2. สื่อการเรียนรู ้
สื่อการเรียนรู ้ หมายถึง วัสดุ อุปกรณ์หรือวิธีการซึ่งอาจจาแนก
เป็ น สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อบุคคล สื่ออิเล็กทรอนิ กส์ สื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สื่อ
กิจกรรมหรือกระบวนการ

3. สื่อและแหล่งการเรียนรู ้
สื่อและแหล่งการเรียนรู ้ คือ สิ่งที่เป็ นสื่อกลางให้ผสอนสามารถถ่ายทอด
ู้
ความรู ้ เจตคติและทักษะไปยังผูเ้ รียน สามรถมองเห็นเป็ นรูปธรรม ทาให้
ผูเ้ รียนรูอย่างมีประสิทธิภาพหรือทาให้บทเรียนง่ายขึ้ นการเขียนสื่อการเรียนรู ้
้
ให้เขียนเรียงตามลาดับกิจกรรมการเรียนที่กาหนด

4. สื่อการสอน
สื่อการสอน หมายถึง ตัวกลางที่ถ่ายทอดสารสนเทศไปสู่ผเู้ รียนไม่วาจะ
่
เป็ นวัสดุเครื่องมือและเทคนิ ควิธีการที่ผสอนนามาประกอบการเรียนการสอน
ู้
เพื่อผูเ้ รียนเกิดการเรียนรูได้ อย่างมีประสิทธิภาพ
้

5. ๑.สื่อการสอน
นักวิชาการและเทคโนโลยีการศึกษา ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้ให้
ความหมายของสื่อการสอน ไว้หลายท่าน ดังนี้
เชอร์ส กล่าวว่า สื่อการสอนเป็ นเครื่องมือช่วยสื่อความหมายใดๆก็ตามที่จดโดยั
ครูและนักเรียนเพื่อเสริมการเรียนรู ้ เครื่องมือการสอนทุกชนิ ดเป็ นสื่อการสอน
เกอร์ลชและอีลี ได้ให้ความว่า สื่อการสอน คือ บุคคล วัสดุหรืเหตุการณ์ต่างๆซึ่ง
ั
ทาให้นักเรียนได้รบความรู ้ ทักษะ ทัศนคติ ครู หนังสือและสิ่งแวดล้อม
ั

6. ชม ภูมิภาค กล่าวว่า สื่อการสอนนั้นเป็ นส่วนหนึ่ งของเทคโนโลยีการสอนเป็ น
พาหนะที่จะนาสารหรือความรูไปยังผูเ้ รียน
้
พิมพ์พรรณ เทพสุมาธานนท์ กล่าวว่า สื่อการสอนหมายถึงสิ่งต่างๆที่ใช้เป็ น
เครื่องมือหรือช่องทางสาหรับ ให้การสอนของครูกบนักเรียนได้ตาม
ั
วัตถุประสงค์หรือจุดมุ่งหมายที่ผสอนวางไว้เป็ นอย่างดี
ู้
สรุป
สื่อการสอน หมายถึงวัสดุเครื่องมือและเทคนิ ควิธีการที่ผสอนนามาใช้
ู้
ประกอบการเรียนการสอนเพื่อให้ผเู้ รียนเกิดการเรียนรูได้อย่างมีประสิทธิภาพ
้

7. ๒.ประเภทของสื่อการสอน
Dale ได้แบ่งสื่อการสอนออกเป็ น 11 ประเภท
๑ ประสบการณ์ตรงที่มีความหมาย เป็ นประสบการณ์ที่ผเู้ รียนได้รบจากความเป็ นจริง
ั
๒ ประสบการณ์จาลอง เป็ นสถานการณ์ที่จาลองแบบจากของจริง
๓ ประสบการณ์นาฎการ เป็ นการมีส่วนร่วมในการแสดงได้จากการศึกษาเนื้ อเรืองที่จะ
่
แสดง
๔ การสาธิต เป็ นการให้ดตวอย่างประกอบการอธิบาย ทางที่ดีตองมีอุปกรณ์ประกอบ
ู ั ้
๕ การศึกษานอกสถานที่ เพื่อให้ผเู้ รียนมีประสบการณ์และความรูกว้างขวางขึ้ น
้
๖ นิ ทรรศการ การแสดงสิ่งของต่างๆ เพื่อให้ความรูแก่ผดู
้ ู้

8. ๗ โทรทัศน์การศึกษา รายการโทรทัศน์จะทาให้ได้เห็นภาพและได้ยนเสียง ิ
เหตุการณ์และความเป็ นไปต่างๆ
๘ ภาพยนตร์ เป็ นการจาลองมาให้ผเู้ รียนได้ดได้ฟังใกล้เคียงกับความเป็ นจริงแม้
ู
จะไม่ใช่เวลาเดียวกับเหตุการณ์จริง ณ ตอนนั้น
๙ ภาพนิ่ ง ได้แก่ ภาพถ่าย ภาพวาด การบันทึกเสียงต่างๆ
๑๐ ทัศนสัญลักษณ์ ได้แก่ แผนภาพ แผนภูมิ ภาพโฆษณา ซึ่งมีลกษณะเป็ น
ั
สัญลักษณ์สาหรับการถ่ายทอดความหมาย
๑๑ วจนสัญลักษณ์ ได้แก่ คาพูด ตัวหนังสือ ที่จะเข้าใจได้ตองอาศัยประสบการณ์
้
พื้ นฐานมากพอสมควร

9. ๓.หลักการใช้สื่อการสอน
การใช้สื่อการสอนแต่ละครั้ง จึงควรพิจารณาให้ถี่ถวน และวางแผนการใช้อย่าง
้
รอบครอบ การใช้สื่อการสอนในห้องเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ ควรปฏิบติตาม
ั
หลักการ ดังนี้
๑ หลักการเลือก (Selection)
๒ หลักการเตรียม (Preparation)
๓ หลักการนาเสนอ (Presentation)
๔ หลักการประเมิน (Evaluation)

10. ๑ หลักการเลือก
เดล (dale) ได้ให้ขอเสนอแนะในการเลือกสื่อการสอน ดังนี้
้
๑ สื่อการสอน จะสามารถให้แนวทางคิดที่ถกต้องได้เพียงใด
ู
๒ สื่อการสอนนั้นจะสามารถสร้างความเข้าใจที่ถกต้องในสิ่งที่เรียนได้ดี เพียงใด
ู
๓ สื่อการสอนนั้น เหมาะสมกับวัย สติปัญญาและประสบการณ์ต่างๆของผูเ้ รียน
เพียงใด
๔ สภาพแวดล้อมเหมาะสมที่จะใช้สื่อการสอนนั้นหรือไม่
๕ มีขอเสนอแนะสั้นๆหรือไม่
้
๖ สื่อการสอนนั้นสามารถกระตุนให้ผเู้ รียนพัฒนาทางด้านความคิดได้หรือไม่
้
๗ คุมค่ากับเวลาและการลงทุนหรือไม่
้

11. ๒ หลักการเตรียม
อีริคสันและเคิรล ได้กล่าวถึงการเตรียมก่อนการใช้สื่อการสอนต้องเตรียมความ
์
พร้อมให้กบผูเ้ รียน ดังนี้
ั
๑ พัฒนาการสร้างความพร้อมเฉพาะ
๒ แนะนาผูเ้ รียนเพื่อเป็ นการเร้าให้เกิดการเรียนรูจากสื่อที่ครูเลือกมา
้
๓ สร้างกิจกรรมการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับสื่อการสอน
๔ เลือกหาวิธีที่เหมาะสม ที่จะนาไปสู่การใช้สื่อการสอนนั้นๆ
๕ ใช้แหล่งการเรียนรูอื่นๆ เพื่อสร้างความพร้อมให้เกิดขึ้ นกับตัวผูเ้ รียน
้

12. ๓ หลักการนาเสนอ
อีริคสันและเคิรล ได้กล่าวว่า เพื่อให้การนาเสนอได้ผล ครูควรมีความรู ้
์
ความสามารถและทักษะพื้ นฐาน ดังนี้
๑ เลือกกิจกรรมการสอนที่กระตุนให้เรียนอยากเรียน
้
๒ ใช้คาถามเป็ นตัวกระตุนชี้ แนะ
้
๓ ใช้คาอภิปรายเพื่อนาไปสู่เนื้ อหา
๔ จัดกลุ่มผูเ้ รียนให้เหมาะสม
๕ ใช้สื่ออย่างมีลาดับ
๖ จัดดาเนิ นการด้านการจัดสภาพการณ์ต่างๆ ในการใช้สื่อ
๗ สามารถจัดกลุ่มกิจกรรมให้ผเู้ รียนหาความรูจากสื่อต่างๆ
้

13. ๔ หลักการประเมินผล
การประเมินผลควรกระทาใน ๓ ลักษณะ ดังนี้
๑ การประเมินผลกระบวนการสอน
เพื่อนเป็ นการตรวจสอบดูวาผูเ้ รียนบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กาหนด ทั้งในด้านผูสอน
่ ้
สื่อการสอน และวิธีการสอน
๒ ประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผูเ้ รียน
ขึ้ นอยูกบวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้วามีเกณฑ์เท่าใด อยูกบการออกแบบและการวาง
่ ั ่ ่ ั
แผนการสอนให้ตรงกับวัตถุประสงค์ที่กาหนด
๓ การประเมินผลสื่อและวิธีใช้
เป็ นการประเมินผลเพือหาประสิทธิ์ภาพของสื่อ ความคุมประโยชน์ของสื่อต่อ
่ ้
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

14. การออกแบบสื่อ
องค์ประกอบที่สาคัญในการเรียนการสอน คือ สิ่งที่ครูมกนาไปประกอบการเรียนการ
ั
สอน สื่อการสอนนับว่ามีประโยชน์มากเพราะสื่อการสอนเปรียบเป็ นกุญแจสาคัญที่
จะช่วยให้ผเู้ รียนได้เข้าใจในเนื้ อหา
ครูควรพิจารณาถึงความเหมาะสมของสื่อการสอนแต่ละชนิ ด ดังนี้
๑ ความเหมาะสม สื่อที่จะใช้น้ันเหมาะสมกับเนื้ อหาการสอนหรือไม่
๒ ความถูกต้อง สื่อที่จะช่วยให้นักเรียนได้ขอสรุปที่ถกต้องหรือไม่
้ ู
๓ ความเข้าใจ สื่อที่ใช้น้ันช่วยให้นักเรียนรูจกคิดอย่างมีเหตุผล
้ั
๔ ประสบการณ์ที่ได้รบ ช่วยเพิ่มพูนให้แก่นักเรียน
ั
๕ เหมาะสมกับวัย ระดับความยากง่ายของเนื้ อหาและความต้องการของนักเรียนหรือไม่

15. ๖ เที่ยงตรงในเนื้ อหา สื่อนั้นช่วยให้นักเรียนได้เรียนรูเ้ นื้ อหาที่ถูกต้อง
๗ ใช้การได้ สื่อที่นามาควรมีประสิทธิ์ภาพ
๘ คุมค่ากับราคา เวลา เงิน และการจัดเตรียมสื่อนั้นหรือไม่
้
๙ ตรงกับความต้องการ สื่อนั้นช่วยให้นักเรียนร่วมกิจกรรมตามที่ครูตองการ ้
๑๐ สื่อนั้นช่วยกระตุนให้นักเรียนสนใจในช่วงเวลานานพอสมควรหรือไม่
้

16. ประโยชน์ของสื่อ
๑ เปิ ดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรูจากวัตถุที่เป็ นรูปธรรม
้
๒ กระตุนให้นักเรียนเกิดความสนใจในเรื่องที่จะเรียน
้
๓ ช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรูได้ง่ายขึ้ น
้
๔ ให้ประสบการณ์ที่ส่งเสริมต่างๆด้วยตัวเอง
๕ นาประสบการณ์นอกห้องเรียนมาให้นักเรียนศึกษาในห้องเรียนได้

17. การออกแบบผลิตสื่อใหม่
๑ จุดมุ่งหมายต้องพิจารณาว่าต้องการให้ผเู้ รียนได้เรียนอะไร
๒ ผูเ้ รียนควรได้พิจารณาโดยรวมว่าเป็ นใคร มีความรูพื้นฐานและทักษะอะไรมา
้
ก่อน
๓ ค่าใช้จายมีงบประมาณเพียงพอหรือไม่
่
๔ ความเชี่ยวชาญด้านเทคนิ คแต่ละด้านมาจากแหล่งใด
๕ เครื่องมืออุปกรณ์ที่จาเป็ นพอเพียงต่อการผลิตหรือไม่
๖ สิ่งอานวยความสะดวกมีอยูแล้วหรือสามารถจัดหาอย่างไร
่
๗ เวลา พอสาหรับการออกแบบหรือไม่