  Noong 1983, para kay Arrogante, isang talaan ng
buhay ang panitikan kung saan nagsisiwalat ang
isang tao ng mga bagay na kaugnay ng napupuna
niyang kulay ng buhay at buhay sa kanyang
daigdig na kinabibilangan. Ginagawa ito ng isang
tao sa pamamagitan ng malikhain pamamaraan.
 Noong 1995, inilarawan ni Salazar ang panitikan
bilang isang lakas na nagpapagalaw sa lipunan.
Dinagdag pa niyang isa itong kasangkapang
makapangyarihan na maaaring magpalaya sa isang
ideyang nagpupumiglas upang makawala. Para sa
kanya, isa rin itong kakaibang karanasang
pantaong natatangi sa sangkatauhan.
DALUBHASANG PILIPINO

4. Panitikan sa Rehiyon 1
(ILOKANO)

5. HILAGANG KANLURAN NG LUZON
Kabisera
• Lungsod ng Laoag
• Vigan
• San Fernando
•Lingayen
• bulubundukin at
maburol
• malawak na
kapatagan ang
Pangasinan

6.  Ang mga katangian ng mga nasa Region 1
ay ang pagiging masipag at matipid. Ang
mga mamamayan dito ay halos mga Ilocano.
 • Ang mga relihiyon dito ay Romano
Katoliko, Protestante at mga Iglesia ni
Cristo.
Ilocano 69%
Tagalog 3%
Pangasinense 28%
MAMAYAN AT KATANGIAN

7. 1. Ang mga taong nakatira sa bayan na ito ay
matatagpuan sa maliit na baybayin na ‘’look’’.
Ang unlaping ‘’I’’ nangangahulugang ‘’mula
sa’’ o ‘’ilog’’.
2. Nagmula sa ‘’loko” na ang ibig sabihin ay
‘’bayan sa kapatagan’’at dinadagdagan na
lamang ng ‘’I’’.
ILOKANO-Ang tawag sa lipi ng naninirahan
sa nasabing lugar.
KURDITAN-Ang tawag sa kanilang panitikan.
KURDIT-‘’sumulat’
MAMAYAN AT KATANGIAN

8.  Itneg ay kung ano ang Tingguians
ay kilala sa Samtoy (Ilokano) salita.
 Ang Tingguian ay nakuha mula sa
kataga ng Tingue, na
nangangahulugan na mountaineers.
Tingguian, samakatuwid, ay
tumutukoy sa "Ang mga tao ng
bundok". Mga Katutubo
MGA KATUTUBO
TINGGUIAN / ITNEG

10. Likas na Yamang Mineral
• Asbestos
• Ginto
• Apog
• Tanso
• Silica
• Bigas ang pangunahing produktong agrikultura.
• Hanapbuhay ay paggawa ng mga muebles mula sa
yantok at kawayan.
LIKAS NA YAMAN, KABUHAYAN AT
INDUSTRIYA

12.  Ang Pangasinan ay kilala rin
sa bangus at pagawaan ng asin.
 Tabako ang pangunahing
produktong komersyal. Likas
na Yaman, Kabuhayan at
Industriya
LIKAS NA YAMAN, KABUHAYAN AT
INDUSTRIYA

14.  Ni Cardinal Berllarmine na isinalin ni P. Francisco Lopez.
 Ito ang kauna-unahang libro ng mga ilokano.
 Naglalaman ito tungkol sa unang tulang iloko at mga bahagi na
naisulat ng mga katutubong script.
A.KANTAHING BAYAN
1. Pinagbiag-ito ay awiting nagpapahayag ng kuwento ng bayani.
Nahahati sa dalawang uri: ang awiting nagpapahayag ng kaisipan
at saloobin.
2. Dallot-awit sa mga kasalan,binyag at ibang pang pagtitipon na
sinasaliwan ng sayaw at pagbibigay ng payo sa bagong kasal.
-Isang uri ng pagtatali ng lalaki at babae sa saliw ng tulali.
• TULALI- isang plawtang iloko na may 6 na butas.
Halimbawa: Da mangngalap ken agsansana(ang mga mangingisda at
mag-aasin) Salin ni Deogracia del Castillo-Santo
3. Badeng-sang awit pag-ibig na ginagamit ng mga kalalakihang
nanghaharana. Halimbawa: Manang biday ; Pamulinawen; Naraniag a
bulan
DOCTRINA CHRISTIANA

15.  4. Dung-aw-awit para sa mga patay
Halimbawa: As-asug daguiti kararrua; Agtig-ab ti
lubong
 5. Dasal na patungkol sa mangmangkik -ang mga
mangmangkik ay espiritu sa kagubatan na
dinadasalan upang hindi sila magalit.
 6. Arinkenken- paligsahan ng mga lalaki at babae .
Ang tema nlia ay tungkol sa karapatan at
responsibilidad.
 7.Hele o duayaya- Awit na pampatulog sa mga
bata
 8.Awit sa pagtatanim,paggapas, pangingisda, at
bago tumungo sa digmaan

16. 1.ALAMAT
Halimbawa:
1. Bakit umakyat sa damo ang mga suso? Ni Jose E. Tomeldan
ng Binalonan, Pangasinan
2. Ang kauna-unahang unggoy ni Sotero Albano ng Dingras,
Ilocos Norte
3. Ang alamat ng bigas
4. Alamat ng pinaupong bangkay
2.KUWENTONG BAYAN
Halimbawa:
1. Ang tatlong magkakapatid na lalaki
2. Ang tatlong magkakapatid na masuwerte
3. Si juan tamad
4. Ang gintong tuntunin
B.SALAYSAYING BAYAN

17. 3.EPIKO
Halimbawa:Biag ni lam-ang ni Pedro Bukaneg BURBURTIA O
BURTIA -ito ang katumbas ng bugtong g tagalog kung saan
sinusukat nito ang kaisipan ng mga ilokano.
Halimbawa: a.no baro ket narukop no daan nalagda ,sagot(
tambak)
PAGSASAO-salawikain sa tagalog.,may aral at bibigkas ng
patula
Halimbawa: ti adda siniglot na isu ti adda bukraen na
ARASAAS- katumbas ito ng bulong sa tagalog. Halimbawa:
Umaykan , dika agbatbati, Puwera dildilaw
V.MAIKLING KUWENTO
SARITA-ang tawag ng mga ilokano sa kanilang maikling
kuwento.Ito’y nanganagahulugang kuwento sa tagalog. 1. Ti
langit iti innamnamatayo( ang langit ang pag-asa) Pinakadagdag
ng pulyento na biag ni aida

18. Thank you and
god bless you
all 