GKD TANI ARAÇLARI




     DOÇ.DR.
       MİTHAT ÖNER
Tanı Araçları
•   Klinik muayene
•   Direk radyografi
•   Manyetik rezonans görüntüleme
•   Bilgisayarlı tomografi
•   Ultrasonografi
USG
•   Yumuşak dokuları değerlendirir
•   Dinamik değerlendirme sağlar
•   Anestezi gerektirmez
•   Yapımı kolaydır
•   Değerlendirmesi kolaydır
•   Masrafsızdır
•   Objektiftir
•   Tedavide yol göstericidir
•   Tehlikesizdir
Dr. Reinhard Graf
Anatomik Tanımlama
USG Uygulama
Kemik Tavan; Kemik Köşe;
              Kıkırdak Tavan


Kemik
             Kemik
Köşe
             Tavan




                         Kemik
                         köşe
        Kıkırdak
        Tavan
A-Graf Yöntemi

• 1980 yılında pediatrik ortopedist olan Graf tarafından
  tanımlanmıştır.
• Statik koronal nötral pozisyonda lateralden
  transduser kalça eklemi üzerine konur. Koronal
  düzlemde standart kesit alınır, alfa ve beta açılarının
  ölçümleri yapılır. Bacaklar fizyolojik pozisyona yani
  kalçadan ve dizden hafif fleksiyona getirilebilir.
• Graf yöntemi morfolojik değerlendirmeye dayanan
  subjektif bir değerlendirmedir
 ve β açısı
• Kemik açısı  , kemik çatının
• Kıkırdak açısı ß, kıkırdak
  çatının
  gelişmesini gösterir
•  açısı kalça tipini belirler
• Bu açı sisteminin avantajı
  femur başının ve bacağın
  pozisyonundan
  etkilenmeden ölçüm
  yapılabilmesidir
Graf Sınıflaması
• Tip 1: Normal Kalçadır. Beta açısı 55 dereceden küçük, Alfa
  açısı 60 dereceden büyüktür. Displazik kalçada Alfa açısı azalır
  Beta açısı ise artar. Asetabulum maturdur.
• Tip 2: Asetabuler ossifikasyonun gecikmesi söz konusudur.
  İntermediate tip ya da fizyolojik olarak immatur kalçadır.
  ‘Kritik kalça’ dır. Herhangi bir yaşta görülebilir ve subluksasyon
  veya dislokasyon için yüksek riski gösterir. Alfa: 43-60 , Beta:
  55-77
• Tip 3: Ekzantrik kalça. Femur başı sublukse veya dislokedir.
• Tip 4: Labrumda inversiyon ile birlikte ciddi displazi söz
  konusudur. Femur başı dislokedir.
B-Femur Başı Kapsanma Oranı


Femur başının asetabuler çatı kemik
bölümü ile ne oranda kapsandığını ölçmeye
yöneliktir ve bu yöntemle femur başında
meydana gelen lateralizasyon pratik olarak
gösterilebilir. Nötral pozisyonda ve Barlow
manevrası sırasında femur başı kapsanma
oranları karşılaştırılır.
C-Dinamik inceleme Yöntemi

• Bu yöntem ile özellikle kalça instabilitesi değerlendirilir. Burada
  asetabulum kantitatif olarak değerlendirilmez, açı ölçümü
  yapılmaz.
• İnceleme sırasında morfoloji gözlenir.
• Prensibi klinik muayene sırasında yapılan hareketler eşliğinde
  (Barlow ve Ortolani testleri) koronal ve transvers düzlemde
  görüntüler elde etmektir.
• Barlow manevrası sırasında incelemeyi yapan kişinin bir eli
  transduseri tutarken diğer eliyle kalçayı 90’ fleksiyona getirip
  dize orta hatta doğru adduksiyon yaptırır. Bu esnada
  yenidoğanda femur başının posterolaterale doğru 5-6 mm yer
  değiştirmesi normaldir.
Dinamik US incelemesinde kalça
      instabilitesinin sınıflandırılması


• 1) Stabil kalça
  2) Elastik kalça: Labrumun hafifçe kranyale doğru
  yerdeğiştirmesi (normal bulgu)
  3) İnstabil kalça
       Minör instabilite
       Major instabilite
  4) Disloke kalça: Femur başının sabit bir şekilde temel
  çizgi lateralinde olduğu izlenir, redüksiyon ile
  asetabuluma dönmez.
D-Harcke Yöntemi

• Harcke ve ark. transvers-nötral, transvers-
  fleksiyon, koronal-nötral ve koranal-fleksiyon
  bakılar olmak üzere, gelişimsel kalça
  displazisinde kalça ultrasonografisini
  standardize etmişlerdir.
• Buna göre elde edilen görüntüleri normal
  kalça, sublukse kalça ve disloke kalça olmak
  üzere üçe ayırmışlardır.
• Bu yöntemin Graf yöntemine göre
  kullanılabilirliği daha kolay
• Sonuç olarak, gelişimsel kalça diplazisinin
  ultrasonografik değerlendirilmesinde; statik
  değerlendirmede morfoloji için Graf ya da
  Harcke yöntemlerinden biri ya da her ikisi
  birden kullanılmalıdır. Statik değerlendirmeye
  ilaveten özellikle instabil kalçaların tespiti için
  stres manevraları eşliğinde dinamik
  değerlendirme yapılmalıdır.
• Ultra sound
• morphologic assessment and dynamic
   – anatomical characteristics
        • alpha angle: slope of superior aspect bony acetabulum
        • beta angle: cartilaginous component (problems with inter and
          intraobserver error )
   – dynamic
        • observe what occurs with Barlow and ortolani testing
• indications controversial due to high levels of overdiagnosis and not
  currently recommended as a routine screening tool other than in high
  risk patients
• best indication is to assess treatment
   – guided reduction of dislocated hip or check reduction and stability
      during Pavlik harness treatment
USG ÖZET
•   TİP 1A TİP 1B NORMAL KALÇA
•   TİP 2A 3 HAFTA TAKİP SONRASINDA BANDAJ ?
•   TİP 2B, 2C, TİP D KALÇA..... TEDAVİ
•   TİP 3 TEDAVİ
•   TİP 4 TEDAVİ

       • 6. GKD TANI- TEDAVİ USG KURSU 2007
Direkt Radyografi Bulguları

• Epifiz çekirdeklerinin gözükmediği
  dönemdeki bulgular erken radyografik
  bulgulardır.
• Epifiz çekirdekleri ilk 5-6 ay ossifiye
  olmadıkları için gözükmezler.
• Epifiz çekirdekleri gözükmeye başladığı
  dönemdeki bulgular geç radyografik
  bulgulardır.
• Direkt radyografilerde asetabulum dış
  tarafında anormal sklerozun görülmesi
  önemli bir bulgudur. Bu değişikliğin
  yenidoğan döneminde görülmesi
  dislokasyonun prenatal dönemde oluştuğunu
  gösterir.
Asetabular açı
• Her iki Y kıkırdağını birleştiren Hilgenreiner çizgisi
• Bu çizgiye asetabulumun üst dış kenarı ile Y
  kıkırdağı arasındaki ikinci çizgi
• İki doğru arasındaki açıya asetabular açı denir.
• Yenidoğanda bu açı ortalama 27.5 derecedir. 30
  derecenin üzeri patolojiktir ve asetabular
  displaziyi gösterir
Shenton-Menard Hattı
• Ön-arka, nötral pelvis grafisinde femur
  boynunun medial kenarı ile obturator
  foramenin üst kenarı birbirini izleyen bir ark,
  bir yay oluştururlar. Bu hatta Shenton-Menard
  Hattı denir. GKD’ de bu hat, bu yay kırılır
Direk radyografi
Perkins kadranları
• Hilgenreiner çizgisine asetabulumun üst
  kenarından bir dik çizgi çizilir. Alt-iç, alt-dış,
  üst-dış ve üst-iç olmak üzere dört kadran
  ortaya çıkar. Femur başı epifizinin normalde
  alt-iç kadranda olması gerekir. Eğer alt-dış
  kadranda gözüküyorsa sublukse kalça, üst-dış
  kadranda ise disloke kalça denir
Von-Rosen I Belirtisi (Süperior Deplasman)

• Ön-arka nötral pelvis grafisinde Hilgenreiner çizgisine
  parelel olacak şekilde simfizis pubisin üst kenarından
  teğet olarak ikinci bir transvers çizgi çizilir. Femur
  başlarının ossifiye olmadığı erken dönemlerde bu iki
  çizgi arasında herhangi bir şey görülmez, boş kalır ve
  femur üst metafiz kenarı alttaki çizgi ile temas
  halindedir. Displazide ise femurun üst kenarı bu iki
  çizgi arasında yer alır
Von-Rosen II Belirtisi
• Kalçalar ekstansiyonda, 45-50° abduksiyon ve
  25° iç rotasyonda iken ön-arka grafi çekilirse
  normalde femur cismi uzun aksı asetabulumun
  üst dış kenarından geçer. GKD’de bu hat
  asetabulumun üst dış kenarının üzerine çıkar,
  spina iliaka anterior süperiordan geçer.
Wiberg’in C.E. Açısı
• Ön-arka nötral pelvis grafisinde bu açının bir
  kolunu Perkins çizgisi oluşturur; diğer kolunu
  asetabulumun en dış kenarını (E) femur başı
  ossifikasyon merkezine (C) birleştiren çizgi
  oluşturur (C: Center, merkez; E: Edge, kenar).
  Bu açı 20-46° , ortalama 36° dir. GKD'de
  küçülür, 15° nin altına iner, sıfır hatta negatif
  olur.
Femoral Anteversiyon Açısı
• Femur baş ve boynu koranal düzlemde
  kondillere göre biraz anteriordadır. Buna
  femoral anteversiyon denir. Yenidoğanda bu
  açı normalde 27,5 - 30 derecedir. 2 yaşında 20
  dereceye, erişkinde 8-10 dereceye düşer. GKD'
  de bu açı 30 derecenin üzerindedir. Teratolojik
  kalça çıkığında ise retroversiyon vardır.
Radiological Diagnosis
• classic features
   – increased acetabular index ( n=27, >30-35 dysplasia)
   – disruption shenton line ( after age 3-4 should be intact on all
     views)
   – absent tear drop sign
   – delayed appearance ossific nucleus and decreased femoral
     head coverage
   – failure medial metaphyseal beak of proximal femur
     , secondary ossification center to be located in lower inner
     quadrant
   – center-edge angle useful after age 5 ( < 20) when can see
      ossific nucleus
X-ray
Putti Triadı:

  Asetabuler displazi,
Hipoplazik femur başı,
Üst-dış yerleşimli femur başı.
MRG, BT
•   Anestezi gereksinimi
•   Tek pozisyonda statik görüntü
•   Tedavide yol gösterici değil
•   Radyasyon
USG ÖZET
•   TİP 1A TİP 1B NORMAL KALÇA
•   TİP 2A 3 HFT TAKİP SONRASINDA BANDAJ ?
•   TİP 2B, 2C, TİP D KALÇA..... TEDAVİ
•   TİP 3 TEDAVİ
•   TİP 4 TEDAVİ

      • 6. GKD TANI- TEDAVİ USG KURSU 2007

Gkd tani (fazlası için www.tipfakultesi.org )

  • 1.
    GKD TANI ARAÇLARI DOÇ.DR. MİTHAT ÖNER
  • 2.
    Tanı Araçları • Klinik muayene • Direk radyografi • Manyetik rezonans görüntüleme • Bilgisayarlı tomografi • Ultrasonografi
  • 3.
    USG • Yumuşak dokuları değerlendirir • Dinamik değerlendirme sağlar • Anestezi gerektirmez • Yapımı kolaydır • Değerlendirmesi kolaydır • Masrafsızdır • Objektiftir • Tedavide yol göstericidir • Tehlikesizdir
  • 4.
  • 6.
  • 8.
  • 9.
    Kemik Tavan; KemikKöşe; Kıkırdak Tavan Kemik Kemik Köşe Tavan Kemik köşe Kıkırdak Tavan
  • 10.
    A-Graf Yöntemi • 1980yılında pediatrik ortopedist olan Graf tarafından tanımlanmıştır. • Statik koronal nötral pozisyonda lateralden transduser kalça eklemi üzerine konur. Koronal düzlemde standart kesit alınır, alfa ve beta açılarının ölçümleri yapılır. Bacaklar fizyolojik pozisyona yani kalçadan ve dizden hafif fleksiyona getirilebilir. • Graf yöntemi morfolojik değerlendirmeye dayanan subjektif bir değerlendirmedir
  • 11.
     ve βaçısı • Kemik açısı  , kemik çatının • Kıkırdak açısı ß, kıkırdak çatının gelişmesini gösterir •  açısı kalça tipini belirler • Bu açı sisteminin avantajı femur başının ve bacağın pozisyonundan etkilenmeden ölçüm yapılabilmesidir
  • 12.
    Graf Sınıflaması • Tip1: Normal Kalçadır. Beta açısı 55 dereceden küçük, Alfa açısı 60 dereceden büyüktür. Displazik kalçada Alfa açısı azalır Beta açısı ise artar. Asetabulum maturdur. • Tip 2: Asetabuler ossifikasyonun gecikmesi söz konusudur. İntermediate tip ya da fizyolojik olarak immatur kalçadır. ‘Kritik kalça’ dır. Herhangi bir yaşta görülebilir ve subluksasyon veya dislokasyon için yüksek riski gösterir. Alfa: 43-60 , Beta: 55-77 • Tip 3: Ekzantrik kalça. Femur başı sublukse veya dislokedir. • Tip 4: Labrumda inversiyon ile birlikte ciddi displazi söz konusudur. Femur başı dislokedir.
  • 15.
    B-Femur Başı KapsanmaOranı Femur başının asetabuler çatı kemik bölümü ile ne oranda kapsandığını ölçmeye yöneliktir ve bu yöntemle femur başında meydana gelen lateralizasyon pratik olarak gösterilebilir. Nötral pozisyonda ve Barlow manevrası sırasında femur başı kapsanma oranları karşılaştırılır.
  • 16.
    C-Dinamik inceleme Yöntemi •Bu yöntem ile özellikle kalça instabilitesi değerlendirilir. Burada asetabulum kantitatif olarak değerlendirilmez, açı ölçümü yapılmaz. • İnceleme sırasında morfoloji gözlenir. • Prensibi klinik muayene sırasında yapılan hareketler eşliğinde (Barlow ve Ortolani testleri) koronal ve transvers düzlemde görüntüler elde etmektir. • Barlow manevrası sırasında incelemeyi yapan kişinin bir eli transduseri tutarken diğer eliyle kalçayı 90’ fleksiyona getirip dize orta hatta doğru adduksiyon yaptırır. Bu esnada yenidoğanda femur başının posterolaterale doğru 5-6 mm yer değiştirmesi normaldir.
  • 17.
    Dinamik US incelemesindekalça instabilitesinin sınıflandırılması • 1) Stabil kalça 2) Elastik kalça: Labrumun hafifçe kranyale doğru yerdeğiştirmesi (normal bulgu) 3) İnstabil kalça Minör instabilite Major instabilite 4) Disloke kalça: Femur başının sabit bir şekilde temel çizgi lateralinde olduğu izlenir, redüksiyon ile asetabuluma dönmez.
  • 18.
    D-Harcke Yöntemi • Harckeve ark. transvers-nötral, transvers- fleksiyon, koronal-nötral ve koranal-fleksiyon bakılar olmak üzere, gelişimsel kalça displazisinde kalça ultrasonografisini standardize etmişlerdir. • Buna göre elde edilen görüntüleri normal kalça, sublukse kalça ve disloke kalça olmak üzere üçe ayırmışlardır. • Bu yöntemin Graf yöntemine göre kullanılabilirliği daha kolay
  • 19.
    • Sonuç olarak,gelişimsel kalça diplazisinin ultrasonografik değerlendirilmesinde; statik değerlendirmede morfoloji için Graf ya da Harcke yöntemlerinden biri ya da her ikisi birden kullanılmalıdır. Statik değerlendirmeye ilaveten özellikle instabil kalçaların tespiti için stres manevraları eşliğinde dinamik değerlendirme yapılmalıdır.
  • 21.
    • Ultra sound •morphologic assessment and dynamic – anatomical characteristics • alpha angle: slope of superior aspect bony acetabulum • beta angle: cartilaginous component (problems with inter and intraobserver error ) – dynamic • observe what occurs with Barlow and ortolani testing • indications controversial due to high levels of overdiagnosis and not currently recommended as a routine screening tool other than in high risk patients • best indication is to assess treatment – guided reduction of dislocated hip or check reduction and stability during Pavlik harness treatment
  • 22.
    USG ÖZET • TİP 1A TİP 1B NORMAL KALÇA • TİP 2A 3 HAFTA TAKİP SONRASINDA BANDAJ ? • TİP 2B, 2C, TİP D KALÇA..... TEDAVİ • TİP 3 TEDAVİ • TİP 4 TEDAVİ • 6. GKD TANI- TEDAVİ USG KURSU 2007
  • 23.
    Direkt Radyografi Bulguları •Epifiz çekirdeklerinin gözükmediği dönemdeki bulgular erken radyografik bulgulardır. • Epifiz çekirdekleri ilk 5-6 ay ossifiye olmadıkları için gözükmezler. • Epifiz çekirdekleri gözükmeye başladığı dönemdeki bulgular geç radyografik bulgulardır.
  • 25.
    • Direkt radyografilerdeasetabulum dış tarafında anormal sklerozun görülmesi önemli bir bulgudur. Bu değişikliğin yenidoğan döneminde görülmesi dislokasyonun prenatal dönemde oluştuğunu gösterir.
  • 26.
    Asetabular açı • Heriki Y kıkırdağını birleştiren Hilgenreiner çizgisi • Bu çizgiye asetabulumun üst dış kenarı ile Y kıkırdağı arasındaki ikinci çizgi • İki doğru arasındaki açıya asetabular açı denir. • Yenidoğanda bu açı ortalama 27.5 derecedir. 30 derecenin üzeri patolojiktir ve asetabular displaziyi gösterir
  • 28.
    Shenton-Menard Hattı • Ön-arka,nötral pelvis grafisinde femur boynunun medial kenarı ile obturator foramenin üst kenarı birbirini izleyen bir ark, bir yay oluştururlar. Bu hatta Shenton-Menard Hattı denir. GKD’ de bu hat, bu yay kırılır
  • 30.
  • 32.
    Perkins kadranları • Hilgenreinerçizgisine asetabulumun üst kenarından bir dik çizgi çizilir. Alt-iç, alt-dış, üst-dış ve üst-iç olmak üzere dört kadran ortaya çıkar. Femur başı epifizinin normalde alt-iç kadranda olması gerekir. Eğer alt-dış kadranda gözüküyorsa sublukse kalça, üst-dış kadranda ise disloke kalça denir
  • 34.
    Von-Rosen I Belirtisi(Süperior Deplasman) • Ön-arka nötral pelvis grafisinde Hilgenreiner çizgisine parelel olacak şekilde simfizis pubisin üst kenarından teğet olarak ikinci bir transvers çizgi çizilir. Femur başlarının ossifiye olmadığı erken dönemlerde bu iki çizgi arasında herhangi bir şey görülmez, boş kalır ve femur üst metafiz kenarı alttaki çizgi ile temas halindedir. Displazide ise femurun üst kenarı bu iki çizgi arasında yer alır
  • 35.
    Von-Rosen II Belirtisi •Kalçalar ekstansiyonda, 45-50° abduksiyon ve 25° iç rotasyonda iken ön-arka grafi çekilirse normalde femur cismi uzun aksı asetabulumun üst dış kenarından geçer. GKD’de bu hat asetabulumun üst dış kenarının üzerine çıkar, spina iliaka anterior süperiordan geçer.
  • 39.
    Wiberg’in C.E. Açısı •Ön-arka nötral pelvis grafisinde bu açının bir kolunu Perkins çizgisi oluşturur; diğer kolunu asetabulumun en dış kenarını (E) femur başı ossifikasyon merkezine (C) birleştiren çizgi oluşturur (C: Center, merkez; E: Edge, kenar). Bu açı 20-46° , ortalama 36° dir. GKD'de küçülür, 15° nin altına iner, sıfır hatta negatif olur.
  • 41.
    Femoral Anteversiyon Açısı •Femur baş ve boynu koranal düzlemde kondillere göre biraz anteriordadır. Buna femoral anteversiyon denir. Yenidoğanda bu açı normalde 27,5 - 30 derecedir. 2 yaşında 20 dereceye, erişkinde 8-10 dereceye düşer. GKD' de bu açı 30 derecenin üzerindedir. Teratolojik kalça çıkığında ise retroversiyon vardır.
  • 43.
    Radiological Diagnosis • classicfeatures – increased acetabular index ( n=27, >30-35 dysplasia) – disruption shenton line ( after age 3-4 should be intact on all views) – absent tear drop sign – delayed appearance ossific nucleus and decreased femoral head coverage – failure medial metaphyseal beak of proximal femur , secondary ossification center to be located in lower inner quadrant – center-edge angle useful after age 5 ( < 20) when can see ossific nucleus
  • 45.
  • 46.
    Putti Triadı: Asetabuler displazi, Hipoplazik femur başı, Üst-dış yerleşimli femur başı.
  • 49.
    MRG, BT • Anestezi gereksinimi • Tek pozisyonda statik görüntü • Tedavide yol gösterici değil • Radyasyon
  • 51.
    USG ÖZET • TİP 1A TİP 1B NORMAL KALÇA • TİP 2A 3 HFT TAKİP SONRASINDA BANDAJ ? • TİP 2B, 2C, TİP D KALÇA..... TEDAVİ • TİP 3 TEDAVİ • TİP 4 TEDAVİ • 6. GKD TANI- TEDAVİ USG KURSU 2007