PATELLOFEMORAL AĞRI 
SENDROMU VE TEDAVİSİ 
Uzm.Fzt. Bünyamin HAKSEVER
NORMAL HAREKET PATERNİ
İntrinsik Faktörler 
• Artmış Q açısı Kadın>Erkek (Lankhorst NE ,2012) 
• Doğru olmayan koşu mekanikleri 
• Tekrarlı kompresif ve parçalayıcı kuvvet 
*Zıplama, koşma (runner’s knee) 
• Düz tabanlılık 
• Diz içi düzensizlik 
*Osteoartrit 
• Uzun immobilizasyon 
• Bacak boyu farkı 
• Ayak bileği limitasyonları özellikle Dorsi Fleksiyon
Ekstrinsik Faktörler 
• Antrenman veya müsabaka yüzeyi 
• Ayakkabı 
• Ekipman 
• Hava şartları
MEKANİZMASI 
• Kas dengesizliği (Cowan SM,2001) 
*Vastus Lateralis>Vastus Medialis 
• Pronasyonda ayak (Aliberdi S, 2010) 
• ITB,TFL Gluteus Medius 
(Magalhaes A, 2010) 
• Vastus Medialis Eksentrik ateşleme azlığı ve 
• Kalça ekstansör kuvvet azlığı 
• (Aliberdi S, 2010) 
• Gergin retinakulum (Haim A, 2006) 
• Gergin hamstring ve gastrosoleus (Piva SR, 2005) 
• STABİLİZASYON ve Ko-kontraksiyon!!!
***Patellar tilt ve lateral glide
Kondromalezi ve PFS 
AYNI MI
TEDAVİNİN ETKİNLİĞİ İÇİN PATELLA İLE FEMUR KONDİLİ ARASINDAKİ TEMAS YÜZEYİNİ 
ARTTIRMAK HASTADA AĞRININ AZALMASINA VE FONKSİYON ARTIŞINI SAĞLAMAKTADIR. 
NASIL SAĞLAYABİLİRİZ ?? 
SERBEST YÜRÜME SIRASINDA DİZDEKİ PATELLO FEMORAL EKLEM REAKSİYONU DAHA AZ İKEN 
REAKSİYON SÜRESİ DAHA UZUNDUR. 
HIZLI YÜRÜME SIRASINDA BU DURUM TAM TERSTİR. 
Ayrıca patello femoral eklem peak reaksyion kuvveti hem serbest yürüme hem de hızlı yürüme 
Kontrol grubundan yüksek.
Odd faset
Şikayetler 
• Uzun süre oturma sonrası ağrı 
• Oturmadan ayağı kalkarken ağrı 
• Uzun süreli koşu sonrası ağrı 
• (koşucuların %25 i pfs) (Lankhorst NE ,2012) 
• Merdiven inip!! Ve çıkma 
• Krepitasyon 
• Squat sonrası kalkma
• Theater sign 
• Patellofemoral korkutma (apprehension) testi:laterale 
itme 
• Patellar öğütme (grind) testi 
• Sage testi 
• Hasta sırt üstü yatarken, diz 200 fleksiyonda iken patella 
mediale itilir. Patella kendi çapının ¼’ünden daha az 
yer değiştiriyorsa test pozitif kabul edilir. Pozitif test 
gergin lateral retinakulumu gösterir. 
• Pasif patellar tilt testi 
• Diz tam ekstansiyonda ve quadriceps kası tam olarak 
gevşemiş durumda iken medialden, patellanın lateral 
kenarı yukarı kalkacak şekilde itilir.
Medikal tedavi 
• Anti-inflamatuar ilaçlar 
• Analjezik ilaçlar 
• Diz içi enjeksiyon (hyaluronik asid) 
• PRP 
• Proloterapi (tuzlu,lidokain, şekerli su 
solusyonu) irritan maddeler
Cerrahi Tedavi 
• Lateral retinakulum gevşetme 
• Tibial tüberkül elevasyonu 
• Kıkırdak traşlama 
• Kıkırdak drilleme 
• Mozaikplasti 
• ACI
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
KISIR DÖNGÜ ZİNCİRİNİ KIRMAK
Germe ve Gevşetme !! 
• Lateral retinakulum, iliotibial band, biceps 
femoris, gastrosoleus , Vastus lateralis, 
piriformis 
• Patellar tendon ve quadriceps tendon 
mobilizasyonu 
• Grastone, Matrix rhytm, aktif gevşeme tekniği
Mobilizasyon ve manuel therapy 
• Patellar mobilizasyon (özellikle medial yönde) 
• Cyriax diz eklemi (kontrollü diz fleksiyon 
yönünde) 
• Ayak bileği (dorsi fleksiyon) 
• Mulligan kalça mobilizasyonu 
• SIE mobilizasyonu
Kuvvetlendirme 
• Vastus Medialis** 
• Rectus Femoris 
• Sartorius 
• Adduktor kaslar 
• Gluteus medius 
• Gluteus maksimus 
• Tibialis anterior 
• Peroneal kaslar 
– Önce kapalı kinetik sonra açık kinetik!!!
Quadriceps için eksentrik eğitimi unutma!!!
Önce 30 ve 90 derece arasında ağrısız 
kuvvetlendir sonra açı aralığını arttır!!
136 birey 
6.hafta, 3 ay, 12 ay 
Yaşam kalite anketi 
Egzersiz kesinlikle önerilmelidir.
131 birey, VAS ve KUJALA Patellofemoral ağrı anketi 
Egzersiz bireylerin ağrılarını azaltıp, fonksiyonelliklerini arttırtığı için kesinlikle önerilmelidir. 
Ev önerileri ve yaşam modifikasyonlarına göre üstünlüğü bulunmuştur.
22 PFS’li hasta 
6 haftalık konsentrik izokinetik kuvvet programı ekstansor mekanizmada olan güç kaybını önler 
Fonksiyonel kapasiteyi arttırır.
16 çalışmanın derlemesine göre; 
NMES, aktif kas kuvvetlendirme programları ile kombine halde 3-6 haftalık uygulamalarda 
Kas kuvvetinin arttırılmasında orta geçerlilik seviyesinde etkili bulunmuştur.
Stabilizasyon ve Core
Bantlama (mc connell, KT)
Düşme, Konma, koşu stratejileri
2008
• 27 bayan sporcu 
• 10 haftalık nordic egzersizi haftada 3 gün 
• Kuvvet proprioception, konma stratejileri
40 sağlıklı bayan üzerinde 6hafta 3 gün 
tedavi öncesi ,2,4,6. haftalarda biodex ile PT, AP ölçümü 
hamstring kuvveti (PT, AP) ve Q:H oranı anlamlı farklı bulundu. 
Quadriceps anlamlı değil: özellikle postur ve konma mekanizmasına 
önem verildi ve anlamlı değişiklikler bulundu.
TRX
Patellar tendon destek bandının pfs üzerine anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. 
Manuel terapi, egzersiz ve bantlamanın kombine halde kullanıldığı 5 hasta üzerinde 
VAS’A göre %80 ağrı seviyesinde azalma görüldü.

Pfs

  • 1.
    PATELLOFEMORAL AĞRI SENDROMUVE TEDAVİSİ Uzm.Fzt. Bünyamin HAKSEVER
  • 2.
  • 4.
    İntrinsik Faktörler •Artmış Q açısı Kadın>Erkek (Lankhorst NE ,2012) • Doğru olmayan koşu mekanikleri • Tekrarlı kompresif ve parçalayıcı kuvvet *Zıplama, koşma (runner’s knee) • Düz tabanlılık • Diz içi düzensizlik *Osteoartrit • Uzun immobilizasyon • Bacak boyu farkı • Ayak bileği limitasyonları özellikle Dorsi Fleksiyon
  • 6.
    Ekstrinsik Faktörler •Antrenman veya müsabaka yüzeyi • Ayakkabı • Ekipman • Hava şartları
  • 7.
    MEKANİZMASI • Kasdengesizliği (Cowan SM,2001) *Vastus Lateralis>Vastus Medialis • Pronasyonda ayak (Aliberdi S, 2010) • ITB,TFL Gluteus Medius (Magalhaes A, 2010) • Vastus Medialis Eksentrik ateşleme azlığı ve • Kalça ekstansör kuvvet azlığı • (Aliberdi S, 2010) • Gergin retinakulum (Haim A, 2006) • Gergin hamstring ve gastrosoleus (Piva SR, 2005) • STABİLİZASYON ve Ko-kontraksiyon!!!
  • 8.
    ***Patellar tilt velateral glide
  • 9.
  • 10.
    TEDAVİNİN ETKİNLİĞİ İÇİNPATELLA İLE FEMUR KONDİLİ ARASINDAKİ TEMAS YÜZEYİNİ ARTTIRMAK HASTADA AĞRININ AZALMASINA VE FONKSİYON ARTIŞINI SAĞLAMAKTADIR. NASIL SAĞLAYABİLİRİZ ?? SERBEST YÜRÜME SIRASINDA DİZDEKİ PATELLO FEMORAL EKLEM REAKSİYONU DAHA AZ İKEN REAKSİYON SÜRESİ DAHA UZUNDUR. HIZLI YÜRÜME SIRASINDA BU DURUM TAM TERSTİR. Ayrıca patello femoral eklem peak reaksyion kuvveti hem serbest yürüme hem de hızlı yürüme Kontrol grubundan yüksek.
  • 11.
  • 12.
    Şikayetler • Uzunsüre oturma sonrası ağrı • Oturmadan ayağı kalkarken ağrı • Uzun süreli koşu sonrası ağrı • (koşucuların %25 i pfs) (Lankhorst NE ,2012) • Merdiven inip!! Ve çıkma • Krepitasyon • Squat sonrası kalkma
  • 13.
    • Theater sign • Patellofemoral korkutma (apprehension) testi:laterale itme • Patellar öğütme (grind) testi • Sage testi • Hasta sırt üstü yatarken, diz 200 fleksiyonda iken patella mediale itilir. Patella kendi çapının ¼’ünden daha az yer değiştiriyorsa test pozitif kabul edilir. Pozitif test gergin lateral retinakulumu gösterir. • Pasif patellar tilt testi • Diz tam ekstansiyonda ve quadriceps kası tam olarak gevşemiş durumda iken medialden, patellanın lateral kenarı yukarı kalkacak şekilde itilir.
  • 14.
    Medikal tedavi •Anti-inflamatuar ilaçlar • Analjezik ilaçlar • Diz içi enjeksiyon (hyaluronik asid) • PRP • Proloterapi (tuzlu,lidokain, şekerli su solusyonu) irritan maddeler
  • 15.
    Cerrahi Tedavi •Lateral retinakulum gevşetme • Tibial tüberkül elevasyonu • Kıkırdak traşlama • Kıkırdak drilleme • Mozaikplasti • ACI
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Germe ve Gevşetme!! • Lateral retinakulum, iliotibial band, biceps femoris, gastrosoleus , Vastus lateralis, piriformis • Patellar tendon ve quadriceps tendon mobilizasyonu • Grastone, Matrix rhytm, aktif gevşeme tekniği
  • 20.
    Mobilizasyon ve manueltherapy • Patellar mobilizasyon (özellikle medial yönde) • Cyriax diz eklemi (kontrollü diz fleksiyon yönünde) • Ayak bileği (dorsi fleksiyon) • Mulligan kalça mobilizasyonu • SIE mobilizasyonu
  • 21.
    Kuvvetlendirme • VastusMedialis** • Rectus Femoris • Sartorius • Adduktor kaslar • Gluteus medius • Gluteus maksimus • Tibialis anterior • Peroneal kaslar – Önce kapalı kinetik sonra açık kinetik!!!
  • 24.
    Quadriceps için eksentrikeğitimi unutma!!!
  • 25.
    Önce 30 ve90 derece arasında ağrısız kuvvetlendir sonra açı aralığını arttır!!
  • 26.
    136 birey 6.hafta,3 ay, 12 ay Yaşam kalite anketi Egzersiz kesinlikle önerilmelidir.
  • 27.
    131 birey, VASve KUJALA Patellofemoral ağrı anketi Egzersiz bireylerin ağrılarını azaltıp, fonksiyonelliklerini arttırtığı için kesinlikle önerilmelidir. Ev önerileri ve yaşam modifikasyonlarına göre üstünlüğü bulunmuştur.
  • 29.
    22 PFS’li hasta 6 haftalık konsentrik izokinetik kuvvet programı ekstansor mekanizmada olan güç kaybını önler Fonksiyonel kapasiteyi arttırır.
  • 30.
    16 çalışmanın derlemesinegöre; NMES, aktif kas kuvvetlendirme programları ile kombine halde 3-6 haftalık uygulamalarda Kas kuvvetinin arttırılmasında orta geçerlilik seviyesinde etkili bulunmuştur.
  • 31.
  • 34.
  • 37.
  • 38.
  • 39.
    • 27 bayansporcu • 10 haftalık nordic egzersizi haftada 3 gün • Kuvvet proprioception, konma stratejileri
  • 40.
    40 sağlıklı bayanüzerinde 6hafta 3 gün tedavi öncesi ,2,4,6. haftalarda biodex ile PT, AP ölçümü hamstring kuvveti (PT, AP) ve Q:H oranı anlamlı farklı bulundu. Quadriceps anlamlı değil: özellikle postur ve konma mekanizmasına önem verildi ve anlamlı değişiklikler bulundu.
  • 41.
  • 44.
    Patellar tendon destekbandının pfs üzerine anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Manuel terapi, egzersiz ve bantlamanın kombine halde kullanıldığı 5 hasta üzerinde VAS’A göre %80 ağrı seviyesinde azalma görüldü.