2o Νηπιαγωγείο Βουτών Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί: Αστρινάκη Στέλλα, Βρέντζου Χρυσή, Παπαδημητράκη Ευαγγελία, Χαιρέτη Μαρία

1. 2o Νηπιαγωγείο Βουτών
Σχέδιο Εργασίας:
OΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ:
«Το φυσικό περιβάλλον της Κρήτης γεννά το
Μινωικό πολιτισμό»
Σχ. Έτος: 2013-2014

2. Στοιχεία Προγράμματος
• Εθνικό Θεματικό Δίκτυο ΚΠΕ Ομηρούπολης Χίου:
«Όταν η φύση δημιουργεί…πολιτισμό»
• Συνδιδασκαλία τμημάτων
• Ομαδοσυνεργατική μέθοδος: παρουσιάσεις στην ολομέλεια
• Εικονικό και χειραπτικό υλικό
• Έρευνα στο πεδίο
• Παιχνίδι
• Δραματοποιήσεις εμπνευσμένες από το μυθιστόρημα του Ν.
Καζαντζάκη: «Στα παλάτια της Κνωσού»

3. Στόχοι προγράμματος
• Να κατανοήσουν τα παιδιά την αξία του φυσικού περιβάλλοντος της
Κρήτης στη διαμόρφωση του Μινωικού πολιτισμού
• Να μελετήσουν το φυσικό περιβάλλον της Κρήτης μέσα από έργα του
Μινωικού πολιτισμού
• Να έρθουν σε επαφή με την πολιτιστική μας κληρονομιά.
• Να αναπτύξουν οικολογική συνείδηση.
• Να γίνουν ενεργοί πολίτες για το περιβάλλον, την υγεία, τον πολιτισμό

4. Διερεύνηση του θέματος
• Τι ξέρω
• Τι θέλω να μάθω
• Πως θα το μάθω

5. Διερεύνηση του θέματος

6. Επεξεργασία θέματος
Δημιουργία ομάδων εργασίας
 1η φάση
 Η γεωμορφολογία της Μινωικής Κρήτης και η σχετική
μυθολογία
 Η χλωρίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία
 Η πανίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία
 Φυσικό περιβάλλον, φυσικά φαινόμενα και σχετική μυθολογία

7. Επεξεργασία θέματος
Δημιουργία ομάδων εργασίας
 2η φάση
 Φύση και αρχιτεκτονική στη Μινωική Κρήτη
 Φύση και καθημερινή ζωή στη Μινωική Κρήτη
 Φύση και θρησκεία στη Μινωική Κρήτη
 Φύση και επικοινωνία στη Μινωική Κρήτη

8. Δημιουργία ομάδων εργασίας

9. Η ΚΡΗΤΗ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ
• Η δημιουργία της Κρήτης
• Η Κρήτη στο χρόνο
• Η Κρήτη των μύθων

10. Από την Παγγαία στην Κρήτη

11. Νησί -Σταυροδρόμι

12. Η δημιουργία της Κρήτης

13. Η Κρήτη στο χρόνο

14. Η Κρήτη στη γραμμή του χρόνου

15. Η ΚΡΗΤΗ ΤΩΝ ΜΥΘΩΝ
Η γέννηση του Δία
Αμάλθεια
Κουρήτες
Αρπαγή Ευρώπης
Μίνωας-Λευκός ταύρος
Μινώταυρος-Λαβύρινθος

16. ΚΟΥΡΗΤΕΣ-ΚΟΥΡΗΤΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ

17. ΚΟΥΡΗΤΕΣ-ΚΟΥΡΗΤΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ

18. Το Κέρας της Αμάλθειας

19. Η αρπαγή της Ευρώπης

20. Ο ΜΙΝΩΑΣ-Λευκός ταύρος

21. ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣ-ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ-ΔΙΠΛΟΣ ΠΕΛΕΚΥΣ

22. Παρουσίαση Ομάδων
1η Φάση

23. Η γεωμορφολογία της Μινωικής Κρήτης και η σχετική
μυθολογία
 Νερό: θάλασσα, λίμνες, ποτάμια
 Ορεινός όγκος: βουνά, σπηλιές, οροπέδια, φαράγγια
 Δάση-δέντρο
 Φυτά: βότανα, λουλούδια
 Η γεωμορφολογία της Κρήτης και η συμβολή της στην
ανάπτυξη του εμπορίου, της ναυτιλίας, της θρησκείας,
της αρχιτεκτονικής στη Μ.Κ

24. Η γεωμορφολογία της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία

25. Βουνά: Λευκά Όρη, Ψηλορείτης, Λασιθιώτικα βουνά

26. Βουνά: Ιερά κορυφής και Ιερά σπηλαίων

27. Αναβίωση θρησκευτικού τελετουργικού σπηλαίου με βάση
κείμενο του Ν.Καζαντζάκη: «Στα παλάτια της Κνωσού»

28. Η γεωμορφολογία της Κρήτης του Μίνωα και του σήμερα

29. Η γεωμορφολογία της Μινωικής Κρήτης: Νερό
Μύθος και πραγματικότητα
Οικολογική δράση: Καρτερός-Καθαρτερός

30. Δάση της Κρήτης
Δέντρα: Μυθολογία και πολιτισμός

31. ΕΛΙΑ
• Μύθος Ολυμπιακών αγώνων
• Κότινος
• Τοιχογραφίες
• Προϊόντα
• Πομπή

32. ΕΛΙΑ

33. Η χλωρίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία
• Φυτά, βότανα, λουλούδια
• Δέντρα, καρποί, δημητριακά
• Τι καλλιεργούσαν, τι παρήγαγαν, τι εμπορεύονταν οι
Μινωίτες;
• Διατροφή Μινωιτών
• Χρήση βοτάνων, φυτών στην καθημερινή τους ζωή
(τέχνη, ενδυμασία, διατροφή)

34. Φυτά και βότανα της Μινωικής Κρήτης

35. Χρήση βοτάνων στην φαρμακευτική και στην ιατρική

36. Βότανα και Μύθοι

37. Μύθος Οινοτρόπων:
Ελαίς, Σπερμώ και Οινώ

38. Η πανίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία
• Ζώα, πτηνά, ψάρια
• Τι παρήγαγαν από τα ζώα
• Τι εμπορεύονταν από τα ζώα
• Οικόσιτα ζώα

39. Η πανίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία

40. Η πανίδα της Μινωικής Κρήτης και η σχετική μυθολογία

41. Χλωρίδα + Πανίδα= Μινωική Διατροφή
Μινωική Διατροφή Κρητική Διατροφή Μεσογειακή Διατροφή

42. Χλωρίδα + Πανίδα= Μινωική Διατροφή
Μινωική Διατροφή Κρητική Διατροφή Μεσογειακή Διατροφή

43. Φυσικό περιβάλλον, φυσικά φαινόμενα και σχετική
μυθολογία
• Σεισμοί στη Μινωική Κρήτη
• Ηφαίστεια
• Φυσικές καταστροφές

44. Φυσικό περιβάλλον, φυσικά φαινόμενα και σχετική
μυθολογία

45. Ταυροκαθάψια:
Γιορτή νίκης του σεισμού (γεωσείστης)

46. Παρουσίαση Ομάδων
2η Φάση

47. Φύση και αρχιτεκτονική στη Μινωική Κρήτη
• Αρχιτεκτονική παλατιού
• Εξοχική κατοικία- Επαύλεις
• Ναυπηγοκατασκευαστική
• Ορυκτά-πετρώματα

48. Αρχιτεκτονική παλατιού (πέτρα και ξύλο)

49. Διακόσμηση παλατιού:
Τοιχογραφίες (χρώματα από πετρώματα)

50. Διακόσμηση παλατιού:
Τοιχογραφίες (χρώματα από πετρώματα)

51. Εξοχική κατοικία-Επαύλεις (χαρτογράφηση)

52. Λαβύρινθος (μύθος ή σχέδιο του παλατιού;)

53. Μινώταυρος και Τέχνη

54. Ναυπηγοκατασκευαστική: πλαγιόκορμο κυπαρίσσι Κρήτης
Μινωικά καράβια: πλωτά τείχη

55. Ναυπηγοκατασκευαστική

56. Μινώες: λιμάνια, μινωικές αποικίες

57. Φύση και καθημερινή ζωή στη Μινωική Κρήτη
• Διατροφή-οικιακός εξοπλισμός
• Εμπόριο
• Σφραγιδογλυφία
• Μαθηματικά
• Αστρονομία
• Αγγειοπλαστική
• Μελισσοκομία
• Κτηνοτροφία
• Αρωματοποιία
• Σαπωνοποιία
• Κοσμήματα, Καλλωπισμός,
ένδυση Μινωιτών

58. Διατροφή-οικιακός εξοπλισμός

59. Εμπόριο-Δώρα: ανταλλαγή δώρων-διαπολιτισμική επικοινωνία

60. Σφραγιδογλυφία (ταυτότητα προϊόντων και τρόπος γραφής)

61. Η ιστορία της σφραγίδας

62. Μινωικά Μαθηματικά
Η κάθετη γραμμή Ι για τη
μονάδα Ι
* Η οριζόντια γραμμή – για
τη δεκάδα -
* Η κουκκίδα ή κύκλος για
την εκατοντάδα ο
* Το σύμβολο για τη
χιλιάδα ο+
π.χ. ο αριθμός 1224
γραφόταν ο+ ο ο =Ι Ι Ι Ι

63. Μαθηματικά: Εμπόριο (καταγραφή και λογιστική)

64. Μαθηματικές Κανονικότητες (μοτίβο)

65. Αστρονομία

66. Αγγειοπλαστική

67. Μελισσοκομία

68. Κτηνοτροφία (εργαλεία, υφαντά)

69. Αρωματοποιία

70. Σαπωνοποιία

71. Μινωικά δαχτυλίδια

72. Μινωικά κοσμήματα

73. Ένδυση-Καλλωπισμός

74. Η Αριάδνη και η Φαίδρα με τις κυρίες των τιμών

75. Φύση και θρησκεία στη Μινωική Κρήτη
• Θεότητες
• Θρησκευτικά σύμβολα
(διαχρονικότητα συμβόλων)
• Χορός: θρησκευτική τελετουργία
• Γιορτή της Άνοιξης

76. Το βασικό 6θεο της
Μινωικής θρησκείας
Μεγάλη Μητέρα: θεά της φύσης
Βέλχανος ή Υάκινθος: γιoς της
Μεγάλης Μητέρας, πότε
θηριοδαμαστής και πότε αδύναμος
σαν λουλούδι
Κρηταγενής Δίας: θεός της
βλάστησης, γεννιέται και πεθαίνει
κάθε χρόνο
Δίκτυννα: θεά της άγριας φύσης,του
βουνού
Βριτομάρτις: θεά των κοριτσιών-
παρθένων
Ειλείθυια: θεά του τοκετού

77. Οι Μορφές της Μεγάλης Μητέρας

78. Μινωικά θρησκευτικά σύμβολα

79. Διαχρονικότητα
Μινωικών συμβόλων
 Φίδι:
Περιστέρι
Κρίνος
Λαβύρινθος
Μινώταυρος
Σταυρός

80. Φίδι
Μινωικός πολιτισμός:
γονιμότητα
Αρχαίος Ελληνικός
Πολιτισμός: τιμωρία
Χριστιανισμός: Αμαρτία

81. Περιστέρι
Μινωικός πολιτισμός:
κυριαρχία της θεότητας και
στους ουρανούς
Χριστιανισμός: Άγιο
Πνεύμα
Σήμερα: σύμβολο ειρήνης

82. Κρίνος
Μινωικός πολιτισμός:
βασιλικό σύμβολο
Αρχαιότητα: βασιλική
δύναμη
Χριστιανισμός: Αγνότητα

83. Ο Λαβύρινθος στην τέχνη από τότε μέχρι σήμερα

84. Ο Μινώταυρος στην τέχνη από τότε μέχρι σήμερα

85. Σταυρός
Μινωικός συμβολισμός:
Ένωση ιερού ταύρου με ιερή
αγελάδα
Ένωση πνεύματος με ύλη
Ένωση του θείου με το
ανθρώπινο
Σύμβολο πρόσθεσης
Τα τέσσερα σημεία του
ορίζοντα
Ηλιακό σύμβολο: οι τέσσερις
εποχές

86. Ιεροί θρησκευτικοί χοροί

87. Προσφορές

88. Γιορτή της Άνοιξης
Θεοφάνεια
Πεσσοί
Βαίτυλοι
Περίαπτα
Προσφορές
Βοτανικός κήπος με
σχέδιο σπείρας

89. Γιορτή της Άνοιξης

90. Φύση και επικοινωνία στη Μινωική Κρήτη
• Νομίσματα
• Γραφή (Γραμμική Α΄ και Γραμμική Β΄)
• Μινωικό Δίκαιο

91. Νομίσματα

92. Νομισματοκοπείο

93. Η Μινωική Γραφή
Η ιστορία της γραφής
Κρητικά ιερογλυφικά
Ιδεογράμματα
Γραμμική Α’
Γραμμική Β’
Δίσκος της Φαιστού

94. Γραφή

95. Δίσκος της Φαιστού

96. Παίζω και μαθαίνω με το Δίσκο της Φαιστού

97. Δίσκος της Φαιστού-Μαθηματικά

98. Ο Δίσκος της Φαιστού σε επιδαπέδιο

99. Ιστορίες από το Δίσκο της Φαιστού

100. Μινωικό Δίκαιο
Ισονομία
Δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση
Ανδρεία-Συσσίτια
Ισότητα φύλων
Νόμοι διαζυγίου
Φιλοξενία
Θέσπιση θεσμού Δικαστηρίων
Νόμοι Σόλωνα
Σπαρτιατική νομοθεσία

101. Ολοκλήρωση παρουσίασης ομάδων
Σύνοψη και επανεξέταση

102. Σύνοψη και επανεξέταση

103. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ
• Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
• Αρχαιολογικός χώρος Κνωσού
• Μινωική Αυλή

104. Αρχαιολογία: Λειτουργία και προσφορά

105. Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Προετοιμασία
Τ ΑΥ Τ ΟΤ ΗΤ ΕΣ Μ ΟΥ ΣΕΙΟΥ
ΚΩΣΤΗΣ
ΦΑΙΔΡΑ

106. Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Ξενάγηση

107. Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: Μινωικό δρώμενο

108. Αρχαιολογικός χώρος Κνωσού

109. Μινωική Αυλή

110. Ολοκλήρωση προγράμματος
Θεατρική παράσταση:
«Στον καιρό του Μίνωα»

111. «Στον καιρό του Μίνωα»
Συμμετοχή του νηπιαγωγείου μας
στο 20ο Παιδικό Φεστιβάλ
Θεατρικής Έκφρασης που
διοργάνωσε ο Σύλλογος
Εκπαιδευτικών Ν. Ηρακλείου «Ν.
Καζαντζάκης».
Ένα θεατρικό δρώμενο βασισμένο
στις γνώσεις που αποκομίσαμε από
το πρόγραμμα και εμπνευσμένο από
το μυθιστόρημα του Ν. Καζαντζάκη
«Στα παλάτια της Κνωσού».
Οι στίχοι της συναδέλφου Χ.
Βρέντζου πλαισίωσαν το δρώμενο,
ως λόγια των πρωταγωνιστών

112. Πρόβες-Σκηνικά

113. Κατασκευή προσωπείου

114. Κατασκευή Σκηνικών

115. Παράσταση

116. Παράσταση

118. «Το φυσικό περιβάλλον της Κρήτης γεννά το
Μινωικό πολιτισμό»
Οι νηπιαγωγοί: Αστρινάκη Στέλλα
Βρέντζου Χρυσή
Παπαδημητράκη Ευαγγελία
Χαιρέτη Μαρία
Τα παιδιά του 2ου Νηπιαγωγείου Βουτών