Нягтлан бодох бүртгэл

1. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс Б.Бүжидмаа
Лекц № 9.
Åðºíõèé áîëîí òóñëàõ äýâòýðò áè÷èëò õèéõ
Åðºíõèé æóðíàëààñ äåáåò, êðåäèòèéí áè÷èëòèéã åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëýí
áè÷èõ ¿éë àæèëëàãààã “øèëæ¿¿ëýõ áè÷èëò” ãýæ íýðëýäýã. Æóðíàëä òóñãàãäñàí àæèë
ã¿éëãýýíèé äàíñíû õàðèëöààã õºòëºõèéí òóëä åðºíõèé äýâòýðò áè÷èëò õèéíý. Åðºíõèé
äýâòýð ãýäýã íü äàíñíóóäûã àãóóëñàí îëîí áàãàíà, ýãíýýíýýñ á¿ðäñýí õ¿ñíýãò á¿õèé
äýâòýð þì. Åðºíõèé äýâòýðèéí íýã õóóäñàíä çºâõºí íýã äàíñíû ìýäýýëýë òóñãàãääàã.
Òóõàéëáàë: ̺íãºí õºðºíãèéí äàíñ õóóäñàíä òóõàéí òàéëàíò õóãàöààíä ìºíãºí
õºðºíãèéí äàíñ äåáåò òàëààðàà ÿìàð äàíñòàé õàðèëöàæ áàéãààã ìºí êðåäèò òàëààðàà
ÿìàð äàíñòàé õàðèëöàæ áàéãàà òóñ òóñ õàðóóëæ ýöñèéí ¿ëäýãäýëèéã òóñãàñàí áàéäàã.
Æóðíàëààñ òóõàéí äàíñíû ýöñèéí ¿ëäýãäýëèéã õàðàõ áîëîìæ áàéõã¿é áîë åðºíõèé
äýâòýðýýñ òóõàéí äàíñíû ¿ëäýãäýëèéã õàðæ áîëíî.
Æóðíàëààñ åðºíõèé äýâòýðò àæèë ã¿éëãýýã øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ ìåõàíèê àæèëëàãàà
íü çàðèì íýãýí îíöëîã òàëòàé. Òóõàéëáàë:
1. Æóðíàëûí áè÷èëòýíä òóñãàãäñàí äàíñíû íýð åðºíõèé äýâòýðò òóñãàãäàíà.
2. Åðºíõèé äýâòðèéí äåáåò áè÷èëòèéí áàãàíûí ä¿í æóðíàëûí äåáåò áè÷èëòýýð
õèéãäýíý.
3. Åðºíõèé äýâòýð äàõü ñàð, ºäºð æóðíàëûíõààð òóñãàãäàíà.
4. Åðºíõèé äýâòðèéí äàíñíû äóãààð íü åðºíõèé æóðíàëûí “Ëàâëàãàà” áàãàíàíä
áè÷èãäñýí äóãààðòàé èæèë áàéíà.
5. Æóðíàëä àæèë ã¿éëãýýã òóñãàñàí õóóäàñíû äóãààð íü åðºíõèé äýâòýðèéí
ëàâëàãàà áàãàíàíä òóñãàãäàíà.
Øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ ¿éë àæèëëàãààã ä¿ðñëýí õàðóóëàõ íü. “Òóëãà” ÕÊ-íû æóðíàëûí
ºìíºõ áè÷èëò¿¿äýýð øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ ¿éë àæèëëàãààã äýýð áè÷ñýíèé äàãóó õî¸ð
äàíñààð òºëººë¿¿ëýí õàðóóëúÿ.
Åðºíõèé æóðíàë Õóóäàñ 1
Îí, ñàð,
ºäºð
Äàíñíû íýð áà
ÿéëãýýíèé óòãà
Ëàâëàãàà Äåáåò Êðåäèò
200.
IX 1 ̺í㺠1 180.000 00
Ýíãèéí õóâüöàà 50 180.000 00
18.000 øèðõýã õóâüöààã
ìºí㺺ð áîðëóóëñàí.
Åðºíõèé äýâòýð
̺í㺠Äàíñ ¹ 1
Ñàð, ºäºð
ÿéëãýýíèé
óòãà
Ëàâ
Äåáåò
òàëààðàà
õàðüöàæ
áàéãàà äàíñ
Êðåäèò
òàëààðàà
õàðüöàæ
áàéãàà äàíñ
¯ëäýãäýë
200.
IX 1 1 180.000 00 180.000 00

2. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс Б.Бүжидмаа
Ýíãèéí õóâüöàà Äàíñ N 50
Ñàð, ºäºð
ÿéëãýýíèé
óòãà
Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 1 1 180.000 00 180.000 00
Åðºíõèé äýâòðèéí õî¸ð äàíñíû Ëàâëàãàà ãýñýí áàãàíà á¿ðä 1 ãýñýí äóãààð
áàéãàà íü æóðíàëûí 1 ä¿ãýýð õóóäàñíààñ áè÷èëò õèéñíèéã õàðóóëæ áàéíà. Ýíý ìýòýýð
åðºíõèé äýâòðèéí äàíñàíä áè÷èãäñýí æóðíàëûí õóóäàñíû äóãààð áîëîí æóðíàë
áè÷ñýí åðºíõèé äýâòðèéí äàíñíû äóãààð íü øèëæ¿¿ëýí áè÷èæ áàéãàà õî¸ð ä¿íãèéí
áóþó õî¸ð äýâòðèéí õîîðîíä õèéãäýæ áàéãàà áè÷èëòèéí áàòàëãàà áîëäîã. Ýäãýýð íü
øààðäëàãàòàé ¿åä åðºíõèé äýâòýð äýýðõ ä¿íã òîäðóóëàí õàðàõ, àëäààã èëð¿¿ëæ çàñàõ
çýðãèéã õÿëáàð÷èëæ ºãäºã. Èéì ó÷ðààñ æóðíàë áà äàíñíû “Ëàâëàãàà” áîë çàéëøã¿é
÷óõàë þì. ͺ㺺 òàëààð, åðºíõèé äýâòðèéí äàíñíû äóãààðààð áè÷ñýí æóðíàë äàõü
áè÷èëòýýñ øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ ãýæ áàéãàà äàíñíû äóãààðûã åðºíõèé äýâòðýýñ
ýðýëã¿éãýýð øóóä îëæ áîëîõ à÷ õîëáîãäîëòîé. Ýíý íü ÿìàð íýãýí øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ
ãýæ áàéãàà ä¿íã îðõèãäóóëàõ, ýðãýëçýõ áàéäàëä õ¿ðãýõã¿é.
Ãàðààð æóðíàë õºòºëæ ñóðàõ, ò¿¿íýýñ åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ çýðýã íü
íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºõ, øàëãàëò ºãºõ, òýäãýýðò ñóðàëöàõ ¿ð àøèãòàé àðãà áîëæ
õýðýãëýãääýã. Ãàð àðãûã èõýíõ æèæèã áèçíåñèéí áàéãóóëëàãóóä àøèãëàãääàã. Õàðèí
äóòàãäàëòàé òàë íü íýã áè÷èëòýýñ íºãººä øèëæ¿¿ëýí áè÷èõýä ìýäýýëëèéí ÿìàð÷ àëäàà
ãàðàõ ìàãàäëàë èõòýé áàéäàã. Èéì ó÷ðààñ àæèë ã¿éëãýý èõòýé áèçíåñèéí
áàéãóóëëàãóóä æóðíàëààñ åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëýí áè÷èõ áè÷èëòèéã êîìïüþòåð
àøèãëàí àâòîìàòààð ã¿éöýòãýäýã íü òåõíèê àæèëëàãààã õºíãºâ÷èëæ, àëäàà ãàðàõ
áîëîìæèéã áàãàñãàäàã.
Øèëæ¿¿ëýõ áè÷èëò õèéñíèé äàðààõ åðºíõèé äýâòðèéí äàíñóóä: “Òóëãà” ÕÊ-íû
áàéãóóëëàãûí 9 ä¿ãýýð ñàðûí á¿õ àæèë ã¿éëãýýíèé äàðàà æóðíàëààñ åðºíõèé äýâòýðò
øèëæ¿¿ëýí áè÷ñýí ä¿íã äîîð ¿ç¿¿ëýâ. Ýäãýýð äàíñíóóä íü åðºíõèé äýâòýð áàëàíñûí
õ¿ñíýãòýíä òóñãàãäàõ áºãººä òýäãýýð íü ýõëýýä õºðºíãº, äàðàà íü ºð òºëáºð, ýöýñò íü
ýçäèéí ºì÷ ãýñýí äàðààëëààð òóñãàãäàíà. Ýíä áèä åðºíõèé äýâòðèéí õýä õýäýí äàíñûã
íýã íýã õóóäàñ áàéäëààð ¿ç¿¿ëýâ. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ïðàêòèêò äàíñ á¿ð
åðºíõèé äýâòýðò íýã íýã õóóäñûã ýçëýí áàéðëàäàã.

3. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс Б.Бүжидмаа
9 ä¿ãýýð ñàðûí àæèë ã¿éëãýýãýýð åðºíõèé äýâòðèéã õàðóóëáàë:
Мөнгөн хөрөнгө Данс №1
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 1 1 180.000 00 180.000 00
3 1 141.000 00 39.000 00
5 1 15.000 00 24.000 00
20 1 1.500 00 25.500 00
30 1 3.000 00 22.500 00
Авлагын данс Данс №4
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 10 1 11.000 00 11.000 00
20 1 1.500 00 9.500 00
Газар Данс №20
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 3 1 141.000 00 141.000 00
10 1 11.000 00 130.000 00
Барилга Данс №22
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 5 1 36.000 00 36.000 00
Конторын тоног төхөөрөмж Данс №25
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 14 1 5.400 00 5.400 00
Өрийн данс Данс №32
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 5 1 21.000 00 21.000 00
14 1 5.400 00 26.400 00
30 1 3.000 00 23.400 00
Энгийн хувьцаа Данс №50
Ñàð, ºäºð Ëàâ Äåáåò Êðåäèò ¯ëäýãäýë
200.
IX 1 1 180.000 00 180.000 00