การผลิตและการพัฒนาสือการเรียนการสอน
                                ่
                     “วรรณกรรมท้องถิ่น”

      “วรรณกรรมทองถน”
      “วรรณกรรมท้องถิ่น” และ สื่อการเรียนการสอน
                             สอการเรยนการสอน
                              ราชบดินทร์ สุวรรณคัณฑิ
                  ศนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
                  ศูนยเทคโนโลยอเลกทรอนกสและคอมพวเตอรแหงชาต




http://www.slideshare.net/rachabodin                                  1
วรรณกรรมทองถนคออะไร?
          วรรณกรรมท้องถินคืออะไร?
                        ่

วรรณกรรมท้องถิ่น หมายถึง วรรณกรรมที่ถ่ายทอด
ในกลุ
ในกล่มคนใด กล่มคนหนง มาเป็นเวลานาน ผ้เล่าหรือ
             กลุ คนหนึง มาเปนเวลานาน ผู ลาหรอ
                        ่
ผู ขียนเป็นคนในท้องถิ่น ถ่ายทอดให้แก่คนในท้องถิน
ผ้เขยนเปนคนในทองถน ถายทอดใหแกคนในทองถน         ่
เดยวกบตน โดยการบอกเลา หรือการเขียนบันทึกไว้
เดียวกับตน โดยการบอกเล่า หรอการเขยนบนทกไว


                                                   2
ประเภทของวรรณกรรมทองถน
              ประเภทของวรรณกรรมท้องถิน
                                     ่

๑. ประเภทไม่ได้เขียนเป็นลายลักษณ์ หรือประเภทมุขปาฐะ
 เป็นวรรณกรรมที่ถ่ายทอดโดยการบอก หรือการเล่า หรือการ
 ร้อง ได้แก่ บทกล่อมเด็ก นิทานพื้นบ้าน เพลงพื้นบ้าน ปริศนา
 คําทาย ภาษิต สานวน โวหาร คํากล่าวในพิธีกรรมต่าง ๆ
๒. ประเภทเขียนเป็นลายลักษณ์ ได้แก่ นิทาน คํากลอน บันทึก
  เหตุการณ์ เรื่องราวในท้องถิ่น และองค์ความรู้ในแขนงต่าง ๆ
                                                         3
ลกษณะของวรรณกรรมทองถน
               ลักษณะของวรรณกรรมท้องถิน
                                      ่
๑. ใช้ภาษาถิ่นและตัวอักษรท้องถิ่น
๒. ใช้รูปแบบคําประพันธ์ท้องถิ่น มีทั้งร้อยกรองและร้อยแก้ว
๓. เนื้อหาส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องราวทางศาสนา หลักธรรมทางพุทธ
   ศาสนา เรืองเลา เรื่องราวจํําลองวิิถีชวิต
             ่ื ่ ื                     ี
๔.
๔ รายละเอยดในวรรณกรรม สะทอนวฒนธรรมทองถน รายละเอยด
            ี ใ            ส ้ ั            ้ ิ่    ี
   วรรณกรรมเชน ฉากภูมประเทศ ชีวิตความเป็นอย่ ประเพณ
   วรรณกรรมเช่น ฉากภมิประเทศ ชวตความเปนอยู ประเพณี
   ค่านิยมต่างๆ จะสะท้อนวัฒนธรรมของ ท้องถิ่นนั้นๆ
                                                            4
สอการเรยนการสอนคออะไร?
                        สื่อการเรียนการสอนคืออะไร?
   ทุกสิ่งทุกอย่างรอบตัวผู้เรียนที่ชวยให้ผ้เรียนเกิดการเรียนรู้ เช่น วัสดุ
                                    ่      ู
   อุปกรณ์ วธการ ตลอดจน คน สตว์ สงของ ธรรมชาติ รวมถงเหตุการณ์
               ิี                     ั ิ่                       ึ
   หรอแนวความคด อาจอยู นลกษณะทถายทอด ความรู ความเขาใจ
   หรือแนวความคิด อาจอย่ในลักษณะที่ถ่ายทอด ความร้ ความเข้าใจ
   ความรู้สึก เพิ่มพนทักษะและประสบการณ์ หรือเป็นเครื่องมือที่กระตุ้น
                     ู
   ให้เกิดศักยภาพทางความคิด (Cognitive tools) ตลอดจนสิ่งที่กระตุ้น
   ให้เป็นผู้แสวงหาความรู้ และมีทักษะในการสร้างความรู้ด้วยตนเอง
   เพื่อมุงส่งเสริมให้ผ้เรียนมีโอกาสเรียนรู้ด้วยตนเอง
          ่             ู
ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕                        5
ลกษณะของสอการเรยนการสอน
              ลักษณะของสื่อการเรียนการสอน
๑. ชวยสงเสรมการสรางความรูของผูเรยน
    ่ ่ ิ        ้       ้ ้ ี
๒. ชวยสงเสรมการศกษาคนควาดวยตนเอง
๒ ช่วยส่งเสริมการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง
๓. ม่งเน้นการพัฒนาการคิดของผ้เรยน
   มุ เนนการพฒนาการคดของผู รียน
๔. เปนสอทหลากหลาย ได้แก่ วัสด อุปกรณ วธการ
๔ เป็นสื่อที่หลากหลาย ไดแก วสดุ อปกรณ์ วิธีการ ตลอดจน สงทมี
                                                      สิ่งทีม
                                                            ่
   ตามธรรมชาติ
๕. เป็นสื่อที่อยู่ตามแหล่งความรูู้ในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
                  ู
๖. ช่วยพัฒนาการร่วมทํางานเป็นทีม
                                                            6
ประเภทของสอการเรยนการสอน
                   ประเภทของสื่อการเรียนการสอน (๑)
 • สื่อสิ่งพิมพ์
   สอสงพมพ
     – เอกสาร หนังสือ ตํารา หนังสือพิมพ์ นตยสาร วารสาร จุลสาร ฯลฯ)
              หนงสอ ตารา หนงสอพมพ นิตยสาร              จลสาร
 • สื่อเทคโนโลยี
     – แถบบันทึกภาพ วีดิทัศน์ เทปเสียง สไลด์ ซีดี
     – คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (CAI)
     – สื่อบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (Web-based Iearning)
     – สื่อการศึกษาผ่านดาวเทียม

ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕                    7
ประเภทของสอการเรยนการสอน
                  ประเภทของสื่อการเรียนการสอน (๒)
 • สื่ ี่ ป็ ิ
   สอทเปนกจกรรม/กระบวนการ
               /
     – กิจกรรมที่จัดเพื่อฝึกกระบวนการคิดและการปฏิบัติ การแสดงละคร
       กจกรรมทจดเพอฝกกระบวนการคดและการปฏบต
      บทบาท สมมติ สถานการณ์จาลอง การทําโครงงาน ฯลฯ
                                  ํ
 • สื่อบุคคล รวมถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น
 • สื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 • สื่อวัสดุอุปกรณ์
     – หุ่นจําลอง แผนภูมิ แผนที่ รวมถึงเครื่องมืออุปกรณ์ทดลองวิทยาศาสตร์

ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕                      8
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้สื่อดิจิทัล
                ุ
   กับ “วรรณกรรมท้องถิ่น”




                                    9
ความสําคัญของสื่อการเรียนรู้ (๑)
๑. ชวยใหผู รยนมองเหนสงทกาลงเรยนรู ดอยางเปนรูปธรรม
๑ ช่วยให้ผ้เรียนมองเห็นสิงที่กําลังเรียนร้ได้อย่างเป็นรปธรรม
                           ่
   ทาใหเกดความรู ความเขาใจ และสรางความคดรวบยอดใน
   ทําให้เกิดความร้ ความเข้าใจ และสร้างความคิดรวบยอดใน
   เรองทเรยนไดงาย และรวดเร็วขึน
   เรื่องที่เรียนได้งาย และรวดเรวขน
                     ่              ้
๒. สรางสภาพแวดลอม และประสบการณ์การเรียนร้ ี่มีกิจกรรม
๒ สร้างสภาพแวดล้อม และประสบการณการเรยนรูทมกจกรรม
   รวมกนระหวางผู รียน
   ร่วมกันระหว่างผ้เรยน
๓. เกืื้อหนุนผู้เรีียนที่มความสนใจ และความสามารถในการ
                         ีี     ใ                 ใ
   เรยนรู แตกตางกนให สามารถเรียนร้ ดทดเทยมกน
   เรียนร้ที่แตกต่างกันให้ สามารถเรยนรูได้ทัดเทียมกัน
ความสําคัญของสื่อการเรียนรู้ (๒)
๔. ชวยเชอมโยงสงทไกลตวผู รียนให้เข้ามาส่ ารเรียนร้
๔ ช่วยเชื่อมโยงสิ่งที่ไกลตัวผ้เรยนใหเขามาสูการเรยนรูของ
   ผู รียน
   ผ้เรยน
๕. ชวยใหผู รียนได้เรียนร้ ิธการแสวงหาความรู ากแหลงขอมูล
๕ ช่วยให้ผ้เรยนไดเรยนรูวธีการแสวงหาความร้จากแหล่งข้อมล
   ตางๆ ตลอดจนการศกษาคนควาดวยตนเอง
   ต่างๆ ตลอดจนการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง
๖. ส่่งเสริมใ เกิดทักษะ ได้แก่่ ทัักษะการคิิด ทัักษะการสืื่อสาร
           ิ ให้้ ิ ั ไ ้
ขอบคุณครบ
         ขอบคณครับ
http://www.slideshare.net/rachabodin
http://www slideshare net/rachabodin




                                       12

Introduction to Educational Media Production

  • 1.
    การผลิตและการพัฒนาสือการเรียนการสอน ่ “วรรณกรรมท้องถิ่น” “วรรณกรรมทองถน” “วรรณกรรมท้องถิ่น” และ สื่อการเรียนการสอน สอการเรยนการสอน ราชบดินทร์ สุวรรณคัณฑิ ศนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ศูนยเทคโนโลยอเลกทรอนกสและคอมพวเตอรแหงชาต http://www.slideshare.net/rachabodin 1
  • 2.
    วรรณกรรมทองถนคออะไร? วรรณกรรมท้องถินคืออะไร? ่ วรรณกรรมท้องถิ่น หมายถึง วรรณกรรมที่ถ่ายทอด ในกลุ ในกล่มคนใด กล่มคนหนง มาเป็นเวลานาน ผ้เล่าหรือ กลุ คนหนึง มาเปนเวลานาน ผู ลาหรอ ่ ผู ขียนเป็นคนในท้องถิ่น ถ่ายทอดให้แก่คนในท้องถิน ผ้เขยนเปนคนในทองถน ถายทอดใหแกคนในทองถน ่ เดยวกบตน โดยการบอกเลา หรือการเขียนบันทึกไว้ เดียวกับตน โดยการบอกเล่า หรอการเขยนบนทกไว 2
  • 3.
    ประเภทของวรรณกรรมทองถน ประเภทของวรรณกรรมท้องถิน ่ ๑. ประเภทไม่ได้เขียนเป็นลายลักษณ์ หรือประเภทมุขปาฐะ เป็นวรรณกรรมที่ถ่ายทอดโดยการบอก หรือการเล่า หรือการ ร้อง ได้แก่ บทกล่อมเด็ก นิทานพื้นบ้าน เพลงพื้นบ้าน ปริศนา คําทาย ภาษิต สานวน โวหาร คํากล่าวในพิธีกรรมต่าง ๆ ๒. ประเภทเขียนเป็นลายลักษณ์ ได้แก่ นิทาน คํากลอน บันทึก เหตุการณ์ เรื่องราวในท้องถิ่น และองค์ความรู้ในแขนงต่าง ๆ 3
  • 4.
    ลกษณะของวรรณกรรมทองถน ลักษณะของวรรณกรรมท้องถิน ่ ๑. ใช้ภาษาถิ่นและตัวอักษรท้องถิ่น ๒. ใช้รูปแบบคําประพันธ์ท้องถิ่น มีทั้งร้อยกรองและร้อยแก้ว ๓. เนื้อหาส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องราวทางศาสนา หลักธรรมทางพุทธ ศาสนา เรืองเลา เรื่องราวจํําลองวิิถีชวิต ่ื ่ ื ี ๔. ๔ รายละเอยดในวรรณกรรม สะทอนวฒนธรรมทองถน รายละเอยด ี ใ ส ้ ั ้ ิ่ ี วรรณกรรมเชน ฉากภูมประเทศ ชีวิตความเป็นอย่ ประเพณ วรรณกรรมเช่น ฉากภมิประเทศ ชวตความเปนอยู ประเพณี ค่านิยมต่างๆ จะสะท้อนวัฒนธรรมของ ท้องถิ่นนั้นๆ 4
  • 5.
    สอการเรยนการสอนคออะไร? สื่อการเรียนการสอนคืออะไร? ทุกสิ่งทุกอย่างรอบตัวผู้เรียนที่ชวยให้ผ้เรียนเกิดการเรียนรู้ เช่น วัสดุ ่ ู อุปกรณ์ วธการ ตลอดจน คน สตว์ สงของ ธรรมชาติ รวมถงเหตุการณ์ ิี ั ิ่ ึ หรอแนวความคด อาจอยู นลกษณะทถายทอด ความรู ความเขาใจ หรือแนวความคิด อาจอย่ในลักษณะที่ถ่ายทอด ความร้ ความเข้าใจ ความรู้สึก เพิ่มพนทักษะและประสบการณ์ หรือเป็นเครื่องมือที่กระตุ้น ู ให้เกิดศักยภาพทางความคิด (Cognitive tools) ตลอดจนสิ่งที่กระตุ้น ให้เป็นผู้แสวงหาความรู้ และมีทักษะในการสร้างความรู้ด้วยตนเอง เพื่อมุงส่งเสริมให้ผ้เรียนมีโอกาสเรียนรู้ด้วยตนเอง ่ ู ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕ 5
  • 6.
    ลกษณะของสอการเรยนการสอน ลักษณะของสื่อการเรียนการสอน ๑. ชวยสงเสรมการสรางความรูของผูเรยน ่ ่ ิ ้ ้ ้ ี ๒. ชวยสงเสรมการศกษาคนควาดวยตนเอง ๒ ช่วยส่งเสริมการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ๓. ม่งเน้นการพัฒนาการคิดของผ้เรยน มุ เนนการพฒนาการคดของผู รียน ๔. เปนสอทหลากหลาย ได้แก่ วัสด อุปกรณ วธการ ๔ เป็นสื่อที่หลากหลาย ไดแก วสดุ อปกรณ์ วิธีการ ตลอดจน สงทมี สิ่งทีม ่ ตามธรรมชาติ ๕. เป็นสื่อที่อยู่ตามแหล่งความรูู้ในระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ู ๖. ช่วยพัฒนาการร่วมทํางานเป็นทีม 6
  • 7.
    ประเภทของสอการเรยนการสอน ประเภทของสื่อการเรียนการสอน (๑) • สื่อสิ่งพิมพ์ สอสงพมพ – เอกสาร หนังสือ ตํารา หนังสือพิมพ์ นตยสาร วารสาร จุลสาร ฯลฯ) หนงสอ ตารา หนงสอพมพ นิตยสาร จลสาร • สื่อเทคโนโลยี – แถบบันทึกภาพ วีดิทัศน์ เทปเสียง สไลด์ ซีดี – คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (CAI) – สื่อบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (Web-based Iearning) – สื่อการศึกษาผ่านดาวเทียม ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕ 7
  • 8.
    ประเภทของสอการเรยนการสอน ประเภทของสื่อการเรียนการสอน (๒) • สื่ ี่ ป็ ิ สอทเปนกจกรรม/กระบวนการ / – กิจกรรมที่จัดเพื่อฝึกกระบวนการคิดและการปฏิบัติ การแสดงละคร กจกรรมทจดเพอฝกกระบวนการคดและการปฏบต บทบาท สมมติ สถานการณ์จาลอง การทําโครงงาน ฯลฯ ํ • สื่อบุคคล รวมถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น • สื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม • สื่อวัสดุอุปกรณ์ – หุ่นจําลอง แผนภูมิ แผนที่ รวมถึงเครื่องมืออุปกรณ์ทดลองวิทยาศาสตร์ ที่มา : คู่มือการจัดการเรียนรู,้ กรมวิชาการ, ๒๕๔๕ 8
  • 9.
    ตัวอย่างการประยุกต์ใช้สื่อดิจิทัล ุ กับ “วรรณกรรมท้องถิ่น” 9
  • 10.
    ความสําคัญของสื่อการเรียนรู้ (๑) ๑. ชวยใหผูรยนมองเหนสงทกาลงเรยนรู ดอยางเปนรูปธรรม ๑ ช่วยให้ผ้เรียนมองเห็นสิงที่กําลังเรียนร้ได้อย่างเป็นรปธรรม ่ ทาใหเกดความรู ความเขาใจ และสรางความคดรวบยอดใน ทําให้เกิดความร้ ความเข้าใจ และสร้างความคิดรวบยอดใน เรองทเรยนไดงาย และรวดเร็วขึน เรื่องที่เรียนได้งาย และรวดเรวขน ่ ้ ๒. สรางสภาพแวดลอม และประสบการณ์การเรียนร้ ี่มีกิจกรรม ๒ สร้างสภาพแวดล้อม และประสบการณการเรยนรูทมกจกรรม รวมกนระหวางผู รียน ร่วมกันระหว่างผ้เรยน ๓. เกืื้อหนุนผู้เรีียนที่มความสนใจ และความสามารถในการ ีี ใ ใ เรยนรู แตกตางกนให สามารถเรียนร้ ดทดเทยมกน เรียนร้ที่แตกต่างกันให้ สามารถเรยนรูได้ทัดเทียมกัน
  • 11.
    ความสําคัญของสื่อการเรียนรู้ (๒) ๔. ชวยเชอมโยงสงทไกลตวผูรียนให้เข้ามาส่ ารเรียนร้ ๔ ช่วยเชื่อมโยงสิ่งที่ไกลตัวผ้เรยนใหเขามาสูการเรยนรูของ ผู รียน ผ้เรยน ๕. ชวยใหผู รียนได้เรียนร้ ิธการแสวงหาความรู ากแหลงขอมูล ๕ ช่วยให้ผ้เรยนไดเรยนรูวธีการแสวงหาความร้จากแหล่งข้อมล ตางๆ ตลอดจนการศกษาคนควาดวยตนเอง ต่างๆ ตลอดจนการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ๖. ส่่งเสริมใ เกิดทักษะ ได้แก่่ ทัักษะการคิิด ทัักษะการสืื่อสาร ิ ให้้ ิ ั ไ ้
  • 12.
    ขอบคุณครบ ขอบคณครับ http://www.slideshare.net/rachabodin http://www slideshare net/rachabodin 12