1. ก้าวสู่ ...ทศวรรษ ของระบบหลักประกันสุขภาพ
เพื่อคุ้มครองคนไทยไม่ต้องล้มละลายจากการเจ็บป่วย
สำ�นักง�นหลักประกันสุขภ�พแห่งช�ติ (สปสช.) เป็นองค์กรของรัฐต�ม พ.ร.บ.หลักประกันสุขภ�พแห่งช�ติ พ.ศ. 2545
จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิก�ยน 2545 ภ�ยใต้ก�รกำ�กับดูแลของรัฐมนตรีว่�ก�รกระทรวงส�ธ�รณสุข
ในฐ�นะประธ�นคณะกรรมก�รหลักประกันสุขภ�พแห่งช�ติ โดยมีภ�รกิจหลักในก�รบริห�รจัดก�รเงินกองทุน
หลักประกันสุขภ�พแห่งช�ติให้เกิดประสิทธิภ�พสูงสุด รวมทั้งพัฒน�ระบบบริก�รส�ธ�รณสุขเพื่อให้ประช�ชน
ส�ม�รถเข้�ถึงบริก�รที่มีคุณภ�พได้ม�ตรฐ�น
ด้วยความร่วมมือร่วมใจของบุคลากรทางการแพทย์
และสาธารณสุขทังจากภาครัฐและเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิน และเครือข่าย
้ ่
ทำาให้คนไทยกว่า 48 ล้านคนได้ใช้
ภาคีด้านสุขภาพ
สิทธิหลักประกันสุขภาพ (บัตรทอง) เข้าถึงบริการ
สาธารณสขไดอยางทวถง ตงแตการสรางเสรมสขภาพ การปองกนโรค การรกษา
ุ ้ ่ ่ั ึ ้ั ่ ้ ิ ุ ้ ั ั
พยาบาล การฟนฟสมรรถภาพเพอสขภาพอนามยทดี โดยไมเ่ กดภาวะลมละลาย
้ื ู ่ื ุ ั ่ี ิ ้
จากคารกษาพยาบาล
่ ั
ความครอบคลุมสิทธิรักษาพยาบาลของประชาชนคนไทย เพิ่มการลงทุนในระบบบริการสุขภาพทุกระดับ
เพิ่มคุณภาพระบบหลักประกันสุขภาพ เพื่อให้ประชาชนได้รับ
ร้อยละ บริการที่มีคุณภาพมาตรฐานทั่วถึง เป็นธรรม เขตเมือง
102 - 1. เพิ่มจำานวนคลินิกชุมชนอบอุ่นในเขตเมือง
99.47 99.36 99.89
1. ครัวเรือนยากจนที่ประสบปัญหาจากค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ 2.33% 2. สนับสนุนโรงพยาบาลขนาดใหญ่ในเขตเมือง จัดเครือข่าย
100 - 98.75 99.16
98 -
97.82 ของครัวเรือนยากจนทั้งหมดลดลงจนถึงระดับไม่เกิน 2% ภายใน บริการปฐมภูมินอกหน่วยบริการ
96 - 95.47
96.25 เวลา 4 ปี 3. สนับสนุนพัฒนาระบบส่งต่อเชื่อมโยงบริการปฐมภูมิ และ
94 - 93.01 2. การพัฒนาระบบบริการปฐมภูม และระบบส่งต่อ-รับกลับ เพือช่วยให้
ิ ่ บริการขั้นสูง เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการได้ตามที่จำาเป็น
92.47
92 - สามารถเข้าถึงบริการได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งลดความแออัด เขตชนบท
90 - โรงพยาบาลขนาดใหญ่ 1. ทุกครอบครัวมีหมอประจำาครอบครัว ดูแลสุขภาพถึงบ้าน
2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554
(ส.ค.) ภายใน 4 ปี
เร่งรัดมาตรการสร้างสุขภาพ เพื่อลดอัตราป่วย/ตายและ 2. สนับสนุนงบเพิมเติมให้หน่วยบริการปฐมภูมทพฒนามาตรฐาน
่ ิ ่ี ั
0.81% • สิ(บัทตธิรทอง)นสุขภาพ
ประกั ผลกระทบจากโรคไม่ตดต่อเรือรัง ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
ิ ้ ได้ตามเกณฑ์ที่กำาหนด
7.75% 0.11%
(4.96 ล้านคน)
(0.64 ล้านคน) (0.07 ล้านคน) โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ์ อัมพาต โรคมะเร็ง 1. บริการการแพทย์ขั้นสูงกระจายทั่วประเทศ ได้แก่
• สิทธิประกันสังคม
• สิรัฐทวิธิสขาหกิจ/
้าราชการ/ • ศูนย์รับการส่งต่ออุบัติเหตุฉุกเฉิน
ขรก.การเมือง
• ศูนย์โรคหัวใจและหลอดเลือด
จัดให้มีการดูแลกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ ได้แก่ • ศูนย์การให้บริการผูปวยมะเร็ง
้่
15.60%
• สิทธิอื่นๆ
(10.09 ล้านคน) 75.30% • สิทธิว่าง เด็กแรกเกิดจนถึงวัยประถมศึกษา: การคัดกรองความเสี่ยง วัคซีน • ศูนย์การให้บริการเด็กภาวะวิกฤตขั้นสูง
(48.07 ล้านคน) ป้องกันโรค ส่งเสริมพัฒนาการตามวัย โภชนาการ บริการดูแล
ที่มา: ศูนย์บริหารงานทะเบียน สำานักบริหารกองทุน ณ สิงหาคม 2554 สปสช. สุขภาพช่องปากและฟัน 2. พฒนาคณภาพมาตรฐาน ในรปแบบเครอขายหนวยบรการทวประเทศ
ั ุ ู ื ่ ่ ิ ่ั
โดยส่งเสริมการส่งต่อ-ส่งกลับ และการดูแลต่อเนื่อง เช่น ศูนย์โรคหัวใจ
หญิงไทย: การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกโดยการตรวจ PAP และหลอดเลือด 62 แห่ง โรคมะเร็ง 30 แห่ง โรคหลอดเลือดสมอง 26 แห่ง
หน่วยบริการประจำาของรัฐ เอกชนและท้องถิน
่ Smear และตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม
ในระบบหลักประกันสุขภาพ ทารกแรกเกิดน้ำาหนักตัวน้อย 21 แห่ง การบาดเจ็บทางสมอง 35 แห่ง
ผูสงอายุ: คุณภาพชีวตดีขนจากการดูแลในชุมชน ได้รบการฉีดวัคซีน
ู้ ิ ้ึ ั
7.2%
(83 แห่ง) ไข้หวัดใหญ่จำานวนประมาณ 2.9 ล้านคน และสนับสนุนการ 3. สนับสนุนการจัดบริการ Fast Track สำาหรับผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือด
ป้องกันภาวะขาดอาหารโดยการสนับสนุนเรื่องฟันเทียมทั้งปาก และผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง
18.2%
(211 แห่ง) • กระทรวงสาธารณสขุ (สธ.) จำานวน 50,833 คน
• เอกชน
8.4%
• ภาครฐั นอกกระทรวง สธ. ผู้พิการ: คุณภาพชีวิตดีขึ้นจากการได้รับฟื้นฟูสุขภาพ และได้รับ พัฒนาระบบข้อมูลสุขภาพ และบริการข้อมูลแก่ประชาชน
73.1% • องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน
่ิ อุปกรณ์ที่เหมาะสม พร้อมทั้งการฝึกการใช้อุปกรณ์เฉพาะราย ใช้ระบบ IT สนับสนุนการส่งต่อผู้ป่วย
(850 แห่ง)
1.2%
เช่น การฝึกการใช้ไม้เท้าขาวกรณีผู้พิการทางสายตา
(14 แห่ง) สายด่วน สปสช. โทร. 1330 บริการข้อมูลหลักประกันสุขภาพ
ที่มา: ศูนย์บริหารงานทะเบียน สำานักบริหารกองทุน ณ สิงหาคม 2554 สปสช.
จัดตั้งกองทุนเพื่อฟื้นฟูสุขภาพคนพิการ ร่วมกับองค์การบริ ห าร ตลอด 24 ชั่วโมง
ส่วนจังหวัด (อบจ.) โดยกำาหนดเป้าหมาย 12 จังหวัดในปี 2555
สร้างความร่วมมือกับสือท้องถิน/วิทยุชมชน/เครือข่ายภาคประชาชน
่ ่ ุ
กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถินหรือพืนที่
่ ้
(กองทุนสุขภาพตำาบล)
สปสช. ร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำาบล (อบต.) /เทศบาลจัดตั้งกองทุนสุขภาพตำาบล
เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ฟืนฟูสมรรถภาพและการรักษาพยาบาลระดับปฐมภูมิ
้
ล่าสุด
เชิงรุก ตามสภาพปัญหาของแต่ละพื้นที่ จำานวนกว่า 188,000 โครงการทั่วประเทศ
8000 - 7425 เตรียมความพร้อม พัฒนาระบบ เมื่อเกิดภัยพิบัติ
7000 -
5508
โรคระบาด และภัยสุขภาพ โดยใช้งบจากกองทุนสำารอง
6000 -
5000 -
กรณีฉุกเฉินช่วยเหลือประชาชนตามความเร่งด่วน
4000 -
3935 เช่น กรณีอุทกภัย สปสช. จัดตั้งศูนย์อำานวยการช่วยเหลือผู้ป่วยโรคไต
3000 - 2689 ที่ ประสบภัยน้ ำาท่วมเพื่อประสานงานสถานพยาบาลฟอกเลือด
2000 - ในพื้นที่น้ำาท่วมผู้ใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพสามารถเข้ารับบริการ วางระบบส่งต่อผู้ป่วย แก้ไขปัญหายา วัสดุการแพทย์ และน้ ำายา
888
1000 -
0 -
รักษาพยาบาลได้ที่โรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การให้ บ ริ ก ารทดแทนไตให้ เ พี ย งพอกั บ ความ
จำานวน
อปท.(แห่ง) ปี 2549-50 2551 2552 2553 2554 หน่ ว ยบริ การสามารถเรี ย กเก็ บ ค่ า บริ การผู้ ใ ช้ สิ ท ธิ ห ลั ก ประกั น ต้องการทั่วประเทศ และผู้ป่วยที่ใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพไม่ต้อง
สุ ข ภาพตามหลั ก เกณฑ์ การเบิ ก จ่ า ยกรณี อุ บั ติ เ หตุ แ ละเจ็ บ ป่ ว ย ร่วมจ่ายค่าฟอกเลือดในช่วงภาวะน้ ำาท่วม
ความพึงพอใจของประชาชนผู้ใช้สทธิหลักประกันสุขภาพ
ิ ฉุกเฉินได้จาก สปสช.
หน่วยบริการที่ร่วมโครงการฯ ที่ได้รับความเสียหายจากภัยน้ำาท่วม สนับสนุนกองทุนสุขภาพตำาบลให้ปรับปรุงระบบสุขาภิบาล
100 -
สามารถใช้งบค่าเสื่อมดำาเนินการเพื่อการซ่อมบำารุงครุภัณฑ์ สิ่ง สิ่งแวดล้อม เช่น การกำาจัดแมลงวัน เตรียมน้ ำาดื่มสะอาด
90 - 92.80
80 -
70 - 83.01 83.16 83.37 89.32 89.76
ก่อสร้างที่เสื่อมสภาพหรือเสียหายได ้ ล้างตลาด กำาจัดขยะ และการป้องกันโรคที่มาหลังน้ ำาลด เช่น
83.42 82.35 84.00
60 -
50 -
อุจจาระร่วง เป็นต้น
40 -
30 -
20 -
10 -
0-
ปี 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554
ที่มา : ผลการสำารวจความคิดเห็นของประชาชน, ABAC poll สายด่วน สปสช. โทร.