ХАМТРАН АЖИЛЛАХХАМТРАН АЖИЛЛАХ
ГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ
2019
Бэлтгэсэн:
Д.Ануударь
АГУУЛГААГУУЛГА
НЭГ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭНЭГ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭ
Хамтран ажиллах гэрээ гэдэг нь “Хоёр буюу түүнээс
дээш тооны этгээд хуулийн этгээдийн эрх үүрэг бүхий
байгууллага байгуулахгүйгээр тодорхой зорилгыг хэрэгжүүлэх
болон ашиг олох зорилгоор хамтран үүрэг хүлээж
тохиролцсон хэлцлийг хэлнэ.”
Амаар болон бичгээр
байгуулж болно
Хамтран ажиллах гэрээ нь
урьдчилан тохиролцсон,
хоёр буюу олон талын,
хариу төлбөртэй гэрээ
Тодорхой хугацаатай буюу
тодорхой бус хугацаатай
байгуулж болно. Гэрээнд
хугацаа заагаагүй бол тодорхой
бус хугацаатай гэж үзнэ
ХОЁР. ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ, ЦУЦЛАХХОЁР. ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ, ЦУЦЛАХ
ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ
 Гэрээнээс бүхэлд нь татгалзах- үргэлжлэх боломжгүй
 Гэрээнээс хэсэгчлэн татгалзах- гэрээ өөрчлөгдөх үндэслэл болно
Нэг талын санаачлагаар гэрээг бүрэн буюу хэсэгчлэн биелүүлэхээс
татгалзахыг хууль буюу гэрээгээр зөвшөөрсөн тохиолдолд ийнхүү
татгалзсанаар гэрээ нь өөрчлөгдсөн, эсхүл цуцлагдсанд тооцогддог.
Хууль буюу гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол
талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь түүнчлэн гэрээ биелсэнээс
олсон ашгийг хариулан буцааж өгөх үүрэгтэй.
ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ
Үүргийн гүйцэтгэлийг биелэгдсэн хэмжээгээр нь талуудад үлдээж
гэрээний харилцааг дуусгавар болгохыг гэрээ цуцлах гэж ойлгоно.
Үүргийн гүйцэтгэлийг харилцан буцаах боломжгүй гэрээний хувьд
гэрээнээс татгалзах бус цуцлах байдлаар гэрээг дуусгавар болгоно.
Гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө буюу гэрээний дуусгавар болохоос
өмнөх үед гэрээг цуцлах асуудал яригдана.
Гэрээг талууд харилцан тохиролцож мөн шүүхээр цуцлуулж болно.
ГУРАВ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХГУРАВ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХ
ГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ
ХАМТРАН АЖИЛЛАХХАМТРАН АЖИЛЛАХ
ГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ == ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ
 Хамтран ажиллах гэрээг цуцлахад үйлчилдэг үндсэн зохицуулалтыг
479-р зүйлд тусгасан. (Монгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбар)
 Гэрээнээс гарах буюу гэрээг цуцлах эрхийг хаасан аливаа хязгаарлалт,
тохиролцоо хүчин төгөлдөр бус байна. Гэрээнээс нэг тал гарсан буюу
гэрээг цуцалсан бол 479.3-т заасны дагуу хамтын үйл ажиллагаа
дуусгавар болно. Нэг тал гэрээнээс гарах тохиолдолд үлдсэн талууд
гэрээг үргэлжлүүлэхээр тохиролцсоноос бусад тохиолдолд гэрээ
дуусгавар болох үр дагавартай.
ДҮГНЭЛТДҮГНЭЛТ
 Гэрээнээс татгалзах тохиолдолд талууд гэрээгээр өгсөн авснаа буцаадаг бол
гэрээг цуцлахад цуцлах хүртэлх гэрээний харилцаа хэвээр үлдэж, цуцалснаас
хойшхи үр дагаврыг талууд шийдвэрлэдэг ялгаа байдаг.
 Гэрээг цуцлах, гэрээнээс татгалзах тохиолдолд гэрээг дуусгавар болгох хүсэл
зориг адилхан агуулагддаг. Иргэний хуулийн 204, 221, 225, 227 дугаар зүйл
гэрээнээс татгалзах, гэрээг цуцлах аль ч үед хэрэглэгдэнэ. Харин Иргэний
хуулийн 205 дугаар зүйлд гэрээнээс татгалзсанаас үүсэх үр дагаврыг
зохицуулсан байх тул гэрээг цуцлахад хэрэглэгдэх зохицуулалт биш байна.
 Хамтын үйл ажиллагааны суурь болсон асуудлаар удирдлагад төлөөлөх эрх
байдаггүй. Иймд гэрээний бусад бүх талд мэдэгдэл хүрсэн байх
шаардлагатай. Мэдэгдлээс хамтран ажиллах гэрээний харилцааг дуусгавар
болгох гэсэн хүсэл, зорилго тодорхой харагдаж байх ёстой. Харин “гэрээг
цуцлах” буюу “гэрээнээс гарах” гэсэн нэр томьёог заавал хэрэглэсэн байх
шаардлагатай биш. Гэрээг дуусгавар болгох хүсэлтэй байгаа нь ойлгогдохоор
ямар ч үг хэллэг хэрэглэх боломжтой.
 Хамтран ажиллах гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол цуцлалтад хэлбэрийн ямар
нэгэн шаардлага тавигдахгүй. Түүнчлэн зарчмын хувьд ямар нэгэн хугацааг
баримтлах шаардлага байхгүй. Гэрээний бусад талуудын ашиг сонирхлыг
харгалзан үзэх ёстой хамтран ажиллах гэрээнээс үүдэлтэй үүргээс гэрээнээс
гарч байгаа буюу гэрээг цуцалж байгаа тал хамтын зорилгод харш цаг
хугацаа сонгож болохгүй гэсэн дүгнэлт хийгдэнэ.
 Хамтран ажиллах гэрээнээс ердийн журмаар гарах эрхийг 479.7-д заасны
дагуу хязгаарлаж болохгүй. Үүнээс гадна гэрээнээс гарах боломжийг бусад
этгээдийн зөвшөөрөл, эсхүл удирдлагын зөвшөөрлөөс хамааралтай байдлаар
тохиролцож болохгүй. Түүнчлэн гэрээнээс гарах тохиолдолд 479.4-т заасан
төлбөрийг түүнд төлөхгүй байхаар заасан бол энэ нь гэрээнээс гарах эрхийг
хязгаарласантай ижил байна.
АШИГЛАСАН ЭХ СУРВАЛЖ:АШИГЛАСАН ЭХ СУРВАЛЖ:
1.1. Монгол улсын Иргэний хууль, 2002 онМонгол улсын Иргэний хууль, 2002 он
2.2. Гэрээний эрх зүй 2, гарын авлагаГэрээний эрх зүй 2, гарын авлага
3.3. Монгол Улсын Дээд Шүүхийн зөвлөмжМонгол Улсын Дээд Шүүхийн зөвлөмж
4.4. Монгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбарМонгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбар
АНХААРАЛ ХАНДУУЛСАНДАНХААРАЛ ХАНДУУЛСАНД
БАЯРЛАЛААБАЯРЛАЛАА

Hamtran ajillah gereenees garah

  • 1.
    ХАМТРАН АЖИЛЛАХХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭНЭЭСГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ 2019 Бэлтгэсэн: Д.Ануударь
  • 2.
  • 3.
    НЭГ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХГЭРЭЭНЭГ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭ Хамтран ажиллах гэрээ гэдэг нь “Хоёр буюу түүнээс дээш тооны этгээд хуулийн этгээдийн эрх үүрэг бүхий байгууллага байгуулахгүйгээр тодорхой зорилгыг хэрэгжүүлэх болон ашиг олох зорилгоор хамтран үүрэг хүлээж тохиролцсон хэлцлийг хэлнэ.” Амаар болон бичгээр байгуулж болно Хамтран ажиллах гэрээ нь урьдчилан тохиролцсон, хоёр буюу олон талын, хариу төлбөртэй гэрээ Тодорхой хугацаатай буюу тодорхой бус хугацаатай байгуулж болно. Гэрээнд хугацаа заагаагүй бол тодорхой бус хугацаатай гэж үзнэ
  • 6.
    ХОЁР. ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ,ЦУЦЛАХХОЁР. ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ, ЦУЦЛАХ
  • 7.
    ГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХГЭРЭЭНЭЭС ТАТГАЛЗАХ Гэрээнээс бүхэлд нь татгалзах- үргэлжлэх боломжгүй  Гэрээнээс хэсэгчлэн татгалзах- гэрээ өөрчлөгдөх үндэслэл болно Нэг талын санаачлагаар гэрээг бүрэн буюу хэсэгчлэн биелүүлэхээс татгалзахыг хууль буюу гэрээгээр зөвшөөрсөн тохиолдолд ийнхүү татгалзсанаар гэрээ нь өөрчлөгдсөн, эсхүл цуцлагдсанд тооцогддог. Хууль буюу гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг хариулан буцааж өгөх үүрэгтэй.
  • 8.
    ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ Үүргийнгүйцэтгэлийг биелэгдсэн хэмжээгээр нь талуудад үлдээж гэрээний харилцааг дуусгавар болгохыг гэрээ цуцлах гэж ойлгоно. Үүргийн гүйцэтгэлийг харилцан буцаах боломжгүй гэрээний хувьд гэрээнээс татгалзах бус цуцлах байдлаар гэрээг дуусгавар болгоно. Гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө буюу гэрээний дуусгавар болохоос өмнөх үед гэрээг цуцлах асуудал яригдана. Гэрээг талууд харилцан тохиролцож мөн шүүхээр цуцлуулж болно.
  • 9.
    ГУРАВ. ХАМТРАН АЖИЛЛАХГУРАВ.ХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ
  • 10.
    ХАМТРАН АЖИЛЛАХХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭНЭЭСГАРАХГЭРЭЭНЭЭС ГАРАХ == ГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХГЭРЭЭГ ЦУЦЛАХ  Хамтран ажиллах гэрээг цуцлахад үйлчилдэг үндсэн зохицуулалтыг 479-р зүйлд тусгасан. (Монгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбар)  Гэрээнээс гарах буюу гэрээг цуцлах эрхийг хаасан аливаа хязгаарлалт, тохиролцоо хүчин төгөлдөр бус байна. Гэрээнээс нэг тал гарсан буюу гэрээг цуцалсан бол 479.3-т заасны дагуу хамтын үйл ажиллагаа дуусгавар болно. Нэг тал гэрээнээс гарах тохиолдолд үлдсэн талууд гэрээг үргэлжлүүлэхээр тохиролцсоноос бусад тохиолдолд гэрээ дуусгавар болох үр дагавартай.
  • 12.
    ДҮГНЭЛТДҮГНЭЛТ  Гэрээнээс татгалзахтохиолдолд талууд гэрээгээр өгсөн авснаа буцаадаг бол гэрээг цуцлахад цуцлах хүртэлх гэрээний харилцаа хэвээр үлдэж, цуцалснаас хойшхи үр дагаврыг талууд шийдвэрлэдэг ялгаа байдаг.  Гэрээг цуцлах, гэрээнээс татгалзах тохиолдолд гэрээг дуусгавар болгох хүсэл зориг адилхан агуулагддаг. Иргэний хуулийн 204, 221, 225, 227 дугаар зүйл гэрээнээс татгалзах, гэрээг цуцлах аль ч үед хэрэглэгдэнэ. Харин Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлд гэрээнээс татгалзсанаас үүсэх үр дагаврыг зохицуулсан байх тул гэрээг цуцлахад хэрэглэгдэх зохицуулалт биш байна.  Хамтын үйл ажиллагааны суурь болсон асуудлаар удирдлагад төлөөлөх эрх байдаггүй. Иймд гэрээний бусад бүх талд мэдэгдэл хүрсэн байх шаардлагатай. Мэдэгдлээс хамтран ажиллах гэрээний харилцааг дуусгавар болгох гэсэн хүсэл, зорилго тодорхой харагдаж байх ёстой. Харин “гэрээг цуцлах” буюу “гэрээнээс гарах” гэсэн нэр томьёог заавал хэрэглэсэн байх шаардлагатай биш. Гэрээг дуусгавар болгох хүсэлтэй байгаа нь ойлгогдохоор ямар ч үг хэллэг хэрэглэх боломжтой.
  • 13.
     Хамтран ажиллахгэрээнд өөрөөр заагаагүй бол цуцлалтад хэлбэрийн ямар нэгэн шаардлага тавигдахгүй. Түүнчлэн зарчмын хувьд ямар нэгэн хугацааг баримтлах шаардлага байхгүй. Гэрээний бусад талуудын ашиг сонирхлыг харгалзан үзэх ёстой хамтран ажиллах гэрээнээс үүдэлтэй үүргээс гэрээнээс гарч байгаа буюу гэрээг цуцалж байгаа тал хамтын зорилгод харш цаг хугацаа сонгож болохгүй гэсэн дүгнэлт хийгдэнэ.  Хамтран ажиллах гэрээнээс ердийн журмаар гарах эрхийг 479.7-д заасны дагуу хязгаарлаж болохгүй. Үүнээс гадна гэрээнээс гарах боломжийг бусад этгээдийн зөвшөөрөл, эсхүл удирдлагын зөвшөөрлөөс хамааралтай байдлаар тохиролцож болохгүй. Түүнчлэн гэрээнээс гарах тохиолдолд 479.4-т заасан төлбөрийг түүнд төлөхгүй байхаар заасан бол энэ нь гэрээнээс гарах эрхийг хязгаарласантай ижил байна.
  • 14.
    АШИГЛАСАН ЭХ СУРВАЛЖ:АШИГЛАСАНЭХ СУРВАЛЖ: 1.1. Монгол улсын Иргэний хууль, 2002 онМонгол улсын Иргэний хууль, 2002 он 2.2. Гэрээний эрх зүй 2, гарын авлагаГэрээний эрх зүй 2, гарын авлага 3.3. Монгол Улсын Дээд Шүүхийн зөвлөмжМонгол Улсын Дээд Шүүхийн зөвлөмж 4.4. Монгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбарМонгол Улсын Иргэний Хуулийн тайлбар
  • 15.