ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมาย
จัดทำโดย
นำงจุฬำลักษณ์ เสำสูง
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมาย
กฎหมาย คือ ข้อบังคับของรัฐซึ่งกาหนด
ความประพฤติของพลเมืองไว้
ถ้าผู้ใดฝ่ าฝืนจะได้รับการลงโทษ โดย
เจ้าพนักงานของรัฐ
วัตถุประสงค์ของกฎหมาย
• 1. รักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงภายในรัฐ
• 2. เป็นกลไกของรัฐในการระงับกรณีพิพาทโดยสันติและผดุง
รักษาความยุติธรรมให้แก่สมาชิกในสังคม
• 3.ปกป้ องและรักษาผลประโยชน์ของส่วนรวมและผลประโยชน์
ของบุคคล
• 4.เป็นเครื่องมือพัฒนาสังคมให้เจริญก้าวหน้า
ลักษณะสาคัญของกฎหมาย
• 1.ต้องมาจาก“รัฏฐาธิปัตย์” (ผู้บัญญัติกฎหมายต้องมีอานาจในรัฐและเป็นรัฐ ที่เป็น
เอกราช)
• 2.เป็นกฎข้อบังคับที่ใช้ทั่วไปภายในดินแดนของรัฐนั้น
• 3.เป็นกฎข้อบังคับของรัฐที่ประชาชนต้องปฏิบัติตาม โดยบัญญัติไว้ 2 ลักษณะคือ
– บัญญัติให้ต้องกระทา เช่น การเสียภาษีอากร ปฏิบัติตามกฎหมาย
– บัญญัติให้ละเว้นหรืองดการกระทา เช่น ห้ามมิให้ปล้นจี้ชิงทรัพย์ของผู้อื่น
• 4.มีผลบังคับใช้ตลอดไปจนกว่าจะมีประกาศยกเลิก
• 5.มีบทลงโทษแก่ผู้ฝ่ าฝืนที่เรียกว่า “สภาพบังคับ”
– สภาพบังคับทางอาญา มี 5 ประเภท ประหารชีวิต จาคุก กักขัง ปรับ ริบทรัพย์สิน
– สภาพบังคับทางแพ่ง คือการชดใช้ค่าเสียหาย หรือชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
4. กฎหมายศาสนา
(Religious Law)
3.กฎหมายของประเทศ
สังคมนิยม
(Socialist Law)
2.กฎหมายที่ไม่
เป็นลายลักษณ์อักษร
(Common
Law)
1.กฎหมายลายลักษณ์อักษร
( Civil Law )
ระบบของกฎหมาย
ประเภทของกฎหมาย
ประเภทของกฎหมาย
จาแนกตามขอบเขตของการใช้
1. กฎหมายระหว่างประเทศ
คือกฎหมายที่กาหนดเกี่ยวกับ
ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับรัฐ
กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง
กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล
กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีอาญา
2. กฎหมายภายในประเทศ
คือกฎหมายที่บังคับใช้ภายในรัฐ
กฎหมายเอกชน
กฎหมายมหาชน
กฎหมายภายในประเทศ
กฎหมายเอกชน
หรือกฎหมายแพ่ง บัญญัติความ
สัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับบุคคล
ป้ องกันมิให้บุคคลถูกละเมิดสิทธิ
-กฎหมายแพ่ง
-กฎหมายพาณิชย์
- กฎหมายพิจารณาความแพ่ง
กฎหมายมหาชน
เป็นกฎหมายที่รัฐไปมีส่วนร่วมเป็น
คู่กรณีกับเอกชน
-รัฐธรรมนูญ
-กฎหมายปกครอง
-กฎหมายอาญา
- กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
จาแนกตามองค์กรที่จัดทากฎหมาย
1.รัฐธรรมนูญ - องค์กรพิเศษ
2.พระราชบัญญัติ - ฝ่ ายนิติบัญญัติ
3.พระราชกาหนด
พระราชกฤษฎีกา ฝ่ ายบริหาร
กฎกระทรวง (คณะรัฐมนตรี)
4.ข้อบัญญัติ กรุงเทพฯ องค์กรปกครอง
เทศบัญญัติ ส่วนท้องถิ่น
ข้อบังคับตาบล ใช้เฉพาะพื้นที่
จัดตามบทบาทของกฎหมาย
1.กฎหมายสารบัญญัติ
กาหนดแต่เนื้อหากฎหมาย
ล้วนๆ เช่น
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ประมวลกฎหมายอาญา
ประมวลกฎหมายที่ดิน
2.กฎหมายวิธี สบัญญัติ
เป็นกฎหมายที่ใช้ประกอบกับ
กฎหมายสารบัญญัติ
เป็นกฎหมายที่กาหนดขั้นตอน
ของศาลว่าด้วยวิธีฟ้ องร้อง
ดาเนินคดีในศาลเป็นสาคัญ
เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญา
5.ความเห็นของ
นักวิชาการ
4.คาพิพากษาของศาล
3.คาสั่งและกฤษฎีกา
ของฝ่ ายบริหาร
2.การตรากฎหมาย
ของฝ่ ายนิติบัญญัติ
1.จารีตประเพณี
ที่มาของกฎหมาย

low basic