ปี งบประมาณ ๒๕๕๘-๕๙
โดย พญ.ขจี รตน์ ปรักเอโก
ั
ระบบบริการสาธารณสุข
บริการสาธารณสุข
พรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

พรบ.สุขภาพแห่งชาติ

บริการด้านการแพทย์และสาธารณสุขซึ่งให้โดยตรง
แก่บุคคลเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ การปองกันโรค
้
การตรวจวินิจฉัยโรค การรักษาพยาบาล และการ
ฟื้ นฟูสมรรถภาพ จาเป็ นต่อสุขภาพและการ
ดารงชีวิต ทังนี้ ให้รวมถึงการบริการการแพทย์แผน
้
ไทยและการแพทย์ทางเลือกตามกฎหมายว่าด้วย
การประกอบโรคศิลปะ

บริการต่างๆอันเกี่ยวกับการ
สร้างเสริมสุขภาพ การ
ปองกันและควบคุมโรคและ
้
ปั จจัยที่คกคามสุขภาพ การ
ุ
ตรวจวินิจฉัยและบาบัด
สภาวะความเจ็บป่ วยและการ
ฟื้ นฟูสมรรถภาพของบุคคล
ครอบครัวและชุมชน
บริการสาธารณสุข
ป่ วยมีโรค
แทรก

กลุ่มเสียง
่
• สร้าง
เสริม
สุขภาพ
• ปองกัน
้
ปฐมภูมิ
ประชาชน
ทัวไป
่

• ปองกัน
้
ปฐมภูมิ
• คัดกรอง
โรค

• รักษา
โรค
• ปองกัน
้
ทุติยภูมิ
กลุ่มป่ วย

• รักษา
โรค
• ปองกัน
้
ตติยภูมิ

ป่ วยระยะ
สุดท้าย
• ฟื้ นฟูสมรรถ
ภาพ
• ช่วยการ
ดารงชีวิต

พิการ

• ประคับ
ประคอง
• ตาย
อย่างมี
ศักดิ์ศรี
comprehensiveness

Accessibility

Coverage

Continuity

Quality

Personcenteredness

Coordination

Accountability and
efficiency
Special

care

R
e
h
a
b
i
l
i
t
a

Curative

t
i
o
n

Holistic care

Palliative & long
term care

P
&
P
ที่มาและเหตุผลการขึนทะเบียนหน่ วยบริการ
้
พรบ.
หลักประกันฯ

ข้ อบังคับ
(กรรมการหลักฯ)

ประกาศเกณฑ์
(สานักงาน)

คู่มือการขึนทะเบียน
้
(สานักงาน)

แบบตรวจประเมิน การให้
คะแนน และแจ้ งผล
(สานักงาน)
พรบ.
หลักประกันฯ

ข้ อบังคับ
(กรรมการหลักฯ)

ประกาศเกณฑ์
(สานักงาน)

คู่มือการขึนทะเบียน
้
(สานักงาน)

แบบตรวจประเมิน การให้
คะแนน และแจ้ งผล
(สานักงาน)
พรบ.
หลักประกันฯ

ข้ อบังคับ
(กรรมการหลักฯ)

ประกาศเกณฑ์
(สานักงาน)

คู่มือการขึนทะเบียน
้
(สานักงาน)

แบบตรวจประเมิน การให้
คะแนน และแจ้ งผล
(สานักงาน)
ก ร ะ ท ร ว ง
ส า ธ า ร ณ สุ ข
ประกาศมาตรฐาน
ห น่ ว ย บ ริก า ร แ ล ะ
เครือข่ายของหน่วย
บริก าร รวมท ง การ
ั้
จ ด เครือ ข่า ยหน่ว ย
ั
บริการ ตามระเบียบ
ว่า ด้ว ยหล ก ประก น
ั
ั
สุขภาพ

2544

2545

2546

พ.ร.บ.
หล ักประก ัน
สุขภาพแห่งชาติ
พ.ศ.2545
(พย.45)

คูมอแนวทาง
่ ื
การตรวจ
ประเมินเพือ
่
้
ขึนทะเบียน
หน่วยบริการ
(ฉบ ับ
ปร ับปรุง)
้
ขึนระบบ
ISO

ประกาศ
เกณฑ์การ
ตรวจประเมิน
ขึนทะเบียน
้
เป็ นหน่วย
บริการ
(สค.48)

ก่อตง
ั้
สปสช.
(มค.4
6)
2547

2548

ข้อบ ังค ับการ
้
ขึนทะเบียน
หน่วยบริการ
ตาม ม.44
(กย. 47)

•นโยบาย รัฐ/รมต.(SMART Health)
•คณะกรรมการควบคุมคุณภาพฯ
•ปั จจัยแวดล ้อม UC เปลียนแปลง
่

2549

คูมอแนวทาง
่ ื
การตรวจ
ประเมินเพือ
่
้
ขึนทะเบียน
หน่วยบริการ
(จ ัดพิมพ์เปน
็
รูปเล่ม)

2550

2551

สารวจ
ความเห็น จาก
ผูเกียวเพือ
้ ่
่
ปร ับ
ปร ับปรุงเกณฑ์ โครงสร้าง
้
การขึน
สปสช.
ทะเบียนหน่วย
บริการ
2552

2553

2554

่
สพค.สงมอบ

ภารกิจงาน
เกณฑ์ขน
ึ้
ทะเบียนหน่วย
บริการประจา
ปฐมภูม ิ ร่วม
ให้บริการ ให้

กองทุนปฐมภูม ิ

2555

2556

มีการหารือเพือ
่
ปร ับปรุงเกณฑ์การ
้
ขึนทะเบียนหน่วย
บริการ
หลักการการขึนทะเบียนหน่วยบริการ
้
Primary – Hospital care Split
Standard for Quality of care
Fund Payment
Standard for resource allocation
หลักการขึนทะเบียนหน่วยบริการ
้
เพือประกันคุณภาพหน่วยบริการทีให้บริการแก่ประชาชน
่
่

 เพือจัดประเภทหน่วยบริการทีให้บริการในระบบหลักประกันฯ
่
่
 กรณีหน่วยบริการภาครัฐเน้นการตรวจเพือประเมิน
่

สถานการณ์ สนับสนุนการกระจาย และ พัฒนาหน่วยบริการ
 เพิมการมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถินและ
่
่
ภาคเอกชน ในพื้ นที่ ทีมีศกยภาพแข่งขัน เพือเป็ นทางเลือกแก่
่ ั
่
ประชาชน
 เพือจัดเครือข่ายหน่วยบริการ และ พัฒนาระบบส่งต่ อ
่
 เพือจ่ ายเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพ ตามเงือนไขที่กาหนด
่
่
่
หน่วยบริการทีรับการส่งต่อ เฉพาะทาง :> จัดบริการ
เฉพาะสาขา ด้วยแพทย์เฉพาะทางที่ชานาญ ต้องมีสถานที่
บริการตติย และเครื่องมือเฉพาะ ใช้เทคโนโลยีสูง ราคาแพง
ภูมิ
่
หน่วยบริการทีรับการส่งต่อ :> ต้องจัดบริการที่
เพียงพอ รองรับผลรวมประชากรที่หน่วยบริการประจา
ระบุว่าจะส่งต่อมา เช่น รพ.ชุมชน รองรับ ทั้งอาเภอ
บริการทุติย รพ.จังหวัดต้องมีเตียงรองรับทั้งจังหวัด ด้วย
ภูมิ
หน่วยบริการประจา :> จัดบริการปฐมภูมิที่ครบถ้วน
อย่างเป็ นองค์รวม เพียงพอในการดูแลประชากรที่
รับผิดชอบ และระบุหน่วยบริการที่จะส่งต่อเมือจาเป็ น
่

บริการปฐม
ภูมิ

หน่วยบริการปฐมภูม/หน่วยบริการร่วมให้บริการ:>
ิ
เป็ นเครือข่ายหน่วยบริการของหน่วยบริการประจา
เพือให้บริการครบถ้วน เข้าถึงได้ ของประชากรที่
่
หน่วยบริการประจารับผิดชอบ
www.nhso.go.th/khonkaen
กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2557
กองทุน
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
กองทุน

กองทุน
กองทุน

กองทุน

เอดส์

ไต

เหมาจ่าย
รายหัว
2,895.09
บาท ต่อ
ประชากร

ควบคุม
ปองกัน
้
โรคเรื้อรัง

ค่าใช้จ่าย
เพื่อเพิ่ม
ประสิทธิภาพ

หน่ วยบริการ

ค่าตอบแทน
กาลังคนด้าน
การสาธารณสุข

(หน่ วย
บริการสังกัด
กสธ.)

19
กรอบวงเงิน : อัตราเหมาจ่ายรายหัวปี 2557
ประเภทบริการ

ปี 2556

ปี 2557

ผลต่างขาลงปี 57 > ปี 56
บาท

%

1) บริการผู ้ป่ วยนอกทัวไป
่

983.49

1,056.96

73.47

7.5%

2) บริการผู ้ป่ วยในทัวไป
่

975.85

1,027.94

52.09

5.3%

3) เพิมสาหรับหน่วยบริการทีมต ้นทุนคงทีสง
่
่ ี
่ ู

60.99

ปร ับไปรายการ
ใหม่

(60.99)

-100.0%

4) บริการทีมปัญหาการเข ้าถึง / กรณีเฉพาะ
่ ี

262.10

271.33

9.23

3.5%

5) บริการสร ้างเสริมสุขภาพและป้ องกันโรค*

313.70

383.61

69.91

22.3%

6) บริการฟื้ นฟูสมรรถภาพ

12.88

14.95

2.07

16.1%

7) บริการแพทย์แผนไทย

7.20

8.19

0.99

13.8%

128.69

128.69

-

0.0%

่
9) งบสงเสริมคุณภาพผลงานบริการ

4.76

ปร ับเปนเงือนไข
็
่
ในรายการต่างๆ

(4.76)

-100.0%

่
10) เงินชวยเหลือเบืองต ้นกรณีผู ้รับบริการ (ม.41)
้

5.19

3.32

(1.87)

-36.0%

่
11) เงินชวยเหลือเบืองต ้นกรณีผู ้ให ้บริการ
้

0.75

0.10

(0.65)

-86.7%

2,755.60

2,895.09

(139.49)

5.1%

ื่
8) งบค่าเสอม

รวม
* ประเภทรายการที่ 4 ครอบคลุมประชากรไทยทุกคน

20
แนวทางการดาเนินงาน
พรบ.หลักประกันฯ

ข้ อบังคับ(คณะกรรมการหลักฯ)
ประกาศเกณฑ์ (สานักงาน)
คู่มือการขึนทะเบียน (สานักงาน)
้
แบบตรวจประเมิน การให้ คะแนน
และแจ้ งผล(สานักงาน)
หน่ วยบริการ
• ให้ บริการตามขอบเขต บทบาท และหน้ าที่ ตามทีขึน
่ ้
ทะเบียนไว้
• พัฒนาส่ วนขาด และ พัฒนาคุณภาพบริการอย่ างต่ อเนื่อง
• เบิกจ่ ายค่ าชดเชยบริการจากกองทุนหลักประกันสุ ขภาพ
แห่ งชาติตามเกณฑ์ ทกาหนด
ี่
แนวคิดการปรับเปลี่ยนการขึนทะเบียน
้
หน่ วยบริการ
พรบ.
หลักประกันฯ

ข้อบังคับ
(กรรมการหลักฯ)

ประกาศเกณฑ์
(สานักงาน)

คู่มือการขึ้ นทะเบียน
(สานักงาน)

แบบตรวจประเมิน การให้
คะแนน และแจ้งผล
(สานักงาน)
สรุปประเด็นที่ขอปรับปรุงข้อบังคับฯ
1. ปรับนิยามหน่วยบริการใหม่ โดย
 หน่วยบริการปฐมภูมิ ให้มีความชัดเจน คือ “ให้บริการปฐมภูมิอย่างเป็ นองค์รวม”
 หน่วยบริการร่วมให้บริการ ให้สามารถขึ้ นทะเบียนโดยตรงเพือรับค่าใช้จ่ายในการ
่
บริการสาธารณสุขได้ (เช่น คลินิกทันตกรรม คลินิกกายภาพบาบัด การแพทย์แผนไทย ร้านยา
คุณภาพ คลินิกพยาบาลและผดุงครรภ์ Nursing Home ศูนย์ฝึกการใช้อุปกรณ์เครื่องช่วยคนพิการ
(O&M) เป็ นต้น)

 เพิมหน่วยบริการที่รบการส่งต่อ ได้แก่ “หน่วยบริการรับการส่งต่อเฉพาะทาง” ซึ่งจะขึ้ น
่
ั

ทะเบียนตามข้อตกลงให้บริการเฉพาะโรคหรือเฉพาะบริการ
2. ระบุให้ชดเจนขึ้ นว่า สถานบริการภาครัฐ และของสภากาชาดไทยที่จดตั้ง
ั
ั

ภายหลังปี 2547 ให้เข้าร่วมเป็ นหน่วยบริการในระบบ UC ทุกแห่ง

27

รายละเอียดตาม (ร่าง) ข ้อบังคับฯ ว่าด ้วยหลักเกณฑ์ วิธการ และเงือนไข การขึนทะเบียน
ี
่
้
เป็ นหน่วยบริการและเครือข่ายหน่วยบริการ
การจัดประเภทของหน่ วยบริการ
ระด ับ
บริการ

ปฐมภูม ิ
(Primary
Care)

ประเภทหน่วยบริการเดิม

หน่วยบริการประจา

ประเภทหน่วยบริการทีขอปร ับใหม่
่

หน่วยบริการประจา

หน่วยบริการปฐมภูม ิ

หน่วยบริการปฐมภูม ิ

หน่วยบริการร่วมให ้บริการ

หน่วยบริการร่วมให ้บริการ

หน่วยบริการร่วมให ้บริการ
ทุตยภูม ิ
ิ
+
ตติยภูม ิ
(Hospital

Care)

่
หน่วยบริการทีรับการสงต่อ
่

่
หน่วยบริการทีรับการสงต่อทั่วไป
่
่
หน่วยบริการทีรับการสงต่อเฉพาะทาง
่
พรบ.หลักประกันฯ
ข้ อบังคับ (คณะกรรมการหลักฯ)

ประกาศเกณฑ์ (สานักงาน)
คู่มือการขึนทะเบียน(สานักงาน)
้
แบบตรวจประเมิน การให้
คะแนนและแจ้ งผล(สานักงาน)
ภาพระบบบริการปฐมภูมิในอนาคต (5 ปี ข้างหน้ า)
ประชาชนมีศกยภาพดูแลตนเอง ลดปั จจัยเสี่ยงด้ านสุขภาพ
ั
มีหมอประจาครอบครัว และรู้ว่าใครคือหมอประจาครอบครัว
ของตน เมื่อเจ็บป่ วยได้ รับการดูแลและส่งต่ออย่างเหมาะสม

หมอประจาครอบครั ว หมายถึง แพทย์ แพทย์ FM และทีม
สหวิชาชีพ และมีสมรรถนะด้ านเวชศาสตร์ ครอบครัว
รูปแบบการจัดบริการของหน่ วยบริการปฐมภูมิ
มี 2 รูปแบบ คือ
• หน่ วยบริการปฐมภูมิแบบเบ็ดเสร็จ (PCC: Primary Care
Center) หมายถึง หน่วยบริการปฐมภูมิท่สามารถจัดบริการได้ ครบถ้ วนตาม
ี
ขอบเขตบริการปฐมภูมิ โดยมีแพทย์ปฏิบัติงานประจา ร่วมกับทีม
สห
วิ ช าชี พ และมี ศัก ยภาพครบถ้ ว นตามเกณฑ์ก ารตรวจประเมิ น ขึ้น ทะเบี ย น
หน่วยบริการ ปฐมภูมิ สามารถพัฒนาและขอขึ้นทะเบียนเป็ นหน่วยบริการ
ประจาได้ ได้ แก่ คลินิกชุมชนอบอุ่น ศสม. ศบส. เป็ นต้ น
• หน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU: Primary Care Unit) เป็ นหน่วย
บริการปฐมภูมิท่ีสามารถจัดบริการได้ ตามขอบเขตบริการปฐมภูมิ มีแพทย์ท่ี
ได้ รับมอบหมายให้ ดูแลและให้ คาปรึ กษา หรื อไปบริ การเป็ นบางวั น แต่ มี
ทีมสหวิชาชีพ ปฏิบัติงานประจา ได้ แก่ รพ.สต. ศสม. หน่วยบริการ ปฐมภูมิ
ของรพช. และรพท. รพศ.ที่ไม่มีแพทย์ประจา ศบส. เป็ นต้ น
ภาพระบบบริการปฐมภูมิในอนาคต (5 ปี ข้างหน้ า)

CUP
หน่วย
ร่วมให้
บริการ

PCU

PCC

PCU

PCU

หน่วย
ร่วมให้
บริการ

PCU
แนวทางการปรับเกณฑ์การขึนทะเบียนหน่ วยบริการ
้
• ปรับภาษาให้ เข้ าใจง่าย ลดความสับสนในการตีความ
• กาหนดบทบาทหน่วยบริการประจา ในการบริหารจัดการเครือข่ายหน่วยบริการ

ให้ ชัดเจนขึ้น สอดคล้ องกับ DHS
• ทบทวนปรับปรุงเกณฑ์ให้ สอดคล้ องกับ service plan และมาตรฐานอื่นๆ ที่
เกี่ยวข้ อง โดยเฉพาะเกณฑ์บริการ และเกณฑ์บุคลากร การมีส่วนร่วมของชุมชน/
ท้ องถิ่น
• ปรับแนวทางการให้ คะแนนในการตรวจประเมินหน่วยบริการในระดับบริการปฐม
ภูมิ ทั้งรายข้ อและการสรุปผลการตรวจประเมิน เพื่อแสดงระดับคุณภาพ และชี้
ทิศการพัฒนา
• การแยกบัญชีธนาคารเพือรับเงินกองทุนฯสาหรับบริการระดับปฐมภู มิ
่
แยกจากเงินบารุงโรงพยาบาล
การใช้ประโยชน์ จากเกณฑ์การขึนทะเบียนหน่ วยบริการ
้
• เป็ นการประกันคุณภาพบริการให้ แก่ประชาชนว่า หน่วยบริการมีความ

พร้ อมให้ บริการตามขอบเขต บทบาท และหน้ าที่ ตามที่ข้ นทะเบียนไว้
ึ
• ชี้ทศการพัฒนา พัฒนาตามส่วนขาด และ พัฒนาคุณภาพบริการอย่าง
ิ
ต่อเนื่อง
• เบิกจ่ ายค่าชดเชยบริการจากกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติตาม
เกณฑ์ทีกาหนด
่
ขึ้ นทะเบียนหน่วยบริการ
หน่วยบริการประจา

หน่วยบริการทีรบการส่งต่อ
่ั

หน่วยบริการปฐมภูมิ

หน่วย
บริการร่วม
ให้บริการ

ทัวไป
่

เบ็ด
เสร็จ

หน่วย
บริการร่วม
ให้บริการ

ทัวไป
่

ทัวไป
่

เฉพาะทาง

ผูป่วยนอก
้

ผูป่วยใน
้
บริการเฉพาะทาง ทีรวมให้บริการกับ สปสช
่่
1. Hemophilia
2. HIV

2.1 คลินิกยาต้ านไวรัสเอดส์ (AVR)
2.2 Laboratory Testing CD4 VL PCR DR
2.3 Voluntary Counseling & Testing (VCT)
3.ข้ อเข่าเทียม (อุปกรณ์)
4.นิ่ว
4.1 ผ่าตัดแบบเปิ ด/เจาะ
4.2 ส่องกล้ อง
4.3 สลายนิ่ว
5. การผ่าตัดปลูกถ่ายตับในเด็กท่อนาดีตีบตั้งแต่กาเนิด
้
6. ตา
6.1 การผ่าตัดตาต้ อกระจก
6.2 Laser ภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา
7. ไตวายเรื้อรัง
7.1 การล้ างไตผ่านช่องท้อง (CAPD)
7.2 การฟอกเลือดด้ วยไตเทียม (HD)
7.3 การผ่าตัดปลูกถ่ายไต (KT)
7.3.1 หน่วยบริการผ่าตัดปลูกถ่ายไต
7.3.2 หน่วยบริการจ่ายยากดภูมิ
8. ปากแหว่ง/เพดานโหว่
8.1 ผ่าตัด
8.2 ฝึ กพูด
8.3 จัดฟัน
36

9. มะเร็ง
9.1 Leukemia & Lymphoma
9.2 มะเร็งเคมีบาบัด
ี
9.3 มะเร็งรังสรักษา
10. วัณโรคดือยา
้
10.1 หน่วยบริการรักษาด ้วยยาพืนฐาน
้
ื้
10.2 หน่วยบริการทีรักษาการติดเชอวัณโรคดือยา
่
้
10.3 Laboratory Testing
11. หัวใจ
่
11.1 รับสงต่อระดับตติยภูมเฉพาะทาง
ิ
ศัลยกรรมหัวใจ
11.2 ผ่าตัดเปลียนหัวใจ
่
่
11.3 ใสสายสวนหัวใจ (Cath Lab)
11.4 ให ้ยาละลายลิมเลือด
่
12. หลอดเลือดสมอง
12.1 ผ่าตัดสมอง
12.2 ให ้ยาละลายลิมเลือด
่
13. หน่วยสารองเตียง
13.1 การรักษาทารกแรกเกิด
13.2 การรักษาและการผ่าตัดสมองทางสมอง
และระบบประสาท
13.3 การรักษาและการผ่าตัดหัวใจ
้ ่
่
13.4 การรักษาทีต ้องใชเครืองชวยหายใจ
่
บริการ/กองทุน
HIV/AIDS

ประจา

ปฐมภูมิ
PCC

√

รับส่งต่อ

PCU/
หน่วยร่วม

ทัวไป
่
ARV

ARV
VCT clinic
ศูนย์องค์รวม

ไม่ใช่หน่วย
เฉพาะทาง เฉพาะทางIP บริการ
OP
ARV

VCT clinic
Lab.

TB

√

antiTB
DOTs
ACF

ห้องแยก

MDR-Tb

DOTs
ACF
Lab.

CKD-RRT

√

CKD clinic

CAPD
HD
KT
สลายนิว
่

ศูนย์บริการหลักประกัน
ศูนย์มิตรภาพบาบัด
Eye

√
√

√
cataract
Laser

LTC

√

Geriatrics clinic day care
Q&A

57 03หลักการขึ้นทะเบียน ขจีรัตน์