PANITIKAN NG REHIYON 2
Ang rehiyon II ay matatagpuan sa isang malaking lambak sa
hilagang-silangang Luzon, sa pagitan ng kabundukang
Cordilleras at ng Sierra Madre. Binabagtas ng Ilog Cagayan,
ang pinakamahabang ilog sa bansa, ang gitna ng rehiyon at
dumadaloy patungong Kipot ng Luzon sa hilaga.
Ang Lambak ng Cagayan – ay matatagpuan sa
pagitan ng bulubundukin ng Sierra Madre at Cordillera
Sentral sa Hilagang-Silangang Luzon.
MGA LALAWIGAN AT KABISERA
• Batanes – Basco
• Cagayan – Tuguegarao
• Isabela – Ilagan
• NuevaVizcaya – bayombong
• Quirino – Cabarroguis
PANITIKAN NG REHIYON 2
PANITIKAN
-Galing sa salitang “pang |Titik | an “-Titik ay nangangahulugang
Literature mula sa salitang Latin na “Litterana”
-Nagpapahayag ng mga kaisipan, mga damdamin, mga karanasan,
hangarin at diwa ng mga tao.
-Nagsasalaysay din ito sa pamahalaan, lipunan at mga pananampalataya
at mga karanasang may kaugnayan ng iba’t-ibang uri ng damdamin tulad
ng pag-ibig, kaligayahan, kalungkutan, pag-asa at mga marami pang iba.
MGA PANITIKAN NG REHIYON 2
BUGTONG ( PALAVVUN)
-Ginagamit nang mga Ibanag bilang isang anyong pang-kasiyahan o
kung sa ibang kaso , maaari rin itong isang anyo ng tagisan ng
talion.
-Pang-relaks kung pagod.
Halimbawa ng Bugtong:
Egga’y tadday nga ulopa
Funnuan ng kanna’y baggutna.
-KANDELA
Salin
Mayroong isang bagay
Na kinakain ang kanyang sarili.
-KANDILA
Halimbawa ng Bugtong
Egga’y babai ta Manila
Maguina toye’y guhi na.
-ARUGOK
Salin
Ang Baboy sa Manila
Kung umiyak ay naririnig ng sanlibutan.
-KULOG
MGA PANITIKAN NG REHIYON 2
KASABIHAN
-Ang kasabihan ay pahayag na nagbibibigay ng payo o nagsasaad
ng katotohanan kung saan ang mga salitang ginagamit ay payak
at madaling maintindihan.
-Nakagawian na ng mga Pilipino na maghayag ng kanilang mga
pilosopiya sa buhay, mga karanasan, at mga bunga ng kanilang
pagmamasid-masid, sa pamamagitan ng mga salawikaing may
tugma at mga kasabihan.
Halimbawa ng Kasabihan
Ti makatunog, makamukat
Ti nasalugok, agbiag.
Salin
Ang makatulog ay magkamula
Ngunit ang paspas’ng galaw ay mabuhay.
Halimbawa ng Kasabihan
Aniammu ibilang
Nu ari paga nakkade liman.
Salin
Huwag mong bilangin
Kung wala pa sa iyong kamay.
MGA PANITIKAN NG REHIYON 2
SALAWIKAIN
-Ang mga salawikaing Ibanag o “unoni” sa local na
dayalekto ay pwedeng isang prosa o maaari rin itong
tula.
-Ito ay patuo na kinapupulutan ng aral.
Halimbawa ng Kasabihan
Ammetan massippitta
Se yo ahao baccan la tata.
Salin
Never presume to much for
these are still
Many days after today.
Halimbawa ng Kasabihan
Ino ammena mallangngi
So naggabbuatanna
Mena macadatang so angan na.
Salin
He who never looks back to
Where he comes from never
Reaches his destination.
MGA PANITIKAN NG REHIYON 2
AWITING BAYAN
-Ang mga awitin ay mga kantang para sa pag-
ibig at madalas ang mensaheng dinadala nito ay
pangako, pagtatapat, paninigurado, mga
pagtuturo at pag-alalay na maibibigay.
Halimbawa ng Awiting Bayan
• Manang Biday
• Abumbu-ca Appatanca O Futug (You AreToo
Much Of My Heart)
• Anggam a Melamang (Forgotten Love)
MGA PANITIKAN NG REHIYON 2
KUWENTONG BAYAN
-Ang mga kwentong bayan, katulad ng mga alamat, ay
mga salaysay ng ating mga ninuno na nagpasalin-salin at
kadalasan hindi na kilala ang orihinal na may akda.
-Ito ay nagpapalipat-lipat sa bibig ng mga tao kung kaya’t
may iba’t-ibang bersyon na ito sa paglipas ng panahon.
Halimbawa ng Kuwentong Bayan
•Alamat ng Lakay-lakay
•Kung paano kami nagging Ilongot
MGA MANUNULAT SA REHIYON 2
-Ipinagkapuri ng Rehiyon II ang mga tanyag na
premyado nitong manunulat. Bukal sa kaloobang
ibinahagi ang kanilang ginintuang kaisipan at mga
butil ng kalamaman Kabilang dito sina: Greg
Laconsay, Ruperta VR, Asuncion, Benjamin M.
Pascual, Reynaldo Duque, Rogelio A. Aquino at
marami pang iba.
GREG LACONSAY
-Si Gregorio “Greg” C. Laconsay (ipinanganak
noong 12 Marso 1931) ay isang Ilokanong
patnugot at manunulat sa Pilipinas.
-Isinilang si Greg Laconsay sa Natividad,
Pangasinan.
GREG LACONSAY
SA LARANGAN NG PANITIKAN
-Noong 1966, isa siyang punong-patnugot ng magasing
Bannawag[2]. Naging asistenteng-direktor na pang-editoryal
siya ng Liwayway Publishing, Inc., at nang lumaon ay naging
ganap na direktor pang-editoryal ng buong palimbagan ng
Liwayway nang sumapit ang 1977. Nagretiro siya noong 1991.
Tumanggap siya ng dalawampu't pitong mga pangunahing
gantimpala at pagkilala mula sa mga samahan sa Pilipinas at
maging sa ibang bansa.[1] Naging kasapi rin siya sa Filipino
Academy of Movie Arts and Sciences (FAMAS).
AKDA
• Hala, Kuliglig, Kantal
MGA TALAHULUGANAN
• Iluko-English-Tagalog Dictionary (1993)
• Simplified Iluko Grammar (2005)
MGA NOBELANG ILOKANO
• Ti Kabusor (1974)
• Ti Love Story niTheresa (1971)
• Nalagda a Cari (1951)
• Rebelde (1957)
• VillaVerde (1959)
BENJAMIN M. PASCUAL
-Ipinanganak sa Laog, Ilocos Norte. Isinalin niya sa Ingles
ang epikong Biag ni Lam-ang. Marami siyang nasulat na
mailkling kuwento sa Iluko at gayundin, nakasulat na siya ng
dalawang nobela sa Iluko. Isinalin rin niya sa wikang Iiuko
ang Rubaiyat ni Omar Khayyam. Sila ni Jose A. Bragdao ang
nag-edit ng Pamulinawe, isang antolohiya ng mga tula ng 36
na makatang Ilokano. Siya ang Tagapayo ng Legal ng Gumil,
Metro Manila.
AKDA
•Ang mga Lawin
•Ang Kalupi
REYNALDO A. DUGUE
-Mula sa Candon, Ilocos Sur, manunulat ng maikling
kuwento, tula, nobela, sanaysay, iskrip sa radio, telebisyon,
pelikula at komiks. Nakapaglathala na siya ng mahigit na
300 Kuwento sa Bannawag, Liwayway, Pambata, Parent’s
Diges, Asia Magazine, observer, Sagisag, Focus Philippine at
Giliw Magasin. Premyadong manunulat-tumanggap ng
gantimpala mula sa GRAAFIL at Palanca Memorial Awards
for Literature, GUMIL at iba pa.
AKDA
• Ang Gamugamo sa Lampara ni Julio
Madarang
• Kandong
ROGELIO A.AQUINO
-Ipinanganak sa Tucalana, lalo, Cagayan. Opisyal
sa GUMIL Filipinas at pangalawang-pangulo ng
GUMIL, Metro Manila. Umani siya ng
maraming gantimpala sa mga paligsahan sa
pagsulat sa Panitikang Iiuko.Tampok sa kanyang
mga sinulat ang nobelang may pamagat na
Ragadi (Lagari)
AKDA
•Ragadi
•Sugat sa Dibdib ng Lupa
IBA PANG MGA MANUNULAT
• Marcelino Fororda Jr
• Facundo Madriaga
• Arnold M. Azurin
• Pelagio Alcantara
• Danilo Consumido
• Benigno Ramos
• Manuel Domingo Berosa
“Ang Panitikan ay nagsisilbing tulay para makita at
mabatid natin ang kaugnayan ng ka-salukuyan sa
nakaraan upang sa ganoon maharap natin ang
darating na may lakas at talion.”
-Estelita C. Aputan
MARAMING SALAMAT
☺ PAGPAPALA!

Rehiyon 2: Lambak ng Cagayan

  • 1.
    PANITIKAN NG REHIYON2 Ang rehiyon II ay matatagpuan sa isang malaking lambak sa hilagang-silangang Luzon, sa pagitan ng kabundukang Cordilleras at ng Sierra Madre. Binabagtas ng Ilog Cagayan, ang pinakamahabang ilog sa bansa, ang gitna ng rehiyon at dumadaloy patungong Kipot ng Luzon sa hilaga. Ang Lambak ng Cagayan – ay matatagpuan sa pagitan ng bulubundukin ng Sierra Madre at Cordillera Sentral sa Hilagang-Silangang Luzon.
  • 2.
    MGA LALAWIGAN ATKABISERA • Batanes – Basco • Cagayan – Tuguegarao • Isabela – Ilagan • NuevaVizcaya – bayombong • Quirino – Cabarroguis
  • 3.
    PANITIKAN NG REHIYON2 PANITIKAN -Galing sa salitang “pang |Titik | an “-Titik ay nangangahulugang Literature mula sa salitang Latin na “Litterana” -Nagpapahayag ng mga kaisipan, mga damdamin, mga karanasan, hangarin at diwa ng mga tao. -Nagsasalaysay din ito sa pamahalaan, lipunan at mga pananampalataya at mga karanasang may kaugnayan ng iba’t-ibang uri ng damdamin tulad ng pag-ibig, kaligayahan, kalungkutan, pag-asa at mga marami pang iba.
  • 4.
    MGA PANITIKAN NGREHIYON 2 BUGTONG ( PALAVVUN) -Ginagamit nang mga Ibanag bilang isang anyong pang-kasiyahan o kung sa ibang kaso , maaari rin itong isang anyo ng tagisan ng talion. -Pang-relaks kung pagod.
  • 5.
    Halimbawa ng Bugtong: Egga’ytadday nga ulopa Funnuan ng kanna’y baggutna. -KANDELA Salin Mayroong isang bagay Na kinakain ang kanyang sarili. -KANDILA
  • 6.
    Halimbawa ng Bugtong Egga’ybabai ta Manila Maguina toye’y guhi na. -ARUGOK Salin Ang Baboy sa Manila Kung umiyak ay naririnig ng sanlibutan. -KULOG
  • 7.
    MGA PANITIKAN NGREHIYON 2 KASABIHAN -Ang kasabihan ay pahayag na nagbibibigay ng payo o nagsasaad ng katotohanan kung saan ang mga salitang ginagamit ay payak at madaling maintindihan. -Nakagawian na ng mga Pilipino na maghayag ng kanilang mga pilosopiya sa buhay, mga karanasan, at mga bunga ng kanilang pagmamasid-masid, sa pamamagitan ng mga salawikaing may tugma at mga kasabihan.
  • 8.
    Halimbawa ng Kasabihan Timakatunog, makamukat Ti nasalugok, agbiag. Salin Ang makatulog ay magkamula Ngunit ang paspas’ng galaw ay mabuhay.
  • 9.
    Halimbawa ng Kasabihan Aniammuibilang Nu ari paga nakkade liman. Salin Huwag mong bilangin Kung wala pa sa iyong kamay.
  • 10.
    MGA PANITIKAN NGREHIYON 2 SALAWIKAIN -Ang mga salawikaing Ibanag o “unoni” sa local na dayalekto ay pwedeng isang prosa o maaari rin itong tula. -Ito ay patuo na kinapupulutan ng aral.
  • 11.
    Halimbawa ng Kasabihan Ammetanmassippitta Se yo ahao baccan la tata. Salin Never presume to much for these are still Many days after today.
  • 12.
    Halimbawa ng Kasabihan Inoammena mallangngi So naggabbuatanna Mena macadatang so angan na. Salin He who never looks back to Where he comes from never Reaches his destination.
  • 13.
    MGA PANITIKAN NGREHIYON 2 AWITING BAYAN -Ang mga awitin ay mga kantang para sa pag- ibig at madalas ang mensaheng dinadala nito ay pangako, pagtatapat, paninigurado, mga pagtuturo at pag-alalay na maibibigay.
  • 14.
    Halimbawa ng AwitingBayan • Manang Biday • Abumbu-ca Appatanca O Futug (You AreToo Much Of My Heart) • Anggam a Melamang (Forgotten Love)
  • 15.
    MGA PANITIKAN NGREHIYON 2 KUWENTONG BAYAN -Ang mga kwentong bayan, katulad ng mga alamat, ay mga salaysay ng ating mga ninuno na nagpasalin-salin at kadalasan hindi na kilala ang orihinal na may akda. -Ito ay nagpapalipat-lipat sa bibig ng mga tao kung kaya’t may iba’t-ibang bersyon na ito sa paglipas ng panahon.
  • 16.
    Halimbawa ng KuwentongBayan •Alamat ng Lakay-lakay •Kung paano kami nagging Ilongot
  • 17.
    MGA MANUNULAT SAREHIYON 2 -Ipinagkapuri ng Rehiyon II ang mga tanyag na premyado nitong manunulat. Bukal sa kaloobang ibinahagi ang kanilang ginintuang kaisipan at mga butil ng kalamaman Kabilang dito sina: Greg Laconsay, Ruperta VR, Asuncion, Benjamin M. Pascual, Reynaldo Duque, Rogelio A. Aquino at marami pang iba.
  • 18.
    GREG LACONSAY -Si Gregorio“Greg” C. Laconsay (ipinanganak noong 12 Marso 1931) ay isang Ilokanong patnugot at manunulat sa Pilipinas. -Isinilang si Greg Laconsay sa Natividad, Pangasinan.
  • 19.
    GREG LACONSAY SA LARANGANNG PANITIKAN -Noong 1966, isa siyang punong-patnugot ng magasing Bannawag[2]. Naging asistenteng-direktor na pang-editoryal siya ng Liwayway Publishing, Inc., at nang lumaon ay naging ganap na direktor pang-editoryal ng buong palimbagan ng Liwayway nang sumapit ang 1977. Nagretiro siya noong 1991. Tumanggap siya ng dalawampu't pitong mga pangunahing gantimpala at pagkilala mula sa mga samahan sa Pilipinas at maging sa ibang bansa.[1] Naging kasapi rin siya sa Filipino Academy of Movie Arts and Sciences (FAMAS).
  • 20.
    AKDA • Hala, Kuliglig,Kantal MGA TALAHULUGANAN • Iluko-English-Tagalog Dictionary (1993) • Simplified Iluko Grammar (2005) MGA NOBELANG ILOKANO • Ti Kabusor (1974) • Ti Love Story niTheresa (1971) • Nalagda a Cari (1951) • Rebelde (1957) • VillaVerde (1959)
  • 21.
    BENJAMIN M. PASCUAL -Ipinanganaksa Laog, Ilocos Norte. Isinalin niya sa Ingles ang epikong Biag ni Lam-ang. Marami siyang nasulat na mailkling kuwento sa Iluko at gayundin, nakasulat na siya ng dalawang nobela sa Iluko. Isinalin rin niya sa wikang Iiuko ang Rubaiyat ni Omar Khayyam. Sila ni Jose A. Bragdao ang nag-edit ng Pamulinawe, isang antolohiya ng mga tula ng 36 na makatang Ilokano. Siya ang Tagapayo ng Legal ng Gumil, Metro Manila.
  • 22.
  • 23.
    REYNALDO A. DUGUE -Mulasa Candon, Ilocos Sur, manunulat ng maikling kuwento, tula, nobela, sanaysay, iskrip sa radio, telebisyon, pelikula at komiks. Nakapaglathala na siya ng mahigit na 300 Kuwento sa Bannawag, Liwayway, Pambata, Parent’s Diges, Asia Magazine, observer, Sagisag, Focus Philippine at Giliw Magasin. Premyadong manunulat-tumanggap ng gantimpala mula sa GRAAFIL at Palanca Memorial Awards for Literature, GUMIL at iba pa.
  • 24.
    AKDA • Ang Gamugamosa Lampara ni Julio Madarang • Kandong
  • 25.
    ROGELIO A.AQUINO -Ipinanganak saTucalana, lalo, Cagayan. Opisyal sa GUMIL Filipinas at pangalawang-pangulo ng GUMIL, Metro Manila. Umani siya ng maraming gantimpala sa mga paligsahan sa pagsulat sa Panitikang Iiuko.Tampok sa kanyang mga sinulat ang nobelang may pamagat na Ragadi (Lagari)
  • 26.
  • 27.
    IBA PANG MGAMANUNULAT • Marcelino Fororda Jr • Facundo Madriaga • Arnold M. Azurin • Pelagio Alcantara • Danilo Consumido • Benigno Ramos • Manuel Domingo Berosa
  • 28.
    “Ang Panitikan aynagsisilbing tulay para makita at mabatid natin ang kaugnayan ng ka-salukuyan sa nakaraan upang sa ganoon maharap natin ang darating na may lakas at talion.” -Estelita C. Aputan
  • 29.