ΈναΈνα εκπαιδευτικόεκπαιδευτικό
πρόγραμμαπρόγραμμα
γιαγια τηντην προσχολικήπροσχολική ηλικίαηλικία
Σχεδιασμός-Παραγωγή:
Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ),
Δρ Βορεάδου Αικατερίνη, Χατζηνικολάκη Ελένη, Εκπαιδευτικό τμήμα ΜΦΙΚ
Με τη συνεργασία των:
Δρ Αμπαρτζάκη Μαρίας & Δρ Κυπριωτάκη Μαρίας, καθ. του Παιδαγωγικού Τμήματος
Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστημίου Κρήτης
Δρ Δεληκανάκη Νίκης, Σχολικής Συμβούλου 19ης Περιφέρειας Προσχολικής Αγωγής, Ν. Ηρακλείου
Ευχαριστούμε τη Σχολική Σύμβουλο 20ης Περιφέρειας Προσχολικής Αγωγής, κα Σιμιτζή –
Δέλλα Ελευθερία που με το σχετικό σεμινάριο της στις 8-10-2013 πέτυχε να μας ευαισθητοποιήσει
πάνω στο θέμα του λύκου.
Το πρόγραμμα αυτό έχει σημείο αφετηρίας συγκεκριμένες αντιλήψεις που έχουν
δημιουργηθεί στην ανθρώπινη κοινωνία τις οποίες αντιπαραβάλει με τα χαρακτηριστικά
του λύκου ως άγριου ζώου προκειμένου να βοηθήσει στην αλλαγή της ανθρωποκεντρικής
θεώρησης του λύκου ως «κακού ζώου». Η έμφαση δίνεται στα δεδομένα της
πραγματικότητας που αφορούν στο είδος τροφής του λύκου και στις επιπτώσεις που
μπορεί να έχει η μείωση του πληθυσμού του ή η μείωση των θηραμάτων του μέσα από
την περιβαλλοντική καταστροφή.
Ο γενικότερος σκοπός του προγράμματος είναι να συμβάλει στην αλλαγή της ανθρωποκεντρικής θεώρησης του
λύκου ως «κακού ζώου» και να βοηθήσει τα παιδιά να αντιληφθούν τη συμβολή του λύκου στη διατήρηση της
φυσικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας.
ΤοΤο σώμασώμα τουτου λύκουλύκου..
ΓιατίΓιατί μοιάζειμοιάζει μεμε τοτο σκύλοσκύλο;;
Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη 'λύκη' που σημαίνει
φως.
Μήκος 1 με 1,5 μέτρο Ύψος 90 εκατοστά
Φουντωτή μακριά ουρά
Βάρος περίπου 50-60 κιλά
Έχει κοινή καταγωγή με το σκύλο
(Canis lupus familiaris) και θεωρείται πρόγονος όλων των ειδών σκύλων που υπάρχουν
σήμερα
ΠούΠού ζειζει;;
Στο δάσος, σε αγέλες
ΤιΤι τρώειτρώει;;
ζαρκάδιζαρκάδι -- ελάφιελάφι
αγριογούρουνο
ΤρέφεταιΤρέφεται κυρίωςκυρίως μεμε
άγριαάγρια φυτοφάγαφυτοφάγα ζώαζώα
λαγός
ΤαΤα μικράμικρά λυκάκιαλυκάκια
Σε δύο μήνες
περίπου τα μικρά
είναι σε θέση να
φάνε κρέας
Εγκαταλείπουν σταδιακά την περιοχή
που γεννήθηκαν…
Στην ηλικία των 22 μηνών
ολοκληρώνεται η ενηλικίωσή τους
Μετά από εγκυμοσύνη 2 μηνών η
λύκαινα γεννάει 3-7 μικρά που
θηλάζουν
Οι λύκοι
ζευγαρώνουν
νωρίς την άνοιξη
ΠοιουςΠοιους φοβάταιφοβάται;;
ΠοιοιΠοιοι τοντον προστατεύουνπροστατεύουν;;
ΠρέπειΠρέπει νανα υπάρχειυπάρχει οο λύκοςλύκος;;
Στην Ευρώπη, λύκους συναντά κανείς σε μικρούς πληθυσμούς στην:
Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στις σκανδιναβικές χώρες
««ΗΗ ΕλλάδαΕλλάδα χρειάζεταιχρειάζεται περισσότερουςπερισσότερους λύκουςλύκους
όχιόχι λιγότερουςλιγότερους»»
βιοποικιλότητβιοποικιλότητ
αα
ΥπάρχουνΥπάρχουν λύκοιλύκοι σήμερασήμερα;;
ΟΟ λύκοςλύκος
εξαφανίστηκεεξαφανίστηκε απόαπό τηντην
ΠελοπόννησοΠελοπόννησο στοστο
τέλοςτέλος τηςτης δεκαετίαςδεκαετίας
τουτου ‘‘3030
ΣτηνΣτην ΕλλάδαΕλλάδα σήμερασήμερα
υπολογίζεταιυπολογίζεται ότιότι ζουνζουν
700700 λύκοιλύκοι σεσε όλοόλο
σχεδόνσχεδόν τοτο ηπειρωτικόηπειρωτικό
ανάγλυφοανάγλυφο τηςτης χώραςχώρας,,
βόρειαβόρεια τηςτης ΒοιωτίαςΒοιωτίας
ΟΟ λύκοςλύκος στοστο ΜουσείοΜουσείο
ΦυσικήςΦυσικής ΙστορίαςΙστορίας ΚρήτηςΚρήτης
ΟΟ λύκοςλύκος στηστη ΜυθολογίαΜυθολογία
ΡωμύλοςΡωμύλος καικαι ΡέμοςΡέμος,, οιοι ιδρυτέςιδρυτές τηςτης ΡώμηςΡώμης
ΟΟ λύκοςλύκος σταστα παραμύθιαπαραμύθια
ΤοΤο δικόδικό μαςμας παραμύθιπαραμύθι
ΟΟ ονειροπαρμένοςονειροπαρμένος λύκοςλύκος
Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε λύκος μοναχός, γέρος μα και δυνατός!
Είχε φύγει απ΄την αγέλη κυνηγώντας ένα κουνέλι, ύστερα κι έναν λαγό πέρα
εκεί στον ποταμό.
Όμως πήγε στα βαθιά, πάει η αγέλη πια…Βρέθηκε απέναντι, στην αντιπέρα
όχθη
και ξάπλωσε στον ήλιο λίγο για να στεγνώσει!
Εκεί έρχεται ο ύπνος και όνειρο του φέρνει: πολλοί λαγοί τον κυνηγούν με
καροτένια βέλη.
Τρομάζει και πετάγεται όρθιος στα δυο πόδια και παίρνει τούμπα ανάποδη
στου δάσους τα σεντόνια!
ΟΟ λύκοςλύκος σταστα τραγούδιατραγούδια
ΟΟ λύκοςλύκος στοστο χωριόχωριό
ΟΟ λύκοςλύκος στιςστις παροιμίεςπαροιμίες
AnimationAnimation
««μιαμια παροιμίαπαροιμία γιαγια τοτο λύκολύκο»»
ΛύκοςΛύκος καικαι προβλήματαπροβλήματα
ΛΥΣΗΛΥΣΗ
ΑΠΑΝΤΗΣΗΑΠΑΝΤΗΣΗ: 4: 4
ΠΡΟΒΛΗΜΑ: από το παραμύθι του Ευγ. Τριβιζά, ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΙΚΡΑ
ΛΥΚΑΚΙΑ, εκδ. ΜΙΝΩΑΣ
• Μία η μαμά ύαινα στο κρεβάτι και τρία τα μικρά της γύρω της.
Πόσοι λύκοι γίνονται όλοι μαζί στο δωμάτιο;
ΟΟ λύκοςλύκος σταστα παιχνίδιαπαιχνίδια
ΤαΤα δικάδικά μαςμας παιχνίδιαπαιχνίδια γιαγια τοτο
λύκολύκο
ΚατασκευέςΚατασκευές γιαγια τοτο λύκολύκο
ΛύκοςΛύκος καικαι συναισθήματασυναισθήματα
ΛύκοςΛύκος καικαι
σταυρόλεξοσταυρόλεξο
ΛΥΚΟΣ
ΚΑΛΛΙΣΤΩ
ΗΗ έρευνάέρευνά μαςμας γιαγια τοτο λύκολύκο
66οο ΝηπιαγωγείοΝηπιαγωγείο ΗρακλείουΗρακλείου
ΕίσαιΕίσαι άντραςάντρας
ΕίσαιΕίσαι γυναίκαγυναίκα
ΠόσωνΠόσων χρονώνχρονών είσαιείσαι;;
ΛεςΛες σταστα παιδιάπαιδιά σουσου παραμύθιαπαραμύθια,, παροιμίεςπαροιμίες…… γιαγια τοτο
λύκολύκο;;
ΦοβάσαιΦοβάσαι τοτο λύκολύκο;;
ΘέλειςΘέλεις νανα υπάρχειυπάρχει λύκοςλύκος στοστο δάσοςδάσος;;
ΤιΤι τοντον έχειςέχεις τοτο λύκολύκο;;
ΝΑΙΝΑΙ
ΝΑΙΝΑΙ ΟΧΙΟΧΙ
ΝΑΙΝΑΙ ΟΧΙΟΧΙ
ΦΙΛΟΦΙΛΟ
ΕΧΘΡΟΕΧΘΡΟ
ΤΙΠΟΤΑΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟΑΠΟ ΤΑΤΑ ΔΥΟΔΥΟ
ΟΧΙΟΧΙ
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
λένε ιστορίες
τον φοβούνται
θέλουν να
υπάρχει
τον έχουν φίλο
εχθρό
τίποτα από τα δύο
Ευχαριστούμε
για την
προσοχή σας!
τα νήπια και προνήπια:
Τόμι Κουλλόλι, Γιώργος Φραγκάκης, Μιχαέλα Σοκόλι, Έμη Καραντινάκη
Μιχάλης Κουρουκιαβούρης, Γιώργος Γκαγκαουδάκης, Αγγελική
Φραγκούλη, Κωνσταντίνος Μπουνάκης
Μάνος Μακριδάκης, Μάνος και Μπάμπης Συντυχάκης, Θάλεια Κουμιανάκη
Ελβίρα και Γιώργος Χανιωτάκη, Κατερίνα και Μαρία Τρευλάκη
οι νηπιαγωγοί:
Σοφία Καπετανάκη, Μαρία Κουτεντάκη

"Λύκε λύκε είσαι ΄δω; θέλω να μάθω, να σκεφτώ: σ΄έχω φίλο ή εχθρό;"

  • 2.
    ΈναΈνα εκπαιδευτικόεκπαιδευτικό πρόγραμμαπρόγραμμα γιαγια τηντηνπροσχολικήπροσχολική ηλικίαηλικία Σχεδιασμός-Παραγωγή: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ), Δρ Βορεάδου Αικατερίνη, Χατζηνικολάκη Ελένη, Εκπαιδευτικό τμήμα ΜΦΙΚ Με τη συνεργασία των: Δρ Αμπαρτζάκη Μαρίας & Δρ Κυπριωτάκη Μαρίας, καθ. του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστημίου Κρήτης Δρ Δεληκανάκη Νίκης, Σχολικής Συμβούλου 19ης Περιφέρειας Προσχολικής Αγωγής, Ν. Ηρακλείου Ευχαριστούμε τη Σχολική Σύμβουλο 20ης Περιφέρειας Προσχολικής Αγωγής, κα Σιμιτζή – Δέλλα Ελευθερία που με το σχετικό σεμινάριο της στις 8-10-2013 πέτυχε να μας ευαισθητοποιήσει πάνω στο θέμα του λύκου. Το πρόγραμμα αυτό έχει σημείο αφετηρίας συγκεκριμένες αντιλήψεις που έχουν δημιουργηθεί στην ανθρώπινη κοινωνία τις οποίες αντιπαραβάλει με τα χαρακτηριστικά του λύκου ως άγριου ζώου προκειμένου να βοηθήσει στην αλλαγή της ανθρωποκεντρικής θεώρησης του λύκου ως «κακού ζώου». Η έμφαση δίνεται στα δεδομένα της πραγματικότητας που αφορούν στο είδος τροφής του λύκου και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η μείωση του πληθυσμού του ή η μείωση των θηραμάτων του μέσα από την περιβαλλοντική καταστροφή. Ο γενικότερος σκοπός του προγράμματος είναι να συμβάλει στην αλλαγή της ανθρωποκεντρικής θεώρησης του λύκου ως «κακού ζώου» και να βοηθήσει τα παιδιά να αντιληφθούν τη συμβολή του λύκου στη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας.
  • 4.
    ΤοΤο σώμασώμα τουτουλύκουλύκου.. ΓιατίΓιατί μοιάζειμοιάζει μεμε τοτο σκύλοσκύλο;; Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη 'λύκη' που σημαίνει φως. Μήκος 1 με 1,5 μέτρο Ύψος 90 εκατοστά Φουντωτή μακριά ουρά Βάρος περίπου 50-60 κιλά Έχει κοινή καταγωγή με το σκύλο (Canis lupus familiaris) και θεωρείται πρόγονος όλων των ειδών σκύλων που υπάρχουν σήμερα
  • 5.
  • 6.
    ΤιΤι τρώειτρώει;; ζαρκάδιζαρκάδι --ελάφιελάφι αγριογούρουνο ΤρέφεταιΤρέφεται κυρίωςκυρίως μεμε άγριαάγρια φυτοφάγαφυτοφάγα ζώαζώα λαγός
  • 7.
    ΤαΤα μικράμικρά λυκάκιαλυκάκια Σεδύο μήνες περίπου τα μικρά είναι σε θέση να φάνε κρέας Εγκαταλείπουν σταδιακά την περιοχή που γεννήθηκαν… Στην ηλικία των 22 μηνών ολοκληρώνεται η ενηλικίωσή τους Μετά από εγκυμοσύνη 2 μηνών η λύκαινα γεννάει 3-7 μικρά που θηλάζουν Οι λύκοι ζευγαρώνουν νωρίς την άνοιξη
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    ΠρέπειΠρέπει νανα υπάρχειυπάρχειοο λύκοςλύκος;; Στην Ευρώπη, λύκους συναντά κανείς σε μικρούς πληθυσμούς στην: Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στις σκανδιναβικές χώρες ««ΗΗ ΕλλάδαΕλλάδα χρειάζεταιχρειάζεται περισσότερουςπερισσότερους λύκουςλύκους όχιόχι λιγότερουςλιγότερους»» βιοποικιλότητβιοποικιλότητ αα
  • 11.
    ΥπάρχουνΥπάρχουν λύκοιλύκοι σήμερασήμερα;; ΟΟλύκοςλύκος εξαφανίστηκεεξαφανίστηκε απόαπό τηντην ΠελοπόννησοΠελοπόννησο στοστο τέλοςτέλος τηςτης δεκαετίαςδεκαετίας τουτου ‘‘3030 ΣτηνΣτην ΕλλάδαΕλλάδα σήμερασήμερα υπολογίζεταιυπολογίζεται ότιότι ζουνζουν 700700 λύκοιλύκοι σεσε όλοόλο σχεδόνσχεδόν τοτο ηπειρωτικόηπειρωτικό ανάγλυφοανάγλυφο τηςτης χώραςχώρας,, βόρειαβόρεια τηςτης ΒοιωτίαςΒοιωτίας
  • 12.
    ΟΟ λύκοςλύκος στοστοΜουσείοΜουσείο ΦυσικήςΦυσικής ΙστορίαςΙστορίας ΚρήτηςΚρήτης
  • 13.
    ΟΟ λύκοςλύκος στηστηΜυθολογίαΜυθολογία ΡωμύλοςΡωμύλος καικαι ΡέμοςΡέμος,, οιοι ιδρυτέςιδρυτές τηςτης ΡώμηςΡώμης
  • 14.
    ΟΟ λύκοςλύκος στασταπαραμύθιαπαραμύθια
  • 15.
    ΤοΤο δικόδικό μαςμαςπαραμύθιπαραμύθι ΟΟ ονειροπαρμένοςονειροπαρμένος λύκοςλύκος Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε λύκος μοναχός, γέρος μα και δυνατός! Είχε φύγει απ΄την αγέλη κυνηγώντας ένα κουνέλι, ύστερα κι έναν λαγό πέρα εκεί στον ποταμό. Όμως πήγε στα βαθιά, πάει η αγέλη πια…Βρέθηκε απέναντι, στην αντιπέρα όχθη και ξάπλωσε στον ήλιο λίγο για να στεγνώσει! Εκεί έρχεται ο ύπνος και όνειρο του φέρνει: πολλοί λαγοί τον κυνηγούν με καροτένια βέλη. Τρομάζει και πετάγεται όρθιος στα δυο πόδια και παίρνει τούμπα ανάποδη στου δάσους τα σεντόνια!
  • 16.
    ΟΟ λύκοςλύκος σταστατραγούδιατραγούδια ΟΟ λύκοςλύκος στοστο χωριόχωριό
  • 17.
    ΟΟ λύκοςλύκος στιςστιςπαροιμίεςπαροιμίες
  • 18.
  • 19.
    ΛύκοςΛύκος καικαι προβλήματαπροβλήματα ΛΥΣΗΛΥΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΑΠΑΝΤΗΣΗ:4: 4 ΠΡΟΒΛΗΜΑ: από το παραμύθι του Ευγ. Τριβιζά, ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΙΚΡΑ ΛΥΚΑΚΙΑ, εκδ. ΜΙΝΩΑΣ • Μία η μαμά ύαινα στο κρεβάτι και τρία τα μικρά της γύρω της. Πόσοι λύκοι γίνονται όλοι μαζί στο δωμάτιο;
  • 20.
    ΟΟ λύκοςλύκος στασταπαιχνίδιαπαιχνίδια
  • 21.
    ΤαΤα δικάδικά μαςμαςπαιχνίδιαπαιχνίδια γιαγια τοτο λύκολύκο
  • 22.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
    ΗΗ έρευνάέρευνά μαςμαςγιαγια τοτο λύκολύκο 66οο ΝηπιαγωγείοΝηπιαγωγείο ΗρακλείουΗρακλείου ΕίσαιΕίσαι άντραςάντρας ΕίσαιΕίσαι γυναίκαγυναίκα ΠόσωνΠόσων χρονώνχρονών είσαιείσαι;; ΛεςΛες σταστα παιδιάπαιδιά σουσου παραμύθιαπαραμύθια,, παροιμίεςπαροιμίες…… γιαγια τοτο λύκολύκο;; ΦοβάσαιΦοβάσαι τοτο λύκολύκο;; ΘέλειςΘέλεις νανα υπάρχειυπάρχει λύκοςλύκος στοστο δάσοςδάσος;; ΤιΤι τοντον έχειςέχεις τοτο λύκολύκο;; ΝΑΙΝΑΙ ΝΑΙΝΑΙ ΟΧΙΟΧΙ ΝΑΙΝΑΙ ΟΧΙΟΧΙ ΦΙΛΟΦΙΛΟ ΕΧΘΡΟΕΧΘΡΟ ΤΙΠΟΤΑΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟΑΠΟ ΤΑΤΑ ΔΥΟΔΥΟ ΟΧΙΟΧΙ
  • 26.
    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ λένε ιστορίες τον φοβούνται θέλουννα υπάρχει τον έχουν φίλο εχθρό τίποτα από τα δύο
  • 27.
    Ευχαριστούμε για την προσοχή σας! τανήπια και προνήπια: Τόμι Κουλλόλι, Γιώργος Φραγκάκης, Μιχαέλα Σοκόλι, Έμη Καραντινάκη Μιχάλης Κουρουκιαβούρης, Γιώργος Γκαγκαουδάκης, Αγγελική Φραγκούλη, Κωνσταντίνος Μπουνάκης Μάνος Μακριδάκης, Μάνος και Μπάμπης Συντυχάκης, Θάλεια Κουμιανάκη Ελβίρα και Γιώργος Χανιωτάκη, Κατερίνα και Μαρία Τρευλάκη οι νηπιαγωγοί: Σοφία Καπετανάκη, Μαρία Κουτεντάκη