‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530631
:‫زانستى‬ ‫دووانزةى‬ ‫ثؤلي‬ ‫فيزياي‬ ‫لة‬ ‫كارةكانيان‬ ‫و‬ ‫زاناكان‬ ‫ناوى‬
)‫زاناكان‬ ‫(يان‬ ‫زانا‬ ‫ناوى‬‫كارةكةى‬
‫كيثلةر‬ ‫جؤهانز‬‫بازنةيي‬ ‫نةك‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةسو‬ ‫َلكةيي‬‫ي‬‫ه‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ضةند‬ ‫لة‬ ‫هةسارةكان‬
‫هووك‬ ‫ِؤبةرت‬‫ر‬
‫(بارستايي‬ ‫سيستةمةكانى‬ ‫زؤربةى‬ ‫سةلماندى‬–‫سادةى‬ ‫ثةيوةنديةكى‬ ‫بة‬ ‫)ثشت‬ ‫سثرينط‬‫الدان‬ ‫و‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طة‬ ‫َزى‬‫ي‬‫دةبةستن(ه‬ ‫الدان‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬
)‫َضةوانةن‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِاستةدا‬‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ِدا‬‫ر‬‫ب‬ ‫لة‬ ‫ِاستةوانةن‬‫ر‬.‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫َنةثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِى‬‫ر‬‫جي‬ ‫لةسنورى‬ ‫الدانةكان‬ ‫ئةطةر‬
‫طاليلؤ‬‫فر‬ ‫نةك‬ ‫بةندة‬ ‫َذيةكةى‬‫ي‬‫در‬ ‫لةسةر‬ )‫بضوكةكاندا‬ ‫الدانة‬ ‫طؤشة‬ ‫بةندؤل(لة‬ ‫جولةى‬ ‫كرد‬ ‫ئةوةى‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫بوو‬ ‫كةس‬ ‫يةكةم‬.‫اوانيةكةى‬
َ‫ل‬َ‫ي‬‫ب‬ ‫طراهام‬ ‫ئةليكسةندةر‬‫تةلةفؤن‬ ‫َنةرى‬‫ي‬‫داه‬
‫ئؤرستد‬
ِ‫ر‬‫قيبلةن‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةركات‬ ‫كةوا‬ ‫كرد‬ ‫ئةوةى‬ ‫(تيبينى‬ ‫دا‬ ‫موطناتيسي‬ ‫و‬ ‫كارةبايي‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫ثةيووةندى‬ ‫بوونى‬ ‫لة‬ ‫َينةوة‬‫ل‬‫َكؤ‬‫ي‬‫ل‬ ‫بؤ‬ ‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫َطةيةكى‬‫ي‬‫مايةك‬
ِ‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِدةب‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫كة‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫نزيكبكر‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةتةل‬) ‫الدةدات‬ ‫خؤى‬ ‫هةميشةييةكةى‬ ‫استة‬
‫فاراداى‬‫ِوو‬‫ر‬ ‫خستة‬ ‫كارؤموطنةكارى‬ ‫دةربارةى‬ ‫بنضينةييةكانى‬ ‫كةسةرةتا‬ ‫بوو‬ ‫كةس‬ ‫يةكةم‬
‫َنز‬‫ي‬‫ل‬
‫دةكات‬ ‫دروستى‬ ‫داخراودا‬ ‫كارةبايةكى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫دذكارى‬‫كة‬ ‫بوارةدا‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةب‬
‫تة‬ ‫ئةو‬‫كردووة‬ ‫دروست‬ ‫زووةى‬".
‫هيطنز‬"َ‫ى‬‫نو‬ ‫شةثؤلى‬ ‫ثةيداكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دابنر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ى‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫وةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرةى‬ ‫سةر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةر‬ ‫دةتوانين‬".
‫ثالنك‬ ‫ماكس‬
‫ِةشةو‬‫ر‬ ‫لةتةنى‬ ‫تيشكدراو‬ ‫وزةى‬ ‫دانا‬ ‫كةواى‬ ‫(بةوةى‬ ‫بكات‬ ‫شيكار‬ ‫ِةشدا‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫لةتيشكدانى‬ ‫سةرووةنةوشةيي‬ ‫طرفتى‬ ‫توانى‬‫(واتة‬ ) ‫ِكراوة‬‫ر‬‫بةب‬ ‫ة‬
‫يةكجار‬ ‫كارةبايي‬ ‫لةرينةوةيةكى‬ ‫لةضةند‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫كة‬ ‫ضوو‬ ‫بؤ‬ ‫واى‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫توانى‬
‫ث‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ ‫بضوكةوة‬َ‫ي‬) ‫َنة‬‫ي‬‫زرنط‬ ‫َت‬‫ي‬‫ياندةوتر‬
‫ئانيشتاين‬
.‫َذةيية‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بيردؤزى‬ ‫خاوةنى‬
‫ِكراو‬‫ر‬‫بةب‬ ‫وزةى‬ ‫ضةمكى‬ ‫توانى‬,‫بكات‬ َ‫ى‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةسةر‬
‫بةب‬ ‫كارؤموطناتيسيةكان‬ ‫شةثؤلة‬ ‫دانا‬ ‫واى‬)‫فؤتؤن‬ َ‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َان‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةضن‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َشاو‬‫ي‬‫ل‬ ‫(لة‬ ‫ِكراون‬‫ر‬
‫هةبوو‬ ‫دا‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫كةلةدياردةى‬ ‫بكات‬ ‫ضارةسةر‬ ‫طيروطرفتانة‬ ‫ئةو‬ ‫توانى‬
‫كؤمثتن‬ ‫ئارسةر‬
.‫كؤمثتنة‬ ‫الدانى‬ ‫دياردةى‬ ‫بيرؤكةى‬ ‫خاوةنى‬
‫دةركة‬ ‫بؤي‬‫َةوزة‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫تةوذم‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكترؤن‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫بةريةككةوتنى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ِةفتاربكات‬‫ر‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫وةك‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ئةطةر‬ ‫وت‬
‫هةية‬ ‫تةوذمى‬ ‫فؤتؤن‬ ‫كة‬ ‫دةريخست‬ ‫كؤتاييدا‬ ‫لة‬ .)‫ِةكان‬‫ر‬‫جي‬ ‫بةريةككةوتنة‬ ‫َت(هةروةك‬‫ي‬‫َزراوب‬‫ي‬‫ثار‬)‫كرد‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بيردؤزى‬ ‫ثشتطيرى‬ ‫(واتة‬
‫بؤطةرديلة‬ ‫نيوتن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬
‫بري‬‫ئةوةى‬ ‫دواى‬ ‫بةآلم‬ ‫طازةكان‬ ‫بيردؤزى‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫بؤ‬ ‫بوو‬ ‫باش‬ ‫بنضينةيةكى‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َت.(ئةم‬‫ي‬‫ناشك‬ ‫كة‬ ‫ثتةو‬ ‫بضوكى‬ ‫طؤيةكى‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫تى‬
.)‫َت‬‫ي‬‫َذر‬‫ي‬ِ‫ر‬‫داب‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بوو‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرخست‬ ‫طةرديلةكانيان‬ ‫كارةبايى‬ ‫سرووشتى‬ ‫تاقيكردنةوةكان‬
‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬‫لةناو‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬.)‫دا‬ ‫شوتى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫تؤ‬ ‫(هةروةك‬ ‫بوون‬ ‫نقوم‬ ‫ثؤزةتيظ‬ ‫لةبارطةى‬ ‫دا‬ ‫طؤيى‬ ‫قةبارةيةكى‬
)‫مارسدن‬ ‫ئةرنست‬ ‫و‬ ‫طايطةر‬ ‫(هانز‬ ‫فؤرد‬ ‫ِةزةر‬‫ر‬ ‫ئةرنست‬ ‫سةرثةرشتى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ِاستى‬‫ر‬‫نا‬ ‫دةرخستنى‬ ‫بؤ‬ ‫ئةنجامدا‬ ‫طرنطيان‬ ‫تاقيكردنةوةيةكى‬
‫ِةزةرفؤرد‬‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬
‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬‫دا‬ ‫ناوك‬ ‫بةدةورى‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬ ‫ِةزةرفؤردا‬‫ر‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دةجو‬.‫دا‬ ‫خؤر‬ ‫بةدةورى‬ ‫دةضن‬ ‫هةسارةكان‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َواز‬‫ي‬‫بةش‬
.)‫كؤبؤتةوة‬ ‫دا‬ ‫لةضةق‬ ‫طةرديلة‬ ‫بارستايى‬ ‫زؤربةى‬ ‫و‬ ‫موجةب‬ ‫بارطةى‬ ‫خست‬ ‫(دةرى‬ :‫سةركةوتنةكةى‬
: ‫شكستةكةى‬‫ِةزة‬‫ر‬ ‫َي‬‫ل‬‫سامث‬‫ر‬‫فؤرد‬‫طةرديلةيةك‬ ‫كة‬ ‫كرد‬ ‫َشبيني‬‫ي‬‫ث‬‫هة‬ ‫َطير‬‫ي‬‫ناج‬ ‫ي‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬‫وة‬‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةبةنطيةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫نةيتواني‬.
‫بؤر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬
‫هةند‬ ‫بؤر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َكدةداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫طةرديلةييةكان‬ ‫شةبةنطة‬ ‫كة‬ ‫دانا‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫طةرديلةى‬ ‫بؤ‬ ‫َى‬‫ي‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بؤر‬ ‫نيلز‬ ‫دانيماركى‬ ‫فيزيايى‬‫اليةنى‬ ‫َك‬‫ي‬
‫كالسيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫كة‬ ‫تر‬ ‫بنةماى‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬.‫َتةخؤى‬‫ي‬‫دةطر‬ ‫بداتةوة‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ل‬ ‫نةيتوانى‬
‫ضونكة‬ ‫َنا‬‫ي‬‫بةدةسته‬ ‫طةورةي‬ ‫سةركةوتني‬ ‫اليةنيدا‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫لة‬ ‫بؤر‬ ‫سامثلي‬1-‫لة‬ ‫كة‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫شةبةنطةكاني‬ ‫سيفةتي‬ ‫زؤر‬ ‫تواني‬
‫نةكرابوو‬ ‫بؤ‬ ‫َكدانةوةيان‬‫ي‬‫ل‬ ‫َشتر‬‫ي‬‫ث‬2-‫وة‬ ‫ِشت‬‫ر‬‫دا‬ ‫طةرديلة‬ ‫تيشكداني‬ ‫بؤ‬ ‫ِينيكي‬‫ر‬‫دةرب‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬3-َ‫ي‬‫ث‬‫ئاست‬ ‫شبيني‬‫ة‬‫كرد‬ ‫هايدرؤجيني‬ ‫وزةي‬ ‫كاني‬
4-‫ل‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئةم‬ ‫كردني‬ َ‫ي‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫لةكاتي‬ ‫هةروةها‬‫ة‬‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫واتة‬ ‫سةلماند‬ ‫خؤي‬ ‫سةركةوتني‬ ‫دةضن‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫لة‬ ‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫سةر‬
‫هةية‬ ‫ئةلكترؤنيان‬ ‫يةك‬.5-.‫باكورى‬ ‫ئاسؤى‬ ‫دياردةى‬ ‫بؤ‬ ‫سةركةوتووبوو‬ ‫َكدانةوةكةى‬‫ي‬‫ل‬
‫هة‬‫و‬‫َي‬‫ل‬‫ئةنجامةةكان‬ ‫َم‬‫ال‬‫بةة‬ ‫هةيةة‬ ‫َكيان‬‫ي‬‫ئةةلكترؤن‬ ‫ضةةند‬ ‫كةة‬ ‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫بةسةر‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئةم‬ ‫َكردني‬‫ي‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫بواري‬ ‫فراوانكردني‬ ‫بؤ‬ ‫زؤردرا‬
‫نةبوون‬ ‫سةركةوتوو‬‫بؤ‬ ‫نمونة‬ ‫بؤ‬ ‫وروذاند‬ ‫َكي‬‫ي‬‫ثرسيار‬ ‫ضةند‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫بؤر‬ ‫َي‬‫ل‬‫..سامث‬‫ر‬‫َطيردابن‬‫ي‬‫ج‬ ‫خولطةيةكي‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةلكترؤنةكان‬ ‫كة‬ ‫دانا‬ ‫واي‬
‫و‬‫ب‬ ‫نادةن‬ ‫تيشك‬ ‫زة‬‫ة‬‫نةيتواني‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َم‬‫ال‬‫ث‬‫دةركةوت‬ ‫دي‬ ‫َشةيةكي‬‫ي‬‫ك‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫ئةمةب‬ ‫بؤ‬ ‫اساو‬‫كة‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ئةوة‬ ‫نةيتواني‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫لةبةرئةوةي‬
‫نية‬ ‫تريان‬ ‫خولطةي‬ ‫هيض‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫هةميشةييان‬ ‫َطيري‬‫ي‬‫ج‬ ‫خولطةي‬ ‫ئةلكترؤنةكان‬..
‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬
‫شةثؤلةكارؤموطناتيسيةك‬ ‫لة‬ ‫َوةيةكة‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِوناكي‬‫ر‬.‫ان‬
‫َرن‬‫ي‬‫بن‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫شةثؤلى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاودراوةكان‬ ‫بارطة‬ ‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫بيردؤزى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬
‫نويس‬ ‫ِؤبةرت‬‫ر‬ ‫و‬ ‫كيلبي‬ ‫جاك‬.‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫تةواوكراوةكانيان‬ ‫ِةكارةبايية‬‫ر‬‫سو‬
‫ئؤميز‬ ‫َمانى‬‫ل‬‫ئة‬ ‫زاناى‬.‫دؤزيةوة‬ ‫ى‬ ) ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫(ت‬
( ‫باردين+كؤثةر+شريفةر‬BCS)‫ور‬ ‫بيردؤزى‬ ‫يةكةم‬‫دانا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫بؤ‬ ‫تةواويان‬ ‫دبينى‬)‫ِة‬‫ر‬ِ‫ؤ‬‫نةط‬ ‫َيان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةذمى‬ ‫و‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةجول‬ ‫بلوريةكةدا‬ ِ‫ر‬‫بةناوتؤ‬ ‫بةجووت‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬ ‫دانا‬ ‫(وايان‬
‫+وليةم‬ ‫بريتين‬ ‫َتةر‬‫ل‬‫ؤ‬ + ‫باردين‬ ‫جؤن‬
‫شوكلي‬
(‫ترانزستةر‬‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫يان‬ )
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530632
: ‫يةكةم‬ ‫بةشى‬
‫َشكردن‬‫ي‬‫ك‬ ‫ياساى‬ ‫و‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ِ‫ر‬‫بةسو‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬
‫(خول‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫طؤشةالدان‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ :‫يةكةم‬rev)‫و‬‫(طؤشةنيوةتيرة‬rad)‫و‬‫(ثلة‬deg: ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫خوارةوة‬ ‫ياسايةى‬ ‫بةم‬ )
1 rev = 2  rad = 360o
َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫ِة‬‫ر‬‫ب‬ ‫ثةيوةندى‬ :‫دووةم‬:‫دا‬ ‫سات‬ ‫لةيةك‬ ‫طؤشةييةكان‬ ‫و‬
A-:‫نيوةتيرة‬ ‫و‬ ‫كةوانة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بة‬ ‫طؤشةالدان‬ ‫ثةيوةندى‬
s
r
 
  …………….. (1)
( ‫َك‬‫ي‬‫كات‬s( ‫وة‬ )‫مةتر‬ ‫يةكةى‬ ‫بة‬ ‫كةوانةكةية‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬r‫كةوانة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫يةكةى‬ ‫هةمان‬ ‫بة‬ ‫ِةوةكةية‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬( ‫وة‬ )‫بة‬ ‫طؤشةالدانةكةيةتى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬rad)
B-‫َشووبةسةر‬‫ي‬‫ث‬ ‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫هةردووالى‬ ‫دابةشكردنى‬ ‫دواى‬t(‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دةست‬ ‫ترمان‬ ‫َشةيةكى‬‫ي‬‫هاوك‬( َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫)و‬vt:‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دةست‬ ‫مان‬ )
tv
r
  ………….(2)
‫َك‬‫ي‬‫كات‬( ‫يةبةيةكةى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬
sec
rad
( ‫)و‬vt( ‫َراييةبةيةكةى‬‫ي‬‫خ‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫واتة‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ )
m
s
‫و‬ )rِ‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬‫ةوةكةية(بةيةكةى‬m.)
( ‫يةكةى‬ ‫بة‬ ‫َوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬ ‫هاتوو‬ ‫ئةطةر‬ , ‫دةكات‬ ‫يةكة‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بةطؤ‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫زؤرجار‬ ‫َرةشدا‬‫ي‬‫ل‬
min
rev
( ‫جارانى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫بوو‬ )
2
60sec
rad
‫تابيكةيتة‬ ‫بكةى‬ )
sec
rad
:‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫واتة‬
 (
sec
rad
) =  )
min
rev
) x
2
60

‫يةكةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬
rev
h
:‫ِيت‬‫ر‬‫بيطؤ‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬
 (
sec
rad
) =  )
rev
h
) x
2
3600

C-‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫هةردووالى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ئةطةر‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬2(‫طؤشةتاودان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫ئةويش‬ ‫بنووسين‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َشةيةكى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةتوانين‬ ‫وةربطرين‬ ‫كات‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬(‫تاودان‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫و‬ )a(‫ِةوةكة‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ )r:‫ية‬ )
ta
r
  ……………3
:‫ترةوة‬ ‫ئةوانى‬ ‫بة‬ ‫هةريةكةيان‬ ) ‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫و‬ ‫(طؤشةالدان‬ ‫برةكانى‬ ‫بةستنى‬ ‫بةيةكةوة‬ :‫يةم‬ َ‫ى‬‫س‬
1.( ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬‫طؤ‬ ‫و‬ )‫شةالدان‬( ‫كات‬ ‫و‬t: )
t





( ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬
sec
rad
‫طؤشةالدان‬ ‫و‬ )rad( ‫كات‬ ‫و‬sec)
2.‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬(‫َرايى‬‫ي‬(‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ )(‫طؤشةتاودان‬ ‫ئةتوانين‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫كات‬ ‫لة‬ ‫َطومان‬‫ي‬‫(ب‬ ): ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بطؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬ ‫كة‬ ‫بدؤزينةوة‬ )
f i
t t
 


 
 
(‫طؤشةتاودان‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬2
sec
rad
)
( : ‫َك‬‫ي‬‫كات‬( ‫و‬ ‫ة‬ )‫طؤشةتاودان‬i‫و‬ ‫سةرةتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬f( ‫و‬ ‫ية‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬t)‫خايةنراوة‬ ‫كاتى‬
‫ئةم‬ ‫لةسةر‬ ‫زؤرطرنط‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫كؤمة‬:‫َوةكانى‬‫ي‬‫هاوش‬ ‫و‬ ‫َشة‬‫ي‬‫هاوك‬
-‫ئةوا‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫بكاتة‬ ‫دةست‬ ‫لةوةستانةوة‬ ‫ئةطةر‬i.‫سفرة‬ ‫سةرةتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬
-‫ئةوا‬ ‫وةستا‬ ‫دا‬ ‫لةكؤتايى‬ ‫ئةطةر‬f.‫سفرة‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬
-( ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِب‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬)‫سفرة‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذم‬ ‫سةعات‬ ‫و‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذم‬ ‫دةقيقة‬ ‫و‬ ‫َر‬‫ي‬‫ضركةذم‬ ‫ميلى‬ ‫طؤشةتاودانى‬ ‫نموونة‬ ‫(بؤ‬ ‫سفرة‬ )‫طؤشةتاودان‬
-( ‫َت‬‫ي‬‫ئةطونج‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬.‫َضةوانةيةتى‬‫ي‬‫داث‬ ‫خاوبوونةوة‬ ‫لة‬ ‫بةآلم‬ ‫دا‬ ‫بوون‬ ‫َرا‬‫ي‬‫خ‬ ‫لة‬ ‫َرايية‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةهةمان‬ )‫طؤشةتاودان‬
---------------------------------------------------------------------------------------------------
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530633
:)‫دا‬ ‫جياواز‬ ‫ساتى‬ ‫دوو‬ ‫لة‬ ‫َةكان(ثةيوةنديةكان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َندة‬‫ي‬‫بةه‬ ‫بةخولةكان‬ ‫َندة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ضوارةم:بةراوردكردنى‬
‫ِب‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫(واتة‬ ‫ِا‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫هاتوو‬ ‫ئةطةر‬ ‫َنين‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ َ‫ى‬‫كات‬ ‫خوارةوة‬ ‫َشانةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫دا‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫لةجو‬:‫َنين‬‫ي‬‫َت)بةكاردةه‬‫ي‬
‫َرى‬‫ي‬‫َيئةبذ‬‫ل‬‫هة‬ ‫خؤ‬ ‫ِاستةو‬‫ر‬ ‫ضؤن‬‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بةطؤشةتاودانى‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بةتاودانى‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬
‫ن‬ ‫الدان‬ ‫طؤشة‬ ‫ئةطةر‬‫ةبوو‬f i t    f iv v a t  
‫نةبوو‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬21
( )
2
i t t      21
( )
2
ix v t a t    
‫نةبوو‬ ‫كات‬ ‫ئةطةر‬
2 2
2 ( )f i     2 2
2f iv v a x  
‫نةبوو‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫ئةطةر‬
1
( )
2
i f t     
1
( )
2
i fx v v t   
(‫ضةقةتاودان‬ :‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬ca)
‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةهؤى‬‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬. ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫نةك‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬
2
c
v
a
r

( ‫كة‬ ‫دةزانيت‬ ‫وةك‬ ‫بةآلم‬v r‫َش‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫لةو‬ ‫بةدانانى‬ ):‫ةيةدا‬
2 2 2 2
2( )
c
v r r
a r
r r r
 
   
( ‫بةرةنجام‬ ‫تاودانى‬ : ‫شةشةم‬a)
2 2
( ) ( )c ta a a  ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫بةرةنجام‬ ‫تاودانى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬
‫ةةوة‬‫ة‬‫َتةةةة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ةةية‬‫ة‬‫َشةةةة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ةةم‬‫ة‬‫بةةةة‬ ‫ةةرةنجام‬‫ة‬‫بةةةة‬ ‫ةاودانى‬‫ة‬‫تةةةة‬ ‫ةتةى‬‫ة‬‫ِاسةةةة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ةةآلم‬‫ة‬‫بةةةة‬
‫َز‬‫ي‬‫ضةقةه‬ : ‫حةوتةم‬
1-: ‫ئةمانةن‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫ضةقة‬ ‫ياساطشتيةكةى‬
c cF ma )‫درابن‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫ضةقةتاودان‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةطةر‬
2
c
v
F m
r
 )‫َت‬‫ي‬‫دراب‬ ‫ِانةوة‬‫ر‬‫سو‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫َكةوتةخ‬‫ي‬‫ل‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةكةر‬
2
cF m r )‫درابوو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫و‬ ‫ِانةوة‬‫ر‬‫سو‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةطةر‬
2-‫كةوان‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫لةسةر‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئؤتؤمؤبيل‬ ‫ئةطةر‬‫َضةكردنةوة‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةؤ‬ ‫َويسةت‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ضةةقةه‬ ‫َتةة‬‫ي‬‫بب‬ ‫زةوى‬ ‫و‬ ‫تايةةكان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َكخشاندنى‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫بةش‬ ‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫بجو‬ ‫ئاسؤيى‬ ‫بازنةيى‬ ‫يان‬ ‫ةيى‬‫ى‬
‫خوالن‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫م‬ ‫لةسةر‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫دانانى‬ ‫وةك‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدابب‬ ‫بؤ‬ ‫بةسورى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫َكخشاندنةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةهؤى‬ ‫تر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫هةر‬ ‫ئؤتؤمؤبيلةكة)يان‬‫ةوةى‬‫َكخشةاندن‬‫ي‬‫ل‬ ‫َةزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫شة‬ ‫بةة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫م‬
‫ث‬ ‫َزةكةدا)(وةك‬‫ي‬‫م‬ ‫خوالنةوةى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫تةنةكة‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بب‬33‫و‬34‫و‬35‫ال‬28:‫)ئةوا‬
‫َكخشاندن‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ = ‫َز‬‫ي‬‫ضةقةه‬
3-َ‫ي‬‫بخول‬ ‫دياريكراو‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫بةطؤشةخ‬ ‫دةزطاكة‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫بوةست‬ ‫دا‬ ‫خولخؤر‬ ‫دةزطايةكى‬ ‫لةناو‬ ‫َك‬‫ي‬‫ياريزان‬ ‫ئةطةر‬‫ئةةوا‬ ‫خةوار‬ ‫َتى‬‫ي‬‫بكةةو‬ ‫ياريزانةكةة‬ ‫ئةةوةى‬ َ‫ى‬‫بةةب‬ ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫دةربه‬ ‫دةزطاكة‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫ثاشان‬ ‫تةوة‬
‫ثرسيارى‬ ‫َت(هةروةكو‬‫ي‬‫شيكاردةكر‬ ‫َوازة‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ضةقةه‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫لولةكةكة‬ ‫ديوارى‬ ‫ستونى‬ ‫كاردانةوةى‬36‫ال‬28:)
tan tan ( )c c
t t
a a
a a
  
  
2
2
.
.
c
s
s
s
a
g
v
g r
r
g







‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530634
2
2
.
.
s
c
s
s
g
a
g r
v
g
r







: ‫طشتى‬ ‫َشكردنى‬‫ي‬‫ك‬ ‫ياساى‬ :‫هةشتةم‬
( ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫بارستايى‬ ‫ئةطةر‬m1(‫دووةميان‬ ‫بارستايى‬ ‫و‬ )m2( ‫ضةقةكانيان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫)ب‬r( ‫َوانيةان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َشةكردنى‬‫ي‬‫ك‬ ‫َةزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ )Fg( ‫كةة‬ ‫َةك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َتةةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫خةوارةوة‬ ‫َشةةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةةم‬ )
2
11
2
.
6.673 10
N m
kg


G=6.673)
1 2
2g
m m
F G
r

‫بة‬ ‫بؤ‬‫باردا‬ ‫دوو‬ ‫لة‬ ‫راورد‬
1 2
2
1
1 22
2
g
g
m m
GF r
m mF G
r
‫بكةرةوة‬ ‫كورت‬ ‫ِاوةكان‬‫ر‬‫نةطؤ‬
‫دووةم‬ ‫بةشى‬
‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬
‫دووةم‬ ‫بةشى‬
‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬
: ‫ِي‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫هةذماركردنى‬ )‫:(دؤزينةوةى‬ ‫يةكةم‬
‫جياوازةك‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ضونكة‬ ،‫بيت‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫تةنةكةوضؤنيتى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ئاطادارى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫دا‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫دؤزينةوةى‬ ‫لة‬‫ا‬‫بةةدةورى‬ ‫تةوةرةى‬ ‫ئةو‬ ‫بةهؤى‬ ‫جياوازة‬ ‫دياريكراويش‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫وة‬ ‫جياوازن‬ ‫ن‬
‫بزانيت‬ ‫خوارةوة‬ ‫ئةمانةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ية‬ ‫بؤ‬ ،‫َتةوة‬‫ي‬‫دةخول‬ ‫دا‬)‫خشتةكة‬
( ‫زةبر‬ ‫دؤزينةوةى‬ : ‫دووةم‬-)‫تاو‬
1-(‫زةبر‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫لة‬(‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫باسكى‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫و‬ )d( ‫باسكةكةى‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬ ‫و‬ ):)
sin( )Fd 
: ‫طرنط‬ ‫َبينيةكى‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضةند‬
-(‫طؤشةى‬ ‫ئةوة‬ ‫َت‬‫ي‬‫بكةو‬ ‫دةست‬ ‫َويستمان‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاوةكوزةبرى‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫كةمرتين‬ ‫وتى‬ ‫نةدرابوو‬ ‫طؤشة‬ ‫لةثرسيارةكةدا‬ ‫ئةطةر‬ ‫جا‬90 (‫بةمةش‬ ‫)و‬sin 1 )
-‫هةميشة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬F‫و‬d.)‫كةر‬ ‫بكةين(تةواو‬ ‫ئةذمارى‬ ‫ئةوجا‬ ‫بدؤزينةوة‬ ‫طؤشةية‬ ‫ئةو‬ ‫بدةين‬ َ‫ل‬‫هةو‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫نةب‬ ‫وا‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬
-‫زة‬ ‫طةورةترين‬ ‫َك‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ه‬.‫سفرة‬ ‫زةبرةكةى‬ ‫بوو‬ ‫تةريب‬ ‫ئةطةر‬ ‫وة‬ ‫باسكةكةى‬ ‫لةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ستوون‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫برى‬
-‫موجة‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةآلم‬ ‫سالبة‬ ‫بوو‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫ِستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ئةطةر‬ ‫ئةوة‬ ‫لةبةر‬ ‫ِاستةدارة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َند‬‫ي‬‫ه‬ ‫زةبر‬.‫بة‬
-‫سة‬ ‫كردة‬ ‫كاريان‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤمةل‬ ‫ئةطةر‬( ‫ئةكاتة‬ ‫بةرئةجنام‬ ‫زةبرى‬ ‫ئةوا‬ ‫َننةوة‬‫ي‬‫خبول‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫بةدةورى‬ ‫تةنةكة‬ ‫دا‬ ‫َيان‬‫ل‬‫هةو‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫ر‬:‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫)بةم‬
1 2
1 1 1 2 2 2
..........
sin sin ...........Fd F d
  
  
   
   
ِ‫ر‬‫بةئا‬ ‫زةبرانة‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫يةك‬ ‫ئةطةر‬ ‫ضونكة‬ ‫بة‬ ‫زةبرةكان‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫و‬ ‫طؤشةكان‬ ‫ئاطادارى‬.‫َني‬‫ي‬‫دادةن‬ ‫سالب‬ ‫بوو‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫استةى‬ -‫ومتةان‬ ‫وةك‬ ‫بةآلم‬
2-(‫زةبر‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لةثةيوةندى‬(‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫)و‬I(‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ):‫بةخولدا‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫لة‬ ‫نيوتن‬ ‫دووةمى‬ ‫ياساى‬ ‫)واتة‬
I  -‫ئ‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةمة‬‫هةبوو‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫و‬ ‫تاودان‬ ‫طؤشة‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫هاتوو‬ ‫ةطةر‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530635
f i
I
t
 




-‫طؤشةتاو‬ ‫بةآلم‬ ‫درابوو‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةمةشيان‬‫نةبوو‬ ‫دان‬
-‫خايةنراو‬ ‫كاتى‬ ‫و‬ ‫كؤتايى‬ ‫سةرةتاو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫بةآلم‬ ‫َت‬‫ي‬‫نةدراب‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫لة‬ ‫كام‬ ‫هيض‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬
(t( ‫بارستايى‬ ‫و‬ )m(‫نيوةترية‬ ‫)و‬r‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫و‬ )‫ةوة‬ )‫خايةنراو‬ ‫كاتى‬ ‫و‬ ‫كؤتايى‬ ‫سةرةتاو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫بةهؤى(طؤشةخ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫تؤش‬ ‫بؤية‬ ‫بدات‬ ‫تةنةكة‬ ‫ى‬
‫(بارستايى‬ ‫بةهؤى‬ ‫وة‬ ‫بدؤزيتةوة‬ ‫طؤشةتاودان‬m‫نيوةترية‬ ‫و‬r(‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ةوة‬ )‫تةنةكة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫و‬I‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةهؤى‬ ‫ثاشان‬ ‫بدؤزةرةوة‬ )
‫زةبر‬‫زةبر‬ ‫ةوة‬.‫بدؤزةرةوة‬
-.‫بدات‬ ‫تاودان‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫برى‬ ‫لة‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬
-‫َنيت‬‫ي‬‫به‬ ‫بةكارى‬ ‫ئةوجا‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫بيكةيتة‬ ‫سةرةتا‬ ‫بيت‬ ‫وريا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫بؤية‬ ‫بدات‬ ‫َراي‬‫ي‬‫خ‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫جياتى‬ ‫لة‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫جار‬ ‫زؤر‬.
:‫بةخول‬ ‫بوونى‬ ‫هاوسةنط‬ : ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬
: ‫ئةوانيش‬ ‫دى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫مةرج‬ ‫دوو‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫دى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫هاوسةنطى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬
1. 0F  -‫سفر‬ ‫بكاتة‬ ‫دةكةن‬ ‫تةنةكة‬ ‫لة‬ ‫كار‬ ‫َزانةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬ ‫بةرئةجنامى‬ ‫واتة‬
0xF  …. (1)  (‫ثؤزةتيظ‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫)كؤى‬ = (‫َطةتيظ‬‫ي‬‫ن‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫.…)كؤى‬ (1)
0yF  …. (2)  (‫ثؤزةتيظ‬ ‫واى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫)كؤى‬ = (‫َطةتيظ‬‫ي‬‫ن‬ ‫واى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫.…)كؤى‬ (2)
2. 0  َ‫ي‬‫ئةب‬ ‫درووست‬ ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةمةش‬ ‫سفر‬ ‫بكاتة‬ ‫دةكةين‬ ‫ديارى‬ ‫كةخؤمان‬ ‫َكدا‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫تةنةبةدةورى‬ ‫لةسةر‬ ‫زةبرةكان‬ ‫هةموو‬ ‫بةرئةجنامى‬ ‫واتة‬‫ت‬
(‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫زةبرةكان‬ ‫)كؤى‬ = (‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫زةبرةكان‬ ‫)كؤى‬ ………..(3)
‫َنة‬‫ي‬‫به‬ ‫بةكار‬ ‫اليظةكة‬ ‫هاكى‬ ‫شيكاردا‬ ‫لة‬ ‫تؤ‬
( ‫طؤشةتةوذم‬ : ‫ضوارةم‬L)
1-: ‫ئاسانى‬ ‫بة‬ ‫طؤشةتةوذم‬ ‫ياساى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬
L I
‫بيزان‬ ‫طرنطة‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬‫َرايى‬‫ي‬‫(طؤشةخ‬ ‫لة‬ ‫هةريةكة‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةطوجن‬ ‫كة‬ ‫يت‬‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫و(زةبرى‬ )I.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫َشوو‬‫ي‬‫ث‬ ‫حاآلتةكانى‬ ‫هةموو‬ )
2-:‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫ضةند‬ ‫يان‬ ‫تةن‬ ‫يةك‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ئةمةيان‬ : ‫تةوذم‬ ‫ثاراستنى‬ ‫ياساى‬
-: ‫بوو‬ ‫تةن‬ ‫يةك‬ ‫بؤ‬ ‫ئةطةر‬
L ‫سةرةتا‬ = L ‫كؤتا‬‫يى‬
( I ‫سةرةتا‬( =( I ) ‫كؤتايى‬
-: ‫بوو‬ ‫تةن‬ ‫دوو‬ ‫بؤر‬ ‫ئةطةر‬
( I ‫سةرةتا‬‫يةكةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬( + ( I ‫سةرةتا‬‫دووةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬ ( = ( I ‫كؤتايى‬‫يةكةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬( + ( I ‫كؤتايى‬‫دووةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬ (
( ‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ : ‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬K.E( ‫وزة‬ ‫ماتة‬ ‫و‬ )P.E)
21
.
2
K E mv )‫ِة‬‫ر‬‫َطؤ‬‫ي‬‫ج‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫(ئةمة‬
21
.
2
K E I )‫بةخولة‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫(ئةمةيان‬
P.E = m g h (P.E ‫وزةش‬ ‫ماتة‬ m ‫بارستايى‬ h ‫سفريةوة‬ ‫ئاستى‬ ‫لة‬ ‫بةرزى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ )
:)‫خوارةوةية‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫و‬ ‫ئةم‬ ‫لةسةر‬ ‫ِوونكردنةوةكة‬‫ر‬( ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َزراو‬‫ي‬‫ثار‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةش‬
‫وزة‬ ‫ميكانيكة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫دانرا‬ ‫ِةوةكةيدا‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لةبةرزترين‬ ‫تةنةكة‬ ‫ئةطةر‬: ‫ئةوا‬ ‫خوارةوة‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِووةكة‬‫ر‬ ‫سةر‬ ‫لة‬ ‫بوونةوة‬ ‫بةخلؤر‬ ‫تةنةكة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َزراو‬‫ي‬‫ثار‬
.‫بةخولةكةى‬ ‫و‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫هةردوو‬ ‫كؤى‬ ‫دةكاتة‬ ‫َدا‬‫ل‬‫خا‬ ‫بةرزترين‬ ‫لة‬ ‫تةنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫ماتة‬
P.E = K.E ِ‫ر‬‫َطؤ‬‫ي‬‫ج‬ + K.E ‫بةخول‬
2 21 1
2 2
mgh mv I  
‫َند‬‫ي‬‫خو‬ ‫طرنطة‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬ ‫َرةدا‬‫ي‬‫ل‬( ‫واتةة‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫كة‬ ‫ئةوةية‬ ‫َت‬‫ي‬‫بيزان‬ ‫كار‬I‫ِانكةارى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تاكةة‬ ‫كةة‬ )‫َنةة‬‫ي‬‫به‬ ‫بةةكار‬ ‫َت(خشةتةكة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تةنةكةة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫شة‬ ‫و‬ ‫جةؤر‬ ‫َةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةة‬ )
:)‫منوونة‬ ‫دةكةينة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫ناو‬ ‫طؤيةكى‬ ‫َرةدا‬‫ي‬‫ل‬ ‫َمة‬‫ي‬‫ثرسيارانةدا(ئ‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫لةم‬ ‫ئةساسية‬
2
2 2
2
1 1 2
( )( )
2 2 5
v
mgh mv mr
r
 
‫كورت‬ ‫دانى‬ ‫ئةجنام‬ ‫دواى‬( ‫بةسةر‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫دابةشكردنى‬ ‫و‬ ‫كردنةوةكان‬m: ‫دا‬ )
2 21 1
2 5
gh v v 
(‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫دؤزينةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫دةخةين‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫و‬ ‫ئةدؤزينةوة‬ ‫هاوبةش‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫ذ‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬vf:)‫ِة‬‫ر‬‫ناوث‬ ‫طؤيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫ئةمة‬ ‫وريابة‬ ‫ِووةكة(بةآلم‬‫ر‬ ‫َنى‬‫ي‬‫دام‬ ‫)لة‬
10
7
fv gh
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530636
:‫َت‬‫ي‬‫بدر‬ ‫ثرسيارانةدا‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫لةم‬ ‫لةوانةية‬ ‫كة‬ ‫ئةطةر‬ ‫و‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫كؤمة‬
1-‫بارستا‬ ‫و‬ ‫نيوةترية‬ ‫بة‬ ‫ثةيوةنديةكى‬ ‫بةندة(هيض‬ ‫َى‬‫ل‬‫شاو‬ ‫بةرزى‬ ‫لةسةر‬ ‫تةنها‬ ‫ِووةكة‬‫ر‬ ‫َنى‬‫ي‬‫لةدام‬ ‫طؤيةكة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫كة‬ ‫ديارة‬ ‫دا‬ ‫َشة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫لةم‬.)‫نية‬ ‫يةوة‬ ‫يى‬
2-‫وت‬ ‫و‬ ‫ِا‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ثرسيارةكة‬ ‫ئةطةر‬.‫ِينةكةيةتى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫نرخى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫هةنطاوانةدا‬ ‫لةو‬ ‫ِانكاريةك‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تاكة‬ ‫بدؤزةرةوة‬ ‫تر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫جؤرةتةن‬ ‫هةر‬ ‫بؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ى‬
3-( ‫ياساى‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫تؤش‬ ‫بدات‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫طؤشة‬ ‫بةلكؤ‬ ‫نةدات‬ ‫َى‬‫ل‬‫شاو‬ ‫بةرزى‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬sin)
4-‫كة‬ ‫بكات‬ ‫كات‬ ‫داواى‬ ‫لةثرسيارةكةدا‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬.‫بكةيت‬ ‫شيكارى‬ )‫يةكةم‬ ‫بةشى‬ ‫َشةكةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫(ضوار‬ ‫بةهؤى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫ئةويش‬
‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫شى‬
‫ساددة‬ ‫ِمؤنى‬‫ر‬‫ها‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬
‫هوك‬ ‫ياساى‬ :‫يةكةم‬
eF kx 
1-(Fe( ‫و‬ ‫ية‬ ‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ )x( ‫هةروةها‬ ‫وة‬ ،‫بوونةوة‬ ‫هاوسةنط‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لة‬ ‫سثرينطةكة‬ ‫الدانى‬ ‫واتة‬ ‫سثرينطةكةية‬ ‫بوونةوةى‬ ‫كورت‬ ‫يان‬ ‫بوون‬ ‫َذ‬‫ي‬‫در‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ )K‫سثرينطةكةية‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ )
2-.‫ِاستةدا‬‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫الدانة‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫هةميشة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫واية‬ ‫ماناى‬ ‫سالبةش‬ ‫ئةو‬
3-‫دادة‬ ‫َك‬‫ي‬‫سالب‬ ‫ذمارةكة‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫دا‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫لةبةكاره‬ ‫ئةوا‬ ‫بوو‬ ‫دا‬ ‫ى‬ ‫ثةستاوتن‬ ‫يان‬ ‫َشان‬‫ي‬‫ِاك‬‫ر‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫لةجياتى‬ ‫لةثرسياردا‬ ‫ئةطةر‬.‫َني‬‫ي‬‫ن‬
4-‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫َشانة‬‫ي‬‫ِاك‬‫ر‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ئةوه‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬:‫بؤية‬ ‫َكةوة‬‫ي‬‫سةنط‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َشكردن‬‫ي‬‫ك‬
e gF F
kx mg

  
‫بارستايى‬ ‫سيستمى‬ ‫و‬ ‫سادة‬ ‫بةندؤىل‬ : ‫دووةم‬-:‫سثرينط‬
1-‫ِي‬‫ر‬‫ب‬(‫طؤيةكة‬ ‫َشى‬‫ي‬‫ك‬ ‫َكنةرةكانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫لة‬ ‫بريتية‬ ‫دا‬ ‫سادة‬ ‫لةبةندؤىل‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طة‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬gF sin‫لة‬ ‫بريتية‬ ‫دا‬ ‫سثرينط‬ ‫لة‬ ‫بةآلم‬ ).‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬
2-‫ئةوا‬ ‫درابوو‬ ‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةكات‬ ‫لةرةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬
‫خايةنراو‬ ‫اتى‬‫ك‬
‫اتةلةرة‬‫ك‬
‫ان‬‫لةرةك‬ ‫ذمارةى‬
( ‫ضركة‬ ‫بةيةكةى‬s)
3-‫ئةوا‬ ‫درابوو‬ ‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةكات‬ ‫لةرةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬
‫ان‬‫لةرةك‬ ‫ذمارةى‬
‫لةرةلةر‬
‫خايةنراو‬ ‫اتى‬‫ك‬
(‫َرتز‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةيةكةى‬Hzَ‫ي‬‫ئةث‬ )(‫دةكاتة‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ور‬
1
s
)
4-:‫يةكرتين‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬ ‫لةر‬ ‫لةرة‬ ‫لةرةو‬ ‫كاتة‬ ‫كة‬ ‫ديارة‬ ‫َيةمةوة‬‫ي‬‫س‬ ‫و‬ ‫دووةم‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لة‬
1 1
T f
f T
  
5-:‫سةربةست‬ ‫كةوتنةخوارةوةى‬ ‫تاودانى‬ ‫و‬ ‫بةندؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بة‬ ‫بةندؤل‬ ‫لةرةى‬ ‫كاتة‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬
2
g
L
T
a

6-:‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫و‬ ‫سثرينط‬ ‫لةرةى‬ ‫كاتة‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬
2
m
T
k

‫شةثؤل‬ ‫بة‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ : ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬
1-(‫دوايةك‬ ‫لة‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫شاشبوون‬ ‫دوو‬ ‫ضةقى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫لةدوايةك‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫ثةستاوتن‬ ‫دوو‬ ‫ضةقى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫ِةوةكان‬‫ر‬ ‫َذ‬‫ي‬‫در‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫)در‬.
2-(‫دواي‬ ‫لة‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫بنى‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫لةدوايةك‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫سةر‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫ِةوةكان‬‫ر‬‫ثان‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫)در‬.‫ةك‬
3-.‫سرةوتنيةوة‬ ‫َنى‬‫ي‬‫شو‬ ‫لة‬ ‫لةراوةية‬ ‫تةنؤلكةى‬ ‫و‬ ‫تةن‬ ‫الدانى‬ ‫طةورةترين‬ ‫شةثؤل‬ ‫فراوانى‬
4-‫ِاستة‬‫ر‬ ‫بابةتةش‬ ‫ئةم‬ ‫بؤ‬ ‫َشو‬‫ي‬‫ث‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضوارةمى‬ ‫و‬ ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫و‬ ‫دووةم‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬
5-(v f ( )v‫و‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬f‫و‬ ‫لةرةلةرة‬‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬)
6-‫ش‬ ‫دوو‬ ‫فراوانى‬ ‫كؤى‬ ‫بةرةجنامةكةياندةكاتة‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫درووستكةر‬ ‫يةكداضونةكة‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫بدات‬ ‫ِوو‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫شةؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫ئةطةر‬.‫ةثؤلةكة‬
7-‫طةورة‬ ‫فراوانى‬ = ‫دةكاتة‬ ‫فراوانى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةالم‬–.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫طةورةكةيان‬ ‫ئاراستةى‬ ‫بة‬ ‫بضوك‬ ‫فراوانى‬
‫و‬ ‫ضوارةم:شةثؤلة‬:‫ةستاوةكان‬
1-‫ئة‬ ‫تؤ‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫بب‬ ‫درووست‬ ‫تيا‬ ‫وةستاوى‬ ‫شةثؤىل‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةطوجن‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫بدات‬ ‫ت‬ )‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫ثةت‬ ‫َذى‬‫ي‬‫(در‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫ثرسيار‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬‫بةةكار‬ ‫ياسةاية‬ ‫ةم‬
‫َنةو‬‫ي‬‫به‬n‫ناب‬ ‫درووست‬ ‫ئةوا‬ ‫بوو‬ ‫كةرت‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫درووست‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫بة‬ ‫دةرضوو‬ ‫تةواو‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫بدؤزةرةوة‬‫ث‬ ‫َت((هةروةك‬‫ي‬34‫ال‬92:):)
2L
n


‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530637
‫ضوارةم‬ ‫بةشى‬
‫دؤثلةر‬ ‫دياردةى‬ : ‫يةكةم‬
:‫دةكةيت‬ ‫شيكارى‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئاسانرتين‬ ‫بة‬ ‫بكة‬ ‫خاآلنة‬ ‫ئةم‬ ‫ِةوى‬‫ر‬‫ثةي‬ ‫دؤبلةر‬ ‫دياردةى‬ ‫لةسةر‬ ‫حسابيةكان‬ ‫ثرسيارة‬ ‫شيكاركردنى‬ ‫بؤ‬
1.:‫بنووسة‬ ‫طشتيةكة‬ ‫ياسا‬
(f )‫بيسرتاوة‬ ‫دةنطى‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫واتة‬ ‫ِوكةش‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬
(f)‫سةرضاوةدةنطيةكةية‬ ‫ِاستةقينةى‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬
(0v)‫َطرةكةية‬‫ي‬‫طو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬
(sv)‫سةرضاوةية‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬
2..‫َشة‬‫ي‬‫بك‬ ‫سةرضاوةيةك‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫َطر‬‫ي‬‫طو‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫و‬
3.‫َطرةكة‬‫ي‬‫طو‬ ‫بةرةو‬ ‫سةرضاوةكةوة‬ ‫لة‬ ‫دةنطةكة‬ ‫بآلوبوونةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬)‫َطرةكةية‬‫ي‬‫طو‬ ‫بةرةو‬ ‫سةرضاوةكةوة‬ ‫لة‬ ‫(هةميشة‬ ‫بكة‬ ‫ديارى‬ ‫َكةوة‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ِاستةه‬‫ر‬ ‫بةهؤى‬
4..‫بكة‬ ‫ديارى‬ ‫َطر‬‫ي‬‫طو‬ ‫و‬ ‫سةرضاوة‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬
5.‫َضةو‬‫ي‬‫ث‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬ ،‫ياساطشتيةكةدا‬ ‫لة‬ ‫بةردةمى‬ ‫خبةرة‬ ‫َك‬‫ي‬‫موجةب‬ ‫بوو‬ ‫دةنط‬ ‫بآلوبوونةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةهةمان‬ ‫هةركاميان‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ئةطةر‬‫انة‬.)‫نةكةيت‬ ‫فةرامؤش‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫سالبةكانى‬ ‫(بةآلم‬ ‫بةردةمى‬ ‫خبةرة‬ ‫َك‬‫ي‬‫سالب‬ ‫بوو‬
6..‫بكة‬ ‫شيكارى‬ ‫و‬ َ‫ين‬‫داب‬ ‫ذمارةكان‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬ ‫كةواتة‬
( ‫دةنط‬ ‫توندى‬ :‫دووةم‬I(‫دةنط‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫)و‬)
1. ‫دةنط‬ ‫توندى‬
p
I
A

P( ‫دةنطةكةية‬ ‫تواناى‬
E
p
t



)‫و‬A( ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بآلو‬ ‫بةسةردا‬ ‫دةنطةكةى‬ ‫ِووبةرةيةكة‬‫ر‬ ‫ئةو‬
2
4A r)،:‫هةربؤية‬
2
4
E
tI
r


2. ‫دةنط‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬
0
10log
I
I
 
َ‫ى‬‫كات‬I‫بد‬ ‫تونديةكةى‬ ‫ئاستى‬ َ‫ى‬‫دةمانةو‬ ‫كة‬ ‫كاتةدا‬ ‫لةو‬ ‫دةنطةكةية‬ ‫توندى‬‫بةآلم‬ ‫ؤزينةوة‬Io‫دا‬ ‫بيسنت‬ ‫َوارى‬‫ي‬‫ل‬ ‫لة‬ ‫دةنطةكةية‬ ‫توندى‬
( ‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬ ‫هةميشة‬ ‫و‬
12
2
1 10
w
m

.)
3. ‫َةكة‬‫ل‬‫خا‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫و‬ ‫توندى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫درووستبكر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كردن‬ َ‫ل‬‫َكة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬
4. ‫َوا‬‫ي‬‫ن‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫داواى‬ ‫لةمانة‬ ‫جطة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬....‫بدات‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫و‬ ‫بكات‬ ‫دةنططةكان‬ ‫توندى‬ ‫ن‬
5....... ‫ئةوا‬ ‫بكات‬ ‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫واتة‬ ‫بوون‬ ‫كةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫و‬ ‫يوون‬ ‫زياد‬ ‫ِي‬‫ر‬‫ب‬ ‫داواى‬ ‫وةئةطةر‬
10log  ‫ة‬ ‫ارةك‬‫ذم‬
:‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫ئاوازة‬ :‫َيةم‬‫ي‬‫س‬
: ‫لةراوةدا‬ ‫يةكى‬ َ‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬ ‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ : ‫يةكةم‬
‫لةراوةدا‬ ‫يةكى‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫لة‬n=1,2,3,4,5,……….‫جوتةكان‬ ‫و‬ ‫تاك‬ ‫ذمارة‬ ‫هةموو‬ ‫واتة‬
‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫يةكةدا‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫بة‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫يةكةية‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n.‫ِمؤنيةكةية‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬
‫كة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬n=1
‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ :‫دووةم‬: ‫دووالكراوةدا‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬
‫دووالكراوةدا‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬n=1,2,3,4,5,……….‫هةموو‬ ‫واتة‬‫جوتةكان‬ ‫و‬ ‫تاك‬ ‫ذمارة‬
‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بةبؤريةكةدا‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫هةواكةية‬ ‫ستونة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n.‫ِمؤنيةكةية‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬
‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬‫كة‬n=1
: ‫الكراوةدا‬ ‫يةك‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬ ‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ :‫َيةم‬‫ي‬‫س‬
‫الكراوةدا‬ ‫يةك‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬n=1,3,5,……….‫واتة‬‫تاكةكان‬ ‫ذمارة‬‫بةتةنها‬
‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بةبؤريةكةدا‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫هةواكةية‬ ‫ستونة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n‫ِمؤنيةكة‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬.‫ية‬
‫كة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬n=1
‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةشى‬
‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬
:‫ثةيدابوو‬ ‫وة‬ ‫كارةبا‬ ‫لة‬ ‫موطناتيسى‬ : ‫يةكةم‬
1-:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫طةيةنةرى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫بؤ‬ ‫موطناتيى‬ ‫بوارى‬
(‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫كةبةم‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫بة‬ ‫بطرين‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫تةلةكة‬ ‫ئةطةر‬‫تةر‬ ‫ثةجنةةكانى‬ ‫نوشةتانةوةى‬ ‫ِاسةتةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ئةةوا‬ ‫َةت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةةزوو‬ ‫ِؤيشةتنى‬‫ر‬ ‫ِاسةتةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ثةجنةطةةورةمان‬ ‫كةة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬
‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫كارةباييةكة‬ ‫بوارة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬ )
0
s
v v
f f
v v

 

2
n
v
f n
L

2
n
v
f n
L

4
n
v
f n
L

‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530638
2
I
B
d



2-‫نة‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫لةناو‬ ‫بوارىموطناتيى‬:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫طؤ‬
‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬"‫ئا‬ ‫طةورة‬ ‫ثةجنة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةمةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ثةجنةكان‬ ‫نوشتانةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫دةطرين‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫كؤيلةكة‬‫بوارى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬
"‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫موطناتيسى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬
2
NI
B
r


3-:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫َضى‬‫ي‬‫لوولث‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫دةرةوةى‬ ‫بوارىموطناتيى‬
‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬"‫دةط‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫كؤيلةكة‬‫بوارى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫طةورة‬ ‫ثةجنة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةمةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ثةجنةكان‬ ‫نوشتانةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫رين‬
"‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫موطناتيسى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬
NI
B
l


: ‫موطناتيسى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ : ‫دووةم‬
1-‫م‬ ‫َزة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬:‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫بوارةكةدادةجو‬ ‫لةناو‬ ‫دياريكراو‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫خ‬ ‫بة‬ ‫بارطةكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫كارةبا‬ ‫بارطةيةكى‬ ‫سةر‬ ‫دةكاتة‬ ‫كار‬ ‫وطناتيسيةى‬
‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫ثرؤتؤن‬ ‫وةك‬ ‫موجةبى‬ ‫بارطةيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫لةثى‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫طةورةشت‬ ‫ثةجنة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ثةجنةى‬ ‫ضوار‬ ‫"با‬
: ‫ئةمةية‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫وةك‬ ‫سالبى‬ ‫بارطةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت"بةآلم‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫ِةكةشى‬‫ر‬‫ب‬ ‫وة‬
sinF qvB 
2-: ‫َت‬‫ي‬‫دانراب‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫لةناو‬ ‫تةلةكة‬ ‫و‬ ‫ِوات‬‫ر‬‫دة‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارباى‬ ‫كةتةزووى‬ ‫طةيةنةر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫سةر‬ ‫دةكاتة‬ ‫كار‬ ‫َزةموطناتيسيةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬
‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ثةجنةى‬ ‫ضوار‬ ‫"با‬‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِاستةىتةزوو‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫طةورةشت‬ ‫ثةجنة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬
"‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫ِةكةشى‬‫ر‬‫ب‬ ‫وة‬
sinF BlI 
‫ئةو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫(ئةوا‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬ ‫تةلةكة‬ ‫يان‬ ‫بارطةكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةركات‬ ‫ئةطةر‬ : ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬)‫تر‬ ‫َزةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةو‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫يةكسان‬ ‫َدةكات‬‫ي‬‫ت‬ ‫كاريان‬ ‫موطناتيسيةى‬ ‫َزة‬‫ي‬‫ه‬
‫شةشةم‬ ‫بةشى‬
"‫لةموطناتيسةوة‬ ‫ثةيدابوو‬ ‫"كارةباى‬
"‫كارؤموطنةكارى‬"
‫دةورو‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةهؤى‬ ‫داخراو‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةش‬ ‫كة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةطةيةنةر‬ ‫كارةباية‬ ‫تةزووى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةرهةم‬ ‫كردارى‬.‫بةريةوة‬
‫لة‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزووى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬ ‫ية‬ ‫ضى‬ ‫مةرجة‬ ‫ئةو‬‫َ؟‬‫ى‬‫بب‬ ‫ثةيدا‬ ‫َكدا‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬
:‫وةآلم‬َ‫ى‬‫هةب‬ ‫يةكةدا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫و‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫سو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫َذةيى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َةيةكى‬‫ل‬‫جو‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬‫يىان‬ ‫موطناتيسىى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫هيض‬ ‫طةيةنةرةكة‬ ‫بارطةكانى‬ ‫ئةوا‬ ‫دابن‬ ‫َذةيى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫هاوسةنطى‬ ‫لةبارى‬ ‫يةكرتدا‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫هةردووكيان‬ ‫ئةطةر‬ ،
‫نا‬ ‫ثةيدا‬ ‫تةزوو‬ ‫بةوةش‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ناكةو‬..َ‫ى‬‫ب‬‫واتة‬‫بدات‬ ‫ِوو‬‫ر‬ ‫طةيةنةرةكةدا‬ ‫لةدةورى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬...
َ‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫بتوانيت‬ ‫بةهؤيةوة‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ َ‫ى‬‫س‬ ‫َت‬‫ي‬‫دادةنر‬ ‫دا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ‫درووستكراوة‬ ِ‫ري‬‫ج‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةتةل‬ ‫بازنةيى‬ ‫َقةيةكى‬‫ل‬‫ئة‬‫َت؟‬‫ي‬‫بب‬ ‫درووست‬ ‫َقةيةدا‬‫ل‬‫ئة‬ ‫لةو‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫زى‬‫وةآل‬‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ :‫م‬
:‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تيا‬ ‫خاآلنةى‬ ‫لةم‬ َ‫ي‬‫س‬ ‫وةآلمةكةت‬
1.. ‫بوارةموطناتيسيةكة‬ ‫دةرةوةى‬ ‫يان‬ ‫ناوةوة‬ ‫بةرةو‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫جوآلندنى‬
2..‫موطناتيسيةكةدا‬ ‫بوارة‬ ‫لةناو‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫خوالندنةوةى‬
3.. ‫َطريةكة‬‫ي‬‫كؤيلةج‬ ‫دةوروبةرى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫توندى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬
4..‫كؤيلةكة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬
‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬
‫دةقى‬: ‫بنووسة‬ ‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬
‫دةكات‬ ‫دروستى‬ ‫داخراودا‬ ‫كارةبايةكى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫"ئا‬‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫دذكارى‬."‫كردووة‬ ‫دروست‬ ‫تةزووةى‬ ‫ئةو‬ ‫كة‬ ‫بوارةدا‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةب‬
:‫َبيين‬‫ي‬‫ت‬
1-‫َت‬‫ي‬‫دةتوانر‬ ‫َنزةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫بةهؤى‬‫موطنةكار‬ ‫تةزووى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ديا‬‫َت‬‫ي‬‫بكر‬ ‫رى‬. )‫ِةكةي‬‫ر‬‫ب‬ ‫(نةك‬
2-‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬‫وزة‬ ‫ثاراستنى‬ ‫ياساى‬.‫دةكاتةوة‬ ‫ِوون‬‫ر‬
‫دا‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارؤ‬ ‫لة‬ ‫فاراداى‬ ‫"ياساى‬
)َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫لةطةيةنةرةكةدا‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةوا‬ ‫دا‬ ‫كات‬ ‫لةيةكةى‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بطؤ‬ ‫َك‬‫ي‬‫طةيةنةر‬ ‫دةورى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ئةطةر‬)
cos
N
N t
t
AB



 


    

 

‫ل‬‫ؤي‬ ‫ك‬
‫ان‬ ‫ضةك‬ َ‫ي‬ ‫ث‬ ‫ارةى‬‫م‬‫ذ‬
‫راوة‬‫ةن‬ ‫خاي‬ ‫ى‬ ‫ات‬ ‫ك‬
‫ية‬ ‫س‬ ‫ي‬ ‫نات‬‫شاوةموط‬ َ‫ي‬ ‫ل‬ ‫ى‬ ‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530639
‫ي‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫كارى‬ ‫دذ‬ ‫موطنةكارةكة‬ ‫تةزووة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫كةوا‬ َ‫ى‬‫دةطةيةن‬ ‫ئةوة‬ ‫سالبة‬ ‫ئةو‬.‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكيةكة(بة‬ ‫ة‬
: ‫َبيين‬‫ي‬‫ت‬
1-.bw V s.‫بؤخؤت‬ ‫ضؤن؟‬
2-‫ِاداي‬‫ر‬‫فا‬ ‫ياساي‬‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬‫ديا‬.‫بدؤزينةوة‬ ‫تةزووةكةش‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ئةتوانني‬ ‫ئؤمةوة‬ ‫ياساي‬ ‫بةهؤى‬ ‫ثاشان‬ ‫ريدةكات‬
:)‫(مايكريفؤن‬ ‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬.‫كارةبايى‬ ‫نيشانةيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةيطؤ‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫وةردةطر‬ ‫دياريكراو‬ ‫دةزطايةكى‬ ‫دةنطى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َرة‬‫ي‬‫ئام‬ ‫بةو‬
:)‫(مايكريفؤن‬ ‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫بنضينةى‬‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫بةناوبانطرتين‬‫َنن‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ ‫كارةبايى‬ ‫وزةى‬ ‫بؤ‬ ‫َيةكان‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بؤ‬ ‫كارؤوطنةكارى‬ ‫دياردةى‬.
‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬:.‫دةبن‬ ‫ثةيدا‬ ‫دا‬ ‫كانزاكان‬ ‫لةناو‬ ‫كة‬ ‫َقانةن‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫موطنةكارة‬ ‫تةزووة‬ ‫ئةو‬
:‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬ ‫زيانةكانى‬‫دة‬ ‫زؤرجار‬.‫َن‬‫ي‬‫دةسوت‬ ‫و‬ ‫دةكات‬ ‫طةرميان‬ ‫ضونكة‬ ‫دينةمؤ‬ ‫و‬ ِ‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫و‬ ‫ترانسفؤرمةر‬ ‫وةك‬ ‫كارةباييةكان‬ ‫َرة‬‫ي‬‫ئام‬ ‫بة‬ ‫طةياندن‬ ‫زيان‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬
‫سو‬‫و‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫و‬ ‫دةكانى‬‫ة‬‫تةزوو‬:َ‫ى‬‫بةكارد‬ ‫دا‬ ) ‫زةوى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫و‬ ‫ِؤكةخانة‬‫ر‬‫لةف‬ ( ‫كانزاكان‬ ‫كةشفكردنى‬ ‫و‬ ‫َل‬‫ي‬‫ئؤتؤمب‬ ‫طرتنى‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ب‬ ‫سيستمى‬ ‫و‬ ‫ِنةكان‬‫ر‬‫لةف‬ ‫زؤرجار‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬.
‫دينةمؤ‬
:‫دينةمؤ‬.‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫بةهؤى‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ )‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫(جو‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫دةزطايةكة‬
‫َبينيةك‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضةند‬6:
1.( ‫واتة‬ ‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫بؤ‬ ‫خوالوة‬ ‫ِبينى‬‫ر‬‫تؤ‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫لةبنضينةدا‬ ‫دينةمؤ‬‫كارؤموطنةكارية‬ ‫ئيشكردنةكةى‬ ‫بنضينةى‬.)
2.‫َكى‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةوا‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫خبول‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫خ‬ ‫بةطؤشة‬ ‫َك‬‫ي‬‫طةيةنةر‬ ‫ئةطةر‬‫موطنةكارى‬( َ‫ى‬‫تىةذ‬ ‫نةخشىة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫شى‬ ‫ِاوى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارةبايى‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫و‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬Sin‫سىاينى‬)
. َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬
‫كؤيلةكة‬ ‫بةردةوامى‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫ضونكة‬‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫و‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫ئاستى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬ ‫بةردةوام‬ ‫بوارةكةدا‬ ‫لةناو‬(‫َىةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫لةسىةر‬ ‫َىت‬‫ي‬‫ب‬ ‫سىتوون‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫سفر‬
‫وة‬ ‫بوارةكة‬َ‫ي‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫طةورةترين‬‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫بة‬ ‫ت‬. )
‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫سةر‬ ‫ستوونى‬ ‫و‬ ‫َقةكة‬َ‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬)‫ِووبةر‬‫ر‬ ‫ِي‬‫ر‬‫ِاستةب‬‫ر‬‫(ئا‬90:‫َيت‬‫ي‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫ئةتوانيت‬ ‫هةربؤية‬ ،‫ثلةية‬
(‫زؤرترين‬‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫وة‬ ‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫لةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ستوون‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫سةر‬ ‫ستوونى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬‫سفر‬‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫سةر‬ ‫ستوونى‬‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬. )
( ‫ِاوى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫دينةمؤى‬ ‫دةتوانني‬A.C( ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫دينةمؤى‬ ‫بؤ‬ )D.C)‫ِين‬‫ر‬‫بطؤ‬ ‫ثرتة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬) ‫ِاوة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫تةنها‬ ‫(كة‬‫بة‬ ‫ئةويش‬‫بؤ‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫خليسكة‬ ‫دوو‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬(‫خليسكة‬ ‫يةك‬
‫َقة‬‫ل‬‫ئة‬‫واتة‬.)ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫(تةزوو‬ َ‫ى‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬ )‫جياكراوة‬ ‫لةيةك‬ ‫نيوةى‬ ‫دوو‬
َ‫ل‬‫ئة‬ ‫(واتة‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫ضةند‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫ضةند‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بة‬ ‫ئةويش‬ َ‫ى‬‫بكةو‬ ‫دةست‬ )‫ثاترى‬ ‫تةزووى‬ ‫(نزيكى‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةواو‬ ‫تةزووى‬ َ‫ى‬‫دةكر‬‫ضى‬ ‫بىة‬ ‫بوة‬ ‫دابةش‬ ‫قةكة‬‫تىةوةرةى‬ ‫بىةدةورى‬ ‫بىوون‬ ‫دابىةش‬ ‫كىة‬ )‫َكةوة‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫ةند‬
.‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫بؤ‬ ‫كارةبايى‬ ‫وزةى‬ ‫دةزطايةكة‬ :ِ‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫وةردةطر‬ ‫كؤيلة‬ ‫ئةو‬ ‫تةزووى‬ ‫هةميشة‬ ‫خوالنةوة‬
‫بنضينةى‬‫زةبرة‬ ‫ئةو‬ ‫لةسةر‬ ِ‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫ئيشكردنى‬‫موطناتيسي‬‫كؤي‬ ‫سةر‬ ‫كاردةكاتة‬ ‫كة‬ ‫بنياتنراوة‬ ‫ة‬‫دان‬ ‫َطرى‬‫ل‬‫تةزووهة‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ل‬.‫دا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ‫راو‬
‫بوا‬ ‫دذكارى‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫تةزووةكةوة‬ ‫لة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫بةمةش‬ ‫دةكاتةوة‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫كؤيلةكةدا‬ ‫لة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬‫خوالنةوة‬ ‫لة‬ ‫كؤيلةكة‬ ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ َ‫ى‬‫بةب‬ ، َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دانراو‬ ‫دةرةكى‬ ‫رى‬
‫كة‬ ‫ساتةى‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةوةست‬.‫دةرةكيةكة‬ ‫بوارة‬ ‫بة‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫وة‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫ثةيدا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬
: ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ثيايدا‬ ‫تةزووةى‬ ‫ئةو‬ ‫كةمبوونةوةى‬ ‫َتةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫ِدا‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫كؤيلى‬ ‫كةلة‬ ‫موطنةكارةية‬ ‫كارةبا‬ ‫َزة‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةو‬
‫كارةبا‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫زيادبكات‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫هةتا‬ ‫بوارةموطناتيسيةكة‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةزيادبوونى‬ ‫زياددةكات‬ ‫موطنةكار‬ ‫ى‬:‫.هةربؤية‬ ‫زياددةكات‬ ‫موطنةكار‬
‫موط‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫نرخى‬ )‫سفرة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫كة‬ ‫ساتةدا‬ ‫لةو‬ ‫(واتة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫ساتى‬.‫سفرة‬ ‫نةكاريش‬
.‫نرخة‬ ‫طةورةترين‬ ‫كارةباش‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ )‫َرايية‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫طةورةترين‬ ‫(كة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫َراييةنةطؤ‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫دةطاتة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫كؤيلى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬
B.‫زؤر‬ ‫سوتانى‬ ‫ئةطةرى‬ ‫بؤية‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِدةب‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِةكةدا‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫بة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫طةورةترين‬ ‫سفرة‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫كة‬ ‫كاتةدا‬ ‫لةو‬.‫كاتةدا‬ ‫لةو‬ ‫ة‬
C.‫دةكات‬ ‫دابني‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫تةزووى‬ ‫كة‬ ‫ئةركةى‬ ‫جياوازى‬ ‫ئةو‬‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬ ‫و‬ ‫دانراو‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ ‫بة‬ ‫يةكسانة‬:‫واتة‬
  ‫لةكة‬ ‫ؤي‬ ‫ك‬ ‫سةر‬ ‫دانراو‬= ‫ةذد‬
:‫موطنةكارى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬
َ‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫موطنةكارة‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫بوونى‬ ‫درووست‬ ‫كردارى‬.‫تردا‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫كدا‬
1.‫بةندة‬ ‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬ ‫هاوكؤلكةى‬‫هةردووكؤيلةكة‬ ‫سيفةتةئةندازةييةكانى‬ ‫لةسةر‬‫و‬‫يةكرتةوة‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫بةطو‬ ‫ِاستةكانيان‬‫ر‬‫ئا‬.
2.‫كؤيل‬ ‫و‬ ‫ترانسفؤرمةر‬ ‫لةوانةش‬ ‫طرنطة‬ ‫دةزطاى‬ ‫زؤر‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫بنضينةى‬ ‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬ ‫دياردةى‬.)‫ِؤمكؤرف‬‫ر‬ ‫دا(كؤيلى‬ ‫بةنزين‬ ‫مةكينةى‬ ‫لة‬ ‫َكردن‬‫ي‬‫ئيشث‬ ‫ى‬
‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬‫كؤيلةكة‬ ‫دوو‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫دا‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫لة‬‫تةريبى‬‫بن‬ ‫يةكرت‬‫وة‬ ،‫تريان‬ ‫كؤيلةكةى‬ ‫ئاستى‬ ‫لةسةر‬ ‫لةكؤيلةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫دا‬ ‫نرخى‬ ‫كةمرتين‬ ‫لة‬‫ستون‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬.
‫َنانى‬‫ي‬‫بةرهةمه‬ ‫لةكاتى‬‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫كارةباى‬ ‫تةزووى‬‫َننةوة‬‫ي‬‫دةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بة‬ ) ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫و‬ ‫تةزوو‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫و‬ ‫(لةرةلةر‬ ‫َندةكانى‬‫ي‬‫لةه‬ ‫هةريةكة‬.
‫تةزوو‬ ‫نرخةكاريطةرةكةى‬:.‫دةكات‬ ‫ثةيدا‬ ‫دا‬ ‫كات‬ ‫لةهةمان‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫طةرمى‬ ‫كاريطةرى‬ ‫هةمان‬ ‫كة‬ ‫ِاوة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬
‫بةف‬ ‫تواناى‬‫دةكاتة‬ ‫دا‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫نيوةى‬‫ِدا‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫تواناى‬
‫ضةندة‬ ‫دا‬ ‫تةواو‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِايى‬‫ر‬‫َك‬‫ي‬‫ت‬‫؟‬‫سفر‬
‫ثوخت‬ ‫ئؤمى‬ ‫بةرطرى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬:
( ‫سفرة‬ ‫خودموطنةكاريةكةى‬ ‫َكة‬‫ي‬‫طةيةنةر‬L=0)
‫دا‬ ‫ثوخت‬ ‫ئؤمى‬ ‫لةبةرطرى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫و‬ ‫تةزوو‬)‫سفرة‬ ‫ِةوطة‬‫ر‬ ‫ِةوطةن(جياوازى‬‫ر‬‫هاو‬ ‫ة‬
‫ثوخت‬ ‫موطنةبارطى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬
‫هةية‬ ‫خودموطنةكارى‬ ‫هاوكؤلكةى‬ ‫و‬ ‫سفرة‬ ‫بةرطريةكةى‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كؤيل‬
‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫تةزوو‬ ‫بةرامبةر‬ ‫كردنةكةى‬ ‫َستى‬‫ل‬‫بةرهة‬ ‫بة‬‫بةربةستةموطنةكارى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫و‬2LX L fL  
‫ثوخت‬ ‫لةموطنةبارطى‬‫دا‬( ‫طؤشةى‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫تةزوو‬ ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫َتية‬‫ل‬‫ظؤ‬90‫واتة‬ ‫ثلة‬
2
rad

)
‫بارطةطر‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬
‫َوانيانداية‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫هةوا‬ ‫وةك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نةطةيةنةر‬ ‫طةيةنةرةكة‬ ‫لةوحى‬ ‫دوو‬
( ‫طؤشةى‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫تةزوو‬ ‫دواى‬ ‫َتية‬‫ل‬‫ظؤ‬90‫واتة‬ ‫ثلة‬
2
rad

)
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306310
‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫تةزوو‬ ‫بةرامبةر‬ ‫كردنةكةى‬ ‫َستى‬‫ل‬‫بةرهة‬ ‫بة‬‫بةربةستةبارطةطرى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫و‬
1 1
2
cX
c fc 
 
‫كارةبايى‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬
ِ‫ر‬‫سو‬.َ‫ى‬‫د‬ ‫َك‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫طر‬ ‫بارطة‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫بارط‬ ‫موطنة‬ ‫لة‬ ‫كارةبايى‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ى‬
‫طرةكة‬ ‫بارطة‬ ‫بارطاويكردنى‬ِِِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫كارةبايى‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫بةهةر‬:‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دةكات‬ ‫دروست‬ ‫كارةباى‬ ‫لةرينةوةيةكى‬
1-.‫بارط‬ ‫موطنة‬ ‫موطنةكارى‬ ‫خود‬ ‫هاوكؤلكةى‬ ‫نرخى‬
2-.‫طرةكة‬ ‫بارطة‬ ‫طرى‬ ‫بارطة‬ ‫نرخى‬
‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫لةسةرى‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫دانانى‬ ‫بة‬ ‫تةنها‬ ‫بارطةطر‬ ‫كردنى‬ ‫بارطاوى‬
(‫سازدان‬-)‫كردن‬ ‫ساف‬‫دةزطاك‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫و‬ ‫تةلةفزيؤن‬ ‫و‬ ‫ِاديؤ‬‫ر‬ ‫َستطةكانى‬‫ي‬‫و‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫كردنى‬ ‫بةيةكسان‬ ‫ئةويش‬ ‫تةلةفزيؤن)ة‬ ‫و‬ ‫ِاديؤ‬‫ر‬( ‫لةرةلةرى‬ ‫وةرطرتنى‬ ‫كردارى‬‫وة‬ ‫انى‬.‫دا‬ ‫رطرتن‬
‫تراسفؤرمةر‬
:‫تراسفؤرمةر‬.‫دةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫بةرزيان‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دةزطايةكة‬
‫ناكات‬ ‫درووست‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َشاوى‬‫ي‬‫ل‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ضونكة‬ ‫ناكات‬ ‫كار‬ ‫ثاترى‬ ‫وةك‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بةتةزووى‬ ‫ترانسفؤرمةر‬‫لىة‬ ‫ضىونكة‬ ‫كاردةكات‬ ِ‫ر‬‫ثض‬ ِ‫ر‬‫ثض‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بةتةزووى‬ ‫بةآلم‬‫َكى‬‫ي‬‫بىوار‬ ‫بةمىةش‬ ‫َىت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تىةزوو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫بىارةدا‬ ‫و‬
‫دةكات‬ ‫ثةيدا‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬
‫بة‬
2
1
N
N
:‫ئةطةر‬ ‫جا‬ ، ‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬
1.1 2N N‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةوا‬
2
1
1
N
N
‫كةرة‬ ‫بةرز‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةوتر‬ ‫ِانسفؤرمةرة‬‫ر‬‫ت‬ ‫بةو‬.‫ئةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫ئةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫كارةبا‬ ‫ثةستانى‬ ‫جياوازى‬ ‫كة‬ ‫وة‬
2.1 2N N‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةوا‬
2
1
1
N
N
.‫ئةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫ئةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫كارةبا‬ ‫ثةستانى‬ ‫جياوازى‬ ‫كة‬ ‫نزمكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةوتر‬ ‫ِانسفؤرمةرة‬‫ر‬‫ت‬ ‫بةو‬
‫ئايا‬‫َت؟‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫به‬ ‫بةرهةم‬ ‫توانا‬ َ‫ى‬‫دةكر‬ ‫يان‬ ‫َ؟‬‫ى‬‫بكر‬ ‫كارةبا‬ ‫وزةى‬ ‫لة‬ ‫قازانج‬ ‫ترانسفؤرمةرةوة‬ ‫بةهؤى‬ َ‫ى‬‫دةكر‬
‫و‬/( َ‫ى‬‫ب‬ ‫بةرزكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫منونة‬ ‫بؤ‬ ‫ئةطةر‬ ‫ضونكة‬ ، ‫َر‬‫ي‬‫نةخ‬Vَ‫ي‬‫ل‬ ‫سةرئةجنامى‬ ‫دةكاتة‬ ‫كة‬ ‫(توانا‬ ‫واتا‬ ‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫ناوةندى‬ ‫كؤيلى‬ ‫تةزووى‬ ‫لةنرخى‬ ‫بوونةوة‬ ‫نزم‬ )‫بكاتةوة‬ ‫بةرز‬‫كدانى‬V‫و‬I‫طةورةترمان‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬
)َ‫ى‬‫نادات‬
َ‫ى‬‫دةب‬ ‫كةمرت‬ ‫ضوو‬ َ‫ى‬‫ت‬ ‫لةتواناى‬ ‫دةرضوو‬ ‫تواناى‬ ‫بةوةش‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫وون‬ ‫دان‬ ‫تيشك‬ ‫يان‬ ‫طةرمى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫وزة‬ َ‫ى‬‫هةند‬ ‫كة‬ ‫لةوةى‬ ‫جطة‬ ‫ئةمة‬
‫طرنط‬ ‫زؤر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬9:
1.‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫ضوستيان‬ ‫ِاستيةكان‬‫ر‬ ‫ترانسفؤرمةرة‬%90,%99‫ل‬ ‫ضونكة‬ ‫داية‬:‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةض‬ ‫ِؤ‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزة‬ ‫ةترانسفؤرمةردا‬
1-( ‫واتة‬ ‫دةبن‬ ‫ثةيدا‬ ‫لةناواخنةكةدا‬ ‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫لةطؤ‬ ‫كة‬ ‫موطنةكارانةى‬ ‫تةزووة‬ ‫ئةو‬ ‫بةهؤى‬‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬.)
2-‫بةهؤى‬‫بةرطرى‬.‫طةرمى‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫وزة‬ ‫لةكارةبا‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ب‬ ‫ناوةندى‬ ‫و‬ ‫سةرةتايى‬ ‫كؤيلى‬
3-‫بةهؤى‬‫زيانةكا‬‫موطناتيسى‬ ‫هةستةرةى‬ ‫نى‬.
2.( ‫بةرزكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬‫دةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬( ‫و‬ )‫دةكاتىةوة‬ ‫نىزم‬ ‫تىةزوو‬)‫كارةبىا‬ ‫تىةزووى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةرهىةمه‬ ‫َسىتطةى‬‫ي‬‫لةو‬( ‫كىةرةوة‬ ‫نىزم‬ ‫ترانسىفؤرمةرى‬ ‫َم‬‫ال‬‫بىة‬ .‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بىةكاردةه‬‫نىزم‬ ‫ئىةرك‬ ‫جيىاوازى‬
‫دةكاتةوة‬( ‫و‬ )‫دةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫تةزوو‬)‫َن‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َنى‬‫ي‬‫لةشو‬‫دا‬ ‫انى‬.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاردةه‬
3.‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫دا‬ ‫َزةرةوةكان‬‫ي‬‫طو‬ ‫لةتةلة‬ ‫طةرمى‬ ‫بؤ‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بووى‬ ‫وون‬ ‫تواناى‬
2
p I R‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دا‬ ‫لةتةلةكان‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫تواناى‬ ‫(واتة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫هةذمار‬‫طةيةنةرةكة‬ ‫بةرطرى‬‫و‬‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫دووجىاى‬
‫تةزووةكة‬.)
‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫هةربؤية‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ثةيوةندية‬ ‫بةم‬ ‫ِؤضوش‬‫ري‬
2
E Pt I R t  
4.‫ِى‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫ىةكى‬‫ى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫ىة‬‫ى‬‫بةرزكةرةوةي‬ ‫ىفؤرمةرى‬‫ى‬‫ترانس‬ ‫و‬ )‫(ترانسىفؤرمةرة‬ ‫دا‬ ‫ىةنزين‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫لةمةكين‬ ‫ىكردن‬‫ى‬‫ئيش‬ ‫كىؤيلى‬12V( ‫ىةى‬‫ى‬‫نزيك‬ ‫ِكة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬‫ِثض‬‫ر‬‫ثض‬ ‫زؤربىةرزى‬ ‫ىةكى‬‫ى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫ىؤ‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىت‬‫ى‬َ‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬40000V‫ىؤ‬‫ى‬‫ب‬100000V)
‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫َ.كة‬‫ى‬‫دةب‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫ثريشكة‬ ‫بةوةش‬ ‫بةرزدةكاتةوة‬ ‫ثةيداكردن‬ ‫ئاطر‬ ‫ثالكى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬
5.‫ئؤتؤماتيكى)ية‬ ‫(سويضى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بةهؤى‬ َ‫ي‬‫بةكارد‬ ‫َلدا‬‫ي‬‫لةئؤتؤمب‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬ ‫دةكات‬ ‫ئيش‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةتةزوويةكى‬ ‫تةنها‬ ‫ترانسفؤرمةر‬‫ترانسىفؤرى‬ ‫لىة‬ ‫َم‬‫ال‬‫ِ.بة‬‫ر‬‫ثضى‬ ِ‫ر‬‫ثضى‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫دةكاتة‬ ‫تةزووةكة‬ ‫كة‬
‫ت‬.)َ‫ى‬‫بةكارد‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫نية(ضونكة‬ ‫ئؤتؤماتيكية‬ ‫سويضة‬ ‫بةو‬ ‫َويستيان‬‫ي‬‫ث‬ ‫َن‬‫ي‬‫بةكارد‬ ‫كارةبا‬ ‫تةزووى‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫لةكؤمثانياكانى‬ ‫كة‬ ‫ردا‬
6.( ‫بة‬ ‫كارةبا‬ ‫تةزووى‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫كؤمثانياكانى‬‫ئةوي‬ ‫َت‬‫ي‬‫َر‬‫ي‬‫دةن‬ ‫نزم‬ ‫تةزووى‬ ‫و‬ ‫بةرز‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ )‫تونىدى‬ ‫ضىونكة‬ َ‫ى‬‫بى‬ ‫كىةم‬ ‫طىةرمى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫دا‬ ‫تةلةكان‬ ‫لة‬ ‫ِؤضو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫تاوةكو‬ ‫ش‬
.َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تةزودا‬ ‫دووجاى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫ِاستةوانة‬‫ر‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫ضونكة‬ ‫وزةدا‬ ‫بوونى‬ ‫ون‬ ‫لة‬ ‫هةية‬ ‫زؤرى‬ ‫كاريطةرى‬ ‫تةزوو‬
2
E I R t 
7.‫ئ‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫كةمبكر‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ َ‫ى‬‫دةتوانر‬ ‫هةروةها‬.‫تةلةكان‬ ‫ئةستورى‬ ‫بةزيادكردنى‬ ‫يان‬ َ‫ى‬‫ب‬ ‫كةم‬ ‫ِادةيةك‬‫ر‬‫تا‬ ‫تايبةتيان‬ ‫بةرطرى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةل‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بةهؤى‬ ‫ةويش‬
:‫طواستنةوة‬ ‫ضوستى‬‫بةرهةم‬ ‫َستطةى‬‫ي‬‫لةو‬ ‫كة‬ ‫توانايةى‬ ‫ئةو‬ ‫بؤ‬ )‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َنى‬‫ي‬‫شو‬ ‫(واتة‬ ‫كارطةيةك‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫ما‬ ‫بة‬ ‫طةيشتو‬ ‫تواناى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫لة‬ ‫بريتية‬‫ن‬ ‫َنانةوة‬‫ي‬‫ه‬.‫َردراوة‬‫ي‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306311
‫حةوتةم‬ ‫بةشى‬
‫بةيةكداضوون‬‫و‬‫الدان‬
:‫بةيةكداضوون‬
‫كىة‬ ‫َنن‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرئةجنام‬ ‫ئةوا‬ ‫بةيةكدابضن‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫هةب‬ ‫شةثؤليان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬ ‫كة‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫ئةطةر‬‫هةيىة‬ ‫شىةثؤلةكةى‬ ‫لىةدوو‬ ‫هةريةكىة‬ ‫شىةثؤة‬ ‫َىذة‬‫ي‬‫در‬ ‫هىةمان‬‫فراوانىى‬ ‫ضىوون‬ ‫سىةريةك‬ ‫بنىةماى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بىةث‬ ‫َم‬‫ال‬‫بىة‬ .
‫هاتوةكة‬ ‫بةرهةم‬ ‫شةثؤلة‬.‫دا‬ ‫ئاست‬ ‫لةهةمان‬ ‫يةكطرتوةكة‬ ‫شةثؤلة‬ ‫هةردوو‬ ‫فراوانى‬ ‫ِانةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ِاستة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كؤكردنةوةى‬ ‫سةرةجنامى‬ ‫دةكاتة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫سات‬ ‫لةهةر‬
:‫بةيةكداضوون‬ ‫جؤرةكانى‬
1.‫دروستكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬
2.‫الوازكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬
3.‫لةناوبةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬
:‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬‫ِووناكي‬‫ر‬ ‫كة‬ َ‫ى‬‫دةوتر‬ ‫يانة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫سةرضاوة‬ ‫بةو‬.‫هةية‬ ‫يان‬ )‫لةرةلةر‬ ‫(هةمان‬ ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬ ‫ةكانيان‬
:‫هاوبارى‬.‫زياتردا‬ ‫يان‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫ِةوطةية‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫نةطؤ‬
1.. ‫هةية‬ ‫بةيةكداضوونيان‬ ‫تواناى‬ ‫كارؤموطناتيسيةوة‬ ‫و‬ ‫ميكانيكى‬ ‫بة‬ ‫شةثؤل‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫هةموو‬
2.‫زي‬ ‫يان‬ ‫دووشةثؤل‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫بةردةوام‬ ‫سةريةكضوونى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬:‫دى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫ب‬ ‫مةرجانة‬ ‫ئةم‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِووبدات‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫اتر‬
‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫شةثؤليان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬‫وةهةروةها‬ .‫هاوباربن‬.‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َوانيان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ِةوطةى‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫واتة‬ :
1.( ‫ِاو‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ىةر‬‫ى‬‫ئةط‬‫بينايى‬ ‫ِةوة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬َ‫ي‬ِِِ‫ر‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬‫ىذ‬‫ى‬َ‫ي‬‫در‬ ‫ىةواوى‬‫ى‬‫ت‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ذم‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ج‬ ‫ىةند‬‫ى‬‫ض‬ ‫ىان‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىفر‬‫ى‬‫(س‬ ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ىةن‬‫ى‬‫)ل‬‫ىان‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىفر‬‫ى‬‫(س‬ ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫ىوان‬‫ى‬َ‫ي‬‫ن‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِةوط‬‫ر‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ىةوا‬‫ى‬‫ئ‬ )‫ىت‬‫ى‬َ‫ي‬‫ب‬ ‫ىةثؤل‬‫ى‬‫ش‬ ‫ى‬
......8 ,6 ,4 ,2   ‫ب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ).َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروستكةر‬ ‫ةيةكداضوون‬
2.(‫ِاو‬‫ر‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ئةطىةر‬‫ىايى‬‫ى‬‫بين‬ ‫ِةوة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬َ‫ي‬ِِِ‫ر‬ ‫جيىاوازى‬( ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لىةن‬ )
1
2
‫َىت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ىةثؤل‬‫ى‬‫ش‬ ‫ىذى‬‫ى‬َ‫ي‬‫در‬ ‫نيىوةى‬ ‫ىاكى‬‫ى‬‫ت‬ ‫ذمىارةى‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ج‬ ‫ىةند‬‫ى‬‫ض‬ ‫يىان‬
1
( )
2
m ‫دوو‬ ‫ىوان‬‫ى‬َ‫ي‬‫ن‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِةوط‬‫ر‬ ‫جيىاوازى‬ ‫ىةوا‬‫ى‬‫ئ‬
( ‫شةثؤلةكة‬......7 ,5 ,3 ,   َ‫ى‬‫دةب‬ )َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫تاريك‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫بةيةكداضوون‬.
1.‫ِووناكة‬‫ر‬ )‫(ناوةند‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫هةميشة‬‫ضو‬‫دروست‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫سفر‬ ‫ِةوطة‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫هةميشة‬ ‫بةمةش‬ ‫ِيوة‬‫ر‬‫ب‬ ‫دووريان‬ ‫هةمان‬ ‫َة‬‫ل‬‫خا‬ ‫ئةو‬ ‫كةدةطةنة‬ ‫هةميشة‬ ‫شةثؤلةكة‬ ‫هةردوو‬ ‫نكة‬.َ‫ى‬‫دةب‬ ‫كةر‬
2..َ‫ى‬‫ب‬ ‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬ ‫يان‬ ‫سثى‬ ‫يان‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫هةمة‬ ‫ئةطةر‬ ‫تةنانةت‬ َ‫ى‬‫دةردةكةو‬ ‫سةرضاوةكة‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بةهةمان‬ ‫ناوةندى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫هةميشة‬
3.ِ‫ر‬‫جياوازى‬:‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬.َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةمان‬ ‫تادةطةنة‬ ‫ِن‬‫رب‬‫دةي‬ ‫سةرضاوةوة‬ ‫لةدوو‬ ‫دةرضوو‬ ‫شةثؤة‬ ‫دوو‬ ‫كة‬ ‫دووريةية‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬
:‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ثلةى‬.‫ناوةند‬ ‫ِووناكةكةى‬‫ر‬ ‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫َةكةية‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ذمارةى‬
1.‫بة‬ ‫هةست‬ ‫ضؤن‬ ‫ئايا‬ ‫َت‬‫ي‬‫َدةكر‬‫ي‬‫ث‬ ‫هةستى‬ ‫فراوانيةكانيان‬ ‫جياوازى‬ ‫بةهؤى‬ ‫دةنط‬ ‫بةيةكداضوونى‬‫دةكةيت؟‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫بةيةكداضوونى‬.‫بريسكانةوةيان‬ ‫جياوازى‬ ‫بة‬ :‫وةآلم‬
2.‫َتةدى؟‬‫ي‬‫ب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫و‬ ‫درووستكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫مةرجى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ضةند‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ِةوى‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬
:‫وةآلم‬:‫دا‬ ‫درووستكةر‬ ‫لةبةيةكداضوونى‬‫ذمار‬ ‫دةكاتة‬ ‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬. ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫تةواوى‬ ‫ةى‬
‫لةناوبةردا‬ ‫لةبةيةكداضوونى‬.‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫نيوةى‬ ‫تاكى‬ ‫ذمارةى‬ ‫دةكاتة‬ ‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬ :
3.‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫لةجياتى‬ ‫ئةطةر‬‫سثى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬‫َت؟‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫ضؤن‬ ‫بةيةكداضوونةكة‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةديه‬ ‫بؤ‬ ‫بةكارهات‬‫و‬‫ِوناكىةكان‬‫ر‬ ‫َىة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫دةردةكىةون‬ ‫َنراوى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫َىةكان‬‫ل‬‫برذؤ‬ :‫ةآلم‬
(‫سثى‬ ‫بةرةنطى‬ ‫ناوةندى‬( ‫و‬ )‫لةطورزةى‬ ‫تر‬ ‫ِووناكةكانى‬‫ر‬‫َن‬‫ي‬‫َكد‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةسك‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫ِةنطاو‬‫ر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬.)
4.‫ب‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫شني‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤ‬ ‫ثاشان‬ ‫َكرا‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بة‬ ‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤ‬ ‫درزةكة‬ ‫جوت‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫تاقيكردنةوةى‬‫جياوازن؟‬ ‫دا‬ ‫لةضى‬ ‫ةيةكداضوونة‬‫دةزانني‬ ‫وةك‬ :‫وةآلم‬ ‫ني‬ ‫ش‬ ‫سور‬‫ئةوة‬ ‫لةبةر‬
.‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫طؤشةالدانى‬ ‫لة‬ ‫بضوكرتن‬ ‫شني‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫طؤشةالدانى‬
5.‫بة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذي‬‫ي‬‫در‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫بيزانيت‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫كةث‬ )‫(داتايانةى‬ ‫زانياريانةى‬ ‫ئةو‬ ‫كامانةن‬‫درزةكةدا؟‬ ‫جووت‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫تاقيكردنةوةكانى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫َربكر‬‫ي‬‫هةذم‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬
‫واتة‬ ‫دوودرزةكة‬ ‫نيوان‬ ‫(دوورى‬ :‫وةآلم‬d‫َةكة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫(ثلةى‬ ‫و‬ )m‫َةكة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫(طؤشةالدانى‬ ‫و‬ ).)
6.‫تاقيكردن‬ ‫ئةطةر‬‫َت؟‬‫ي‬‫َدةكر‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارى‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةض‬ ‫بةيةكداضوونةكة‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫َت‬‫ي‬‫بدر‬ ‫ئةجنام‬ ‫ئاوادا‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬ ‫درزةكة‬ ‫دوو‬ ‫ةوةكةى‬:‫وةآلم‬‫ضىونكة‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بضووك‬َ‫ل‬‫لةطىة‬ ‫بةبىةراورد‬ ‫ئىاودا‬ ‫لىة‬ ‫كىورترتة‬
.‫هةوادا‬
7.‫ئة‬ ‫ىومارى‬‫ى‬‫ش‬ َ‫ي‬‫ى‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىةهؤى‬‫ى‬‫ب‬‫ىا‬‫ى‬‫ئاي‬ ‫ىوون‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىةكرتةوة‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىةنزيك‬‫ى‬‫ل‬ ‫ىان‬‫ى‬ ‫ئا‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫ىت‬‫ى‬‫ئةس‬ ‫دوو‬ ‫ىةوت‬‫ى‬‫دةرك‬ ‫وا‬ ‫ىةر‬‫ى‬‫ئةط‬ ‫ىةون‬‫ى‬‫دةردةك‬ َ‫ل‬‫َوةخا‬‫ي‬‫ى‬‫ى‬‫ش‬ ‫ىاكى‬‫ى‬‫ِون‬‫ر‬ ‫ىاوةى‬‫ى‬‫سةرض‬ ‫وةك‬ ‫ىةوة‬‫ى‬‫َمان‬‫ي‬‫ل‬ ‫َرةكان‬‫ي‬‫ىت‬‫ى‬‫س‬‫ىةوة‬‫ى‬‫َيان‬‫ي‬‫ل‬ ‫ىة‬‫ى‬‫ك‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِووناكي‬‫ر‬ ‫ىةو‬‫ى‬‫ئ‬
‫بكةرةوة؟‬ ‫ِوون‬‫ر‬ ‫وةآلمةكةت‬ ‫َنن؟‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةردةوام‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةردةض‬
‫ِوو‬‫ر‬ ‫ضونكة‬ ‫َر‬‫ي‬‫نةخ‬ :‫وةآلم‬.‫نني‬ ‫هاوبار‬ ‫َرةكان‬‫ي‬‫ئةست‬ ‫ناكى‬
8.‫بةيةك‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫باسى‬ ‫ئةوا‬ ‫َنرا‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫درزةكةدا‬ ‫جووت‬ ‫لةتاقيكردنةوةكةى‬ ‫بةرهةمهاتووة‬ ‫سةرضاوةيةكةوة‬ ‫لةتاكة‬ ‫سثى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كة‬ َ‫ى‬‫وادابن‬‫و‬ ‫سىور‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬َ‫ل‬‫ثىا‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫بىة‬ ‫لىةدرزةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫بكة‬ ‫داضوونةكة‬
‫داب‬ ‫شني‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬َ‫ل‬‫ثا‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫بة‬ ‫تريان‬ ‫ئةوى‬‫َت؟‬‫ي‬‫ثؤشر‬
.‫جياوازن‬ ‫دا‬ ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫لة‬ ‫شةثؤلةكة‬ ‫دوو‬ ‫ضونكة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ناكر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةيةكداضوون‬ ‫هيض‬ :‫وةآلم‬
9.‫ى‬ َ‫ى‬‫بىةث‬ ‫درزةكىة‬ ‫دوو‬ ‫َىوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ ‫بتىوانني‬ ‫تيايىدا‬ ‫كىة‬ ‫َكىدا‬‫ي‬‫َر‬‫ي‬‫ئام‬ ‫لة‬ ‫سةوز‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةبةكاره‬ ‫بةدةستكةوت‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َكى‬‫ي‬‫سامثل‬، ‫ِين‬‫ر‬‫بطىؤ‬ ‫َويسىت‬‫ي‬‫ث‬‫بكىات‬ ‫درزةكىةزياد‬ ‫دوو‬ ‫نيىوان‬ ‫دوورى‬ ‫ئةطىةر‬‫ئايىا‬
‫دةكات‬ ‫كةم‬ ‫يان‬ ‫زياد‬ ‫ِووناكةكان‬‫ر‬ ‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫نيوان‬ ‫دوورى‬‫بؤضى؟‬ ‫َتةوة؟‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بةنةطؤ‬ ‫يان‬ ‫؟‬
‫ضونكة‬ ‫دةكات‬ ‫كةم‬ ‫َةكان‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ :‫وةآلم‬sinَ‫ل‬‫لةطة‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬d.‫دا‬
"‫شةثؤل‬ ‫"الدانى‬
:‫شةثؤلةكان‬ ‫الدانى‬.‫تيذ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َوار‬‫ي‬‫ل‬ ‫يان‬ ‫بضوك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كون‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةربةست‬ ‫بةركةوتنى‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫شةثؤلة‬ ‫ِةوى‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬
: ‫يان‬‫يا‬ ‫بضوك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كون‬ ‫يان‬ ‫باريك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫لةش‬ ‫كة‬ ‫َى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةد‬ ‫بةربةستانةوة‬ ‫ئةو‬ ‫لةثشت‬ ‫شةثؤلةكانة‬ ‫َوبوونةوةى‬‫ال‬‫ب‬.‫تيذدابن‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َوار‬‫ي‬‫ل‬ ‫يان‬ ‫تةسك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫درز‬ ‫ن‬
:‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬1-‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫شةثؤلةكان‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫لةهةموو‬ ‫الدان‬
2-‫كو‬ ‫زؤر‬ ‫شةثؤلةكانيان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫(در‬ ‫شةثؤلةكانيانةوة‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫كةمى‬ ‫بةهؤى‬ ‫ئةمةش‬ ‫كةمة‬ ‫زؤر‬ ‫ضونكة‬ ‫َن‬‫ي‬‫نابينر‬ ‫بةضاو‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫الدانى‬)‫رتة‬
‫دةستورى‬ ‫دةقى‬:‫هيطنز‬
."َ‫ى‬‫نو‬ ‫شةثؤة‬ ‫ثةيداكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دابنر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ى‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫وةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرةى‬ ‫سةر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةر‬ ‫"دةتوانني‬
11.‫دةكات؟‬ ‫كةم‬ ‫درزةكة‬ ‫ثانى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫درز‬ ‫يةك‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةبةكاره‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫دا‬ ‫ناوةندنى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫لةثانى‬ ‫كة‬ ‫بكة‬ ‫ِانة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ئةو‬ ‫وةسفى‬
‫بو‬ ‫كةم‬ َ‫ل‬‫وةآلم:لةطة‬.‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫ِاست‬‫ر‬‫ناوة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ثانى‬ ‫درزةكة‬ ‫ثانى‬ ‫ونى‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306312
11.‫َكبدةرةوة؟‬‫ي‬‫ل‬ ‫َمةكةت‬‫ال‬‫وة‬ ) ‫مرؤظ‬ ‫سةرى‬ ‫موى‬ ، ‫َك‬‫ي‬‫َنوس‬‫ي‬‫ث‬ ‫نوكى‬ ، ‫َك‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬‫(س‬ ‫ئاشكراية‬ ‫زؤر‬ ‫تياياندا‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫الدانى‬ ‫تةنانة‬ ‫لةم‬ ‫كام‬
.‫بينراو‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫نزيك‬ ‫ئةستوريةكةى‬ ، ‫مرؤظ‬ ‫سةرى‬ ‫موى‬ :‫وةآلم‬
12.‫ئاي‬‫بؤضى؟‬ ‫ثانرتة؟‬ ‫تريان‬ ‫لةوى‬ ‫كاميان‬ ‫شني‬ ‫و‬ ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ ‫ِةنطةكانى‬‫ر‬‫لة‬ ‫هةريةك‬ ‫بؤ‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ا‬
.)‫زياترة‬ ‫الدانى‬ ‫(بؤية‬ ‫زياترة‬ ‫شني‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫لةدر‬ ‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫ضونكة‬ ، ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ :‫وةآلم‬
13.‫كة‬ َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫بةرهةمد‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫درز‬ ‫تاكة‬ ‫بة‬ ‫ِبوو‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫بؤضى‬‫َت؟‬‫ي‬‫دةض‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬
‫بةيةكداض‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫بةيةكدادةضن‬ ‫دا‬ ‫خؤيان‬ ‫لةناو‬ ‫َن‬‫ي‬‫الدةدر‬ ‫هاتوون‬ ‫درزةكة‬ ‫جياجياكانى‬ ‫لةناوضة‬ ‫شةثؤالنةى‬ ‫ئةو‬ ‫طؤشةدا‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةهةند‬ :‫وةآلم‬‫دروست‬ ‫تاريكةكان‬ ‫و‬ ‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫بةوةش‬ ‫لةناوبةر‬ ‫كةرو‬ ‫دروست‬ ‫وونى‬
‫بةيةكد‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫لةسامث‬ ‫ئةوةى‬ ‫وةك‬ ‫دةبن‬.َ‫ى‬‫دةبينر‬ ‫دا‬ ‫اضوون‬
14..‫بكات‬ ‫زياد‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫درزيدا‬ ‫تاك‬ ‫الدانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬ ‫ناوةندى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫ِذؤ‬‫ر‬‫ب‬ ‫فراوانى‬ ‫ضؤن‬
.‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫الدان‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بةزيادبوونى‬ ‫ضونكة‬ ‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫وةآلم:ثانى‬
15.‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫شةبةنطى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ َ‫ل‬‫شيتة‬ ‫سثى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤضى‬.‫ِوات‬‫ر‬‫دة‬ ‫الداندا‬ ‫درزةكى‬ ‫بةناو‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َنةرةكانى‬‫ي‬‫َكه‬‫ي‬‫ث‬
.‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫الدةدات‬ ‫كراو‬ ‫ديارى‬ ‫بةطؤشةيةكى‬ ‫سثى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ِةنطةكانى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ِةنط‬‫ر‬ ‫هةر‬ :‫وةآلم‬
16.ِ‫ر‬‫لةب‬ ‫دووةم‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ىةى‬‫ى‬َ‫ل‬‫ِذؤ‬‫ر‬‫ب‬ ‫دووةمىدا‬ ‫لىةدرزةكى‬ ، ‫ىاواز‬‫ى‬‫جي‬ ‫الدانىى‬ ‫ىى‬‫ى‬‫درزةك‬ ‫دوو‬ ‫سىةر‬ ‫كةوتىة‬ ‫ىط‬‫ى‬‫ِةن‬‫ر‬ ‫تىاك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تيشىك‬‫ىدا‬‫ى‬‫دووةم‬ ‫لىةدرزةكى‬ ‫ىا‬‫ى‬‫ئاي‬ ‫َينةوةكىة‬‫ل‬‫َكؤ‬‫ي‬‫ل‬ ‫بىؤ‬ ‫ىة‬‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫ئىةوة‬ ‫ىوو‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورتىر‬ ‫ناوةنىدى‬ ‫ىةى‬‫ى‬َ‫ل‬‫ذؤ‬
.‫يةكةم‬ ‫درزةكى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫بةبةراود‬ ‫هةية‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫سانتيمةتر‬ ‫لةهةر‬ ‫درز‬ ‫كةمرت‬ ‫يان‬ ‫زياتر‬ ‫ذمارةيةكى‬
:‫وةآلم‬sinَ‫ل‬‫لةطة‬ َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬d.‫دووةميان‬ ‫درزةكةية).كةواتة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫(واتة‬ ‫سانتيمةتردا‬ ‫لةيةك‬ ‫درزةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬ ‫ئةويش‬
"‫"لةيزةر‬
:‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬.َ‫ى‬‫دةردةض‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةثؤة‬ ‫تاك‬ ‫هاوبارى‬ ‫يةكى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫دةزطايةكة‬
:‫لةيزةر‬‫بةهؤى‬ ‫ية‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كردنى‬ ‫بةتني‬‫دةرضون‬ ‫َنة‬‫ي‬‫بزو‬.‫تيشكدانةوة‬ ‫ى‬
‫ت‬ ‫سيفةتةكانى‬:‫لةيزةر‬ ‫يشكى‬
a.‫هاوبارن‬
b.)‫نابن‬ َ‫ل‬‫شيتة‬ ‫بن‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َزةدا‬‫ي‬‫بةئاو‬ ‫ئةطةر‬ ‫ِةنطن(بؤية‬‫ر‬ ‫تاك‬
c..‫زياترة‬ ‫ئاسايى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةتوندى‬ ‫زؤر‬ ‫يان‬ ‫توندى‬
d..)‫هةية‬ ‫َوبووونةوةيان‬‫ال‬‫ب‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫(يةك‬ ‫ِاستةيى‬‫ر‬‫ئا‬
: ‫ئاسايى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫سيفةتةكانى‬
a.‫هاوبارن‬ ‫نا‬
b.. ‫ِةنطن‬‫ر‬‫هةمة‬
c.‫تيشكى‬ ‫لةتوندى‬ ‫زؤر‬ ‫يان‬ ‫توندى‬.‫الوازترة‬ ‫لةيزةر‬
d..)‫نية‬ ‫َوبووونةوةيان‬‫ال‬‫ب‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ية(يةك‬ ‫ِةمةكى‬‫ر‬‫هة‬
:‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬
1.(‫لةيزةر‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬ ‫َطاكانى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬‫و‬‫كارةبايى‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫وزةث‬‫و‬‫كيميايى‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬.‫)ية‬
2.‫مىىةيزةر‬ ‫دةزطىىاى‬‫لةمىىةوداى‬)‫(مايكرؤييىىةكان‬ ‫ىةكان‬‫ى‬‫ورديلةيى‬ ‫شىىةثؤلة‬‫ى‬‫ى‬‫جى‬ ‫لىىةيزةر‬ ‫كاردةكات.بىىةآلم‬‫هةيىىة‬ ‫زؤرى‬ ‫ؤرى‬‫تيشىىكى‬ ‫دةطاتىىة‬ ‫تىىا‬ ‫ىدةكات‬‫ى‬‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةسىىت‬ ‫لةخوارسىىورةوة‬ ‫َذشىىةثؤلةكانيان‬‫ي‬‫در‬X‫ىةبةنطى‬‫ى‬‫شى‬ ‫ى‬
‫كارؤموطناتيسى‬.
a.( : ‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬ ‫طرنطةكانى‬ ‫بةشة‬ ‫لة‬‫ضاالك‬ ‫ناوةندى‬( ‫و‬ )‫تةواو‬ ‫دةرةوةى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬(‫و‬ )‫ِوون‬‫ر‬ ‫نيمضة‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬.)
b.‫شل‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬( ‫ناوةندةية‬ ‫ئةو‬ : ‫ضاالك‬ ‫ناوةندى‬.َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫د‬ ‫بةرهةم‬ )‫هاوبار(لةيزةر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ َ‫ى‬‫َت‬‫ي‬‫دةدر‬ ‫وزةيةكى‬ ‫َك‬‫ي‬‫،كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ) ‫طاز‬ ‫يان‬ ‫ِةق‬‫ر‬ ‫يان‬
c..‫بةندة‬ ‫ضاالكةكة‬ ‫ناوةندة‬ ‫َكهاتةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫لةسةر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬
d.‫و‬ ‫ضاالكةكة‬ ‫ناوةندة‬ ‫بؤ‬ ‫َننةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطة‬ ‫تيشكةكان‬ ‫كة‬ ‫ئةوةية‬ ‫هةن‬ ‫دا‬ ‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬ ‫لة‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫سوودى‬.‫لةيزةر‬ ‫تيشكة‬ ‫توندى‬ ‫و‬ ‫َنةدةرضوون‬‫ي‬‫بزو‬ ‫زيادبوونى‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ئةمةش‬
‫هةشتةم‬ ‫بةشى‬
‫وزة‬ ‫ِبوونى‬‫ر‬‫بةب‬
: ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫بةتةنها‬ ‫تيشكدانةكةش‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةمذر‬ ‫و‬ ‫َن‬‫ي‬‫تيشكدةدر‬ ‫منوونةيى‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةردةض‬ ‫ِةشةوة‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫تيشكدانةية‬ ‫ئةو‬‫طةرميةك‬ ‫ثلةى‬‫ةى‬.
:‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬.‫سةرى‬ ‫دةكةونة‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫َدةمذ‬‫ل‬‫هة‬ ‫تيشكانة‬ ‫ئةو‬ ‫هةموو‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫منوونةيية‬ ‫سيستمة‬ ‫بةو‬
: ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬
1.‫ِاوة‬‫ر‬‫َكنةثض‬‫ي‬‫ل‬ ‫َكى‬‫ي‬‫شةبةنط‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ =
2.‫كراوة‬ ِ‫ر‬‫بةب‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ =
3=‫خ‬ ‫ناوضةى‬ ‫دةكةونة‬ ‫تيشكدان‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫دا‬ ‫لةثلةطةرميةنزمةكان‬‫وارسورةوة‬)‫مرؤظ‬ ‫َستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫تيشكدانى‬ ‫(وةك‬
4=‫الدةدات‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫شةبةنطى‬ ‫بينراوى‬ ‫ناوضةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫شةثؤلةدةرضووةكان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫دا‬ ‫تةنةكة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةرزبوونةوةى‬ ‫لةكاتى‬.
5‫=ل‬‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫َكارية‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ة‬‫تيشكدان‬‫جياو‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةيةكى‬ ‫لةضةند‬ ‫دةكات‬ ‫دةرى‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كةتةن‬( ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫دا‬ ‫از‬‫َىر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫ِووبىةرى‬‫ر‬( ‫وة‬ ‫لةتةنةكىة‬ ‫طشىتى‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫ى‬ ‫بةرزبوونةوة‬ َ‫ل‬‫لةطة‬
)‫الدةدات‬ ‫َذةشةثؤلةكورتةكاندا‬‫ي‬‫در‬ ‫بةالى‬ ‫بوونةكةش‬ ‫دابةش‬ ‫لوتكةى‬ ‫هةروةها‬ ‫وة‬ ‫دةكات‬ ‫زياد‬ )‫ضةماوةكة‬.
:‫سةرووةنةوشةيى‬ ‫شكستى‬‫كىةواداد‬ ‫بىوو‬ ‫كالسىيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫هة‬ ‫َشبينى‬‫ي‬‫ث‬.‫لةسىفر‬ ‫كىةنزيكن‬ ‫كورتىةكان‬ ‫زؤر‬ ‫شىةثؤلة‬ ‫َذيىة‬‫ي‬‫لةدر‬ ‫دةدات‬ ‫تيشىك‬ ‫َشىومار‬‫ي‬‫ب‬ ‫وزةيىةكى‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تىةنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ةن‬)‫(كارةسىاتى‬ ‫طرفتىى‬ ‫دةسىتةواةى‬
‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ ‫جياوزى‬ ‫وةسفكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ ‫سةرووةنةوشةيى‬‫ل‬ ‫جياوازية‬ ‫ئةو‬ ‫ضونكة‬.‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫شةبةنطةوة‬ ‫سةرووةنةوشةيي‬ ‫الى‬ ‫ة‬
7‫وة‬ ‫تيشكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫وزةى‬ ‫بؤية‬ ‫(هةر‬ .‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫شةثؤلدا‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫َضةوانةش‬‫ي‬‫ث‬ ‫و‬ ‫لةرةلةر‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫ِاستةوانة‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫هةر‬ ‫وزةى‬ =.)‫زياترة‬ ‫سور‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫لة‬ ‫نةوشةيي‬
‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِووناكىيةكسان‬‫ر‬ ‫دوو‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ئةطةر‬‫جى‬ ‫يىةك‬ ‫فؤتؤنىةكانى‬ ‫لىةذمارةى‬ ‫سىور‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنىةكانى‬ ‫ذمارةى‬ ‫منوونة‬ ‫َت.(بؤ‬‫ي‬‫ب‬ ‫زياتر‬ ‫كةمرتة‬ ‫كةلةرةلةرةكةى‬ ‫ئةوةيان‬ ‫فؤتؤنةكانى‬ ‫ذمارةى‬‫وةنةوشىةيي‬ ‫لىة‬ ‫وول‬
)‫زياترة‬
:‫َنة‬‫ي‬‫زرط‬ ‫وزةى‬ : ‫يةكةم‬
n
n
E nhf h
f

  

‫يظة‬ ‫ؤزةت‬‫ث‬‫تةواوى‬ ‫ى‬ ‫ذمارةيةك‬
‫النك‬ ‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬
‫لةرةلةر‬
ch
E nhf n

 
:‫دووةم‬‫ئ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬‫ةليكرتؤن‬-:‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫جوول‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ل‬‫ظؤ‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306313
1 1
J
V
C

19 19 191 1.60 10 . 1.60 10 . 1.60 10
J
ev CV C J
C
       
‫ِوناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫دياردةى‬
. ‫ماددةيةك‬ ‫ِووى‬‫ر‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دياريكراو‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بةلةرةلةر‬ ‫ِووناكيةك‬‫ر‬ ‫كة‬ ‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ماددةيةك‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫دةرضوونى‬
1.‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دياردةية‬ ‫بةم‬ ‫زاناكان‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةربض‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِووةكةوة‬‫ر‬‫لة‬ ‫لةوانةية‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫كانزايى‬ ‫ِويةكى‬‫ر‬ ‫بةر‬ ‫ى‬‫ِوناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫دةرضووةكانيش‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫بة‬ ‫وة‬ .‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ئةليكرتؤنةكانى‬‫و‬
‫كة‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫وةسف‬ ‫وا‬ ‫هةية‬ ‫ِوناكيان‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫كاريطةرى‬ ‫سيفةتى‬ ‫ِوانةى‬‫ر‬ ‫ئةو‬‫بؤ‬ ‫هةستيارن‬‫ِووناكى‬‫ر‬.: ‫ِووندةكاتةوة‬‫ر‬ ‫تاقيطةييةكان‬ ‫بةلطة‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬ ‫َشبينية‬‫ي‬‫ث‬ ‫تيايدا‬ ‫كة‬ ‫خشتةيةك‬
‫كالسيكيةكان‬ ‫َشبينى‬‫ي‬‫ث‬‫تاقيطةيى‬ ‫َطةى‬‫ل‬‫بة‬
‫بةندةلةسةر‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِزطاربوونى‬‫ر‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫توندى‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬
‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دةرضووةكان‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫وزةى‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫توندى‬‫لةرةل‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ةرى‬
‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِزطاربوونى‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫نزمةكان‬ ‫ِووناكية‬‫ر‬ ‫توندية‬ ‫لة‬‫َت‬‫ي‬‫دةخايةن‬ ‫كات‬
‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫ساتى‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫كاتةكاندا‬ ‫لةزؤربةى‬
‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةلةرةلةر‬
1.:‫فؤتؤن‬.‫سفرة‬ ‫وةبارستاييةكةى‬ ‫دا‬ ‫لةطةردوون‬ ‫سةربةخؤية‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫كةمرتين‬
2.:‫ئيش‬ ‫ثابةندة‬‫كةمرت‬( .‫كانزاكة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫جياكردنةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزةى‬ ‫ين‬o oE hf)
3.‫مؤلةقة‬ ‫لةرةلةرى‬of.‫َبكاتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِوويةك‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةبتوان‬ ‫كارؤموطناتيسية‬ ‫َكى‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫كةمرتين‬ :
4.‫لةكانزاية‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬‫َتةوة‬‫ي‬‫جياب‬ ‫ك‬‫َتةوة‬‫ي‬‫دةيبةست‬ ‫كةبةكانزاكةوة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ َ‫ل‬‫زا‬ ‫َزةدا‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬ ‫بةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫كانزاكةوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫جيابوونةوةيةش‬ ‫ئةم‬ ‫بؤ‬‫َت‬‫ي‬‫هىةب‬ ‫وزةيىان‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫كىةمرتين‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬
‫كانزاكة‬ ‫ئيشى‬ ‫ثابةندة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫و‬o oE hf‫َىك‬‫ي‬‫كات‬of‫ئىةليكرتؤن‬ ‫دةتىوانن‬ ‫طىةورةترة‬ ‫ثابةنىدةئيش‬ ‫وزةى‬ ‫لىة‬ ‫وزةكىةيان‬ ‫كىة‬ ‫فؤتؤنانىةى‬ ‫ئىةو‬ ‫و‬ ‫كانزاكةيىة‬ ‫مؤلةقىةى‬ ‫لةرةلىةرى‬
،‫َنن‬‫ي‬‫دةرثةر‬ ‫كانزاكةش‬ ‫لةناو‬ ‫و‬ ‫كانزاكة‬ ‫ِووى‬‫ر‬ ‫لةسةر‬‫بة‬ ‫يةكسانة‬ )‫دةردةضن‬ ‫كانزاكةوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫كةلة‬ ‫ئةليكرتؤنانةى‬ ‫(ئةو‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫طةورةترين‬ ‫هةربؤية‬‫و‬ ‫كانزاكة‬ ‫ئيشى‬ ‫ثابةندة‬ ‫و‬ ‫فؤتؤنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬
:‫َت‬‫ي‬‫ِدر‬‫ر‬‫دةردةب‬ ‫ثةيوةندية‬ ‫بةم‬ ‫بريكاريانةش‬
m oKE hf hf 
‫ثالنك‬ ‫َطريى‬‫ي‬‫ج‬ = ‫َةوزة‬‫ل‬‫جو‬ ‫طةورةترين‬x‫دةرضوو‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫لةرةلةرى‬–‫ئيش‬ ‫ثابةندة‬
5.‫ثةيوةنديةكى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةو‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬mKE ،f‫ضىونكة‬h‫ئىيش‬ ‫ثابةنىدة‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫َكىى‬‫ي‬‫بر‬ohf‫ثةيوةنديىةى‬ ‫ئىةم‬ ‫ِاسىتى‬‫ر‬ ‫تاقيكردنىةوةكان‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫كانزايىةك‬ ‫هىةر‬ ‫بىؤ‬
‫ضةماوةكةش‬ ‫الرى‬ ‫هةذماركردنى‬ ‫وة‬ ‫سةملاندووة‬
KE
f


‫نرخى‬ ‫بةتةواوى‬h.‫ثالنك‬ ‫َطريى‬‫ي‬‫ج‬ ‫نرخى‬ ‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫بةتةواوى‬ ‫كة‬ ‫دةدات‬
، ‫ىةوتوو‬‫ى‬‫ك‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ىةرى‬‫ى‬‫لةرةل‬ ‫و‬ ‫ىووةكان‬‫ى‬‫دةرض‬ ‫ِووناكيىة‬‫ر‬ ‫ىة‬‫ى‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫وزةى‬ ‫َىة‬‫ل‬‫جو‬ ‫ىةورةترين‬‫ى‬‫ط‬ ‫َىوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ىدى‬‫ى‬‫ثةيوةن‬ )‫يىة‬ ‫ىة‬‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫َكارية(و‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ئىةم‬‫ى‬‫ى‬‫لةرةل‬ ‫ئاسىؤيى‬ ‫ىةوةرةى‬‫ى‬‫ت‬ َ‫ل‬‫لةطىة‬ ‫ىةماوةكةش‬‫ى‬‫ض‬ ‫ِينىى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ىةكرت‬‫ى‬‫ي‬ ‫َى‬‫ل‬‫خىا‬‫ىة‬‫ى‬‫مؤلةق‬ ‫ةرى‬
:‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬
1.. ‫زياددةكات‬ ‫فؤتؤنةكانى‬ ‫ذمارةى‬ ‫واتة‬ ‫زياددةكات‬ ‫ِووناكيةك‬‫ر‬ ‫توندى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫كة‬
2..‫كردووة‬ ‫زيادى‬ ‫فؤتؤنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫واتة‬ ‫زياددةكات‬ ‫فؤتؤن‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةدةوتر‬
1.‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بةرز‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫طةرميةكةى‬ ‫ثلةى‬ ‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫طةرم‬ ‫تةنى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬‫شني‬ ‫بؤ‬ ‫دا‬ ‫كؤتايى‬ ‫لة‬ ‫سثى‬ ‫و‬ ‫زةرد‬ ‫بؤ‬ ‫وة‬ ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬
2..‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ئاسان‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫كردنى‬ ‫ئازاد‬ ‫دا‬ ‫بةرزتر‬ ‫طةرمى‬ ‫لةثلةى‬
‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫و‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬ ‫دياردةى‬
:‫دا‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬ ‫لةدياردةى‬
1-‫و‬‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بةآلم‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫كةم‬ ‫لةرةلةرةكةى‬ ‫فؤتؤنةكةو‬ ‫زةى‬‫زياددةكات‬ ‫شةثؤلةكةى‬.
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306314
2-‫بوو‬ ‫زؤركةم‬ ‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫ضونكة‬ ‫َنا‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫تيشكى‬
3-‫دةكات‬ ‫ِةفتار‬‫ر‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫وةك‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كة‬ ‫دةخات‬ ‫دةكات(دةرى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫ثشتطريى‬‫واتة‬.‫هةية‬ ‫َيان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةوذمى‬ ‫فؤتؤنةكان‬
4-‫فؤتؤن‬ ‫ثةرشبوونةوةى‬ ‫طؤشةى‬ ‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬‫ةكة‬
5-:‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬.‫َدةرةكة‬‫ي‬‫ل‬ ‫فؤتؤنة‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫بةطو‬ ‫َكةوة‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫بةهؤى‬ ‫بووةوةية‬ ‫ثةرش‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫زيادبوونى‬
‫طةرديلة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫سامث‬
6-:‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫نيوتن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬‫َى‬‫ل‬‫جو‬ ‫بىؤ‬ ‫بىوو‬ ‫بىاش‬ ‫بنضىينةيةكى‬ ‫َة‬‫ل‬‫سىامث‬ ‫َت.(ئةم‬‫ي‬‫ناشىك‬ ‫كىة‬ ‫ثتىةو‬ ‫بضىوكى‬ ‫طؤيةكى‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫بريتى‬‫سرووشىتى‬ ‫تاقيكردنىةوةكان‬ ‫ئىةوةى‬ ‫دواى‬ ‫بىةآلم‬ ‫طازةكىان‬ ‫بىريدؤزى‬ ‫ة‬
.)‫َت‬‫ي‬‫َذر‬‫ي‬ِ‫ر‬‫داب‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بوو‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرخست‬ ‫طةرديلةكانيان‬ ‫كارةبايى‬
7-: ‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬.)‫دا‬ ‫شوتى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫تؤ‬ ‫(هةروةك‬ ‫بوون‬ ‫نقوم‬ ‫ثؤزةتيظ‬ ‫لةبارطةى‬ ‫دا‬ ‫طؤيى‬ ‫قةبارةيةكى‬ ‫لةناو‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬
8-َ‫ل‬‫سامث‬:‫ِةزةرفؤرد‬‫ر‬ ‫ى‬.‫دا‬ ‫خؤر‬ ‫بةدةورى‬ ‫دةضن‬ ‫هةسارةكان‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َواز‬‫ي‬‫بةش‬ ‫دا‬ ‫ناوك‬ ‫بةدةورى‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫ِةزةرفؤردا‬‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬
9-.‫بؤشايية‬ ‫طةرديلة‬ ‫َكهاتةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫زؤربةي‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬ ‫بريدؤزةكةى‬ ‫َي‬‫ى‬‫ث‬ ‫بة‬
11-‫ش‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاودراوةكان‬ ‫بارطة‬ ‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬‫َتىةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫كىة‬ ‫دةكىات‬ ‫كىةم‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بىة‬ ‫طةرديلىة‬ ‫خولطىةى‬ ‫نيىوةتريةى‬ ‫كةواتىة‬ ‫دةكةن‬ ‫ون‬ ‫وزة‬ ‫بةمةش‬ ‫َرن‬‫ي‬‫بن‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫ةثؤة‬
‫ناوك‬ ‫ناو‬ ‫دةكةونة‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫كة‬ ‫طةرديلة‬ ‫َراي‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِوخانى‬‫ر‬‫دا‬ ‫وة‬ ‫دةرضوو‬ ‫تيشكى‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫زيادبوون‬
11-‫الى‬ ‫ضى‬ ‫كانزاكة‬ ‫تةنكة‬ ‫تاقيكردنةوةى‬‫دةرخست؟‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬
.‫كؤبؤتةوة‬ ‫دا‬ ‫لةضةق‬ ‫طةرديلة‬ ‫بارستايى‬ ‫زؤربةى‬ ‫و‬ ‫موجةب‬ ‫بارطةى‬ ‫خست‬ ‫دةرى‬ :‫وةآلم‬
12-‫بوون؟‬ ‫ضي‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫ِةزةفؤرد‬‫ر‬ ‫طرفتةكةي‬ ‫دوو‬
‫ِةزة‬‫ر‬ ‫َي‬‫ل‬‫وة:سامث‬‫ر‬‫فؤرد‬‫هة‬ ‫َطري‬‫ي‬‫ناج‬ ‫طةرديلةيةكي‬ ‫كة‬ ‫كرد‬ ‫َشبيين‬‫ي‬‫ث‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬‫وة‬‫ه‬ ‫نةيتواني‬‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةبةنطيةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬.
13-.‫تيشكدةدات‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫ليكنةثض‬ ‫شبةنطى‬ ‫طةرديلة‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬ ‫بريدؤزةكةى‬ ‫َكدانةوةى‬‫ي‬‫ل‬ ‫بة‬
14-‫تيشكدةدات‬ ‫طازةكة‬ ‫َداية‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةرديلةيى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كةطالز‬ ‫بؤريةك‬ ‫سةرى‬ ‫هةردوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةخر‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬.‫بةندة‬ ‫طازةكة‬ ‫جؤرى‬ ‫لةسةر‬ ‫تيشكدانةكة‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬
15-‫شة‬‫دةرضوون‬ ‫بةنطى‬‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫ِةنطاو‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ضةند‬ :)‫(بريقةدارن‬. ‫دةكات‬ ‫لةماددةوة‬ ‫دةرضوو‬ ‫دراو‬ ‫تيشكى‬ ‫وزةى‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بؤ‬ ‫ئاماذة‬
16-:‫َمذراو‬‫ل‬‫هة‬ ‫شةبةنطى‬.‫َت‬‫ي‬‫دةميذ‬ ‫ماددةكة‬ ‫كةوا‬ ‫دةكةن‬ ‫وزةية‬ ‫ئةو‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بؤ‬ ‫ئاماذة‬ ‫ِةشن‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ضةند‬
17-‫ياسا‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫دةرضوو‬ ‫وزةى‬: ‫بؤر‬ ‫ى‬i fE E E 
18-.‫َرةكان‬‫ي‬‫ئةست‬ ‫دةورى‬ ‫طازى‬ ‫كةشي‬ ‫ناسينةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َمذراو‬‫ل‬‫هة‬ ‫شةبةنطى‬
19-.‫ية‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫واتة‬ ‫نية‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫َكنةثض‬‫ي‬‫ل‬ ‫باكورى‬ ‫ئاسؤى‬ ‫تيشكةكانى‬
‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬
‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306315
.‫دووانزة‬ ‫ثؤلي‬ ‫فيزياى‬ ‫ي‬ )‫(نؤ‬ ‫بةشي‬
‫ِةقةكان‬‫ر‬ ‫ماددة‬
َ‫ى‬‫بةس‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةكر‬
‫جؤرةوة‬
1-‫طةيةنةر‬1-.‫نية‬ ‫وزةى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬
2-.‫َتةوة‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ئةطو‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫تةنها‬
3-.‫كةمدةكات‬ ‫طةياندن‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫زياددةكات‬ ‫بةرطريان‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةبةرزكردنةوةى‬
2-‫نيمضةطةيةنةر‬1-‫بضوو‬ ‫وزةيةكى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬.‫هةية‬ ‫كى‬
2-.‫وزةئةكةن‬ ‫كارةبا‬ ‫طةياندنى‬ ‫بةشدارى‬ ‫كونةكان‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ‫هةريةكة‬
3-.‫زياددةكات‬ )‫كون‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫جوت‬ ‫ذمارةى‬ ‫(ضونكة‬ ‫زياددةكات‬ ‫طةياندن‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫كةمدةكات‬ ‫بةرطريان‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةبةرزكردنةوةى‬
3-‫نةطةيةنةر‬‫ناطةيةنن‬ ‫كارةباوزة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةهيض‬
‫ضةند‬
‫زاراوةيةك‬
:‫طةرديلة‬ ‫زةمينى‬ ‫بارى‬.‫ديارىكراو‬ ‫َكى‬‫ي‬‫سيستةم‬ ‫بؤ‬ ‫وزةية‬ ‫نزمترين‬ ‫بارى‬
:‫وروذاو‬ ‫بارى‬.‫نية‬ ‫زةمينىدا‬ ‫لةبارى‬ ‫طةرديلة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫بار‬
: ‫َزى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫ئةليكترؤنةكانى‬.‫هةية‬ ‫طةرديلةدا‬ ‫ناوكى‬ ‫دةرةوةى‬ ‫ضينى‬ ‫دوورترين‬ ‫لة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫ئةليكترؤن‬
:‫كون‬.‫نية‬ ‫تيا‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫و‬ ‫نيمضةطةيةنةرة‬ ‫ئاستةوزةيةكى‬
:‫َزى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫طورزةى‬‫َداية‬‫ي‬‫ت‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫لة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫ئاستةوزةى‬,‫توا‬ ‫دا‬ ‫ِةقةطةيةنةرةكان‬‫ر‬ ‫لةتةنة‬ ‫بةآلم‬ ‫طةيةنن‬ ‫نا‬ ‫كارةبا‬ ‫َزيةكانيان‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫ئةليكترؤنة‬ ‫دا‬ ‫نيمضةطةيةنةرةكان‬ ‫و‬ ‫نةطةيةنةر‬ ‫ِةقة‬‫ر‬‫تةنة‬ ‫لة‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫طةياندنيان‬ ‫كارةبا‬ ‫ناى‬
:‫وزة‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬‫طورز‬ ‫بةرزترين‬ ‫كة‬ ‫وزةية‬ ‫مةودايةكى‬.‫جيادةكاتةوة‬ ‫يةكتر‬ ‫لة‬ ‫ئةليكترؤن‬ َ‫ى‬‫ب‬ ‫وزةى‬ ‫طورز‬ ‫نزمترين‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫وزةى‬ ‫ة‬
:‫طةياندن‬ ‫طورزةى‬.‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تيا‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةش‬ ‫كة‬ ‫وزةية‬ ‫طورزة‬ ‫بةرزترين‬
:)‫ِةسةنةكان‬‫ر‬(‫ثوختةكان‬ ‫نيمضةطةيةنةرة‬‫هةم‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫َكهاتب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِشتةيةك‬‫ر‬‫دا‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫توخم‬ ‫لة‬ ‫تةنها‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫ماددةية‬ ‫بةو‬‫ئةليكترؤن‬ ‫جوت‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بارطةية‬ ‫َة‬‫ل‬‫كؤمة‬ ‫(ئةو‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ‫ذمارة‬ ‫ان‬-)‫كون‬
‫دوانيةكان‬ ‫(بللورة‬ ‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬-Diode:)‫ترى‬ ‫ِاستةكةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫بةبةراوورد‬ ‫دةدات‬ ‫ِاستةيةك‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫تةزوو‬ ‫ِبوونى‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بة‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةليكترؤنية‬ ‫دةزطايةكى‬
( ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬P-N)‫بةيةكطة‬ ‫لة‬‫جؤرى‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫يشتنى‬P‫جؤرى‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫و‬N.‫َت‬‫ي‬‫َكد‬‫ي‬‫ث‬
‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةناو‬ ‫بارطةبةرةكان‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫ئةنجامى‬ ‫لة‬P-N‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫بةوةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ )‫ِن‬‫ر‬‫ديارنةماندا(دا‬ ‫لةناوضةى‬ ‫كارةبايى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫دا‬‫ثةستانكار‬ ‫بةربةستة‬
)‫ِن(ديارنةمان‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬‫هيض‬ ‫تةنكة‬ ‫زؤر‬ ‫ناوضةيةكى‬‫ئةليكترؤنةكانى‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫جوآلنى‬ ‫ئةنجامى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫درووست‬ ‫تيانية‬ ‫سةربةستى‬ ‫بارطةيةكى‬N‫ناو‬ ‫بؤ‬P‫لةكونةكانى‬ ‫َك‬‫ي‬‫وةهةند‬P‫بةرةو‬N
: ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةرةو‬ ‫الدانى‬‫الى‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫ثؤزةتيظى‬ ‫ئةطةرجةمسةرى‬P‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َطةتيظةكةشى‬‫ي‬‫ن‬ ‫جةمسةرة‬ ‫و‬N‫با‬ ‫ئةةوا‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دةجةو‬ ‫رطةةكان‬‫ثةسةتانكار‬ ‫وبةربةسةتة‬ ‫َةت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫تةسةك‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةةى‬
‫و‬ ‫كةمدةكات‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫بةرطري‬ ‫كةمترين‬.)‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫َنن(واتة‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارةبايى‬ ‫تةزوويةكى‬
‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫الدانى‬‫الى‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫َطةتيظى‬‫ي‬‫ن‬ ‫:ئةطةرجةمسةرى‬P‫ثؤ‬ ‫جةمسةرة‬ ‫و‬‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫زةتيظةكةشى‬N‫زياددةكات‬ ‫ثةستانكار‬ ‫بةربةستة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫فراوان‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬ ‫ئةوا‬‫بةةرطري‬ ‫زؤرترين‬ ‫و‬
.)‫َت‬‫ي‬‫ناب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫َكبةستةكةدا(واتة‬‫ي‬‫بةث‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫كةمبوونةوةى‬ ‫َتةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬
:‫ترانزستةر‬‫دةتوا‬ ‫جةمسةرة)و‬ َ‫ى‬‫(س‬ ‫هةية‬ ‫طةياندنى‬ ‫تةلى‬ َ‫ى‬‫س‬ ‫دةزطايةكة‬‫بكات‬ ‫طةورة‬ ‫نيشانة‬ ‫نيت‬.
:‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫كةلة‬ ‫ماددانةن‬ ‫ئةو‬.‫سفر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫نام‬ ‫بةرطريان‬ ‫كلظن‬ ‫لةسفرى‬ ‫نزيك‬ ‫نزمى‬ ‫زؤر‬
: ‫مؤلةقة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬‫دةطاتة‬ ‫تيايدا‬ ‫ماددة‬ ‫كة‬ ‫نزمةية‬ ‫طةرمية‬ ‫ثلة‬ ‫ئةو‬.‫سفر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بةرطري‬ ‫و‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬
‫جؤرةكانى‬
‫نيمضةطةيةن‬
‫ةر‬
1-:‫ثوخت‬‫َت‬‫ي‬‫َكهاتب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِشتةيةك‬‫ر‬‫دا‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫تومخ‬ ‫لة‬ ‫تةنها‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫ماددةية‬ ‫بةو‬)‫سليكؤن‬ ‫يان‬ ‫َرمانيؤم‬‫ي‬‫ج‬ ‫(تةنها‬‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بارطةية‬ ‫َة‬‫ل‬‫كؤمة‬ ‫(ئةو‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫و‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫لة‬ ‫ذمارة‬ ‫هةمان‬ ‫و‬
‫ئةليكرتؤن‬ ‫جوت‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬-)‫كون‬
‫َتةدار‬‫ل‬‫خ‬
‫جؤرى‬
N
1-‫َتةية‬‫ل‬‫خ‬ ‫َكردنى‬‫ي‬‫بةت‬. ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫ناو‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َنجى‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزيةكةى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫كة‬ ‫ك‬
2-.‫هاوتاية‬ ‫كارةباوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َكهاتةكة‬‫ي‬‫ث‬
3-.‫زياترن‬ )‫موجةبةكان(كونةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬ ‫لة‬ )‫(ئةليكترؤنةكان‬ ‫سالبةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬
4-‫دةوت‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫داطيردةكات‬ ‫وزةيةك‬ ‫ئاستة‬ ‫زيادةكة‬ ‫ئةليكترؤنة‬.‫وزةدا‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫لةناو‬ ‫طةياندنةوة‬ ‫طورزةى‬ ‫خوار‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫كة‬ ‫بةخش‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ر‬
‫جؤرى‬
P
1-. ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫ناو‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫سيانى‬ ‫َزيةكةى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫كة‬ ‫َتةيةك‬‫ل‬‫خ‬ ‫َكردنى‬‫ي‬‫بةت‬
2-.‫هاوتاية‬ ‫كارةباوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َكهاتةكة‬‫ي‬‫ث‬
3-‫ذ‬ ‫لة‬ )‫موجةبةكان(كونةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬.‫زياترن‬ )‫(ئةليكترؤنةكان‬ ‫سالبةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫مارةى‬
4-‫دة‬ ‫دا‬ ‫وزة‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫لةناو‬ ‫و‬ ‫َزيةوة‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫طورزةى‬ ‫لةسةروو‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫وةرطر‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫داطيردةكات‬ ‫وزةيةك‬ ‫ئاستة‬ ‫زيادةكة‬ ‫كونة‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬
‫ضةند‬
‫َبينيةك‬‫ي‬‫ت‬
1-‫(طورز‬ ‫َت‬‫ي‬‫تياب‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةدةش‬ ‫طورزة‬ ‫بةرزترين‬.)‫طةياندنة‬ ‫ةى‬
2-.‫وزةية‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫جيادةكاتةوة‬ ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫لة‬ ‫نةطةيةنةر‬ ‫ئةوةى‬
3-. ‫كارةباية‬ ‫طةياندى‬ ‫باشتر‬ ‫جيادةكاتةوة‬ ‫ثوخت‬ ‫و‬ ‫َتةدار‬‫ل‬‫خ‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫ئةوةى‬
4-.‫َن‬‫ي‬‫دةجول‬ )‫َضةوانةيان‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫وة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫هةمان‬ ‫بة‬ ‫(كون‬
5-‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫جةمسةرى‬ ‫دوو‬‫ئةكات‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةيةك‬ ‫تةنها‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةك‬‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويكى‬ ‫بؤ‬ ‫دةكاتةوة‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫(تةزووى‬ ‫َت‬‫ي‬‫بةكارد‬ )‫َكتيفايةر‬‫ي‬ِ‫ر‬( ‫ِستكةرةوة‬‫ر‬ ‫وةك‬
‫بارط‬ , ‫َت‬‫ي‬‫زيادبكر‬ ‫نيشانةكة‬ ‫بؤ‬ ‫ديكة‬ ‫ثرتةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةتوانر‬ ‫تر‬ ‫دووانى‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫كريستا‬ ‫بةدانانى‬ ‫ثاشان‬ , )‫ثرتة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬.‫بكةنةوة‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫و‬ ‫كاربكةن‬ ‫فلتةر‬ ‫وةك‬ ‫دةتوانن‬ ‫ةطرةكان‬
6-‫ِانزستةر‬‫ر‬‫ت‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دوو‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫جةمسةرى‬ َ‫ى‬‫س‬.‫دةكات‬ ‫طةورة‬ ‫نيشانة‬
7-‫ناكات‬ ‫ئؤم‬ ‫ياساى‬ ‫ِةوى‬‫ر‬‫ثةي‬ ‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬, ‫َية‬‫ل‬َ‫ي‬‫ناه‬ ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫تةزوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندي‬ ‫واتة‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫ضةماوةيةى‬ ‫ئةو‬ ‫الرى‬ ‫بؤية‬‫دةكاتة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ ‫ئةركدا‬ ‫جياوازى‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫بةرطرى‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬.
8-.‫َزراوة‬‫ي‬‫ثار‬ ‫كؤثةر‬ ‫جوتةكانى‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةوذمى‬
9-‫ِنى‬‫ر‬‫دا‬ ‫لةناوضةى‬p‫ِنى‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫دا‬N‫ديارنةمان‬ ‫واتة‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫دا‬
11-‫بارطة‬ ‫و‬ ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةرةو‬ ) ‫بارطةدةر(دةركةر‬ ‫ترانزستةردا‬ ‫لة‬.‫َت‬‫ي‬‫الدةدر‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ )‫بةر(كؤكةر‬
11-.‫َت‬‫ي‬‫ناب‬ ‫بةرطرى‬ ‫مؤلةقة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫لة‬ ‫نزمتر‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةيةكى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ِةقة‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬
12-.‫نايابة‬ ‫طواستنةوة‬ ‫بؤ‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬ , ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫طةرمكةر‬ ‫درووستكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ناكر‬ ‫هةرطيز‬
13-‫طةيةنةرى‬ ‫بؤساردكردنةوةى‬.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكتاردةه‬ ‫شل‬ ‫نايترؤجينى‬ ‫نزم‬ ‫طةرمى‬ ‫بؤثلةى‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬
14-‫َكهاتة‬‫ي‬‫ث‬ ‫لة‬ )‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫نا‬ ‫و‬ ‫َتة‬‫ل‬‫(خ‬ ‫بوونى‬ ‫بةهؤى‬ ‫ئةويش‬ ‫َظن‬‫ل‬‫ك‬ ‫سفرى‬ ‫بؤ‬ ‫َنةوة‬‫ي‬‫بكر‬ ‫سارديش‬ ‫هةرضةندة‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫ثلةى‬ ‫ناطاتة‬ ‫ماددة‬ َ‫ى‬‫هةند‬.‫دا‬ ‫كةى‬
‫سودى‬
‫َرطةيةنةرة‬‫ي‬‫ت‬
:‫كان‬
1-‫وزة‬ ‫كةمرتين‬ ‫َت‬‫ي‬‫بةكارب‬ ‫بؤطواستنةوة‬ ‫ئةطةر‬‫َت؟‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫ى‬
2-.‫ئةليكرتؤنيكسدا‬ ‫لةبوارى‬
3-‫دا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫َقةكانى‬‫ل‬‫لةئة‬
4-(‫دا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫موطناتيسى‬ ‫لةبوارى‬‫زؤرةكان+دةزطاى‬ ‫َرايية‬‫ي‬‫تةنؤلكةخ‬ ‫موطناتيسى+تاودةرى‬ ‫خستنى‬ ‫سةرهةوا‬MRI)‫موطناتيسي‬ ‫زرنطانةوةى‬

Hamwii (1)

  • 1.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530631 :‫زانستى‬ ‫دووانزةى‬‫ثؤلي‬ ‫فيزياي‬ ‫لة‬ ‫كارةكانيان‬ ‫و‬ ‫زاناكان‬ ‫ناوى‬ )‫زاناكان‬ ‫(يان‬ ‫زانا‬ ‫ناوى‬‫كارةكةى‬ ‫كيثلةر‬ ‫جؤهانز‬‫بازنةيي‬ ‫نةك‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةسو‬ ‫َلكةيي‬‫ي‬‫ه‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ضةند‬ ‫لة‬ ‫هةسارةكان‬ ‫هووك‬ ‫ِؤبةرت‬‫ر‬ ‫(بارستايي‬ ‫سيستةمةكانى‬ ‫زؤربةى‬ ‫سةلماندى‬–‫سادةى‬ ‫ثةيوةنديةكى‬ ‫بة‬ ‫)ثشت‬ ‫سثرينط‬‫الدان‬ ‫و‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طة‬ ‫َزى‬‫ي‬‫دةبةستن(ه‬ ‫الدان‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ )‫َضةوانةن‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِاستةدا‬‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ِدا‬‫ر‬‫ب‬ ‫لة‬ ‫ِاستةوانةن‬‫ر‬.‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫َنةثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِى‬‫ر‬‫جي‬ ‫لةسنورى‬ ‫الدانةكان‬ ‫ئةطةر‬ ‫طاليلؤ‬‫فر‬ ‫نةك‬ ‫بةندة‬ ‫َذيةكةى‬‫ي‬‫در‬ ‫لةسةر‬ )‫بضوكةكاندا‬ ‫الدانة‬ ‫طؤشة‬ ‫بةندؤل(لة‬ ‫جولةى‬ ‫كرد‬ ‫ئةوةى‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫بوو‬ ‫كةس‬ ‫يةكةم‬.‫اوانيةكةى‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫ب‬ ‫طراهام‬ ‫ئةليكسةندةر‬‫تةلةفؤن‬ ‫َنةرى‬‫ي‬‫داه‬ ‫ئؤرستد‬ ِ‫ر‬‫قيبلةن‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةركات‬ ‫كةوا‬ ‫كرد‬ ‫ئةوةى‬ ‫(تيبينى‬ ‫دا‬ ‫موطناتيسي‬ ‫و‬ ‫كارةبايي‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫ثةيووةندى‬ ‫بوونى‬ ‫لة‬ ‫َينةوة‬‫ل‬‫َكؤ‬‫ي‬‫ل‬ ‫بؤ‬ ‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫َطةيةكى‬‫ي‬‫مايةك‬ ِ‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِدةب‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫كة‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫نزيكبكر‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةتةل‬) ‫الدةدات‬ ‫خؤى‬ ‫هةميشةييةكةى‬ ‫استة‬ ‫فاراداى‬‫ِوو‬‫ر‬ ‫خستة‬ ‫كارؤموطنةكارى‬ ‫دةربارةى‬ ‫بنضينةييةكانى‬ ‫كةسةرةتا‬ ‫بوو‬ ‫كةس‬ ‫يةكةم‬ ‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫دةكات‬ ‫دروستى‬ ‫داخراودا‬ ‫كارةبايةكى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫دذكارى‬‫كة‬ ‫بوارةدا‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫تة‬ ‫ئةو‬‫كردووة‬ ‫دروست‬ ‫زووةى‬". ‫هيطنز‬"َ‫ى‬‫نو‬ ‫شةثؤلى‬ ‫ثةيداكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دابنر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ى‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫وةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرةى‬ ‫سةر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةر‬ ‫دةتوانين‬". ‫ثالنك‬ ‫ماكس‬ ‫ِةشةو‬‫ر‬ ‫لةتةنى‬ ‫تيشكدراو‬ ‫وزةى‬ ‫دانا‬ ‫كةواى‬ ‫(بةوةى‬ ‫بكات‬ ‫شيكار‬ ‫ِةشدا‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫لةتيشكدانى‬ ‫سةرووةنةوشةيي‬ ‫طرفتى‬ ‫توانى‬‫(واتة‬ ) ‫ِكراوة‬‫ر‬‫بةب‬ ‫ة‬ ‫يةكجار‬ ‫كارةبايي‬ ‫لةرينةوةيةكى‬ ‫لةضةند‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫كة‬ ‫ضوو‬ ‫بؤ‬ ‫واى‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫توانى‬ ‫ث‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ ‫بضوكةوة‬َ‫ي‬) ‫َنة‬‫ي‬‫زرنط‬ ‫َت‬‫ي‬‫ياندةوتر‬ ‫ئانيشتاين‬ .‫َذةيية‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بيردؤزى‬ ‫خاوةنى‬ ‫ِكراو‬‫ر‬‫بةب‬ ‫وزةى‬ ‫ضةمكى‬ ‫توانى‬,‫بكات‬ َ‫ى‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةسةر‬ ‫بةب‬ ‫كارؤموطناتيسيةكان‬ ‫شةثؤلة‬ ‫دانا‬ ‫واى‬)‫فؤتؤن‬ َ‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َان‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةضن‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َشاو‬‫ي‬‫ل‬ ‫(لة‬ ‫ِكراون‬‫ر‬ ‫هةبوو‬ ‫دا‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫كةلةدياردةى‬ ‫بكات‬ ‫ضارةسةر‬ ‫طيروطرفتانة‬ ‫ئةو‬ ‫توانى‬ ‫كؤمثتن‬ ‫ئارسةر‬ .‫كؤمثتنة‬ ‫الدانى‬ ‫دياردةى‬ ‫بيرؤكةى‬ ‫خاوةنى‬ ‫دةركة‬ ‫بؤي‬‫َةوزة‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫تةوذم‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكترؤن‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫بةريةككةوتنى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ِةفتاربكات‬‫ر‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫وةك‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ئةطةر‬ ‫وت‬ ‫هةية‬ ‫تةوذمى‬ ‫فؤتؤن‬ ‫كة‬ ‫دةريخست‬ ‫كؤتاييدا‬ ‫لة‬ .)‫ِةكان‬‫ر‬‫جي‬ ‫بةريةككةوتنة‬ ‫َت(هةروةك‬‫ي‬‫َزراوب‬‫ي‬‫ثار‬)‫كرد‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بيردؤزى‬ ‫ثشتطيرى‬ ‫(واتة‬ ‫بؤطةرديلة‬ ‫نيوتن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫بري‬‫ئةوةى‬ ‫دواى‬ ‫بةآلم‬ ‫طازةكان‬ ‫بيردؤزى‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫بؤ‬ ‫بوو‬ ‫باش‬ ‫بنضينةيةكى‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َت.(ئةم‬‫ي‬‫ناشك‬ ‫كة‬ ‫ثتةو‬ ‫بضوكى‬ ‫طؤيةكى‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫تى‬ .)‫َت‬‫ي‬‫َذر‬‫ي‬ِ‫ر‬‫داب‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بوو‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرخست‬ ‫طةرديلةكانيان‬ ‫كارةبايى‬ ‫سرووشتى‬ ‫تاقيكردنةوةكان‬ ‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬‫لةناو‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬.)‫دا‬ ‫شوتى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫تؤ‬ ‫(هةروةك‬ ‫بوون‬ ‫نقوم‬ ‫ثؤزةتيظ‬ ‫لةبارطةى‬ ‫دا‬ ‫طؤيى‬ ‫قةبارةيةكى‬ )‫مارسدن‬ ‫ئةرنست‬ ‫و‬ ‫طايطةر‬ ‫(هانز‬ ‫فؤرد‬ ‫ِةزةر‬‫ر‬ ‫ئةرنست‬ ‫سةرثةرشتى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ِاستى‬‫ر‬‫نا‬ ‫دةرخستنى‬ ‫بؤ‬ ‫ئةنجامدا‬ ‫طرنطيان‬ ‫تاقيكردنةوةيةكى‬ ‫ِةزةرفؤرد‬‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬‫دا‬ ‫ناوك‬ ‫بةدةورى‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬ ‫ِةزةرفؤردا‬‫ر‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دةجو‬.‫دا‬ ‫خؤر‬ ‫بةدةورى‬ ‫دةضن‬ ‫هةسارةكان‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َواز‬‫ي‬‫بةش‬ .)‫كؤبؤتةوة‬ ‫دا‬ ‫لةضةق‬ ‫طةرديلة‬ ‫بارستايى‬ ‫زؤربةى‬ ‫و‬ ‫موجةب‬ ‫بارطةى‬ ‫خست‬ ‫(دةرى‬ :‫سةركةوتنةكةى‬ : ‫شكستةكةى‬‫ِةزة‬‫ر‬ ‫َي‬‫ل‬‫سامث‬‫ر‬‫فؤرد‬‫طةرديلةيةك‬ ‫كة‬ ‫كرد‬ ‫َشبيني‬‫ي‬‫ث‬‫هة‬ ‫َطير‬‫ي‬‫ناج‬ ‫ي‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬‫وة‬‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةبةنطيةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫نةيتواني‬. ‫بؤر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫هةند‬ ‫بؤر‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َكدةداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫طةرديلةييةكان‬ ‫شةبةنطة‬ ‫كة‬ ‫دانا‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫طةرديلةى‬ ‫بؤ‬ ‫َى‬‫ي‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بؤر‬ ‫نيلز‬ ‫دانيماركى‬ ‫فيزيايى‬‫اليةنى‬ ‫َك‬‫ي‬ ‫كالسيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫كة‬ ‫تر‬ ‫بنةماى‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬.‫َتةخؤى‬‫ي‬‫دةطر‬ ‫بداتةوة‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ل‬ ‫نةيتوانى‬ ‫ضونكة‬ ‫َنا‬‫ي‬‫بةدةسته‬ ‫طةورةي‬ ‫سةركةوتني‬ ‫اليةنيدا‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫لة‬ ‫بؤر‬ ‫سامثلي‬1-‫لة‬ ‫كة‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫شةبةنطةكاني‬ ‫سيفةتي‬ ‫زؤر‬ ‫تواني‬ ‫نةكرابوو‬ ‫بؤ‬ ‫َكدانةوةيان‬‫ي‬‫ل‬ ‫َشتر‬‫ي‬‫ث‬2-‫وة‬ ‫ِشت‬‫ر‬‫دا‬ ‫طةرديلة‬ ‫تيشكداني‬ ‫بؤ‬ ‫ِينيكي‬‫ر‬‫دةرب‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬3-َ‫ي‬‫ث‬‫ئاست‬ ‫شبيني‬‫ة‬‫كرد‬ ‫هايدرؤجيني‬ ‫وزةي‬ ‫كاني‬ 4-‫ل‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئةم‬ ‫كردني‬ َ‫ي‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫لةكاتي‬ ‫هةروةها‬‫ة‬‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫واتة‬ ‫سةلماند‬ ‫خؤي‬ ‫سةركةوتني‬ ‫دةضن‬ ‫هايدرؤجين‬ ‫لة‬ ‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫سةر‬ ‫هةية‬ ‫ئةلكترؤنيان‬ ‫يةك‬.5-.‫باكورى‬ ‫ئاسؤى‬ ‫دياردةى‬ ‫بؤ‬ ‫سةركةوتووبوو‬ ‫َكدانةوةكةى‬‫ي‬‫ل‬ ‫هة‬‫و‬‫َي‬‫ل‬‫ئةنجامةةكان‬ ‫َم‬‫ال‬‫بةة‬ ‫هةيةة‬ ‫َكيان‬‫ي‬‫ئةةلكترؤن‬ ‫ضةةند‬ ‫كةة‬ ‫طةرديالنةي‬ ‫ئةو‬ ‫بةسةر‬ ‫َة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئةم‬ ‫َكردني‬‫ي‬‫َبةج‬‫ي‬‫ج‬ ‫بواري‬ ‫فراوانكردني‬ ‫بؤ‬ ‫زؤردرا‬ ‫نةبوون‬ ‫سةركةوتوو‬‫بؤ‬ ‫نمونة‬ ‫بؤ‬ ‫وروذاند‬ ‫َكي‬‫ي‬‫ثرسيار‬ ‫ضةند‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫بؤر‬ ‫َي‬‫ل‬‫..سامث‬‫ر‬‫َطيردابن‬‫ي‬‫ج‬ ‫خولطةيةكي‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةلكترؤنةكان‬ ‫كة‬ ‫دانا‬ ‫واي‬ ‫و‬‫ب‬ ‫نادةن‬ ‫تيشك‬ ‫زة‬‫ة‬‫نةيتواني‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َم‬‫ال‬‫ث‬‫دةركةوت‬ ‫دي‬ ‫َشةيةكي‬‫ي‬‫ك‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫ئةمةب‬ ‫بؤ‬ ‫اساو‬‫كة‬ ‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ئةوة‬ ‫نةيتواني‬ ‫َةكة‬‫ل‬‫سامث‬ ‫لةبةرئةوةي‬ ‫نية‬ ‫تريان‬ ‫خولطةي‬ ‫هيض‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫هةميشةييان‬ ‫َطيري‬‫ي‬‫ج‬ ‫خولطةي‬ ‫ئةلكترؤنةكان‬.. ‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬ ‫شةثؤلةكارؤموطناتيسيةك‬ ‫لة‬ ‫َوةيةكة‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِوناكي‬‫ر‬.‫ان‬ ‫َرن‬‫ي‬‫بن‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫شةثؤلى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاودراوةكان‬ ‫بارطة‬ ‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫بيردؤزى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫نويس‬ ‫ِؤبةرت‬‫ر‬ ‫و‬ ‫كيلبي‬ ‫جاك‬.‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫تةواوكراوةكانيان‬ ‫ِةكارةبايية‬‫ر‬‫سو‬ ‫ئؤميز‬ ‫َمانى‬‫ل‬‫ئة‬ ‫زاناى‬.‫دؤزيةوة‬ ‫ى‬ ) ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫(ت‬ ( ‫باردين+كؤثةر+شريفةر‬BCS)‫ور‬ ‫بيردؤزى‬ ‫يةكةم‬‫دانا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫بؤ‬ ‫تةواويان‬ ‫دبينى‬)‫ِة‬‫ر‬ِ‫ؤ‬‫نةط‬ ‫َيان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةذمى‬ ‫و‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةجول‬ ‫بلوريةكةدا‬ ِ‫ر‬‫بةناوتؤ‬ ‫بةجووت‬ ‫ئةليكترؤنةكان‬ ‫دانا‬ ‫(وايان‬ ‫+وليةم‬ ‫بريتين‬ ‫َتةر‬‫ل‬‫ؤ‬ + ‫باردين‬ ‫جؤن‬ ‫شوكلي‬ (‫ترانزستةر‬‫َنا‬‫ي‬‫داه‬ ‫يان‬ )
  • 2.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530632 : ‫يةكةم‬‫بةشى‬ ‫َشكردن‬‫ي‬‫ك‬ ‫ياساى‬ ‫و‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ِ‫ر‬‫بةسو‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫(خول‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫طؤشةالدان‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ :‫يةكةم‬rev)‫و‬‫(طؤشةنيوةتيرة‬rad)‫و‬‫(ثلة‬deg: ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫خوارةوة‬ ‫ياسايةى‬ ‫بةم‬ ) 1 rev = 2  rad = 360o َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫ِة‬‫ر‬‫ب‬ ‫ثةيوةندى‬ :‫دووةم‬:‫دا‬ ‫سات‬ ‫لةيةك‬ ‫طؤشةييةكان‬ ‫و‬ A-:‫نيوةتيرة‬ ‫و‬ ‫كةوانة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بة‬ ‫طؤشةالدان‬ ‫ثةيوةندى‬ s r     …………….. (1) ( ‫َك‬‫ي‬‫كات‬s( ‫وة‬ )‫مةتر‬ ‫يةكةى‬ ‫بة‬ ‫كةوانةكةية‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬r‫كةوانة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫يةكةى‬ ‫هةمان‬ ‫بة‬ ‫ِةوةكةية‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬( ‫وة‬ )‫بة‬ ‫طؤشةالدانةكةيةتى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬rad) B-‫َشووبةسةر‬‫ي‬‫ث‬ ‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫هةردووالى‬ ‫دابةشكردنى‬ ‫دواى‬t(‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دةست‬ ‫ترمان‬ ‫َشةيةكى‬‫ي‬‫هاوك‬( َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫)و‬vt:‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دةست‬ ‫مان‬ ) tv r   ………….(2) ‫َك‬‫ي‬‫كات‬( ‫يةبةيةكةى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ sec rad ( ‫)و‬vt( ‫َراييةبةيةكةى‬‫ي‬‫خ‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫واتة‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ) m s ‫و‬ )rِ‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬‫ةوةكةية(بةيةكةى‬m.) ( ‫يةكةى‬ ‫بة‬ ‫َوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬ ‫هاتوو‬ ‫ئةطةر‬ , ‫دةكات‬ ‫يةكة‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بةطؤ‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫زؤرجار‬ ‫َرةشدا‬‫ي‬‫ل‬ min rev ( ‫جارانى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫بوو‬ ) 2 60sec rad ‫تابيكةيتة‬ ‫بكةى‬ ) sec rad :‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫واتة‬  ( sec rad ) =  ) min rev ) x 2 60  ‫يةكةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬ rev h :‫ِيت‬‫ر‬‫بيطؤ‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬  ( sec rad ) =  ) rev h ) x 2 3600  C-‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫هةردووالى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ئةطةر‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬2(‫طؤشةتاودان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫ئةويش‬ ‫بنووسين‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َشةيةكى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةتوانين‬ ‫وةربطرين‬ ‫كات‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬(‫تاودان‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫و‬ )a(‫ِةوةكة‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ )r:‫ية‬ ) ta r   ……………3 :‫ترةوة‬ ‫ئةوانى‬ ‫بة‬ ‫هةريةكةيان‬ ) ‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫و‬ ‫(طؤشةالدان‬ ‫برةكانى‬ ‫بةستنى‬ ‫بةيةكةوة‬ :‫يةم‬ َ‫ى‬‫س‬ 1.( ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬‫طؤ‬ ‫و‬ )‫شةالدان‬( ‫كات‬ ‫و‬t: ) t      ( ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬ sec rad ‫طؤشةالدان‬ ‫و‬ )rad( ‫كات‬ ‫و‬sec) 2.‫طؤشةخ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬(‫َرايى‬‫ي‬(‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ )(‫طؤشةتاودان‬ ‫ئةتوانين‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫كات‬ ‫لة‬ ‫َطومان‬‫ي‬‫(ب‬ ): ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بطؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬ ‫كة‬ ‫بدؤزينةوة‬ ) f i t t         (‫طؤشةتاودان‬ ‫َوانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةكةى‬2 sec rad ) ( : ‫َك‬‫ي‬‫كات‬( ‫و‬ ‫ة‬ )‫طؤشةتاودان‬i‫و‬ ‫سةرةتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬f( ‫و‬ ‫ية‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬t)‫خايةنراوة‬ ‫كاتى‬ ‫ئةم‬ ‫لةسةر‬ ‫زؤرطرنط‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫كؤمة‬:‫َوةكانى‬‫ي‬‫هاوش‬ ‫و‬ ‫َشة‬‫ي‬‫هاوك‬ -‫ئةوا‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫بكاتة‬ ‫دةست‬ ‫لةوةستانةوة‬ ‫ئةطةر‬i.‫سفرة‬ ‫سةرةتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ -‫ئةوا‬ ‫وةستا‬ ‫دا‬ ‫لةكؤتايى‬ ‫ئةطةر‬f.‫سفرة‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ -( ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِب‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬)‫سفرة‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذم‬ ‫سةعات‬ ‫و‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذم‬ ‫دةقيقة‬ ‫و‬ ‫َر‬‫ي‬‫ضركةذم‬ ‫ميلى‬ ‫طؤشةتاودانى‬ ‫نموونة‬ ‫(بؤ‬ ‫سفرة‬ )‫طؤشةتاودان‬ -( ‫َت‬‫ي‬‫ئةطونج‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬.‫َضةوانةيةتى‬‫ي‬‫داث‬ ‫خاوبوونةوة‬ ‫لة‬ ‫بةآلم‬ ‫دا‬ ‫بوون‬ ‫َرا‬‫ي‬‫خ‬ ‫لة‬ ‫َرايية‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةهةمان‬ )‫طؤشةتاودان‬ ---------------------------------------------------------------------------------------------------
  • 3.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530633 :)‫دا‬ ‫جياواز‬‫ساتى‬ ‫دوو‬ ‫لة‬ ‫َةكان(ثةيوةنديةكان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َندة‬‫ي‬‫بةه‬ ‫بةخولةكان‬ ‫َندة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ضوارةم:بةراوردكردنى‬ ‫ِب‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫(واتة‬ ‫ِا‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫هاتوو‬ ‫ئةطةر‬ ‫َنين‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ َ‫ى‬‫كات‬ ‫خوارةوة‬ ‫َشانةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫دا‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫لةجو‬:‫َنين‬‫ي‬‫َت)بةكاردةه‬‫ي‬ ‫َرى‬‫ي‬‫َيئةبذ‬‫ل‬‫هة‬ ‫خؤ‬ ‫ِاستةو‬‫ر‬ ‫ضؤن‬‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بةطؤشةتاودانى‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫بةتاودانى‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫ن‬ ‫الدان‬ ‫طؤشة‬ ‫ئةطةر‬‫ةبوو‬f i t    f iv v a t   ‫نةبوو‬ ‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫ئةطةر‬21 ( ) 2 i t t      21 ( ) 2 ix v t a t     ‫نةبوو‬ ‫كات‬ ‫ئةطةر‬ 2 2 2 ( )f i     2 2 2f iv v a x   ‫نةبوو‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫ئةطةر‬ 1 ( ) 2 i f t      1 ( ) 2 i fx v v t    (‫ضةقةتاودان‬ :‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬ca) ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةهؤى‬‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬. ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫نةك‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ 2 c v a r  ( ‫كة‬ ‫دةزانيت‬ ‫وةك‬ ‫بةآلم‬v r‫َش‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫لةو‬ ‫بةدانانى‬ ):‫ةيةدا‬ 2 2 2 2 2( ) c v r r a r r r r       ( ‫بةرةنجام‬ ‫تاودانى‬ : ‫شةشةم‬a) 2 2 ( ) ( )c ta a a  ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫بةرةنجام‬ ‫تاودانى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ةةوة‬‫ة‬‫َتةةةة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ةةية‬‫ة‬‫َشةةةة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ةةم‬‫ة‬‫بةةةة‬ ‫ةةرةنجام‬‫ة‬‫بةةةة‬ ‫ةاودانى‬‫ة‬‫تةةةة‬ ‫ةتةى‬‫ة‬‫ِاسةةةة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ةةآلم‬‫ة‬‫بةةةة‬ ‫َز‬‫ي‬‫ضةقةه‬ : ‫حةوتةم‬ 1-: ‫ئةمانةن‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫ضةقة‬ ‫ياساطشتيةكةى‬ c cF ma )‫درابن‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫ضةقةتاودان‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةطةر‬ 2 c v F m r  )‫َت‬‫ي‬‫دراب‬ ‫ِانةوة‬‫ر‬‫سو‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫َكةوتةخ‬‫ي‬‫ل‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةكةر‬ 2 cF m r )‫درابوو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫و‬ ‫ِانةوة‬‫ر‬‫سو‬ ‫نيوةتيرةى‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫(ئةطةر‬ 2-‫كةوان‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫لةسةر‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئؤتؤمؤبيل‬ ‫ئةطةر‬‫َضةكردنةوة‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةؤ‬ ‫َويسةت‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ضةةقةه‬ ‫َتةة‬‫ي‬‫بب‬ ‫زةوى‬ ‫و‬ ‫تايةةكان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َكخشاندنى‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫بةش‬ ‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫بجو‬ ‫ئاسؤيى‬ ‫بازنةيى‬ ‫يان‬ ‫ةيى‬‫ى‬ ‫خوالن‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫م‬ ‫لةسةر‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫دانانى‬ ‫وةك‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدابب‬ ‫بؤ‬ ‫بةسورى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫َكخشاندنةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةهؤى‬ ‫تر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫هةر‬ ‫ئؤتؤمؤبيلةكة)يان‬‫ةوةى‬‫َكخشةاندن‬‫ي‬‫ل‬ ‫َةزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫شة‬ ‫بةة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫م‬ ‫ث‬ ‫َزةكةدا)(وةك‬‫ي‬‫م‬ ‫خوالنةوةى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫تةنةكة‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بب‬33‫و‬34‫و‬35‫ال‬28:‫)ئةوا‬ ‫َكخشاندن‬‫ي‬‫ل‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ = ‫َز‬‫ي‬‫ضةقةه‬ 3-َ‫ي‬‫بخول‬ ‫دياريكراو‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫بةطؤشةخ‬ ‫دةزطاكة‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫بوةست‬ ‫دا‬ ‫خولخؤر‬ ‫دةزطايةكى‬ ‫لةناو‬ ‫َك‬‫ي‬‫ياريزان‬ ‫ئةطةر‬‫ئةةوا‬ ‫خةوار‬ ‫َتى‬‫ي‬‫بكةةو‬ ‫ياريزانةكةة‬ ‫ئةةوةى‬ َ‫ى‬‫بةةب‬ ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫دةربه‬ ‫دةزطاكة‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫ثاشان‬ ‫تةوة‬ ‫ثرسيارى‬ ‫َت(هةروةكو‬‫ي‬‫شيكاردةكر‬ ‫َوازة‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ضةقةه‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫لولةكةكة‬ ‫ديوارى‬ ‫ستونى‬ ‫كاردانةوةى‬36‫ال‬28:) tan tan ( )c c t t a a a a       2 2 . . c s s s a g v g r r g       
  • 4.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530634 2 2 . . s c s s g a g r v g r        :‫طشتى‬ ‫َشكردنى‬‫ي‬‫ك‬ ‫ياساى‬ :‫هةشتةم‬ ( ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫بارستايى‬ ‫ئةطةر‬m1(‫دووةميان‬ ‫بارستايى‬ ‫و‬ )m2( ‫ضةقةكانيان‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫)ب‬r( ‫َوانيةان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َشةكردنى‬‫ي‬‫ك‬ ‫َةزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ )Fg( ‫كةة‬ ‫َةك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َتةةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫خةوارةوة‬ ‫َشةةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةةم‬ ) 2 11 2 . 6.673 10 N m kg   G=6.673) 1 2 2g m m F G r  ‫بة‬ ‫بؤ‬‫باردا‬ ‫دوو‬ ‫لة‬ ‫راورد‬ 1 2 2 1 1 22 2 g g m m GF r m mF G r ‫بكةرةوة‬ ‫كورت‬ ‫ِاوةكان‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫دووةم‬ ‫بةشى‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬ ‫دووةم‬ ‫بةشى‬ ‫بةخول‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬ : ‫ِي‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫هةذماركردنى‬ )‫:(دؤزينةوةى‬ ‫يةكةم‬ ‫جياوازةك‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ضونكة‬ ،‫بيت‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫تةنةكةوضؤنيتى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ئاطادارى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫دا‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫دؤزينةوةى‬ ‫لة‬‫ا‬‫بةةدةورى‬ ‫تةوةرةى‬ ‫ئةو‬ ‫بةهؤى‬ ‫جياوازة‬ ‫دياريكراويش‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫وة‬ ‫جياوازن‬ ‫ن‬ ‫بزانيت‬ ‫خوارةوة‬ ‫ئةمانةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ية‬ ‫بؤ‬ ،‫َتةوة‬‫ي‬‫دةخول‬ ‫دا‬)‫خشتةكة‬ ( ‫زةبر‬ ‫دؤزينةوةى‬ : ‫دووةم‬-)‫تاو‬ 1-(‫زةبر‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ ‫لة‬(‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫باسكى‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫و‬ )d( ‫باسكةكةى‬ ‫و‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬ ‫و‬ ):) sin( )Fd  : ‫طرنط‬ ‫َبينيةكى‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضةند‬ -(‫طؤشةى‬ ‫ئةوة‬ ‫َت‬‫ي‬‫بكةو‬ ‫دةست‬ ‫َويستمان‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاوةكوزةبرى‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫كةمرتين‬ ‫وتى‬ ‫نةدرابوو‬ ‫طؤشة‬ ‫لةثرسيارةكةدا‬ ‫ئةطةر‬ ‫جا‬90 (‫بةمةش‬ ‫)و‬sin 1 ) -‫هةميشة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬F‫و‬d.)‫كةر‬ ‫بكةين(تةواو‬ ‫ئةذمارى‬ ‫ئةوجا‬ ‫بدؤزينةوة‬ ‫طؤشةية‬ ‫ئةو‬ ‫بدةين‬ َ‫ل‬‫هةو‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫نةب‬ ‫وا‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ -‫زة‬ ‫طةورةترين‬ ‫َك‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ه‬.‫سفرة‬ ‫زةبرةكةى‬ ‫بوو‬ ‫تةريب‬ ‫ئةطةر‬ ‫وة‬ ‫باسكةكةى‬ ‫لةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ستوون‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫برى‬ -‫موجة‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةآلم‬ ‫سالبة‬ ‫بوو‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫ِستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ئةطةر‬ ‫ئةوة‬ ‫لةبةر‬ ‫ِاستةدارة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َند‬‫ي‬‫ه‬ ‫زةبر‬.‫بة‬ -‫سة‬ ‫كردة‬ ‫كاريان‬ ‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤمةل‬ ‫ئةطةر‬( ‫ئةكاتة‬ ‫بةرئةجنام‬ ‫زةبرى‬ ‫ئةوا‬ ‫َننةوة‬‫ي‬‫خبول‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫بةدةورى‬ ‫تةنةكة‬ ‫دا‬ ‫َيان‬‫ل‬‫هةو‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫ر‬:‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫)بةم‬ 1 2 1 1 1 2 2 2 .......... sin sin ...........Fd F d               ِ‫ر‬‫بةئا‬ ‫زةبرانة‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫يةك‬ ‫ئةطةر‬ ‫ضونكة‬ ‫بة‬ ‫زةبرةكان‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫و‬ ‫طؤشةكان‬ ‫ئاطادارى‬.‫َني‬‫ي‬‫دادةن‬ ‫سالب‬ ‫بوو‬ ‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫استةى‬ -‫ومتةان‬ ‫وةك‬ ‫بةآلم‬ 2-(‫زةبر‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لةثةيوةندى‬(‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫)و‬I(‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ):‫بةخولدا‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫لة‬ ‫نيوتن‬ ‫دووةمى‬ ‫ياساى‬ ‫)واتة‬ I  -‫ئ‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةمة‬‫هةبوو‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫و‬ ‫تاودان‬ ‫طؤشة‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫هاتوو‬ ‫ةطةر‬
  • 5.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530635 f i I t      -‫طؤشةتاو‬ ‫بةآلم‬ ‫درابوو‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةمةشيان‬‫نةبوو‬ ‫دان‬ -‫خايةنراو‬ ‫كاتى‬ ‫و‬ ‫كؤتايى‬ ‫سةرةتاو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫بةآلم‬ ‫َت‬‫ي‬‫نةدراب‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫و‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫لة‬ ‫كام‬ ‫هيض‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ (t( ‫بارستايى‬ ‫و‬ )m(‫نيوةترية‬ ‫)و‬r‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫و‬ )‫ةوة‬ )‫خايةنراو‬ ‫كاتى‬ ‫و‬ ‫كؤتايى‬ ‫سةرةتاو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫بةهؤى(طؤشةخ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫تؤش‬ ‫بؤية‬ ‫بدات‬ ‫تةنةكة‬ ‫ى‬ ‫(بارستايى‬ ‫بةهؤى‬ ‫وة‬ ‫بدؤزيتةوة‬ ‫طؤشةتاودان‬m‫نيوةترية‬ ‫و‬r(‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫ةوة‬ )‫تةنةكة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫و‬I‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةهؤى‬ ‫ثاشان‬ ‫بدؤزةرةوة‬ ) ‫زةبر‬‫زةبر‬ ‫ةوة‬.‫بدؤزةرةوة‬ -.‫بدات‬ ‫تاودان‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫طؤشةتاودان‬ ‫برى‬ ‫لة‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬ -‫َنيت‬‫ي‬‫به‬ ‫بةكارى‬ ‫ئةوجا‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫بيكةيتة‬ ‫سةرةتا‬ ‫بيت‬ ‫وريا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫بؤية‬ ‫بدات‬ ‫َراي‬‫ي‬‫خ‬ ‫َكةوتة‬‫ي‬‫ل‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫جياتى‬ ‫لة‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫جار‬ ‫زؤر‬. :‫بةخول‬ ‫بوونى‬ ‫هاوسةنط‬ : ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ : ‫ئةوانيش‬ ‫دى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫مةرج‬ ‫دوو‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫دى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫هاوسةنطى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ 1. 0F  -‫سفر‬ ‫بكاتة‬ ‫دةكةن‬ ‫تةنةكة‬ ‫لة‬ ‫كار‬ ‫َزانةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬ ‫بةرئةجنامى‬ ‫واتة‬ 0xF  …. (1)  (‫ثؤزةتيظ‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫)كؤى‬ = (‫َطةتيظ‬‫ي‬‫ن‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫.…)كؤى‬ (1) 0yF  …. (2)  (‫ثؤزةتيظ‬ ‫واى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫)كؤى‬ = (‫َطةتيظ‬‫ي‬‫ن‬ ‫واى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫َزةكان‬‫ي‬‫ه‬ ‫هةموو‬ ‫.…)كؤى‬ (2) 2. 0  َ‫ي‬‫ئةب‬ ‫درووست‬ ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةمةش‬ ‫سفر‬ ‫بكاتة‬ ‫دةكةين‬ ‫ديارى‬ ‫كةخؤمان‬ ‫َكدا‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫تةنةبةدةورى‬ ‫لةسةر‬ ‫زةبرةكان‬ ‫هةموو‬ ‫بةرئةجنامى‬ ‫واتة‬‫ت‬ (‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫زةبرةكان‬ ‫)كؤى‬ = (‫َر‬‫ي‬‫كاتذم‬ ‫ميلى‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫زةبرةكان‬ ‫)كؤى‬ ………..(3) ‫َنة‬‫ي‬‫به‬ ‫بةكار‬ ‫اليظةكة‬ ‫هاكى‬ ‫شيكاردا‬ ‫لة‬ ‫تؤ‬ ( ‫طؤشةتةوذم‬ : ‫ضوارةم‬L) 1-: ‫ئاسانى‬ ‫بة‬ ‫طؤشةتةوذم‬ ‫ياساى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ L I ‫بيزان‬ ‫طرنطة‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬‫َرايى‬‫ي‬‫(طؤشةخ‬ ‫لة‬ ‫هةريةكة‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةطوجن‬ ‫كة‬ ‫يت‬‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫و(زةبرى‬ )I.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫َشوو‬‫ي‬‫ث‬ ‫حاآلتةكانى‬ ‫هةموو‬ ) 2-:‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةن‬ ‫ضةند‬ ‫يان‬ ‫تةن‬ ‫يةك‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ئةمةيان‬ : ‫تةوذم‬ ‫ثاراستنى‬ ‫ياساى‬ -: ‫بوو‬ ‫تةن‬ ‫يةك‬ ‫بؤ‬ ‫ئةطةر‬ L ‫سةرةتا‬ = L ‫كؤتا‬‫يى‬ ( I ‫سةرةتا‬( =( I ) ‫كؤتايى‬ -: ‫بوو‬ ‫تةن‬ ‫دوو‬ ‫بؤر‬ ‫ئةطةر‬ ( I ‫سةرةتا‬‫يةكةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬( + ( I ‫سةرةتا‬‫دووةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬ ( = ( I ‫كؤتايى‬‫يةكةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬( + ( I ‫كؤتايى‬‫دووةم‬ ‫تةنى‬ ‫بؤ‬ ( ( ‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ : ‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬K.E( ‫وزة‬ ‫ماتة‬ ‫و‬ )P.E) 21 . 2 K E mv )‫ِة‬‫ر‬‫َطؤ‬‫ي‬‫ج‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫(ئةمة‬ 21 . 2 K E I )‫بةخولة‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫(ئةمةيان‬ P.E = m g h (P.E ‫وزةش‬ ‫ماتة‬ m ‫بارستايى‬ h ‫سفريةوة‬ ‫ئاستى‬ ‫لة‬ ‫بةرزى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ) :)‫خوارةوةية‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫و‬ ‫ئةم‬ ‫لةسةر‬ ‫ِوونكردنةوةكة‬‫ر‬( ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َزراو‬‫ي‬‫ثار‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةش‬ ‫وزة‬ ‫ميكانيكة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫دانرا‬ ‫ِةوةكةيدا‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لةبةرزترين‬ ‫تةنةكة‬ ‫ئةطةر‬: ‫ئةوا‬ ‫خوارةوة‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِووةكة‬‫ر‬ ‫سةر‬ ‫لة‬ ‫بوونةوة‬ ‫بةخلؤر‬ ‫تةنةكة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َزراو‬‫ي‬‫ثار‬ .‫بةخولةكةى‬ ‫و‬ َ‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬ ‫هةردوو‬ ‫كؤى‬ ‫دةكاتة‬ ‫َدا‬‫ل‬‫خا‬ ‫بةرزترين‬ ‫لة‬ ‫تةنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫ماتة‬ P.E = K.E ِ‫ر‬‫َطؤ‬‫ي‬‫ج‬ + K.E ‫بةخول‬ 2 21 1 2 2 mgh mv I   ‫َند‬‫ي‬‫خو‬ ‫طرنطة‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬ ‫َرةدا‬‫ي‬‫ل‬( ‫واتةة‬ ‫ِين‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫كة‬ ‫ئةوةية‬ ‫َت‬‫ي‬‫بيزان‬ ‫كار‬I‫ِانكةارى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تاكةة‬ ‫كةة‬ )‫َنةة‬‫ي‬‫به‬ ‫بةةكار‬ ‫َت(خشةتةكة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تةنةكةة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫شة‬ ‫و‬ ‫جةؤر‬ ‫َةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةة‬ ) :)‫منوونة‬ ‫دةكةينة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫ناو‬ ‫طؤيةكى‬ ‫َرةدا‬‫ي‬‫ل‬ ‫َمة‬‫ي‬‫ثرسيارانةدا(ئ‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫لةم‬ ‫ئةساسية‬ 2 2 2 2 1 1 2 ( )( ) 2 2 5 v mgh mv mr r   ‫كورت‬ ‫دانى‬ ‫ئةجنام‬ ‫دواى‬( ‫بةسةر‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫دابةشكردنى‬ ‫و‬ ‫كردنةوةكان‬m: ‫دا‬ ) 2 21 1 2 5 gh v v  (‫كؤتايى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫دؤزينةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫دةخةين‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫و‬ ‫ئةدؤزينةوة‬ ‫هاوبةش‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫ذ‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬vf:)‫ِة‬‫ر‬‫ناوث‬ ‫طؤيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫ئةمة‬ ‫وريابة‬ ‫ِووةكة(بةآلم‬‫ر‬ ‫َنى‬‫ي‬‫دام‬ ‫)لة‬ 10 7 fv gh
  • 6.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530636 :‫َت‬‫ي‬‫بدر‬ ‫ثرسيارانةدا‬‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫لةم‬ ‫لةوانةية‬ ‫كة‬ ‫ئةطةر‬ ‫و‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫كؤمة‬ 1-‫بارستا‬ ‫و‬ ‫نيوةترية‬ ‫بة‬ ‫ثةيوةنديةكى‬ ‫بةندة(هيض‬ ‫َى‬‫ل‬‫شاو‬ ‫بةرزى‬ ‫لةسةر‬ ‫تةنها‬ ‫ِووةكة‬‫ر‬ ‫َنى‬‫ي‬‫لةدام‬ ‫طؤيةكة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫كة‬ ‫ديارة‬ ‫دا‬ ‫َشة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫لةم‬.)‫نية‬ ‫يةوة‬ ‫يى‬ 2-‫وت‬ ‫و‬ ‫ِا‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ثرسيارةكة‬ ‫ئةطةر‬.‫ِينةكةيةتى‬‫ر‬‫بارنةطؤ‬ ‫زةبرى‬ ‫نرخى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫هةنطاوانةدا‬ ‫لةو‬ ‫ِانكاريةك‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تاكة‬ ‫بدؤزةرةوة‬ ‫تر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫جؤرةتةن‬ ‫هةر‬ ‫بؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ى‬ 3-( ‫ياساى‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫تؤش‬ ‫بدات‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫طؤشة‬ ‫بةلكؤ‬ ‫نةدات‬ ‫َى‬‫ل‬‫شاو‬ ‫بةرزى‬ ‫ثرسيارةكةدا‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬sin) 4-‫كة‬ ‫بكات‬ ‫كات‬ ‫داواى‬ ‫لةثرسيارةكةدا‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬.‫بكةيت‬ ‫شيكارى‬ )‫يةكةم‬ ‫بةشى‬ ‫َشةكةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫(ضوار‬ ‫بةهؤى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫ئةويش‬ ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫شى‬ ‫ساددة‬ ‫ِمؤنى‬‫ر‬‫ها‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫هوك‬ ‫ياساى‬ :‫يةكةم‬ eF kx  1-(Fe( ‫و‬ ‫ية‬ ‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ )x( ‫هةروةها‬ ‫وة‬ ،‫بوونةوة‬ ‫هاوسةنط‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لة‬ ‫سثرينطةكة‬ ‫الدانى‬ ‫واتة‬ ‫سثرينطةكةية‬ ‫بوونةوةى‬ ‫كورت‬ ‫يان‬ ‫بوون‬ ‫َذ‬‫ي‬‫در‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ )K‫سثرينطةكةية‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ) 2-.‫ِاستةدا‬‫ر‬‫ئا‬ ‫لة‬ ‫الدانة‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫هةميشة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫واية‬ ‫ماناى‬ ‫سالبةش‬ ‫ئةو‬ 3-‫دادة‬ ‫َك‬‫ي‬‫سالب‬ ‫ذمارةكة‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫دا‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫لةبةكاره‬ ‫ئةوا‬ ‫بوو‬ ‫دا‬ ‫ى‬ ‫ثةستاوتن‬ ‫يان‬ ‫َشان‬‫ي‬‫ِاك‬‫ر‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫لةجياتى‬ ‫لةثرسياردا‬ ‫ئةطةر‬.‫َني‬‫ي‬‫ن‬ 4-‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ ‫َشانة‬‫ي‬‫ِاك‬‫ر‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ئةوه‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬:‫بؤية‬ ‫َكةوة‬‫ي‬‫سةنط‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َشكردن‬‫ي‬‫ك‬ e gF F kx mg     ‫بارستايى‬ ‫سيستمى‬ ‫و‬ ‫سادة‬ ‫بةندؤىل‬ : ‫دووةم‬-:‫سثرينط‬ 1-‫ِي‬‫ر‬‫ب‬(‫طؤيةكة‬ ‫َشى‬‫ي‬‫ك‬ ‫َكنةرةكانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫لة‬ ‫بريتية‬ ‫دا‬ ‫سادة‬ ‫لةبةندؤىل‬ ‫َنةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طة‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬gF sin‫لة‬ ‫بريتية‬ ‫دا‬ ‫سثرينط‬ ‫لة‬ ‫بةآلم‬ ).‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ري‬‫ج‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ 2-‫ئةوا‬ ‫درابوو‬ ‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةكات‬ ‫لةرةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫خايةنراو‬ ‫اتى‬‫ك‬ ‫اتةلةرة‬‫ك‬ ‫ان‬‫لةرةك‬ ‫ذمارةى‬ ( ‫ضركة‬ ‫بةيةكةى‬s) 3-‫ئةوا‬ ‫درابوو‬ ‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةكات‬ ‫لةرةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫ان‬‫لةرةك‬ ‫ذمارةى‬ ‫لةرةلةر‬ ‫خايةنراو‬ ‫اتى‬‫ك‬ (‫َرتز‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةيةكةى‬Hzَ‫ي‬‫ئةث‬ )(‫دةكاتة‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ور‬ 1 s ) 4-:‫يةكرتين‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬ ‫لةر‬ ‫لةرة‬ ‫لةرةو‬ ‫كاتة‬ ‫كة‬ ‫ديارة‬ ‫َيةمةوة‬‫ي‬‫س‬ ‫و‬ ‫دووةم‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ ‫لة‬ 1 1 T f f T    5-:‫سةربةست‬ ‫كةوتنةخوارةوةى‬ ‫تاودانى‬ ‫و‬ ‫بةندؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بة‬ ‫بةندؤل‬ ‫لةرةى‬ ‫كاتة‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ 2 g L T a  6-:‫سثرينطةكة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫و‬ ‫بارستايى‬ ‫و‬ ‫سثرينط‬ ‫لةرةى‬ ‫كاتة‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬ 2 m T k  ‫شةثؤل‬ ‫بة‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ : ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ 1-(‫دوايةك‬ ‫لة‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫شاشبوون‬ ‫دوو‬ ‫ضةقى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫لةدوايةك‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫ثةستاوتن‬ ‫دوو‬ ‫ضةقى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫ِةوةكان‬‫ر‬ ‫َذ‬‫ي‬‫در‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫)در‬. 2-(‫دواي‬ ‫لة‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫بنى‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫لةدوايةك‬ ‫يةك‬ ‫ى‬ ‫سةر‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ = ‫ِةوةكان‬‫ر‬‫ثان‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫)در‬.‫ةك‬ 3-.‫سرةوتنيةوة‬ ‫َنى‬‫ي‬‫شو‬ ‫لة‬ ‫لةراوةية‬ ‫تةنؤلكةى‬ ‫و‬ ‫تةن‬ ‫الدانى‬ ‫طةورةترين‬ ‫شةثؤل‬ ‫فراوانى‬ 4-‫ِاستة‬‫ر‬ ‫بابةتةش‬ ‫ئةم‬ ‫بؤ‬ ‫َشو‬‫ي‬‫ث‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضوارةمى‬ ‫و‬ ‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫و‬ ‫دووةم‬ ‫َى‬‫ل‬‫خا‬ 5-(v f ( )v‫و‬ ‫شةثؤلة‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬f‫و‬ ‫لةرةلةرة‬‫شةثؤلة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬) 6-‫ش‬ ‫دوو‬ ‫فراوانى‬ ‫كؤى‬ ‫بةرةجنامةكةياندةكاتة‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫درووستكةر‬ ‫يةكداضونةكة‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫بدات‬ ‫ِوو‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫شةؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫ئةطةر‬.‫ةثؤلةكة‬ 7-‫طةورة‬ ‫فراوانى‬ = ‫دةكاتة‬ ‫فراوانى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةالم‬–.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫طةورةكةيان‬ ‫ئاراستةى‬ ‫بة‬ ‫بضوك‬ ‫فراوانى‬ ‫و‬ ‫ضوارةم:شةثؤلة‬:‫ةستاوةكان‬ 1-‫ئة‬ ‫تؤ‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫بب‬ ‫درووست‬ ‫تيا‬ ‫وةستاوى‬ ‫شةثؤىل‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةطوجن‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫بدات‬ ‫ت‬ )‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫ثةت‬ ‫َذى‬‫ي‬‫(در‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫ثرسيار‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬‫بةةكار‬ ‫ياسةاية‬ ‫ةم‬ ‫َنةو‬‫ي‬‫به‬n‫ناب‬ ‫درووست‬ ‫ئةوا‬ ‫بوو‬ ‫كةرت‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫درووست‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫بة‬ ‫دةرضوو‬ ‫تةواو‬ ‫ذمارةى‬ ‫ئةطةر‬ ‫بدؤزةرةوة‬‫ث‬ ‫َت((هةروةك‬‫ي‬34‫ال‬92:):) 2L n  
  • 7.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530637 ‫ضوارةم‬ ‫بةشى‬ ‫دؤثلةر‬‫دياردةى‬ : ‫يةكةم‬ :‫دةكةيت‬ ‫شيكارى‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئاسانرتين‬ ‫بة‬ ‫بكة‬ ‫خاآلنة‬ ‫ئةم‬ ‫ِةوى‬‫ر‬‫ثةي‬ ‫دؤبلةر‬ ‫دياردةى‬ ‫لةسةر‬ ‫حسابيةكان‬ ‫ثرسيارة‬ ‫شيكاركردنى‬ ‫بؤ‬ 1.:‫بنووسة‬ ‫طشتيةكة‬ ‫ياسا‬ (f )‫بيسرتاوة‬ ‫دةنطى‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫واتة‬ ‫ِوكةش‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬ (f)‫سةرضاوةدةنطيةكةية‬ ‫ِاستةقينةى‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬ (0v)‫َطرةكةية‬‫ي‬‫طو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ (sv)‫سةرضاوةية‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ 2..‫َشة‬‫ي‬‫بك‬ ‫سةرضاوةيةك‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫َطر‬‫ي‬‫طو‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫و‬ 3.‫َطرةكة‬‫ي‬‫طو‬ ‫بةرةو‬ ‫سةرضاوةكةوة‬ ‫لة‬ ‫دةنطةكة‬ ‫بآلوبوونةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬)‫َطرةكةية‬‫ي‬‫طو‬ ‫بةرةو‬ ‫سةرضاوةكةوة‬ ‫لة‬ ‫(هةميشة‬ ‫بكة‬ ‫ديارى‬ ‫َكةوة‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ِاستةه‬‫ر‬ ‫بةهؤى‬ 4..‫بكة‬ ‫ديارى‬ ‫َطر‬‫ي‬‫طو‬ ‫و‬ ‫سةرضاوة‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬ 5.‫َضةو‬‫ي‬‫ث‬ ‫ئةطةر‬ ‫بةآلم‬ ،‫ياساطشتيةكةدا‬ ‫لة‬ ‫بةردةمى‬ ‫خبةرة‬ ‫َك‬‫ي‬‫موجةب‬ ‫بوو‬ ‫دةنط‬ ‫بآلوبوونةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةهةمان‬ ‫هةركاميان‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ئةطةر‬‫انة‬.)‫نةكةيت‬ ‫فةرامؤش‬ ‫َشةكة‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫سالبةكانى‬ ‫(بةآلم‬ ‫بةردةمى‬ ‫خبةرة‬ ‫َك‬‫ي‬‫سالب‬ ‫بوو‬ 6..‫بكة‬ ‫شيكارى‬ ‫و‬ َ‫ين‬‫داب‬ ‫ذمارةكان‬ ‫َستا‬‫ي‬‫ئ‬ ‫كةواتة‬ ( ‫دةنط‬ ‫توندى‬ :‫دووةم‬I(‫دةنط‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫)و‬) 1. ‫دةنط‬ ‫توندى‬ p I A  P( ‫دةنطةكةية‬ ‫تواناى‬ E p t    )‫و‬A( ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بآلو‬ ‫بةسةردا‬ ‫دةنطةكةى‬ ‫ِووبةرةيةكة‬‫ر‬ ‫ئةو‬ 2 4A r)،:‫هةربؤية‬ 2 4 E tI r   2. ‫دةنط‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ 0 10log I I   َ‫ى‬‫كات‬I‫بد‬ ‫تونديةكةى‬ ‫ئاستى‬ َ‫ى‬‫دةمانةو‬ ‫كة‬ ‫كاتةدا‬ ‫لةو‬ ‫دةنطةكةية‬ ‫توندى‬‫بةآلم‬ ‫ؤزينةوة‬Io‫دا‬ ‫بيسنت‬ ‫َوارى‬‫ي‬‫ل‬ ‫لة‬ ‫دةنطةكةية‬ ‫توندى‬ ( ‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬ ‫هةميشة‬ ‫و‬ 12 2 1 10 w m  .) 3. ‫َةكة‬‫ل‬‫خا‬ ‫دوورى‬ ‫و‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫و‬ ‫توندى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫درووستبكر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كردن‬ َ‫ل‬‫َكة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةكر‬ 4. ‫َوا‬‫ي‬‫ن‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫داواى‬ ‫لةمانة‬ ‫جطة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬....‫بدات‬ ‫توندى‬ ‫ئاستى‬ ‫و‬ ‫بكات‬ ‫دةنططةكان‬ ‫توندى‬ ‫ن‬ 5....... ‫ئةوا‬ ‫بكات‬ ‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫واتة‬ ‫بوون‬ ‫كةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫و‬ ‫يوون‬ ‫زياد‬ ‫ِي‬‫ر‬‫ب‬ ‫داواى‬ ‫وةئةطةر‬ 10log  ‫ة‬ ‫ارةك‬‫ذم‬ :‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫ئاوازة‬ :‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ : ‫لةراوةدا‬ ‫يةكى‬ َ‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬ ‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ : ‫يةكةم‬ ‫لةراوةدا‬ ‫يةكى‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫لة‬n=1,2,3,4,5,……….‫جوتةكان‬ ‫و‬ ‫تاك‬ ‫ذمارة‬ ‫هةموو‬ ‫واتة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫يةكةدا‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫بة‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫يةكةية‬ َ‫ى‬‫ذ‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n.‫ِمؤنيةكةية‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬ ‫كة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬n=1 ‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ :‫دووةم‬: ‫دووالكراوةدا‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬ ‫دووالكراوةدا‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬n=1,2,3,4,5,……….‫هةموو‬ ‫واتة‬‫جوتةكان‬ ‫و‬ ‫تاك‬ ‫ذمارة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بةبؤريةكةدا‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫هةواكةية‬ ‫ستونة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n.‫ِمؤنيةكةية‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬‫كة‬n=1 : ‫الكراوةدا‬ ‫يةك‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬ ‫ِمؤنيةكان‬‫ر‬‫ها‬ ‫زجنريةى‬ :‫َيةم‬‫ي‬‫س‬ ‫الكراوةدا‬ ‫يةك‬ ‫بؤريةكى‬ ‫لة‬n=1,3,5,……….‫واتة‬‫تاكةكان‬ ‫ذمارة‬‫بةتةنها‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬v‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بةبؤريةكةدا‬ ‫كة‬ ‫شةثؤلةية‬ ‫ئةو‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬L‫و‬ ‫هةواكةية‬ ‫ستونة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬n‫ِمؤنيةكة‬‫ر‬‫ها‬ ‫ذمارةى‬.‫ية‬ ‫كة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كات‬ ‫ِةتى‬‫ر‬‫بنة‬ ‫لةرةلةرى‬n=1 ‫َنجةم‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةشى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ :‫ثةيدابوو‬ ‫وة‬ ‫كارةبا‬ ‫لة‬ ‫موطناتيسى‬ : ‫يةكةم‬ 1-:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫طةيةنةرى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫بؤ‬ ‫موطناتيى‬ ‫بوارى‬ (‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫كةبةم‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫بة‬ ‫بطرين‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫تةلةكة‬ ‫ئةطةر‬‫تةر‬ ‫ثةجنةةكانى‬ ‫نوشةتانةوةى‬ ‫ِاسةتةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ئةةوا‬ ‫َةت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةةزوو‬ ‫ِؤيشةتنى‬‫ر‬ ‫ِاسةتةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ثةجنةطةةورةمان‬ ‫كةة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫كارةباييةكة‬ ‫بوارة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬ ) 0 s v v f f v v     2 n v f n L  2 n v f n L  4 n v f n L 
  • 8.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530638 2 I B d    2-‫نة‬ ‫تةزوويةكى‬‫كة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫لةناو‬ ‫بوارىموطناتيى‬:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬"‫ئا‬ ‫طةورة‬ ‫ثةجنة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةمةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ثةجنةكان‬ ‫نوشتانةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫دةطرين‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫كؤيلةكة‬‫بوارى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬ "‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫موطناتيسى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬ 2 NI B r   3-:‫ِوات‬‫ر‬‫َداب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫َضى‬‫ي‬‫لوولث‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫دةرةوةى‬ ‫بوارىموطناتيى‬ ‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬"‫دةط‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫بةدةستى‬ ‫كؤيلةكة‬‫بوارى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫طةورة‬ ‫ثةجنة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةمةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ثةجنةكان‬ ‫نوشتانةوةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫رين‬ "‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ ‫موطناتيسى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةم‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫بةآلم‬ NI B l   : ‫موطناتيسى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫ه‬ : ‫دووةم‬ 1-‫م‬ ‫َزة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬:‫َت‬‫ي‬َ‫ل‬‫بوارةكةدادةجو‬ ‫لةناو‬ ‫دياريكراو‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫خ‬ ‫بة‬ ‫بارطةكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫كارةبا‬ ‫بارطةيةكى‬ ‫سةر‬ ‫دةكاتة‬ ‫كار‬ ‫وطناتيسيةى‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫ثرؤتؤن‬ ‫وةك‬ ‫موجةبى‬ ‫بارطةيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫لةثى‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫طةورةشت‬ ‫ثةجنة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ثةجنةى‬ ‫ضوار‬ ‫"با‬ : ‫ئةمةية‬ ‫َضةوانةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫وةك‬ ‫سالبى‬ ‫بارطةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت"بةآلم‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫ِةكةشى‬‫ر‬‫ب‬ ‫وة‬ sinF qvB  2-: ‫َت‬‫ي‬‫دانراب‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫لةناو‬ ‫تةلةكة‬ ‫و‬ ‫ِوات‬‫ر‬‫دة‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارباى‬ ‫كةتةزووى‬ ‫طةيةنةر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫سةر‬ ‫دةكاتة‬ ‫كار‬ ‫َزةموطناتيسيةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫دةقةكةى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫ديارى‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫ثةجنةى‬ ‫ضوار‬ ‫"با‬‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫ِاستت‬‫ر‬ ‫دةستى‬ ‫لةثى‬ ‫ئةوا‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِاستةىتةزوو‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بة‬ ‫طةورةشت‬ ‫ثةجنة‬ ‫وة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫بوارةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ "‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َزةكة‬‫ي‬‫ه‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫ياساية‬ ‫بةم‬ ‫ِةكةشى‬‫ر‬‫ب‬ ‫وة‬ sinF BlI  ‫ئةو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫(ئةوا‬ ‫بوون‬ ‫هاوسةنط‬ ‫تةلةكة‬ ‫يان‬ ‫بارطةكة‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةركات‬ ‫ئةطةر‬ : ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬)‫تر‬ ‫َزةى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةو‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫يةكسان‬ ‫َدةكات‬‫ي‬‫ت‬ ‫كاريان‬ ‫موطناتيسيةى‬ ‫َزة‬‫ي‬‫ه‬ ‫شةشةم‬ ‫بةشى‬ "‫لةموطناتيسةوة‬ ‫ثةيدابوو‬ ‫"كارةباى‬ "‫كارؤموطنةكارى‬" ‫دةورو‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةهؤى‬ ‫داخراو‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةش‬ ‫كة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةطةيةنةر‬ ‫كارةباية‬ ‫تةزووى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫ه‬ ‫بةرهةم‬ ‫كردارى‬.‫بةريةوة‬ ‫لة‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزووى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬ ‫ية‬ ‫ضى‬ ‫مةرجة‬ ‫ئةو‬‫َ؟‬‫ى‬‫بب‬ ‫ثةيدا‬ ‫َكدا‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ :‫وةآلم‬َ‫ى‬‫هةب‬ ‫يةكةدا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫و‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫سو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫َذةيى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َةيةكى‬‫ل‬‫جو‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬‫يىان‬ ‫موطناتيسىى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ه‬ ‫هيض‬ ‫طةيةنةرةكة‬ ‫بارطةكانى‬ ‫ئةوا‬ ‫دابن‬ ‫َذةيى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫هاوسةنطى‬ ‫لةبارى‬ ‫يةكرتدا‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫هةردووكيان‬ ‫ئةطةر‬ ، ‫نا‬ ‫ثةيدا‬ ‫تةزوو‬ ‫بةوةش‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ناكةو‬..َ‫ى‬‫ب‬‫واتة‬‫بدات‬ ‫ِوو‬‫ر‬ ‫طةيةنةرةكةدا‬ ‫لةدةورى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬... َ‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫بتوانيت‬ ‫بةهؤيةوة‬ َ‫ى‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ َ‫ى‬‫س‬ ‫َت‬‫ي‬‫دادةنر‬ ‫دا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ‫درووستكراوة‬ ِ‫ري‬‫ج‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةتةل‬ ‫بازنةيى‬ ‫َقةيةكى‬‫ل‬‫ئة‬‫َت؟‬‫ي‬‫بب‬ ‫درووست‬ ‫َقةيةدا‬‫ل‬‫ئة‬ ‫لةو‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫زى‬‫وةآل‬‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ :‫م‬ :‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تيا‬ ‫خاآلنةى‬ ‫لةم‬ َ‫ي‬‫س‬ ‫وةآلمةكةت‬ 1.. ‫بوارةموطناتيسيةكة‬ ‫دةرةوةى‬ ‫يان‬ ‫ناوةوة‬ ‫بةرةو‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫جوآلندنى‬ 2..‫موطناتيسيةكةدا‬ ‫بوارة‬ ‫لةناو‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫خوالندنةوةى‬ 3.. ‫َطريةكة‬‫ي‬‫كؤيلةج‬ ‫دةوروبةرى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫توندى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ 4..‫كؤيلةكة‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫ش‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫دةقى‬: ‫بنووسة‬ ‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫دةكات‬ ‫دروستى‬ ‫داخراودا‬ ‫كارةبايةكى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫موطنةكار‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫كة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫"ئا‬‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫دذكارى‬."‫كردووة‬ ‫دروست‬ ‫تةزووةى‬ ‫ئةو‬ ‫كة‬ ‫بوارةدا‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةب‬ :‫َبيين‬‫ي‬‫ت‬ 1-‫َت‬‫ي‬‫دةتوانر‬ ‫َنزةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫بةهؤى‬‫موطنةكار‬ ‫تةزووى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬‫ديا‬‫َت‬‫ي‬‫بكر‬ ‫رى‬. )‫ِةكةي‬‫ر‬‫ب‬ ‫(نةك‬ 2-‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬‫وزة‬ ‫ثاراستنى‬ ‫ياساى‬.‫دةكاتةوة‬ ‫ِوون‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارؤ‬ ‫لة‬ ‫فاراداى‬ ‫"ياساى‬ )َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫لةطةيةنةرةكةدا‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةوا‬ ‫دا‬ ‫كات‬ ‫لةيةكةى‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بطؤ‬ ‫َك‬‫ي‬‫طةيةنةر‬ ‫دةورى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ئةطةر‬) cos N N t t AB                 ‫ل‬‫ؤي‬ ‫ك‬ ‫ان‬ ‫ضةك‬ َ‫ي‬ ‫ث‬ ‫ارةى‬‫م‬‫ذ‬ ‫راوة‬‫ةن‬ ‫خاي‬ ‫ى‬ ‫ات‬ ‫ك‬ ‫ية‬ ‫س‬ ‫ي‬ ‫نات‬‫شاوةموط‬ َ‫ي‬ ‫ل‬ ‫ى‬ ‫ِان‬‫ر‬‫طؤ‬
  • 9.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬077050530639 ‫ي‬ ‫موطناتيسى‬‫بوارى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫كارى‬ ‫دذ‬ ‫موطنةكارةكة‬ ‫تةزووة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫كةوا‬ َ‫ى‬‫دةطةيةن‬ ‫ئةوة‬ ‫سالبة‬ ‫ئةو‬.‫َنز‬‫ي‬‫ل‬ ‫ياساى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكيةكة(بة‬ ‫ة‬ : ‫َبيين‬‫ي‬‫ت‬ 1-.bw V s.‫بؤخؤت‬ ‫ضؤن؟‬ 2-‫ِاداي‬‫ر‬‫فا‬ ‫ياساي‬‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬‫ديا‬.‫بدؤزينةوة‬ ‫تةزووةكةش‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ئةتوانني‬ ‫ئؤمةوة‬ ‫ياساي‬ ‫بةهؤى‬ ‫ثاشان‬ ‫ريدةكات‬ :)‫(مايكريفؤن‬ ‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬.‫كارةبايى‬ ‫نيشانةيةكى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةيطؤ‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫وةردةطر‬ ‫دياريكراو‬ ‫دةزطايةكى‬ ‫دةنطى‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َرة‬‫ي‬‫ئام‬ ‫بةو‬ :)‫(مايكريفؤن‬ ‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫بنضينةى‬‫كارةبايى‬ ‫طيتارى‬ ‫وةرطرةى‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫بةناوبانطرتين‬‫َنن‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ ‫كارةبايى‬ ‫وزةى‬ ‫بؤ‬ ‫َيةكان‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بؤ‬ ‫كارؤوطنةكارى‬ ‫دياردةى‬. ‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬:.‫دةبن‬ ‫ثةيدا‬ ‫دا‬ ‫كانزاكان‬ ‫لةناو‬ ‫كة‬ ‫َقانةن‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬ ‫موطنةكارة‬ ‫تةزووة‬ ‫ئةو‬ :‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬ ‫زيانةكانى‬‫دة‬ ‫زؤرجار‬.‫َن‬‫ي‬‫دةسوت‬ ‫و‬ ‫دةكات‬ ‫طةرميان‬ ‫ضونكة‬ ‫دينةمؤ‬ ‫و‬ ِ‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫و‬ ‫ترانسفؤرمةر‬ ‫وةك‬ ‫كارةباييةكان‬ ‫َرة‬‫ي‬‫ئام‬ ‫بة‬ ‫طةياندن‬ ‫زيان‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫ب‬ ‫سو‬‫و‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫و‬ ‫دةكانى‬‫ة‬‫تةزوو‬:َ‫ى‬‫بةكارد‬ ‫دا‬ ) ‫زةوى‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫و‬ ‫ِؤكةخانة‬‫ر‬‫لةف‬ ( ‫كانزاكان‬ ‫كةشفكردنى‬ ‫و‬ ‫َل‬‫ي‬‫ئؤتؤمب‬ ‫طرتنى‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ب‬ ‫سيستمى‬ ‫و‬ ‫ِنةكان‬‫ر‬‫لةف‬ ‫زؤرجار‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬. ‫دينةمؤ‬ :‫دينةمؤ‬.‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫بةهؤى‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ )‫وزة‬ ‫َة‬‫ل‬‫(جو‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫دةزطايةكة‬ ‫َبينيةك‬‫ي‬‫ت‬ ‫ضةند‬6: 1.( ‫واتة‬ ‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ ‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫بؤ‬ ‫خوالوة‬ ‫ِبينى‬‫ر‬‫تؤ‬ ‫َةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫لةبنضينةدا‬ ‫دينةمؤ‬‫كارؤموطنةكارية‬ ‫ئيشكردنةكةى‬ ‫بنضينةى‬.) 2.‫َكى‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةوا‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫خبول‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َراييةكى‬‫ي‬‫خ‬ ‫بةطؤشة‬ ‫َك‬‫ي‬‫طةيةنةر‬ ‫ئةطةر‬‫موطنةكارى‬( َ‫ى‬‫تىةذ‬ ‫نةخشىة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫شى‬ ‫ِاوى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارةبايى‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫و‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬Sin‫سىاينى‬) . َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫بةردةوامى‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫ضونكة‬‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫و‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫ئاستى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬ ‫بةردةوام‬ ‫بوارةكةدا‬ ‫لةناو‬(‫َىةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫لةسىةر‬ ‫َىت‬‫ي‬‫ب‬ ‫سىتوون‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫سفر‬ ‫وة‬ ‫بوارةكة‬َ‫ي‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫طةورةترين‬‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫بة‬ ‫ت‬. ) ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫سةر‬ ‫ستوونى‬ ‫و‬ ‫َقةكة‬َ‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫طؤشةى‬)‫ِووبةر‬‫ر‬ ‫ِي‬‫ر‬‫ِاستةب‬‫ر‬‫(ئا‬90:‫َيت‬‫ي‬َ‫ل‬‫ب‬ ‫ئةتوانيت‬ ‫هةربؤية‬ ،‫ثلةية‬ (‫زؤرترين‬‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫وة‬ ‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫لةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ستوون‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫ئاستى‬ ‫سةر‬ ‫ستوونى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬‫سفر‬‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫سةر‬ ‫ستوونى‬‫بوارةكة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬. ) ( ‫ِاوى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫دينةمؤى‬ ‫دةتوانني‬A.C( ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫دينةمؤى‬ ‫بؤ‬ )D.C)‫ِين‬‫ر‬‫بطؤ‬ ‫ثرتة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬) ‫ِاوة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووةكة‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫تةنها‬ ‫(كة‬‫بة‬ ‫ئةويش‬‫بؤ‬ ‫َقةكة‬‫ل‬‫ئة‬ ‫خليسكة‬ ‫دوو‬ ‫ِينى‬‫ر‬‫طؤ‬(‫خليسكة‬ ‫يةك‬ ‫َقة‬‫ل‬‫ئة‬‫واتة‬.)ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫(تةزوو‬ َ‫ى‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬ )‫جياكراوة‬ ‫لةيةك‬ ‫نيوةى‬ ‫دوو‬ َ‫ل‬‫ئة‬ ‫(واتة‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫ضةند‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫ضةند‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بة‬ ‫ئةويش‬ َ‫ى‬‫بكةو‬ ‫دةست‬ )‫ثاترى‬ ‫تةزووى‬ ‫(نزيكى‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةواو‬ ‫تةزووى‬ َ‫ى‬‫دةكر‬‫ضى‬ ‫بىة‬ ‫بوة‬ ‫دابةش‬ ‫قةكة‬‫تىةوةرةى‬ ‫بىةدةورى‬ ‫بىوون‬ ‫دابىةش‬ ‫كىة‬ )‫َكةوة‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫ةند‬ .‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫ميكانيكى‬ ‫وزةى‬ ‫بؤ‬ ‫كارةبايى‬ ‫وزةى‬ ‫دةزطايةكة‬ :ِ‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫وةردةطر‬ ‫كؤيلة‬ ‫ئةو‬ ‫تةزووى‬ ‫هةميشة‬ ‫خوالنةوة‬ ‫بنضينةى‬‫زةبرة‬ ‫ئةو‬ ‫لةسةر‬ ِ‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫ئيشكردنى‬‫موطناتيسي‬‫كؤي‬ ‫سةر‬ ‫كاردةكاتة‬ ‫كة‬ ‫بنياتنراوة‬ ‫ة‬‫دان‬ ‫َطرى‬‫ل‬‫تةزووهة‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ل‬.‫دا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫لةناو‬ ‫راو‬ ‫بوا‬ ‫دذكارى‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫تةزووةكةوة‬ ‫لة‬ ‫يةى‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارة‬ ‫ئةو‬ ‫بةمةش‬ ‫دةكاتةوة‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫كؤيلةكةدا‬ ‫لة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬‫خوالنةوة‬ ‫لة‬ ‫كؤيلةكة‬ ِ‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ َ‫ى‬‫بةب‬ ، َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دانراو‬ ‫دةرةكى‬ ‫رى‬ ‫كة‬ ‫ساتةى‬ ‫لةو‬ َ‫ى‬‫دةوةست‬.‫دةرةكيةكة‬ ‫بوارة‬ ‫بة‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫تةريب‬ ‫وة‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫ثةيدا‬ ‫موطناتيسى‬ ‫بوارى‬ : ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ثيايدا‬ ‫تةزووةى‬ ‫ئةو‬ ‫كةمبوونةوةى‬ ‫َتةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫ِدا‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫كؤيلى‬ ‫كةلة‬ ‫موطنةكارةية‬ ‫كارةبا‬ ‫َزة‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫ئةو‬ ‫كارةبا‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫زيادبكات‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫خوالنةوةى‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫خ‬ ‫هةتا‬ ‫بوارةموطناتيسيةكة‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةزيادبوونى‬ ‫زياددةكات‬ ‫موطنةكار‬ ‫ى‬:‫.هةربؤية‬ ‫زياددةكات‬ ‫موطنةكار‬ ‫موط‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫نرخى‬ )‫سفرة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫َرايى‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫كة‬ ‫ساتةدا‬ ‫لةو‬ ‫(واتة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫ساتى‬.‫سفرة‬ ‫نةكاريش‬ .‫نرخة‬ ‫طةورةترين‬ ‫كارةباش‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ )‫َرايية‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫طةورةترين‬ ‫(كة‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫َراييةنةطؤ‬‫ي‬‫طؤشةخ‬ ‫دةطاتة‬ ‫ِةكة‬‫ر‬‫ماتؤ‬ ‫كؤيلى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ B.‫زؤر‬ ‫سوتانى‬ ‫ئةطةرى‬ ‫بؤية‬ ‫َت‬‫ي‬‫ِدةب‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِةكةدا‬‫ر‬‫مؤتؤ‬ ‫بة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫طةورةترين‬ ‫سفرة‬ ‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫دذةثا‬ ‫كة‬ ‫كاتةدا‬ ‫لةو‬.‫كاتةدا‬ ‫لةو‬ ‫ة‬ C.‫دةكات‬ ‫دابني‬ ‫كؤيلةكة‬ ‫تةزووى‬ ‫كة‬ ‫ئةركةى‬ ‫جياوازى‬ ‫ئةو‬‫موطنةكار‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دذة‬ ‫و‬ ‫دانراو‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ ‫بة‬ ‫يةكسانة‬:‫واتة‬   ‫لةكة‬ ‫ؤي‬ ‫ك‬ ‫سةر‬ ‫دانراو‬= ‫ةذد‬ :‫موطنةكارى‬ ‫ِة‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬ َ‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫موطنةكارة‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫بوونى‬ ‫درووست‬ ‫كردارى‬.‫تردا‬ ‫ِةكةى‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫كدا‬ 1.‫بةندة‬ ‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬ ‫هاوكؤلكةى‬‫هةردووكؤيلةكة‬ ‫سيفةتةئةندازةييةكانى‬ ‫لةسةر‬‫و‬‫يةكرتةوة‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫بةطو‬ ‫ِاستةكانيان‬‫ر‬‫ئا‬. 2.‫كؤيل‬ ‫و‬ ‫ترانسفؤرمةر‬ ‫لةوانةش‬ ‫طرنطة‬ ‫دةزطاى‬ ‫زؤر‬ ‫ئيشكردنى‬ ‫بنضينةى‬ ‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬ ‫دياردةى‬.)‫ِؤمكؤرف‬‫ر‬ ‫دا(كؤيلى‬ ‫بةنزين‬ ‫مةكينةى‬ ‫لة‬ ‫َكردن‬‫ي‬‫ئيشث‬ ‫ى‬ ‫ِةموطنةكارى‬‫ر‬‫َوطؤ‬‫ل‬‫ئا‬‫كؤيلةكة‬ ‫دوو‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫دا‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫لة‬‫تةريبى‬‫بن‬ ‫يةكرت‬‫وة‬ ،‫تريان‬ ‫كؤيلةكةى‬ ‫ئاستى‬ ‫لةسةر‬ ‫لةكؤيلةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫دا‬ ‫نرخى‬ ‫كةمرتين‬ ‫لة‬‫ستون‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬. ‫َنانى‬‫ي‬‫بةرهةمه‬ ‫لةكاتى‬‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫كارةباى‬ ‫تةزووى‬‫َننةوة‬‫ي‬‫دةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بة‬ ) ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫و‬ ‫تةزوو‬ ‫نرخى‬ ‫طةورةترين‬ ‫و‬ ‫(لةرةلةر‬ ‫َندةكانى‬‫ي‬‫لةه‬ ‫هةريةكة‬. ‫تةزوو‬ ‫نرخةكاريطةرةكةى‬:.‫دةكات‬ ‫ثةيدا‬ ‫دا‬ ‫كات‬ ‫لةهةمان‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫طةرمى‬ ‫كاريطةرى‬ ‫هةمان‬ ‫كة‬ ‫ِاوة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬ ‫بةف‬ ‫تواناى‬‫دةكاتة‬ ‫دا‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫نيوةى‬‫ِدا‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫لةسو‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫تواناى‬ ‫ضةندة‬ ‫دا‬ ‫تةواو‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ِايى‬‫ر‬‫َك‬‫ي‬‫ت‬‫؟‬‫سفر‬ ‫ثوخت‬ ‫ئؤمى‬ ‫بةرطرى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬: ( ‫سفرة‬ ‫خودموطنةكاريةكةى‬ ‫َكة‬‫ي‬‫طةيةنةر‬L=0) ‫دا‬ ‫ثوخت‬ ‫ئؤمى‬ ‫لةبةرطرى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫و‬ ‫تةزوو‬)‫سفرة‬ ‫ِةوطة‬‫ر‬ ‫ِةوطةن(جياوازى‬‫ر‬‫هاو‬ ‫ة‬ ‫ثوخت‬ ‫موطنةبارطى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬ ‫هةية‬ ‫خودموطنةكارى‬ ‫هاوكؤلكةى‬ ‫و‬ ‫سفرة‬ ‫بةرطريةكةى‬ ‫َكة‬‫ي‬‫كؤيل‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫تةزوو‬ ‫بةرامبةر‬ ‫كردنةكةى‬ ‫َستى‬‫ل‬‫بةرهة‬ ‫بة‬‫بةربةستةموطنةكارى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫و‬2LX L fL   ‫ثوخت‬ ‫لةموطنةبارطى‬‫دا‬( ‫طؤشةى‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫تةزوو‬ ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫َتية‬‫ل‬‫ظؤ‬90‫واتة‬ ‫ثلة‬ 2 rad  ) ‫بارطةطر‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬ ‫َوانيانداية‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫هةوا‬ ‫وةك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نةطةيةنةر‬ ‫طةيةنةرةكة‬ ‫لةوحى‬ ‫دوو‬ ( ‫طؤشةى‬ ‫بة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫تةزوو‬ ‫دواى‬ ‫َتية‬‫ل‬‫ظؤ‬90‫واتة‬ ‫ثلة‬ 2 rad  )
  • 10.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306310 ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫تةزوو‬‫بةرامبةر‬ ‫كردنةكةى‬ ‫َستى‬‫ل‬‫بةرهة‬ ‫بة‬‫بةربةستةبارطةطرى‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫ئةدؤزر‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫بةم‬ ‫و‬ 1 1 2 cX c fc    ‫كارةبايى‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫سو‬ ِ‫ر‬‫سو‬.َ‫ى‬‫د‬ ‫َك‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫طر‬ ‫بارطة‬ ‫و‬ ‫َك‬‫ي‬‫بارط‬ ‫موطنة‬ ‫لة‬ ‫كارةبايى‬ ‫لةرينةوةى‬ ‫ى‬ ‫طرةكة‬ ‫بارطة‬ ‫بارطاويكردنى‬ِِِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوو‬ ‫كارةبايى‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫بةهةر‬:‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دةكات‬ ‫دروست‬ ‫كارةباى‬ ‫لةرينةوةيةكى‬ 1-.‫بارط‬ ‫موطنة‬ ‫موطنةكارى‬ ‫خود‬ ‫هاوكؤلكةى‬ ‫نرخى‬ 2-.‫طرةكة‬ ‫بارطة‬ ‫طرى‬ ‫بارطة‬ ‫نرخى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫لةسةرى‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫دانانى‬ ‫بة‬ ‫تةنها‬ ‫بارطةطر‬ ‫كردنى‬ ‫بارطاوى‬ (‫سازدان‬-)‫كردن‬ ‫ساف‬‫دةزطاك‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫و‬ ‫تةلةفزيؤن‬ ‫و‬ ‫ِاديؤ‬‫ر‬ ‫َستطةكانى‬‫ي‬‫و‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫كردنى‬ ‫بةيةكسان‬ ‫ئةويش‬ ‫تةلةفزيؤن)ة‬ ‫و‬ ‫ِاديؤ‬‫ر‬( ‫لةرةلةرى‬ ‫وةرطرتنى‬ ‫كردارى‬‫وة‬ ‫انى‬.‫دا‬ ‫رطرتن‬ ‫تراسفؤرمةر‬ :‫تراسفؤرمةر‬.‫دةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫بةرزيان‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫موطنةكارى‬ ‫كارةباى‬ ‫َزى‬‫ي‬‫َه‬‫ل‬‫ثا‬ ‫دةزطايةكة‬ ‫ناكات‬ ‫درووست‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َشاوى‬‫ي‬‫ل‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫ضونكة‬ ‫ناكات‬ ‫كار‬ ‫ثاترى‬ ‫وةك‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بةتةزووى‬ ‫ترانسفؤرمةر‬‫لىة‬ ‫ضىونكة‬ ‫كاردةكات‬ ِ‫ر‬‫ثض‬ ِ‫ر‬‫ثض‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫بةتةزووى‬ ‫بةآلم‬‫َكى‬‫ي‬‫بىوار‬ ‫بةمىةش‬ ‫َىت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تىةزوو‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫بىارةدا‬ ‫و‬ ‫دةكات‬ ‫ثةيدا‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بة‬ 2 1 N N :‫ئةطةر‬ ‫جا‬ ، ‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ 1.1 2N N‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةوا‬ 2 1 1 N N ‫كةرة‬ ‫بةرز‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةوتر‬ ‫ِانسفؤرمةرة‬‫ر‬‫ت‬ ‫بةو‬.‫ئةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫ئةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫كارةبا‬ ‫ثةستانى‬ ‫جياوازى‬ ‫كة‬ ‫وة‬ 2.1 2N N‫ِين‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةوا‬ 2 1 1 N N .‫ئةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫ئةكاتةوة‬ ‫نزم‬ ‫كارةبا‬ ‫ثةستانى‬ ‫جياوازى‬ ‫كة‬ ‫نزمكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةوتر‬ ‫ِانسفؤرمةرة‬‫ر‬‫ت‬ ‫بةو‬ ‫ئايا‬‫َت؟‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫به‬ ‫بةرهةم‬ ‫توانا‬ َ‫ى‬‫دةكر‬ ‫يان‬ ‫َ؟‬‫ى‬‫بكر‬ ‫كارةبا‬ ‫وزةى‬ ‫لة‬ ‫قازانج‬ ‫ترانسفؤرمةرةوة‬ ‫بةهؤى‬ َ‫ى‬‫دةكر‬ ‫و‬/( َ‫ى‬‫ب‬ ‫بةرزكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬ ‫منونة‬ ‫بؤ‬ ‫ئةطةر‬ ‫ضونكة‬ ، ‫َر‬‫ي‬‫نةخ‬Vَ‫ي‬‫ل‬ ‫سةرئةجنامى‬ ‫دةكاتة‬ ‫كة‬ ‫(توانا‬ ‫واتا‬ ‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫ناوةندى‬ ‫كؤيلى‬ ‫تةزووى‬ ‫لةنرخى‬ ‫بوونةوة‬ ‫نزم‬ )‫بكاتةوة‬ ‫بةرز‬‫كدانى‬V‫و‬I‫طةورةترمان‬ ‫َكى‬‫ي‬‫نرخ‬ )َ‫ى‬‫نادات‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫كةمرت‬ ‫ضوو‬ َ‫ى‬‫ت‬ ‫لةتواناى‬ ‫دةرضوو‬ ‫تواناى‬ ‫بةوةش‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫وون‬ ‫دان‬ ‫تيشك‬ ‫يان‬ ‫طةرمى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫وزة‬ َ‫ى‬‫هةند‬ ‫كة‬ ‫لةوةى‬ ‫جطة‬ ‫ئةمة‬ ‫طرنط‬ ‫زؤر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬9: 1.‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫ضوستيان‬ ‫ِاستيةكان‬‫ر‬ ‫ترانسفؤرمةرة‬%90,%99‫ل‬ ‫ضونكة‬ ‫داية‬:‫بةهؤى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةض‬ ‫ِؤ‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزة‬ ‫ةترانسفؤرمةردا‬ 1-( ‫واتة‬ ‫دةبن‬ ‫ثةيدا‬ ‫لةناواخنةكةدا‬ ‫يةوة‬ ‫موطناتيسى‬ ‫َشاوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫لةطؤ‬ ‫كة‬ ‫موطنةكارانةى‬ ‫تةزووة‬ ‫ئةو‬ ‫بةهؤى‬‫تةزووةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬‫و‬.) 2-‫بةهؤى‬‫بةرطرى‬.‫طةرمى‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫وزة‬ ‫لةكارةبا‬ ‫َك‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ب‬ ‫ناوةندى‬ ‫و‬ ‫سةرةتايى‬ ‫كؤيلى‬ 3-‫بةهؤى‬‫زيانةكا‬‫موطناتيسى‬ ‫هةستةرةى‬ ‫نى‬. 2.( ‫بةرزكةرةوة‬ ‫ترانسفؤرمةرى‬‫دةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬( ‫و‬ )‫دةكاتىةوة‬ ‫نىزم‬ ‫تىةزوو‬)‫كارةبىا‬ ‫تىةزووى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةرهىةمه‬ ‫َسىتطةى‬‫ي‬‫لةو‬( ‫كىةرةوة‬ ‫نىزم‬ ‫ترانسىفؤرمةرى‬ ‫َم‬‫ال‬‫بىة‬ .‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بىةكاردةه‬‫نىزم‬ ‫ئىةرك‬ ‫جيىاوازى‬ ‫دةكاتةوة‬( ‫و‬ )‫دةكاتةوة‬ ‫بةرز‬ ‫تةزوو‬)‫َن‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َنى‬‫ي‬‫لةشو‬‫دا‬ ‫انى‬.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ 3.‫َشةى‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫دا‬ ‫َزةرةوةكان‬‫ي‬‫طو‬ ‫لةتةلة‬ ‫طةرمى‬ ‫بؤ‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بووى‬ ‫وون‬ ‫تواناى‬ 2 p I R‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دا‬ ‫لةتةلةكان‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫تواناى‬ ‫(واتة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫هةذمار‬‫طةيةنةرةكة‬ ‫بةرطرى‬‫و‬‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫دووجىاى‬ ‫تةزووةكة‬.) ‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫هةربؤية‬:‫َتةوة‬‫ي‬‫دةدؤزر‬ ‫ثةيوةندية‬ ‫بةم‬ ‫ِؤضوش‬‫ري‬ 2 E Pt I R t   4.‫ِى‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫ىةكى‬‫ى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫ىة‬‫ى‬‫بةرزكةرةوةي‬ ‫ىفؤرمةرى‬‫ى‬‫ترانس‬ ‫و‬ )‫(ترانسىفؤرمةرة‬ ‫دا‬ ‫ىةنزين‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫لةمةكين‬ ‫ىكردن‬‫ى‬‫ئيش‬ ‫كىؤيلى‬12V( ‫ىةى‬‫ى‬‫نزيك‬ ‫ِكة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬‫ِثض‬‫ر‬‫ثض‬ ‫زؤربىةرزى‬ ‫ىةكى‬‫ى‬‫َتي‬‫ل‬‫ظؤ‬ ‫ىؤ‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىت‬‫ى‬َ‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬40000V‫ىؤ‬‫ى‬‫ب‬100000V) ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ ‫َ.كة‬‫ى‬‫دةب‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ثةيدا‬ ‫ثريشكة‬ ‫بةوةش‬ ‫بةرزدةكاتةوة‬ ‫ثةيداكردن‬ ‫ئاطر‬ ‫ثالكى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ 5.‫ئؤتؤماتيكى)ية‬ ‫(سويضى‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بةهؤى‬ َ‫ي‬‫بةكارد‬ ‫َلدا‬‫ي‬‫لةئؤتؤمب‬ ‫كة‬ ‫ئةوةى‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬ ‫دةكات‬ ‫ئيش‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫بةتةزوويةكى‬ ‫تةنها‬ ‫ترانسفؤرمةر‬‫ترانسىفؤرى‬ ‫لىة‬ ‫َم‬‫ال‬‫ِ.بة‬‫ر‬‫ثضى‬ ِ‫ر‬‫ثضى‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫دةكاتة‬ ‫تةزووةكة‬ ‫كة‬ ‫ت‬.)َ‫ى‬‫بةكارد‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫تةزووى‬ ‫نية(ضونكة‬ ‫ئؤتؤماتيكية‬ ‫سويضة‬ ‫بةو‬ ‫َويستيان‬‫ي‬‫ث‬ ‫َن‬‫ي‬‫بةكارد‬ ‫كارةبا‬ ‫تةزووى‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫لةكؤمثانياكانى‬ ‫كة‬ ‫ردا‬ 6.( ‫بة‬ ‫كارةبا‬ ‫تةزووى‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫كؤمثانياكانى‬‫ئةوي‬ ‫َت‬‫ي‬‫َر‬‫ي‬‫دةن‬ ‫نزم‬ ‫تةزووى‬ ‫و‬ ‫بةرز‬ ‫ئةركى‬ ‫جياوازى‬ )‫تونىدى‬ ‫ضىونكة‬ َ‫ى‬‫بى‬ ‫كىةم‬ ‫طىةرمى‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫دا‬ ‫تةلةكان‬ ‫لة‬ ‫ِؤضو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫تاوةكو‬ ‫ش‬ .َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫تةزودا‬ ‫دووجاى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫ِاستةوانة‬‫ر‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ ‫ضونكة‬ ‫وزةدا‬ ‫بوونى‬ ‫ون‬ ‫لة‬ ‫هةية‬ ‫زؤرى‬ ‫كاريطةرى‬ ‫تةزوو‬ 2 E I R t  7.‫ئ‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫كةمبكر‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫وزةى‬ َ‫ى‬‫دةتوانر‬ ‫هةروةها‬.‫تةلةكان‬ ‫ئةستورى‬ ‫بةزيادكردنى‬ ‫يان‬ َ‫ى‬‫ب‬ ‫كةم‬ ‫ِادةيةك‬‫ر‬‫تا‬ ‫تايبةتيان‬ ‫بةرطرى‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫تةل‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫بةهؤى‬ ‫ةويش‬ :‫طواستنةوة‬ ‫ضوستى‬‫بةرهةم‬ ‫َستطةى‬‫ي‬‫لةو‬ ‫كة‬ ‫توانايةى‬ ‫ئةو‬ ‫بؤ‬ )‫َنانى‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َنى‬‫ي‬‫شو‬ ‫(واتة‬ ‫كارطةيةك‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫ما‬ ‫بة‬ ‫طةيشتو‬ ‫تواناى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َذةى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫لة‬ ‫بريتية‬‫ن‬ ‫َنانةوة‬‫ي‬‫ه‬.‫َردراوة‬‫ي‬
  • 11.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306311 ‫حةوتةم‬ ‫بةشى‬ ‫بةيةكداضوون‬‫و‬‫الدان‬ :‫بةيةكداضوون‬ ‫كىة‬‫َنن‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرئةجنام‬ ‫ئةوا‬ ‫بةيةكدابضن‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫هةب‬ ‫شةثؤليان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬ ‫كة‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫ئةطةر‬‫هةيىة‬ ‫شىةثؤلةكةى‬ ‫لىةدوو‬ ‫هةريةكىة‬ ‫شىةثؤة‬ ‫َىذة‬‫ي‬‫در‬ ‫هىةمان‬‫فراوانىى‬ ‫ضىوون‬ ‫سىةريةك‬ ‫بنىةماى‬ ‫َى‬‫ي‬‫بىةث‬ ‫َم‬‫ال‬‫بىة‬ . ‫هاتوةكة‬ ‫بةرهةم‬ ‫شةثؤلة‬.‫دا‬ ‫ئاست‬ ‫لةهةمان‬ ‫يةكطرتوةكة‬ ‫شةثؤلة‬ ‫هةردوو‬ ‫فراوانى‬ ‫ِانةى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ِاستة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫كؤكردنةوةى‬ ‫سةرةجنامى‬ ‫دةكاتة‬ ‫دا‬ ‫َك‬‫ي‬‫سات‬ ‫لةهةر‬ :‫بةيةكداضوون‬ ‫جؤرةكانى‬ 1.‫دروستكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ 2.‫الوازكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ 3.‫لةناوبةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ :‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬‫ِووناكي‬‫ر‬ ‫كة‬ َ‫ى‬‫دةوتر‬ ‫يانة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫سةرضاوة‬ ‫بةو‬.‫هةية‬ ‫يان‬ )‫لةرةلةر‬ ‫(هةمان‬ ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬ ‫ةكانيان‬ :‫هاوبارى‬.‫زياتردا‬ ‫يان‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫ِةوطةية‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ 1.. ‫هةية‬ ‫بةيةكداضوونيان‬ ‫تواناى‬ ‫كارؤموطناتيسيةوة‬ ‫و‬ ‫ميكانيكى‬ ‫بة‬ ‫شةثؤل‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫هةموو‬ 2.‫زي‬ ‫يان‬ ‫دووشةثؤل‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لةن‬ ‫بةردةوام‬ ‫سةريةكضوونى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬:‫دى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫ب‬ ‫مةرجانة‬ ‫ئةم‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِووبدات‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫اتر‬ ‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫شةثؤليان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫هةمان‬‫وةهةروةها‬ .‫هاوباربن‬.‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ِ‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫َوانيان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ِةوطةى‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫واتة‬ : 1.( ‫ِاو‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ىةر‬‫ى‬‫ئةط‬‫بينايى‬ ‫ِةوة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬َ‫ي‬ِِِ‫ر‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬‫ىذ‬‫ى‬َ‫ي‬‫در‬ ‫ىةواوى‬‫ى‬‫ت‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ذم‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ج‬ ‫ىةند‬‫ى‬‫ض‬ ‫ىان‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىفر‬‫ى‬‫(س‬ ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ىةن‬‫ى‬‫)ل‬‫ىان‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىفر‬‫ى‬‫(س‬ ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫ىوان‬‫ى‬َ‫ي‬‫ن‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِةوط‬‫ر‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ىةوا‬‫ى‬‫ئ‬ )‫ىت‬‫ى‬َ‫ي‬‫ب‬ ‫ىةثؤل‬‫ى‬‫ش‬ ‫ى‬ ......8 ,6 ,4 ,2   ‫ب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ).َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروستكةر‬ ‫ةيةكداضوون‬ 2.(‫ِاو‬‫ر‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىاوازى‬‫ى‬‫جي‬ ‫ئةطىةر‬‫ىايى‬‫ى‬‫بين‬ ‫ِةوة‬‫ر‬‫ى‬‫ى‬َ‫ي‬ِِِ‫ر‬ ‫جيىاوازى‬( ‫ىةثؤلةكة‬‫ى‬‫ش‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫لىةن‬ ) 1 2 ‫َىت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ىةثؤل‬‫ى‬‫ش‬ ‫ىذى‬‫ى‬َ‫ي‬‫در‬ ‫نيىوةى‬ ‫ىاكى‬‫ى‬‫ت‬ ‫ذمىارةى‬ ‫ىارةى‬‫ى‬‫ج‬ ‫ىةند‬‫ى‬‫ض‬ ‫يىان‬ 1 ( ) 2 m ‫دوو‬ ‫ىوان‬‫ى‬َ‫ي‬‫ن‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِةوط‬‫ر‬ ‫جيىاوازى‬ ‫ىةوا‬‫ى‬‫ئ‬ ( ‫شةثؤلةكة‬......7 ,5 ,3 ,   َ‫ى‬‫دةب‬ )َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫تاريك‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫بةيةكداضوون‬. 1.‫ِووناكة‬‫ر‬ )‫(ناوةند‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫هةميشة‬‫ضو‬‫دروست‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫سفر‬ ‫ِةوطة‬‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫هةميشة‬ ‫بةمةش‬ ‫ِيوة‬‫ر‬‫ب‬ ‫دووريان‬ ‫هةمان‬ ‫َة‬‫ل‬‫خا‬ ‫ئةو‬ ‫كةدةطةنة‬ ‫هةميشة‬ ‫شةثؤلةكة‬ ‫هةردوو‬ ‫نكة‬.َ‫ى‬‫دةب‬ ‫كةر‬ 2..َ‫ى‬‫ب‬ ‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬ ‫يان‬ ‫سثى‬ ‫يان‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫هةمة‬ ‫ئةطةر‬ ‫تةنانةت‬ َ‫ى‬‫دةردةكةو‬ ‫سةرضاوةكة‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بةهةمان‬ ‫ناوةندى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫هةميشة‬ 3.ِ‫ر‬‫جياوازى‬:‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬.َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةمان‬ ‫تادةطةنة‬ ‫ِن‬‫رب‬‫دةي‬ ‫سةرضاوةوة‬ ‫لةدوو‬ ‫دةرضوو‬ ‫شةثؤة‬ ‫دوو‬ ‫كة‬ ‫دووريةية‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ :‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ثلةى‬.‫ناوةند‬ ‫ِووناكةكةى‬‫ر‬ ‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫َةكةية‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ذمارةى‬ 1.‫بة‬ ‫هةست‬ ‫ضؤن‬ ‫ئايا‬ ‫َت‬‫ي‬‫َدةكر‬‫ي‬‫ث‬ ‫هةستى‬ ‫فراوانيةكانيان‬ ‫جياوازى‬ ‫بةهؤى‬ ‫دةنط‬ ‫بةيةكداضوونى‬‫دةكةيت؟‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫بةيةكداضوونى‬.‫بريسكانةوةيان‬ ‫جياوازى‬ ‫بة‬ :‫وةآلم‬ 2.‫َتةدى؟‬‫ي‬‫ب‬ ‫لةناوبةر‬ ‫و‬ ‫درووستكةر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫مةرجى‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ضةند‬ ‫شةثؤل‬ ‫دوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ِةوى‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ :‫وةآلم‬:‫دا‬ ‫درووستكةر‬ ‫لةبةيةكداضوونى‬‫ذمار‬ ‫دةكاتة‬ ‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬. ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫تةواوى‬ ‫ةى‬ ‫لةناوبةردا‬ ‫لةبةيةكداضوونى‬.‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫نيوةى‬ ‫تاكى‬ ‫ذمارةى‬ ‫دةكاتة‬ ‫ِةو‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫جياوازى‬ : 3.‫ِةنط‬‫ر‬ ‫تاك‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫لةجياتى‬ ‫ئةطةر‬‫سثى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬‫َت؟‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫ضؤن‬ ‫بةيةكداضوونةكة‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةديه‬ ‫بؤ‬ ‫بةكارهات‬‫و‬‫ِوناكىةكان‬‫ر‬ ‫َىة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫دةردةكىةون‬ ‫َنراوى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬‫بةشى‬ ‫َىةكان‬‫ل‬‫برذؤ‬ :‫ةآلم‬ (‫سثى‬ ‫بةرةنطى‬ ‫ناوةندى‬( ‫و‬ )‫لةطورزةى‬ ‫تر‬ ‫ِووناكةكانى‬‫ر‬‫َن‬‫ي‬‫َكد‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةسك‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫ِةنطاو‬‫ر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬.) 4.‫ب‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫شني‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤ‬ ‫ثاشان‬ ‫َكرا‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بة‬ ‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤ‬ ‫درزةكة‬ ‫جوت‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫تاقيكردنةوةى‬‫جياوازن؟‬ ‫دا‬ ‫لةضى‬ ‫ةيةكداضوونة‬‫دةزانني‬ ‫وةك‬ :‫وةآلم‬ ‫ني‬ ‫ش‬ ‫سور‬‫ئةوة‬ ‫لةبةر‬ .‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫طؤشةالدانى‬ ‫لة‬ ‫بضوكرتن‬ ‫شني‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫طؤشةالدانى‬ 5.‫بة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذي‬‫ي‬‫در‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫بيزانيت‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫كةث‬ )‫(داتايانةى‬ ‫زانياريانةى‬ ‫ئةو‬ ‫كامانةن‬‫درزةكةدا؟‬ ‫جووت‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫تاقيكردنةوةكانى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫َربكر‬‫ي‬‫هةذم‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬ ‫واتة‬ ‫دوودرزةكة‬ ‫نيوان‬ ‫(دوورى‬ :‫وةآلم‬d‫َةكة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫(ثلةى‬ ‫و‬ )m‫َةكة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫(طؤشةالدانى‬ ‫و‬ ).) 6.‫تاقيكردن‬ ‫ئةطةر‬‫َت؟‬‫ي‬‫َدةكر‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارى‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةض‬ ‫بةيةكداضوونةكة‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫ئايا‬ ‫َت‬‫ي‬‫بدر‬ ‫ئةجنام‬ ‫ئاوادا‬ ‫َر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫لة‬ ‫درزةكة‬ ‫دوو‬ ‫ةوةكةى‬:‫وةآلم‬‫ضىونكة‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بضووك‬َ‫ل‬‫لةطىة‬ ‫بةبىةراورد‬ ‫ئىاودا‬ ‫لىة‬ ‫كىورترتة‬ .‫هةوادا‬ 7.‫ئة‬ ‫ىومارى‬‫ى‬‫ش‬ َ‫ي‬‫ى‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورى‬ ‫ىةهؤى‬‫ى‬‫ب‬‫ىا‬‫ى‬‫ئاي‬ ‫ىوون‬‫ى‬‫ب‬ ‫ىةكرتةوة‬‫ى‬‫ي‬ ‫ىةنزيك‬‫ى‬‫ل‬ ‫ىان‬‫ى‬ ‫ئا‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫ىت‬‫ى‬‫ئةس‬ ‫دوو‬ ‫ىةوت‬‫ى‬‫دةرك‬ ‫وا‬ ‫ىةر‬‫ى‬‫ئةط‬ ‫ىةون‬‫ى‬‫دةردةك‬ َ‫ل‬‫َوةخا‬‫ي‬‫ى‬‫ى‬‫ش‬ ‫ىاكى‬‫ى‬‫ِون‬‫ر‬ ‫ىاوةى‬‫ى‬‫سةرض‬ ‫وةك‬ ‫ىةوة‬‫ى‬‫َمان‬‫ي‬‫ل‬ ‫َرةكان‬‫ي‬‫ىت‬‫ى‬‫س‬‫ىةوة‬‫ى‬‫َيان‬‫ي‬‫ل‬ ‫ىة‬‫ى‬‫ك‬ ‫ىةى‬‫ى‬‫ِووناكي‬‫ر‬ ‫ىةو‬‫ى‬‫ئ‬ ‫بكةرةوة؟‬ ‫ِوون‬‫ر‬ ‫وةآلمةكةت‬ ‫َنن؟‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةردةوام‬ ‫بةيةكداضوونى‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةردةض‬ ‫ِوو‬‫ر‬ ‫ضونكة‬ ‫َر‬‫ي‬‫نةخ‬ :‫وةآلم‬.‫نني‬ ‫هاوبار‬ ‫َرةكان‬‫ي‬‫ئةست‬ ‫ناكى‬ 8.‫بةيةك‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬ ‫باسى‬ ‫ئةوا‬ ‫َنرا‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫درزةكةدا‬ ‫جووت‬ ‫لةتاقيكردنةوةكةى‬ ‫بةرهةمهاتووة‬ ‫سةرضاوةيةكةوة‬ ‫لةتاكة‬ ‫سثى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كة‬ َ‫ى‬‫وادابن‬‫و‬ ‫سىور‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬َ‫ل‬‫ثىا‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫بىة‬ ‫لىةدرزةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫يةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫بكة‬ ‫داضوونةكة‬ ‫داب‬ ‫شني‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬َ‫ل‬‫ثا‬ ‫ِةنط‬‫ر‬‫بة‬ ‫تريان‬ ‫ئةوى‬‫َت؟‬‫ي‬‫ثؤشر‬ .‫جياوازن‬ ‫دا‬ ‫شةثؤل‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫لة‬ ‫شةثؤلةكة‬ ‫دوو‬ ‫ضونكة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ناكر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةيةكداضوون‬ ‫هيض‬ :‫وةآلم‬ 9.‫ى‬ َ‫ى‬‫بىةث‬ ‫درزةكىة‬ ‫دوو‬ ‫َىوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ ‫بتىوانني‬ ‫تيايىدا‬ ‫كىة‬ ‫َكىدا‬‫ي‬‫َر‬‫ي‬‫ئام‬ ‫لة‬ ‫سةوز‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةبةكاره‬ ‫بةدةستكةوت‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َكى‬‫ي‬‫سامثل‬، ‫ِين‬‫ر‬‫بطىؤ‬ ‫َويسىت‬‫ي‬‫ث‬‫بكىات‬ ‫درزةكىةزياد‬ ‫دوو‬ ‫نيىوان‬ ‫دوورى‬ ‫ئةطىةر‬‫ئايىا‬ ‫دةكات‬ ‫كةم‬ ‫يان‬ ‫زياد‬ ‫ِووناكةكان‬‫ر‬ ‫َة‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫نيوان‬ ‫دوورى‬‫بؤضى؟‬ ‫َتةوة؟‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةم‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بةنةطؤ‬ ‫يان‬ ‫؟‬ ‫ضونكة‬ ‫دةكات‬ ‫كةم‬ ‫َةكان‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫دوورى‬ :‫وةآلم‬sinَ‫ل‬‫لةطة‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬d.‫دا‬ "‫شةثؤل‬ ‫"الدانى‬ :‫شةثؤلةكان‬ ‫الدانى‬.‫تيذ‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َوار‬‫ي‬‫ل‬ ‫يان‬ ‫بضوك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كون‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫بةربةست‬ ‫بةركةوتنى‬ ‫لةئةجنامى‬ ‫شةثؤلة‬ ‫ِةوى‬‫ر‬َ‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ِانى‬‫ر‬‫طؤ‬ : ‫يان‬‫يا‬ ‫بضوك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كون‬ ‫يان‬ ‫باريك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةل‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫لةش‬ ‫كة‬ ‫َى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةد‬ ‫بةربةستانةوة‬ ‫ئةو‬ ‫لةثشت‬ ‫شةثؤلةكانة‬ ‫َوبوونةوةى‬‫ال‬‫ب‬.‫تيذدابن‬ ‫َكى‬‫ي‬‫َوار‬‫ي‬‫ل‬ ‫يان‬ ‫تةسك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫درز‬ ‫ن‬ :‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬1-‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫شةثؤلةكان‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫لةهةموو‬ ‫الدان‬ 2-‫كو‬ ‫زؤر‬ ‫شةثؤلةكانيان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫(در‬ ‫شةثؤلةكانيانةوة‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫كةمى‬ ‫بةهؤى‬ ‫ئةمةش‬ ‫كةمة‬ ‫زؤر‬ ‫ضونكة‬ ‫َن‬‫ي‬‫نابينر‬ ‫بةضاو‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫الدانى‬)‫رتة‬ ‫دةستورى‬ ‫دةقى‬:‫هيطنز‬ ."َ‫ى‬‫نو‬ ‫شةثؤة‬ ‫ثةيداكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دابنر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ى‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫سةرضاوةيةكى‬ ‫وةك‬ ‫َك‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫بةرةى‬ ‫سةر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫خا‬ ‫هةر‬ ‫"دةتوانني‬ 11.‫دةكات؟‬ ‫كةم‬ ‫درزةكة‬ ‫ثانى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫درز‬ ‫يةك‬ ‫َنانى‬‫ي‬‫بةبةكاره‬ َ‫ى‬‫دةب‬ ‫دروست‬ ‫دا‬ ‫ناوةندنى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫لةثانى‬ ‫كة‬ ‫بكة‬ ‫ِانة‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫ئةو‬ ‫وةسفى‬ ‫بو‬ ‫كةم‬ َ‫ل‬‫وةآلم:لةطة‬.‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫ِاست‬‫ر‬‫ناوة‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ثانى‬ ‫درزةكة‬ ‫ثانى‬ ‫ونى‬
  • 12.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306312 11.‫َكبدةرةوة؟‬‫ي‬‫ل‬ ‫َمةكةت‬‫ال‬‫وة‬) ‫مرؤظ‬ ‫سةرى‬ ‫موى‬ ، ‫َك‬‫ي‬‫َنوس‬‫ي‬‫ث‬ ‫نوكى‬ ، ‫َك‬‫ي‬‫َو‬‫ي‬‫(س‬ ‫ئاشكراية‬ ‫زؤر‬ ‫تياياندا‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫الدانى‬ ‫تةنانة‬ ‫لةم‬ ‫كام‬ .‫بينراو‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫نزيك‬ ‫ئةستوريةكةى‬ ، ‫مرؤظ‬ ‫سةرى‬ ‫موى‬ :‫وةآلم‬ 12.‫ئاي‬‫بؤضى؟‬ ‫ثانرتة؟‬ ‫تريان‬ ‫لةوى‬ ‫كاميان‬ ‫شني‬ ‫و‬ ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ ‫ِةنطةكانى‬‫ر‬‫لة‬ ‫هةريةك‬ ‫بؤ‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫ا‬ .)‫زياترة‬ ‫الدانى‬ ‫(بؤية‬ ‫زياترة‬ ‫شني‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫لةدر‬ ‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫ضونكة‬ ، ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ :‫وةآلم‬ 13.‫كة‬ َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫بةرهةمد‬ ‫َك‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫درز‬ ‫تاكة‬ ‫بة‬ ‫ِبوو‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫بؤضى‬‫َت؟‬‫ي‬‫دةض‬ ‫بةيةكداضوون‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬ ‫بةيةكداض‬ ‫َوةى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫بةيةكدادةضن‬ ‫دا‬ ‫خؤيان‬ ‫لةناو‬ ‫َن‬‫ي‬‫الدةدر‬ ‫هاتوون‬ ‫درزةكة‬ ‫جياجياكانى‬ ‫لةناوضة‬ ‫شةثؤالنةى‬ ‫ئةو‬ ‫طؤشةدا‬ ‫َك‬‫ي‬‫لةهةند‬ :‫وةآلم‬‫دروست‬ ‫تاريكةكان‬ ‫و‬ ‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َةى‬‫ل‬‫برذؤ‬ ‫بةوةش‬ ‫لةناوبةر‬ ‫كةرو‬ ‫دروست‬ ‫وونى‬ ‫بةيةكد‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫لةسامث‬ ‫ئةوةى‬ ‫وةك‬ ‫دةبن‬.َ‫ى‬‫دةبينر‬ ‫دا‬ ‫اضوون‬ 14..‫بكات‬ ‫زياد‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذة‬‫ي‬‫در‬ ‫ئةطةر‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫درزيدا‬ ‫تاك‬ ‫الدانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬ ‫ناوةندى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫ِذؤ‬‫ر‬‫ب‬ ‫فراوانى‬ ‫ضؤن‬ .‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫الدان‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بةزيادبوونى‬ ‫ضونكة‬ ‫دةكات‬ ‫زياد‬ ‫وةآلم:ثانى‬ 15.‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫شةبةنطى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ َ‫ل‬‫شيتة‬ ‫سثى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫بؤضى‬.‫ِوات‬‫ر‬‫دة‬ ‫الداندا‬ ‫درزةكى‬ ‫بةناو‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫َنةرةكانى‬‫ي‬‫َكه‬‫ي‬‫ث‬ .‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫الدةدات‬ ‫كراو‬ ‫ديارى‬ ‫بةطؤشةيةكى‬ ‫سثى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ِةنطةكانى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ِةنط‬‫ر‬ ‫هةر‬ :‫وةآلم‬ 16.ِ‫ر‬‫لةب‬ ‫دووةم‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ىةى‬‫ى‬َ‫ل‬‫ِذؤ‬‫ر‬‫ب‬ ‫دووةمىدا‬ ‫لىةدرزةكى‬ ، ‫ىاواز‬‫ى‬‫جي‬ ‫الدانىى‬ ‫ىى‬‫ى‬‫درزةك‬ ‫دوو‬ ‫سىةر‬ ‫كةوتىة‬ ‫ىط‬‫ى‬‫ِةن‬‫ر‬ ‫تىاك‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تيشىك‬‫ىدا‬‫ى‬‫دووةم‬ ‫لىةدرزةكى‬ ‫ىا‬‫ى‬‫ئاي‬ ‫َينةوةكىة‬‫ل‬‫َكؤ‬‫ي‬‫ل‬ ‫بىؤ‬ ‫ىة‬‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫ئىةوة‬ ‫ىوو‬‫ى‬‫ب‬ ‫دوورتىر‬ ‫ناوةنىدى‬ ‫ىةى‬‫ى‬َ‫ل‬‫ذؤ‬ .‫يةكةم‬ ‫درزةكى‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫بةبةراود‬ ‫هةية‬ ‫َكدا‬‫ي‬‫سانتيمةتر‬ ‫لةهةر‬ ‫درز‬ ‫كةمرت‬ ‫يان‬ ‫زياتر‬ ‫ذمارةيةكى‬ :‫وةآلم‬sinَ‫ل‬‫لةطة‬ َ‫ى‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬d.‫دووةميان‬ ‫درزةكةية).كةواتة‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫(واتة‬ ‫سانتيمةتردا‬ ‫لةيةك‬ ‫درزةكان‬ ‫ذمارةى‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬ ‫ئةويش‬ "‫"لةيزةر‬ :‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬.َ‫ى‬‫دةردةض‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةثؤة‬ ‫تاك‬ ‫هاوبارى‬ ‫يةكى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫دةزطايةكة‬ :‫لةيزةر‬‫بةهؤى‬ ‫ية‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كردنى‬ ‫بةتني‬‫دةرضون‬ ‫َنة‬‫ي‬‫بزو‬.‫تيشكدانةوة‬ ‫ى‬ ‫ت‬ ‫سيفةتةكانى‬:‫لةيزةر‬ ‫يشكى‬ a.‫هاوبارن‬ b.)‫نابن‬ َ‫ل‬‫شيتة‬ ‫بن‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َزةدا‬‫ي‬‫بةئاو‬ ‫ئةطةر‬ ‫ِةنطن(بؤية‬‫ر‬ ‫تاك‬ c..‫زياترة‬ ‫ئاسايى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةتوندى‬ ‫زؤر‬ ‫يان‬ ‫توندى‬ d..)‫هةية‬ ‫َوبووونةوةيان‬‫ال‬‫ب‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫(يةك‬ ‫ِاستةيى‬‫ر‬‫ئا‬ : ‫ئاسايى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫سيفةتةكانى‬ a.‫هاوبارن‬ ‫نا‬ b.. ‫ِةنطن‬‫ر‬‫هةمة‬ c.‫تيشكى‬ ‫لةتوندى‬ ‫زؤر‬ ‫يان‬ ‫توندى‬.‫الوازترة‬ ‫لةيزةر‬ d..)‫نية‬ ‫َوبووونةوةيان‬‫ال‬‫ب‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫ية(يةك‬ ‫ِةمةكى‬‫ر‬‫هة‬ :‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ 1.(‫لةيزةر‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬ ‫َطاكانى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬‫و‬‫كارةبايى‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫وزةث‬‫و‬‫كيميايى‬ ‫َدانى‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزة‬.‫)ية‬ 2.‫مىىةيزةر‬ ‫دةزطىىاى‬‫لةمىىةوداى‬)‫(مايكرؤييىىةكان‬ ‫ىةكان‬‫ى‬‫ورديلةيى‬ ‫شىىةثؤلة‬‫ى‬‫ى‬‫جى‬ ‫لىىةيزةر‬ ‫كاردةكات.بىىةآلم‬‫هةيىىة‬ ‫زؤرى‬ ‫ؤرى‬‫تيشىىكى‬ ‫دةطاتىىة‬ ‫تىىا‬ ‫ىدةكات‬‫ى‬‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةسىىت‬ ‫لةخوارسىىورةوة‬ ‫َذشىىةثؤلةكانيان‬‫ي‬‫در‬X‫ىةبةنطى‬‫ى‬‫شى‬ ‫ى‬ ‫كارؤموطناتيسى‬. a.( : ‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬ ‫طرنطةكانى‬ ‫بةشة‬ ‫لة‬‫ضاالك‬ ‫ناوةندى‬( ‫و‬ )‫تةواو‬ ‫دةرةوةى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬(‫و‬ )‫ِوون‬‫ر‬ ‫نيمضة‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬.) b.‫شل‬ ‫ِةنطة‬‫ر‬( ‫ناوةندةية‬ ‫ئةو‬ : ‫ضاالك‬ ‫ناوةندى‬.َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫د‬ ‫بةرهةم‬ )‫هاوبار(لةيزةر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ َ‫ى‬‫َت‬‫ي‬‫دةدر‬ ‫وزةيةكى‬ ‫َك‬‫ي‬‫،كات‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ) ‫طاز‬ ‫يان‬ ‫ِةق‬‫ر‬ ‫يان‬ c..‫بةندة‬ ‫ضاالكةكة‬ ‫ناوةندة‬ ‫َكهاتةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫لةسةر‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ d.‫و‬ ‫ضاالكةكة‬ ‫ناوةندة‬ ‫بؤ‬ ‫َننةوة‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطة‬ ‫تيشكةكان‬ ‫كة‬ ‫ئةوةية‬ ‫هةن‬ ‫دا‬ ‫لةيزةر‬ ‫دةزطاى‬ ‫لة‬ ‫َنةى‬‫ي‬‫ئاو‬ ‫دوو‬ ‫ئةو‬ ‫سوودى‬.‫لةيزةر‬ ‫تيشكة‬ ‫توندى‬ ‫و‬ ‫َنةدةرضوون‬‫ي‬‫بزو‬ ‫زيادبوونى‬ ‫هؤى‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ئةمةش‬ ‫هةشتةم‬ ‫بةشى‬ ‫وزة‬ ‫ِبوونى‬‫ر‬‫بةب‬ : ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫بةتةنها‬ ‫تيشكدانةكةش‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةمذر‬ ‫و‬ ‫َن‬‫ي‬‫تيشكدةدر‬ ‫منوونةيى‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫ش‬ ‫بة‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةردةض‬ ‫ِةشةوة‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫تيشكدانةية‬ ‫ئةو‬‫طةرميةك‬ ‫ثلةى‬‫ةى‬. :‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬.‫سةرى‬ ‫دةكةونة‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫َدةمذ‬‫ل‬‫هة‬ ‫تيشكانة‬ ‫ئةو‬ ‫هةموو‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫منوونةيية‬ ‫سيستمة‬ ‫بةو‬ : ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ 1.‫ِاوة‬‫ر‬‫َكنةثض‬‫ي‬‫ل‬ ‫َكى‬‫ي‬‫شةبةنط‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ = 2.‫كراوة‬ ِ‫ر‬‫بةب‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ = 3=‫خ‬ ‫ناوضةى‬ ‫دةكةونة‬ ‫تيشكدان‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫دا‬ ‫لةثلةطةرميةنزمةكان‬‫وارسورةوة‬)‫مرؤظ‬ ‫َستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫تيشكدانى‬ ‫(وةك‬ 4=‫الدةدات‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫شةبةنطى‬ ‫بينراوى‬ ‫ناوضةى‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫شةثؤلةدةرضووةكان‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫دا‬ ‫تةنةكة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةرزبوونةوةى‬ ‫لةكاتى‬. 5‫=ل‬‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫َكارية‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ة‬‫تيشكدان‬‫جياو‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةيةكى‬ ‫لةضةند‬ ‫دةكات‬ ‫دةرى‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كةتةن‬( ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫َبينى‬‫ي‬‫ت‬ ‫دا‬ ‫از‬‫َىر‬‫ي‬‫ذ‬ ‫ِووبىةرى‬‫ر‬( ‫وة‬ ‫لةتةنةكىة‬ ‫طشىتى‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫ى‬ ‫بةرزبوونةوة‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ )‫الدةدات‬ ‫َذةشةثؤلةكورتةكاندا‬‫ي‬‫در‬ ‫بةالى‬ ‫بوونةكةش‬ ‫دابةش‬ ‫لوتكةى‬ ‫هةروةها‬ ‫وة‬ ‫دةكات‬ ‫زياد‬ )‫ضةماوةكة‬. :‫سةرووةنةوشةيى‬ ‫شكستى‬‫كىةواداد‬ ‫بىوو‬ ‫كالسىيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫َةى‬‫ل‬‫هة‬ ‫َشبينى‬‫ي‬‫ث‬.‫لةسىفر‬ ‫كىةنزيكن‬ ‫كورتىةكان‬ ‫زؤر‬ ‫شىةثؤلة‬ ‫َذيىة‬‫ي‬‫لةدر‬ ‫دةدات‬ ‫تيشىك‬ ‫َشىومار‬‫ي‬‫ب‬ ‫وزةيىةكى‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تىةنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ةن‬)‫(كارةسىاتى‬ ‫طرفتىى‬ ‫دةسىتةواةى‬ ‫ِةش‬‫ر‬ ‫تةنى‬ ‫تيشكدانى‬ ‫تاقيطةييةكانى‬ ‫داتا‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬ ‫فيزياى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ ‫جياوزى‬ ‫وةسفكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاردةه‬ ‫سةرووةنةوشةيى‬‫ل‬ ‫جياوازية‬ ‫ئةو‬ ‫ضونكة‬.‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫شةبةنطةوة‬ ‫سةرووةنةوشةيي‬ ‫الى‬ ‫ة‬ 7‫وة‬ ‫تيشكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫وزةى‬ ‫بؤية‬ ‫(هةر‬ .‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ ‫شةثؤلدا‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫َضةوانةش‬‫ي‬‫ث‬ ‫و‬ ‫لةرةلةر‬ َ‫ل‬‫لةطة‬ ‫ِاستةوانة‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫هةر‬ ‫وزةى‬ =.)‫زياترة‬ ‫سور‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫فؤتؤن‬ ‫لة‬ ‫نةوشةيي‬ ‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ِووناكىيةكسان‬‫ر‬ ‫دوو‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ئةطةر‬‫جى‬ ‫يىةك‬ ‫فؤتؤنىةكانى‬ ‫لىةذمارةى‬ ‫سىور‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنىةكانى‬ ‫ذمارةى‬ ‫منوونة‬ ‫َت.(بؤ‬‫ي‬‫ب‬ ‫زياتر‬ ‫كةمرتة‬ ‫كةلةرةلةرةكةى‬ ‫ئةوةيان‬ ‫فؤتؤنةكانى‬ ‫ذمارةى‬‫وةنةوشىةيي‬ ‫لىة‬ ‫وول‬ )‫زياترة‬ :‫َنة‬‫ي‬‫زرط‬ ‫وزةى‬ : ‫يةكةم‬ n n E nhf h f      ‫يظة‬ ‫ؤزةت‬‫ث‬‫تةواوى‬ ‫ى‬ ‫ذمارةيةك‬ ‫النك‬ ‫ث‬ ‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫لةرةلةر‬ ch E nhf n    :‫دووةم‬‫ئ‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندى‬‫ةليكرتؤن‬-:‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫َوةية‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةم‬ ‫جوول‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ل‬‫ظؤ‬
  • 13.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306313 1 1 J V C  1919 191 1.60 10 . 1.60 10 . 1.60 10 J ev CV C J C         ‫ِوناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫دياردةى‬ . ‫ماددةيةك‬ ‫ِووى‬‫ر‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫دياريكراو‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بةلةرةلةر‬ ‫ِووناكيةك‬‫ر‬ ‫كة‬ ‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫ماددةيةك‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫دةرضوونى‬ 1.‫ِووناك‬‫ر‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دة‬ ‫دياردةية‬ ‫بةم‬ ‫زاناكان‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةربض‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِووةكةوة‬‫ر‬‫لة‬ ‫لةوانةية‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫كانزايى‬ ‫ِويةكى‬‫ر‬ ‫بةر‬ ‫ى‬‫ِوناكى‬‫ر‬‫كارؤ‬‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫دةرضووةكانيش‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫بة‬ ‫وة‬ .‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ئةليكرتؤنةكانى‬‫و‬ ‫كة‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫وةسف‬ ‫وا‬ ‫هةية‬ ‫ِوناكيان‬‫ر‬‫كارؤ‬ ‫كاريطةرى‬ ‫سيفةتى‬ ‫ِوانةى‬‫ر‬ ‫ئةو‬‫بؤ‬ ‫هةستيارن‬‫ِووناكى‬‫ر‬.: ‫ِووندةكاتةوة‬‫ر‬ ‫تاقيطةييةكان‬ ‫بةلطة‬ ‫و‬ ‫كالسيكى‬ ‫َشبينية‬‫ي‬‫ث‬ ‫تيايدا‬ ‫كة‬ ‫خشتةيةك‬ ‫كالسيكيةكان‬ ‫َشبينى‬‫ي‬‫ث‬‫تاقيطةيى‬ ‫َطةى‬‫ل‬‫بة‬ ‫بةندةلةسةر‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِزطاربوونى‬‫ر‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫توندى‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫دةرضووةكان‬ ‫ئةليكرتؤنة‬ ‫وزةى‬ ‫َة‬‫ل‬‫جو‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫توندى‬‫لةرةل‬‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫ةرى‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫ِزطاربوونى‬‫ر‬ ‫دا‬ ‫نزمةكان‬ ‫ِووناكية‬‫ر‬ ‫توندية‬ ‫لة‬‫َت‬‫ي‬‫دةخايةن‬ ‫كات‬ ‫ِوودةدات‬‫ر‬ ‫ساتى‬ ‫َوةيةكى‬‫ي‬‫بةش‬ ‫كاتةكاندا‬ ‫لةزؤربةى‬ ‫دياريكراودا‬ ‫َكى‬‫ي‬‫لةلةرةلةر‬ 1.:‫فؤتؤن‬.‫سفرة‬ ‫وةبارستاييةكةى‬ ‫دا‬ ‫لةطةردوون‬ ‫سةربةخؤية‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫وزةى‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫كةمرتين‬ 2.:‫ئيش‬ ‫ثابةندة‬‫كةمرت‬( .‫كانزاكة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫جياكردنةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫وزةى‬ ‫ين‬o oE hf) 3.‫مؤلةقة‬ ‫لةرةلةرى‬of.‫َبكاتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫ِوويةك‬‫ر‬‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةبتوان‬ ‫كارؤموطناتيسية‬ ‫َكى‬‫ي‬‫شةثؤل‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫كةمرتين‬ : 4.‫لةكانزاية‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫ئةوةى‬ ‫بؤ‬‫َتةوة‬‫ي‬‫جياب‬ ‫ك‬‫َتةوة‬‫ي‬‫دةيبةست‬ ‫كةبةكانزاكةوة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ َ‫ل‬‫زا‬ ‫َزةدا‬‫ي‬‫ه‬ ‫ئةو‬ ‫بةسةر‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬‫كانزاكةوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫جيابوونةوةيةش‬ ‫ئةم‬ ‫بؤ‬‫َت‬‫ي‬‫هىةب‬ ‫وزةيىان‬ ‫ِى‬‫ر‬‫بى‬ ‫كىةمرتين‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫كانزاكة‬ ‫ئيشى‬ ‫ثابةندة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫كة‬‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫و‬o oE hf‫َىك‬‫ي‬‫كات‬of‫ئىةليكرتؤن‬ ‫دةتىوانن‬ ‫طىةورةترة‬ ‫ثابةنىدةئيش‬ ‫وزةى‬ ‫لىة‬ ‫وزةكىةيان‬ ‫كىة‬ ‫فؤتؤنانىةى‬ ‫ئىةو‬ ‫و‬ ‫كانزاكةيىة‬ ‫مؤلةقىةى‬ ‫لةرةلىةرى‬ ،‫َنن‬‫ي‬‫دةرثةر‬ ‫كانزاكةش‬ ‫لةناو‬ ‫و‬ ‫كانزاكة‬ ‫ِووى‬‫ر‬ ‫لةسةر‬‫بة‬ ‫يةكسانة‬ )‫دةردةضن‬ ‫كانزاكةوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫كةلة‬ ‫ئةليكرتؤنانةى‬ ‫(ئةو‬ ‫َةوزةى‬‫ل‬‫جو‬ ‫طةورةترين‬ ‫هةربؤية‬‫و‬ ‫كانزاكة‬ ‫ئيشى‬ ‫ثابةندة‬ ‫و‬ ‫فؤتؤنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫جياوازى‬ :‫َت‬‫ي‬‫ِدر‬‫ر‬‫دةردةب‬ ‫ثةيوةندية‬ ‫بةم‬ ‫بريكاريانةش‬ m oKE hf hf  ‫ثالنك‬ ‫َطريى‬‫ي‬‫ج‬ = ‫َةوزة‬‫ل‬‫جو‬ ‫طةورةترين‬x‫دةرضوو‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫لةرةلةرى‬–‫ئيش‬ ‫ثابةندة‬ 5.‫ثةيوةنديةكى‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫َشةية‬‫ي‬‫هاوك‬ ‫ئةو‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫هةب‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬mKE ،f‫ضىونكة‬h‫ئىيش‬ ‫ثابةنىدة‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫َكىى‬‫ي‬‫بر‬ohf‫ثةيوةنديىةى‬ ‫ئىةم‬ ‫ِاسىتى‬‫ر‬ ‫تاقيكردنىةوةكان‬ ‫ِة‬‫ر‬‫نىةطؤ‬ ‫كانزايىةك‬ ‫هىةر‬ ‫بىؤ‬ ‫ضةماوةكةش‬ ‫الرى‬ ‫هةذماركردنى‬ ‫وة‬ ‫سةملاندووة‬ KE f   ‫نرخى‬ ‫بةتةواوى‬h.‫ثالنك‬ ‫َطريى‬‫ي‬‫ج‬ ‫نرخى‬ ‫بة‬ ‫يةكسانة‬ ‫بةتةواوى‬ ‫كة‬ ‫دةدات‬ ، ‫ىةوتوو‬‫ى‬‫ك‬ ‫ِوونىاكى‬‫ر‬ ‫ىةرى‬‫ى‬‫لةرةل‬ ‫و‬ ‫ىووةكان‬‫ى‬‫دةرض‬ ‫ِووناكيىة‬‫ر‬ ‫ىة‬‫ى‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫وزةى‬ ‫َىة‬‫ل‬‫جو‬ ‫ىةورةترين‬‫ى‬‫ط‬ ‫َىوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ىدى‬‫ى‬‫ثةيوةن‬ )‫يىة‬ ‫ىة‬‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫َكارية(و‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ئىةم‬‫ى‬‫ى‬‫لةرةل‬ ‫ئاسىؤيى‬ ‫ىةوةرةى‬‫ى‬‫ت‬ َ‫ل‬‫لةطىة‬ ‫ىةماوةكةش‬‫ى‬‫ض‬ ‫ِينىى‬‫ر‬‫ب‬ ‫ىةكرت‬‫ى‬‫ي‬ ‫َى‬‫ل‬‫خىا‬‫ىة‬‫ى‬‫مؤلةق‬ ‫ةرى‬ :‫َت‬‫ي‬‫َن‬‫ي‬‫دةنو‬ 1.. ‫زياددةكات‬ ‫فؤتؤنةكانى‬ ‫ذمارةى‬ ‫واتة‬ ‫زياددةكات‬ ‫ِووناكيةك‬‫ر‬ ‫توندى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫كة‬ 2..‫كردووة‬ ‫زيادى‬ ‫فؤتؤنةكة‬ ‫وزةى‬ ‫واتة‬ ‫زياددةكات‬ ‫فؤتؤن‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةدةوتر‬ 1.‫سور‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بةرز‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫طةرميةكةى‬ ‫ثلةى‬ ‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫طةرم‬ ‫تةنى‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬‫شني‬ ‫بؤ‬ ‫دا‬ ‫كؤتايى‬ ‫لة‬ ‫سثى‬ ‫و‬ ‫زةرد‬ ‫بؤ‬ ‫وة‬ ‫َى‬‫ل‬‫ثرتةقا‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬ِ‫ر‬‫دةطؤ‬ 2..‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ئاسان‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫كردنى‬ ‫ئازاد‬ ‫دا‬ ‫بةرزتر‬ ‫طةرمى‬ ‫لةثلةى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫و‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬ ‫دياردةى‬ :‫دا‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬ ‫لةدياردةى‬ 1-‫و‬‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بةآلم‬ ‫َتةوة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫كةم‬ ‫لةرةلةرةكةى‬ ‫فؤتؤنةكةو‬ ‫زةى‬‫زياددةكات‬ ‫شةثؤلةكةى‬.
  • 14.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306314 2-‫بوو‬ ‫زؤركةم‬‫شةثؤلةكةى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫ضونكة‬ ‫َنا‬‫ي‬‫بةكاره‬ ‫َكسى‬‫ي‬‫ئ‬ ‫تيشكى‬ 3-‫دةكات‬ ‫ِةفتار‬‫ر‬ ‫تةنؤلكة‬ ‫وةك‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫كة‬ ‫دةخات‬ ‫دةكات(دةرى‬ ‫ِووناكى‬‫ر‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫ثشتطريى‬‫واتة‬.‫هةية‬ ‫َيان‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةوذمى‬ ‫فؤتؤنةكان‬ 4-‫فؤتؤن‬ ‫ثةرشبوونةوةى‬ ‫طؤشةى‬ ‫لةسةر‬ ‫بةندة‬ ‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬‫ةكة‬ 5-:‫كؤمثنت‬ ‫الدانى‬.‫َدةرةكة‬‫ي‬‫ل‬ ‫فؤتؤنة‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫َرةى‬‫ي‬‫بةطو‬ ‫َكةوة‬‫ي‬‫ئةليكرتؤن‬ ‫بةهؤى‬ ‫بووةوةية‬ ‫ثةرش‬ ‫فؤتؤنى‬ ‫شةثؤة‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫زيادبوونى‬ ‫طةرديلة‬ ‫َةكانى‬‫ل‬‫سامث‬ 6-:‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫نيوتن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬‫َى‬‫ل‬‫جو‬ ‫بىؤ‬ ‫بىوو‬ ‫بىاش‬ ‫بنضىينةيةكى‬ ‫َة‬‫ل‬‫سىامث‬ ‫َت.(ئةم‬‫ي‬‫ناشىك‬ ‫كىة‬ ‫ثتىةو‬ ‫بضىوكى‬ ‫طؤيةكى‬ ‫لة‬ ‫بوو‬ ‫بريتى‬‫سرووشىتى‬ ‫تاقيكردنىةوةكان‬ ‫ئىةوةى‬ ‫دواى‬ ‫بىةآلم‬ ‫طازةكىان‬ ‫بىريدؤزى‬ ‫ة‬ .)‫َت‬‫ي‬‫َذر‬‫ي‬ِ‫ر‬‫داب‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ َ‫ى‬‫نو‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫سامث‬ ‫بوو‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرخست‬ ‫طةرديلةكانيان‬ ‫كارةبايى‬ 7-: ‫تؤمسؤن‬ ‫َى‬‫ل‬‫سامث‬.)‫دا‬ ‫شوتى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫تؤ‬ ‫(هةروةك‬ ‫بوون‬ ‫نقوم‬ ‫ثؤزةتيظ‬ ‫لةبارطةى‬ ‫دا‬ ‫طؤيى‬ ‫قةبارةيةكى‬ ‫لةناو‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ 8-َ‫ل‬‫سامث‬:‫ِةزةرفؤرد‬‫ر‬ ‫ى‬.‫دا‬ ‫خؤر‬ ‫بةدةورى‬ ‫دةضن‬ ‫هةسارةكان‬ ‫ِانةوةى‬‫ر‬‫سو‬ ‫لة‬ ‫كة‬ ‫َك‬‫ي‬‫َواز‬‫ي‬‫بةش‬ ‫دا‬ ‫ناوك‬ ‫بةدةورى‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫ِةزةرفؤردا‬‫ر‬ ‫َى‬‫ل‬‫لةسامث‬ 9-.‫بؤشايية‬ ‫طةرديلة‬ ‫َكهاتةى‬‫ي‬‫ث‬ ‫زؤربةي‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬ ‫بريدؤزةكةى‬ ‫َي‬‫ى‬‫ث‬ ‫بة‬ 11-‫ش‬ ‫َويستة‬‫ي‬‫ث‬ ‫تاودراوةكان‬ ‫بارطة‬ ‫َل‬‫ي‬‫ماكسو‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫بريدؤزى‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬‫َتىةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫كىة‬ ‫دةكىات‬ ‫كىةم‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫بىة‬ ‫طةرديلىة‬ ‫خولطىةى‬ ‫نيىوةتريةى‬ ‫كةواتىة‬ ‫دةكةن‬ ‫ون‬ ‫وزة‬ ‫بةمةش‬ ‫َرن‬‫ي‬‫بن‬ ‫كارؤموطناتيسى‬ ‫ةثؤة‬ ‫ناوك‬ ‫ناو‬ ‫دةكةونة‬ ‫ئةليكرتؤنةكان‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬ ‫كة‬ ‫طةرديلة‬ ‫َراي‬‫ي‬‫خ‬ ‫ِوخانى‬‫ر‬‫دا‬ ‫وة‬ ‫دةرضوو‬ ‫تيشكى‬ ‫لةرةلةرى‬ ‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫زيادبوون‬ 11-‫الى‬ ‫ضى‬ ‫كانزاكة‬ ‫تةنكة‬ ‫تاقيكردنةوةى‬‫دةرخست؟‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬ .‫كؤبؤتةوة‬ ‫دا‬ ‫لةضةق‬ ‫طةرديلة‬ ‫بارستايى‬ ‫زؤربةى‬ ‫و‬ ‫موجةب‬ ‫بارطةى‬ ‫خست‬ ‫دةرى‬ :‫وةآلم‬ 12-‫بوون؟‬ ‫ضي‬ ‫طةرديلة‬ ‫بؤ‬ ‫ِةزةفؤرد‬‫ر‬ ‫طرفتةكةي‬ ‫دوو‬ ‫ِةزة‬‫ر‬ ‫َي‬‫ل‬‫وة:سامث‬‫ر‬‫فؤرد‬‫هة‬ ‫َطري‬‫ي‬‫ناج‬ ‫طةرديلةيةكي‬ ‫كة‬ ‫كرد‬ ‫َشبيين‬‫ي‬‫ث‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬‫وة‬‫ه‬ ‫نةيتواني‬‫َكبداتةوة‬‫ي‬‫ل‬ ‫شةبةنطيةكان‬ ‫َة‬‫ل‬َ‫ي‬. 13-.‫تيشكدةدات‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫ليكنةثض‬ ‫شبةنطى‬ ‫طةرديلة‬ ‫ِةزةردفؤرد‬‫ر‬ ‫بريدؤزةكةى‬ ‫َكدانةوةى‬‫ي‬‫ل‬ ‫بة‬ 14-‫تيشكدةدات‬ ‫طازةكة‬ ‫َداية‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةرديلةيى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫كةطالز‬ ‫بؤريةك‬ ‫سةرى‬ ‫هةردوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةخر‬ ‫َك‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫َك‬‫ي‬‫كات‬.‫بةندة‬ ‫طازةكة‬ ‫جؤرى‬ ‫لةسةر‬ ‫تيشكدانةكة‬ ‫ِةنطى‬‫ر‬ 15-‫شة‬‫دةرضوون‬ ‫بةنطى‬‫ِةنطة‬‫ر‬ ‫ِةنطاو‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ضةند‬ :)‫(بريقةدارن‬. ‫دةكات‬ ‫لةماددةوة‬ ‫دةرضوو‬ ‫دراو‬ ‫تيشكى‬ ‫وزةى‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بؤ‬ ‫ئاماذة‬ 16-:‫َمذراو‬‫ل‬‫هة‬ ‫شةبةنطى‬.‫َت‬‫ي‬‫دةميذ‬ ‫ماددةكة‬ ‫كةوا‬ ‫دةكةن‬ ‫وزةية‬ ‫ئةو‬ ‫شةثؤلةكانى‬ ‫َذى‬‫ي‬‫در‬ ‫بؤ‬ ‫ئاماذة‬ ‫ِةشن‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫ضةند‬ 17-‫ياسا‬ ‫َى‬‫ي‬‫بةث‬ ‫دةرضوو‬ ‫وزةى‬: ‫بؤر‬ ‫ى‬i fE E E  18-.‫َرةكان‬‫ي‬‫ئةست‬ ‫دةورى‬ ‫طازى‬ ‫كةشي‬ ‫ناسينةوةى‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫د‬ ‫بةكار‬ ‫َمذراو‬‫ل‬‫هة‬ ‫شةبةنطى‬ 19-.‫ية‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫ه‬ ‫واتة‬ ‫نية‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫َكنةثض‬‫ي‬‫ل‬ ‫باكورى‬ ‫ئاسؤى‬ ‫تيشكةكانى‬
  • 15.
    ‫نةريمان‬َ‫ل‬‫ِةسو‬‫ر‬‫هةمزة‬‫َةيى‬‫ل‬‫ذاذ‬ ‫بةسود‬ ‫ثةميانطاى‬0770505306315 .‫دووانزة‬ ‫ثؤلي‬‫فيزياى‬ ‫ي‬ )‫(نؤ‬ ‫بةشي‬ ‫ِةقةكان‬‫ر‬ ‫ماددة‬ َ‫ى‬‫بةس‬ ‫َن‬‫ي‬‫دةكر‬ ‫جؤرةوة‬ 1-‫طةيةنةر‬1-.‫نية‬ ‫وزةى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ 2-.‫َتةوة‬‫ي‬‫َز‬‫ي‬‫ئةطو‬ ‫وزة‬ ‫كارةبا‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫تةنها‬ 3-.‫كةمدةكات‬ ‫طةياندن‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫زياددةكات‬ ‫بةرطريان‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةبةرزكردنةوةى‬ 2-‫نيمضةطةيةنةر‬1-‫بضوو‬ ‫وزةيةكى‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬.‫هةية‬ ‫كى‬ 2-.‫وزةئةكةن‬ ‫كارةبا‬ ‫طةياندنى‬ ‫بةشدارى‬ ‫كونةكان‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ‫هةريةكة‬ 3-.‫زياددةكات‬ )‫كون‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫جوت‬ ‫ذمارةى‬ ‫(ضونكة‬ ‫زياددةكات‬ ‫طةياندن‬ ‫تةزوو‬ ‫و‬ ‫كةمدةكات‬ ‫بةرطريان‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫بةبةرزكردنةوةى‬ 3-‫نةطةيةنةر‬‫ناطةيةنن‬ ‫كارةباوزة‬ ‫َوةيةك‬‫ي‬‫ش‬ ‫بةهيض‬ ‫ضةند‬ ‫زاراوةيةك‬ :‫طةرديلة‬ ‫زةمينى‬ ‫بارى‬.‫ديارىكراو‬ ‫َكى‬‫ي‬‫سيستةم‬ ‫بؤ‬ ‫وزةية‬ ‫نزمترين‬ ‫بارى‬ :‫وروذاو‬ ‫بارى‬.‫نية‬ ‫زةمينىدا‬ ‫لةبارى‬ ‫طةرديلة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫بار‬ : ‫َزى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫ئةليكترؤنةكانى‬.‫هةية‬ ‫طةرديلةدا‬ ‫ناوكى‬ ‫دةرةوةى‬ ‫ضينى‬ ‫دوورترين‬ ‫لة‬ ‫َكة‬‫ي‬‫ئةليكترؤن‬ :‫كون‬.‫نية‬ ‫تيا‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫و‬ ‫نيمضةطةيةنةرة‬ ‫ئاستةوزةيةكى‬ :‫َزى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫طورزةى‬‫َداية‬‫ي‬‫ت‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫لة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫ئاستةوزةى‬,‫توا‬ ‫دا‬ ‫ِةقةطةيةنةرةكان‬‫ر‬ ‫لةتةنة‬ ‫بةآلم‬ ‫طةيةنن‬ ‫نا‬ ‫كارةبا‬ ‫َزيةكانيان‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫ئةليكترؤنة‬ ‫دا‬ ‫نيمضةطةيةنةرةكان‬ ‫و‬ ‫نةطةيةنةر‬ ‫ِةقة‬‫ر‬‫تةنة‬ ‫لة‬.‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫طةياندنيان‬ ‫كارةبا‬ ‫ناى‬ :‫وزة‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬‫طورز‬ ‫بةرزترين‬ ‫كة‬ ‫وزةية‬ ‫مةودايةكى‬.‫جيادةكاتةوة‬ ‫يةكتر‬ ‫لة‬ ‫ئةليكترؤن‬ َ‫ى‬‫ب‬ ‫وزةى‬ ‫طورز‬ ‫نزمترين‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ِ‫ر‬‫ث‬ ‫وزةى‬ ‫ة‬ :‫طةياندن‬ ‫طورزةى‬.‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫تيا‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةش‬ ‫كة‬ ‫وزةية‬ ‫طورزة‬ ‫بةرزترين‬ :)‫ِةسةنةكان‬‫ر‬(‫ثوختةكان‬ ‫نيمضةطةيةنةرة‬‫هةم‬ ‫و‬ ‫َت‬‫ي‬‫َكهاتب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِشتةيةك‬‫ر‬‫دا‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫توخم‬ ‫لة‬ ‫تةنها‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫ماددةية‬ ‫بةو‬‫ئةليكترؤن‬ ‫جوت‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بارطةية‬ ‫َة‬‫ل‬‫كؤمة‬ ‫(ئةو‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫لة‬ ‫ذمارة‬ ‫ان‬-)‫كون‬ ‫دوانيةكان‬ ‫(بللورة‬ ‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬-Diode:)‫ترى‬ ‫ِاستةكةى‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫بةبةراوورد‬ ‫دةدات‬ ‫ِاستةيةك‬‫ر‬‫بةئا‬ ‫تةزوو‬ ‫ِبوونى‬‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫بة‬ ‫َطة‬‫ي‬ِ‫ر‬ ‫ئةليكترؤنية‬ ‫دةزطايةكى‬ ( ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬P-N)‫بةيةكطة‬ ‫لة‬‫جؤرى‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫يشتنى‬P‫جؤرى‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫و‬N.‫َت‬‫ي‬‫َكد‬‫ي‬‫ث‬ ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةناو‬ ‫بارطةبةرةكان‬ ‫طواستنةوةى‬ ‫ئةنجامى‬ ‫لة‬P-N‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫بةوةش‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ )‫ِن‬‫ر‬‫ديارنةماندا(دا‬ ‫لةناوضةى‬ ‫كارةبايى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫بوار‬ ‫دا‬‫ثةستانكار‬ ‫بةربةستة‬ )‫ِن(ديارنةمان‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬‫هيض‬ ‫تةنكة‬ ‫زؤر‬ ‫ناوضةيةكى‬‫ئةليكترؤنةكانى‬ ‫لة‬ ‫َك‬‫ي‬‫هةند‬ ‫جوآلنى‬ ‫ئةنجامى‬ ‫لة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫درووست‬ ‫تيانية‬ ‫سةربةستى‬ ‫بارطةيةكى‬N‫ناو‬ ‫بؤ‬P‫لةكونةكانى‬ ‫َك‬‫ي‬‫وةهةند‬P‫بةرةو‬N : ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةرةو‬ ‫الدانى‬‫الى‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫ثؤزةتيظى‬ ‫ئةطةرجةمسةرى‬P‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َطةتيظةكةشى‬‫ي‬‫ن‬ ‫جةمسةرة‬ ‫و‬N‫با‬ ‫ئةةوا‬‫َن‬‫ي‬َ‫ل‬‫دةجةو‬ ‫رطةةكان‬‫ثةسةتانكار‬ ‫وبةربةسةتة‬ ‫َةت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫تةسةك‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةةى‬ ‫و‬ ‫كةمدةكات‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫بةرطري‬ ‫كةمترين‬.)‫َت‬‫ي‬‫ئةب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫َنن(واتة‬‫ي‬‫َكدةه‬‫ي‬‫ث‬ ‫كارةبايى‬ ‫تةزوويةكى‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ ‫الدانى‬‫الى‬ ‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫َويست‬‫ي‬‫ث‬ ‫دةرةكى‬ ‫َكى‬‫ي‬‫ئةرك‬ ‫َطةتيظى‬‫ي‬‫ن‬ ‫:ئةطةرجةمسةرى‬P‫ثؤ‬ ‫جةمسةرة‬ ‫و‬‫سةر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫بخر‬ ‫زةتيظةكةشى‬N‫زياددةكات‬ ‫ثةستانكار‬ ‫بةربةستة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةب‬ ‫فراوان‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬ ‫ئةوا‬‫بةةرطري‬ ‫زؤرترين‬ ‫و‬ .)‫َت‬‫ي‬‫ناب‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫َدا‬‫ي‬‫ث‬ ‫تةزووى‬ ‫َكبةستةكةدا(واتة‬‫ي‬‫بةث‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫كةمبوونةوةى‬ ‫َتةهؤى‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬ :‫ترانزستةر‬‫دةتوا‬ ‫جةمسةرة)و‬ َ‫ى‬‫(س‬ ‫هةية‬ ‫طةياندنى‬ ‫تةلى‬ َ‫ى‬‫س‬ ‫دةزطايةكة‬‫بكات‬ ‫طةورة‬ ‫نيشانة‬ ‫نيت‬. :‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫كةلة‬ ‫ماددانةن‬ ‫ئةو‬.‫سفر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫و‬ َ‫ى‬‫َن‬‫ي‬‫نام‬ ‫بةرطريان‬ ‫كلظن‬ ‫لةسفرى‬ ‫نزيك‬ ‫نزمى‬ ‫زؤر‬ : ‫مؤلةقة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬‫دةطاتة‬ ‫تيايدا‬ ‫ماددة‬ ‫كة‬ ‫نزمةية‬ ‫طةرمية‬ ‫ثلة‬ ‫ئةو‬.‫سفر‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةب‬ ‫بةرطري‬ ‫و‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫جؤرةكانى‬ ‫نيمضةطةيةن‬ ‫ةر‬ 1-:‫ثوخت‬‫َت‬‫ي‬‫َكهاتب‬‫ي‬‫ث‬ ‫ِشتةيةك‬‫ر‬‫دا‬ ‫يان‬ ‫َك‬‫ي‬‫تومخ‬ ‫لة‬ ‫تةنها‬ ‫كة‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫ماددةية‬ ‫بةو‬)‫سليكؤن‬ ‫يان‬ ‫َرمانيؤم‬‫ي‬‫ج‬ ‫(تةنها‬‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫بارطةية‬ ‫َة‬‫ل‬‫كؤمة‬ ‫(ئةو‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫و‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫لة‬ ‫ذمارة‬ ‫هةمان‬ ‫و‬ ‫ئةليكرتؤن‬ ‫جوت‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬-)‫كون‬ ‫َتةدار‬‫ل‬‫خ‬ ‫جؤرى‬ N 1-‫َتةية‬‫ل‬‫خ‬ ‫َكردنى‬‫ي‬‫بةت‬. ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫ناو‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫َنجى‬‫ي‬‫ث‬ ‫َزيةكةى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫كة‬ ‫ك‬ 2-.‫هاوتاية‬ ‫كارةباوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َكهاتةكة‬‫ي‬‫ث‬ 3-.‫زياترن‬ )‫موجةبةكان(كونةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬ ‫لة‬ )‫(ئةليكترؤنةكان‬ ‫سالبةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬ 4-‫دةوت‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫داطيردةكات‬ ‫وزةيةك‬ ‫ئاستة‬ ‫زيادةكة‬ ‫ئةليكترؤنة‬.‫وزةدا‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫لةناو‬ ‫طةياندنةوة‬ ‫طورزةى‬ ‫خوار‬ ‫َتة‬‫ي‬‫دةكةو‬ ‫كة‬ ‫بةخش‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ر‬ ‫جؤرى‬ P 1-. ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫ناو‬ ‫بؤ‬ ‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫سيانى‬ ‫َزيةكةى‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫كة‬ ‫َتةيةك‬‫ل‬‫خ‬ ‫َكردنى‬‫ي‬‫بةت‬ 2-.‫هاوتاية‬ ‫كارةباوة‬ ‫ِووى‬‫ر‬‫لة‬ ‫َكهاتةكة‬‫ي‬‫ث‬ 3-‫ذ‬ ‫لة‬ )‫موجةبةكان(كونةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫ذمارةى‬.‫زياترن‬ )‫(ئةليكترؤنةكان‬ ‫سالبةكان‬ ‫سةربةستة‬ ‫بارطةبةرة‬ ‫مارةى‬ 4-‫دة‬ ‫دا‬ ‫وزة‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫لةناو‬ ‫و‬ ‫َزيةوة‬‫ي‬‫هاوه‬ ‫طورزةى‬ ‫لةسةروو‬ ‫ِاستةوخؤ‬‫ر‬ ‫وةرطر‬ ‫ئاستى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةوتر‬ ‫َى‬‫ي‬‫ث‬ ‫داطيردةكات‬ ‫وزةيةك‬ ‫ئاستة‬ ‫زيادةكة‬ ‫كونة‬‫َت‬‫ي‬‫ب‬ ‫ضةند‬ ‫َبينيةك‬‫ي‬‫ت‬ 1-‫(طورز‬ ‫َت‬‫ي‬‫تياب‬ ‫ئةليكترؤنى‬ ‫َت‬‫ي‬‫كةدةش‬ ‫طورزة‬ ‫بةرزترين‬.)‫طةياندنة‬ ‫ةى‬ 2-.‫وزةية‬ ‫َنة‬‫ي‬‫كةل‬ ‫ِى‬‫ر‬‫ب‬ ‫جيادةكاتةوة‬ ‫نيمضةطةيةنةر‬ ‫لة‬ ‫نةطةيةنةر‬ ‫ئةوةى‬ 3-. ‫كارةباية‬ ‫طةياندى‬ ‫باشتر‬ ‫جيادةكاتةوة‬ ‫ثوخت‬ ‫و‬ ‫َتةدار‬‫ل‬‫خ‬ ‫نيمضةطةيةنةرى‬ ‫ئةوةى‬ 4-.‫َن‬‫ي‬‫دةجول‬ )‫َضةوانةيان‬‫ي‬‫ث‬ ‫بة‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫وة‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستةى‬‫ر‬‫ئا‬ ‫هةمان‬ ‫بة‬ ‫(كون‬ 5-‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫جةمسةرى‬ ‫دوو‬‫ئةكات‬ ِ‫ر‬‫َثة‬‫ي‬‫ت‬ ‫تةزوو‬ ‫ِاستة‬‫ر‬‫ئا‬ ‫بةيةك‬ ‫تةنها‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫يةك‬‫ِى‬‫ر‬‫نةطؤ‬ ‫تةزوويكى‬ ‫بؤ‬ ‫دةكاتةوة‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫ِاو‬‫ر‬‫طؤ‬ ‫(تةزووى‬ ‫َت‬‫ي‬‫بةكارد‬ )‫َكتيفايةر‬‫ي‬ِ‫ر‬( ‫ِستكةرةوة‬‫ر‬ ‫وةك‬ ‫بارط‬ , ‫َت‬‫ي‬‫زيادبكر‬ ‫نيشانةكة‬ ‫بؤ‬ ‫ديكة‬ ‫ثرتةى‬ ‫َت‬‫ي‬‫دةتوانر‬ ‫تر‬ ‫دووانى‬ ‫َكى‬‫ي‬َ‫ل‬‫كريستا‬ ‫بةدانانى‬ ‫ثاشان‬ , )‫ثرتة‬ ‫َوة‬‫ي‬‫ش‬.‫بكةنةوة‬ ‫ِاست‬‫ر‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫و‬ ‫كاربكةن‬ ‫فلتةر‬ ‫وةك‬ ‫دةتوانن‬ ‫ةطرةكان‬ 6-‫ِانزستةر‬‫ر‬‫ت‬‫و‬ ‫هةية‬ ‫َكبةستى‬‫ي‬‫ث‬ ‫دوو‬ ‫و‬ ‫هةية‬ ‫جةمسةرى‬ َ‫ى‬‫س‬.‫دةكات‬ ‫طةورة‬ ‫نيشانة‬ 7-‫ناكات‬ ‫ئؤم‬ ‫ياساى‬ ‫ِةوى‬‫ر‬‫ثةي‬ ‫دووانى‬ ‫َى‬‫ل‬‫كريستا‬, ‫َية‬‫ل‬َ‫ي‬‫ناه‬ ‫ئةرك‬ ‫جياوازى‬ ‫تةزوو‬ ‫َوان‬‫ي‬‫ن‬ ‫ثةيوةندي‬ ‫واتة‬‫ن‬ ‫لة‬ ‫ضةماوةيةى‬ ‫ئةو‬ ‫الرى‬ ‫بؤية‬‫دةكاتة‬ ‫َت‬‫ي‬‫ثةيدادةب‬ ‫ئةركدا‬ ‫جياوازى‬ ‫تةزوو‬ ‫توندى‬ ‫َوان‬‫ي‬‫بةرطرى‬ ‫ِاوةى‬‫ر‬‫َطة‬‫ل‬‫هة‬. 8-.‫َزراوة‬‫ي‬‫ثار‬ ‫كؤثةر‬ ‫جوتةكانى‬ ‫َى‬‫ل‬َ‫ي‬‫بةه‬ ‫تةوذمى‬ 9-‫ِنى‬‫ر‬‫دا‬ ‫لةناوضةى‬p‫ِنى‬‫ر‬‫دا‬ ‫ناوضةى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ئةليكترؤن‬ ‫دا‬N‫ديارنةمان‬ ‫واتة‬ ‫ِن‬‫ر‬‫دا‬ ‫هةية‬ ‫كون‬ ‫دا‬ 11-‫بارطة‬ ‫و‬ ‫َش‬‫ي‬‫ث‬ ‫بةرةو‬ ) ‫بارطةدةر(دةركةر‬ ‫ترانزستةردا‬ ‫لة‬.‫َت‬‫ي‬‫الدةدر‬ ‫َضةوانة‬‫ي‬‫ث‬ )‫بةر(كؤكةر‬ 11-.‫َت‬‫ي‬‫ناب‬ ‫بةرطرى‬ ‫مؤلةقة‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةى‬ ‫لة‬ ‫نزمتر‬ ‫طةرمى‬ ‫ثلةيةكى‬ ‫لة‬ ‫و‬ ‫ِةقة‬‫ر‬ ‫َكى‬‫ي‬‫تةن‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬ 12-.‫نايابة‬ ‫طواستنةوة‬ ‫بؤ‬ ‫َم‬‫ال‬‫بة‬ , ‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكاربه‬ ‫طةرمكةر‬ ‫درووستكردنى‬ ‫بؤ‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫طةيةنةرى‬ ‫َت‬‫ي‬‫ناكر‬ ‫هةرطيز‬ 13-‫طةيةنةرى‬ ‫بؤساردكردنةوةى‬.‫َت‬‫ي‬‫َنر‬‫ي‬‫بةكتاردةه‬ ‫شل‬ ‫نايترؤجينى‬ ‫نزم‬ ‫طةرمى‬ ‫بؤثلةى‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ 14-‫َكهاتة‬‫ي‬‫ث‬ ‫لة‬ )‫َكى‬‫ي‬ِ‫ر‬‫نا‬ ‫و‬ ‫َتة‬‫ل‬‫(خ‬ ‫بوونى‬ ‫بةهؤى‬ ‫ئةويش‬ ‫َظن‬‫ل‬‫ك‬ ‫سفرى‬ ‫بؤ‬ ‫َنةوة‬‫ي‬‫بكر‬ ‫سارديش‬ ‫هةرضةندة‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫ثلةى‬ ‫ناطاتة‬ ‫ماددة‬ َ‫ى‬‫هةند‬.‫دا‬ ‫كةى‬ ‫سودى‬ ‫َرطةيةنةرة‬‫ي‬‫ت‬ :‫كان‬ 1-‫وزة‬ ‫كةمرتين‬ ‫َت‬‫ي‬‫بةكارب‬ ‫بؤطواستنةوة‬ ‫ئةطةر‬‫َت؟‬‫ي‬‫دةب‬ ‫ِؤضوو‬‫ري‬‫بةف‬ ‫ى‬ 2-.‫ئةليكرتؤنيكسدا‬ ‫لةبوارى‬ 3-‫دا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫َقةكانى‬‫ل‬‫لةئة‬ 4-(‫دا‬ ‫َرطةياندن‬‫ي‬‫ت‬ ‫موطناتيسى‬ ‫لةبوارى‬‫زؤرةكان+دةزطاى‬ ‫َرايية‬‫ي‬‫تةنؤلكةخ‬ ‫موطناتيسى+تاودةرى‬ ‫خستنى‬ ‫سةرهةوا‬MRI)‫موطناتيسي‬ ‫زرنطانةوةى‬