Ang dokumento ay naglalarawan ng panitikan at kultura ng rehiyon II, partikular sa Cagayan at Batanes. Tinatalakay nito ang mga pangunahing produkto, anyo ng literatura tulad ng bugtong, epiko, at kuwentong bayan, pati na rin ang mga kilalang manunulat sa rehiyon. Ang rehiyon ay partikular na mayaman sa mga anyo ng sining at mga tradisyong lumilipat mula sa isang henerasyon patungo sa susunod.

1. PANITIKAN NG
CAGAYAN AT MGA
ISLA NG BATANES

2. • Ang rehiyon II ay matatagpuan sa isang malaking
lambak sa hilagang-silangang Luzon, sa pagitan ng
kabundukang Cordilleras at ng Sierra Madre.
Binabagtas ng Ilog Cagayan, ang pinakamahabang
ilog sa bansa, ang gitna ng rehiyon at dumadaloy
patungong Kipot ng Luzon sa hilaga.
• Ang Lambak ng Cagayan – ay matatagpuan sa
pagitan ng bulubundukin ng Sierra Madre at
Cordillera Sentral sa Hilagang-Silangang Luzon.

5. Mga Lalawigan at Kabisera:
· Batanes – Basco
· Cagayan – Tuguegarao
· Isabela – Ilagan
· Nueva Vizcaya – Bayombong
· Quirino – Cabarroguis

7. Ivatan sa Batanes

8. Gaddang

9. IBANAG

10. DUMAGAT

11. ITAWIS

12. IGOROT

13. Pagsasaka pa rin ang karaniwang
hanapbuhay sa Region II.
Pangunahing produkto rito ang
palay, mais, at tabako. Masiglang
industriya rin rito ang pagtrotroso,
paglililok ng kahoy, at paggawa ng
mga produktong yari sa yantok,
paghahabi, paggawa ng asin, alak
at suka.

14. Mga Anyo ng
Literatura sa
Rehiyon II

15. BUGTONG
Ang "palavvun" o bugtong ay
ginagamit nang mga Ibanag bilang
isang anyong pang-kasiyahan o kung
sa ibang kaso, maaari rin itong isang
anyo ng tagisan ng talino. Ito ay
itinuturing na pang-relaks kung
pagod.

16. Egga’y tadday nga ulopa Funnuan
ng kanna’y baggutna. -KANDELA
Salin
Mayroong isang bagay Na kinakain
ang kanyang sarili. -KANDILA

17. Egga’y babai ta Manila Maguina
toye’y guhi na. -ARUGOK
Salin
Ang Baboy sa Manila Kung umiyak ay
naririnig ng sanlibutan. -KULOG

18. EPIKO
Ang literatura ng Ibanag, tulad ng iba
pang literatura sa ibang rehiyon ay
nagpapakita ng mga nararamdaman ng
mga Cagayanos. Marahil ito ay tuwa,
kalungkutan, pag-asa, takot,
pagmamahal o di kaya'y hinanakit, ito
ay napagpasapasahan na nang isang
henerasyon tungo sa isa.

20. SALOMON
Ito ay isang epikong inaawit kasabay
ng “cinco-cinco” o instrumentong may
limang kuwerdas tuwing Pasko sa harap ng
altar. Ito ay kasama sa salu-salo kung saan
may alak, kape, tsokolate, at iba pa. Ang
nilalaman nito ay tungkol sa pagkakabuo,
pagkapanganak, at buhay ni Jesu Kristo

22. Sa isang bahagi nang epikong kanta ay makikita ang mga
linyang ito:
Anni i ibini wagi?
(What are you sowing, brother?)
Said the farmer: Batu i paddag gunak ku ibini.
(I am sowing pebbles.)
Said Mary: Batu nga imulam, batu nga emmu gataban.
(Pebbles that you sow, pebbles that you reap.)

23. VERZO
Ang verzo ay katumbas ng coplas ng
mga Espanyol. Ito ay isang awit na may apat
na linya at tugma. Karaniwang ginagawa o
nililikha ng versista ang verso sa mismong
okasyon tulad ng kasal at binyag. Ang verso ay
karaniwan ding nagtuturo ng moralidad. Ilang
mga halimbawa nito ay ang “ ossse-osse” at
“kilingkingan.”

24. Mga Halimbawa:
Arri ka mavurung ta
Kabaddi ku lalung, kuak
Ku mamayappak, kannak
Ku utun, gukak.
(Worry not my being a small cock,
For when i fly to attack)

25. AWIT
Ang mga awit ay mga kantang para sa pag-ibig at
madalas ang mensaheng dinadala nito ay pangako,
pagtatapat, paninigurado, mga pagtuturo at pag-alalay na
maibibigay.
Ang paglawig ng mga kantang galing sa mga Ibanag
at ang kumakanta nito ay umabot sa pinakamataas nitong
antas noong panahon kung saan ang mga lalaki o
"babbagitolay" ay nanghaharana sa mga babae o
"magingnganay" na natitipuhan nila.

26. Halimbawa ng Awiting Bayan
• Manang Biday
• Abumbu-ca Appatanca O Futug
(You Are Too Much Of My Heart)
• Anggam a Melamang (Forgotten
Love)

27. SALAWIKAIN
Ang mga salawikaing Ibanag o
"unoni" sa lokal na dayalekto ay
pwedeng isang prosa o maaari rin
itong tula. Ito ay paturo at
kinapupulutan ng aral.

28. Mga Halimbawa:
Mamatugu ka ta gayan nga manututtu
ta matam.
(You rear a crow that pecks your
eyes.)
Awan tu umune ta uton ng ari umuluk
ta davvun.
(Nobody goes up who does not
come down)

29. KASABIHAN
-Ang kasabihan ay pahayag na nagbibibigay ng
payo o nagsasaad ng katotohanan kung saan ang
mga salitang ginagamit ay payak at madaling
maintindihan. -Nakagawian na ng mga Pilipino na
maghayag ng kanilang mga pilosopiya sa buhay,
mga karanasan, at mga bunga ng kanilang
pagmamasid-masid, sa pamamagitan ng mga
salawikaing may tugma at mga kasabihan.

30. Halimbawa ng Kasabihan
Ti makatunog, makamukat Ti nasalugok,
agbiag.
Salin Ang makatulog ay magkamula
Ngunit ang paspas’ng galaw ay mabuhay.
Aniammu ibilang Nu ari paga nakkade
liman.
Salin Huwag mong bilangin Kung wala pa
sa iyong kamay.

31. KUWENTONG BAYAN
Ang mga kwentong bayan, katulad ng mga
alamat, ay mga salaysay ng ating mga ninuno
na nagpasalin-salin at kadalasan hindi na
kilala ang orihinal na may akda. -Ito ay
nagpapalipat-lipat sa bibig ng mga tao kung
kaya’t may iba’t-ibang bersyon na ito sa
paglipas ng panahon.

32. Halimbawa ng Kuwentong Bayan
•Alamat ng Lakay-lakay
•Kung paano kami nagging
Ilongot

33. MGA
MANUNULAT
SA REHIYON 2

34. GREG LACONSAY
Noong 1966, isa siyang punong-
patnugot ng magasing
Bannawag[2]. Naging
asistenteng-direktor na pang-
editoryal siya ng Liwayway
Publishing, Inc., at nang lumaon
ay naging ganap na direktor
pang-editoryal ng buong
palimbagan ng Liwayway nang
sumapit ang 1977

35. AKDA • Hala, Kuliglig, Kantal
MGA TALAHULUGANAN
• Iluko-English-Tagalog Dictionary
(1993) • Simplified Iluko Grammar
(2005) MGA NOBELANG ILOKANO
• Ti Kabusor (1974)
• Ti Love Story niTheresa (1971)
• Nalagda a Cari (1951)
• Rebelde (1957) •
VillaVerde (1959)

36. BENJAMIN M.
PASCUAL
Ipinanganak sa Laog, Ilocos Norte.
Isinalin niya sa Ingles ang epikong Biag ni
Lam-ang. Marami siyang nasulat na
mailkling kuwento sa Iluko at gayundin,
nakasulat na siya ng dalawang nobela sa
Iluko. Isinalin rin niya sa wikang Iiuko ang
Rubaiyat ni Omar Khayyam. Sila ni Jose
A. Bragdao ang nag-edit ng Pamulinawe,
isang antolohiya ng mga tula ng 36 na
makatang Ilokano. Siya ang Tagapayo ng
Legal ng Gumil, Metro Manila.

38. REYNALDO A. DUGUE
Mula sa Candon, Ilocos Sur, manunulat
ng maikling kuwento, tula, nobela,
sanaysay, iskrip sa radio, telebisyon,
pelikula at komiks. Nakapaglathala na
siya ng mahigit na 300 Kuwento sa
Bannawag, Liwayway, Pambata,
Parent’s Diges, Asia Magazine,
observer, Sagisag, Focus Philippine at
Giliw Magasin. Premyadong
manunulat-tumanggap ng gantimpala
mula sa GRAAFIL at Palanca Memorial
Awards for Literature, GUMIL at iba
pa.

40. ROGELIO A.AQUINO
-Ipinanganak sa Tucalana, lalo,
Cagayan. Opisyal sa GUMIL
Filipinas at pangalawang-pangulo
ng GUMIL, Metro Manila. Umani
siya ng maraming gantimpala sa
mga paligsahan sa pagsulat sa
Panitikang Iiuko.Tampok sa
kanyang mga sinulat ang
nobelang may pamagat na
Ragadi (Lagari)
AKDA
•Ragadi
•Sugat sa
Dibdib ng
Lupa