NUM экологи ба тогтвортой байдал

1. 2
ХИЧЭЭЛИЙН ЗАЛГАМЖ ХОЛБОО
Ямар нэгэн хичээл урьдчилан үзсэн байх шаардлагагүй.
ХИЧЭЭЛИЙН ЗОРИЛГО, АЧ ХОЛБОГДОЛ
Энэ хичээлээр экологийн үндсэн ойлголтыг хүний нийгэмд хэрхэн хэрэглэх тухай
анхан шатны ойлголт өгнө.
ХИЧЭЭЛИЙН АГУУЛГА
Одоо цагт тулгараад буй хүний нийгмээс хүрээлэн буй орчинд учруулж буй
асуудлууд, тэдгээрийн уг шалтгаан ба шийдлүүдийн тухай тодорхой жишээнүүд
дээр экологийн орчин үеийн ойлголтуудын хүрээнд үзэх болно. Уур амьсгал,
түүний өөрчлөлтөөс экосистемд үзүүлэх нөлөө, биологийн олон янз байдлын
алдагдал, популяцийн хяналтгүй өсөлт, экосистемийн үйлчилгээний алдагдлын
тухай түлхүү үзэх болно. Маш товчхоноор тогтвортой байдлын талаарх үндсэн
ойлголтуудыг үзэхээс гадна, уг ойлголтууд нь экологийн шинжлэх ухаантай ямар
холбоотой болохыг, экологийн шинжлэх ухааны ойлголтуудыг тогтвортой
хөгжлийн зорилтыг хангахад хэрхэн ашиглаж болох талаар судална.
Present day environmental problems and issues arose due to activities of human society
and solutions of those problems will be covered within modern ecological concepts using
case situations. Climate, effects of its change on ecosystem sustainability, biodiversity, and
urbanization will be discussed. Case studies are used to illustrate the underlying theory,
and the application of the ecological theory to the management of natural resources for use
and conservation. The course is relevant for students interested in furthering their
understanding of ecological principles, in the management of rangelands, wildlife,
fisheries, forests, and human made systems, and in the conservation of natural ecosystems.
ХИЧЭЭЛЭЭР ЭЗЭМШИХ МЭДЛЭГ, ЧАДВАР
Ажилттай суралцсан оюутнууд дараах мэдлэгийг эзэмшсэн байна.
 Экологийн шинжлэх ухааны суурь ойлголтууд ба тэдгээрийн хэрэглээг
ойлгож мэднэ;
 Хүний нийгмийн үйл ажиллагаанаас үүдсэн экосистем ба биологийн олон
янз байдлын доройтлын түүхэн болон бодит жишээнүүдийн талаар
экологийн шинжлэх ухааны мэдлэг дээр үндэслэсэн ойлголттой болно.
 Экологийн шинжлэх ухааны мэдлэгийг хүрээлэн буй орчны доройтлоос
сэргийлэх, зөв төлөвлөлт хийх, даван туулах шийдлүүд гаргах зэрэгт
ашиглах чадвартай болно.
 Тогтвортой байдлын тухай ойлголтуудыг олж авах ба экологийн шинжлэх
ухааны үндсэн ухагдахууныг ашиглан тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг
хэрхэн хангаж болох талаар мэдлэгтэй болно
 Экологийн судалгааны (бие даалтаар) тайланг бичиж, илтгэх чадварыг
семинарын хичээлээр эзэмшинэ.

2. 3
ХИЧЭЭЛИЙН СЭДЭВЧИЛСЭН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ
Лекц ба семинарын хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө
Огноо Долоо
хоног
Агуулга Номын
бүлэг
Хичээлий
н хэлбэр
Ц
аг
Sep-7 1 Бидэнд тулгарч буй хүрээлэн буй орчны асуудлууд,
тэдгээрийн шалтгаан
EoE-1 Лекц,
семинар
4
Sep-14 2 Тогтвортой хөгжлийн тухай үндсэн ойлголт Номгүй Лекц,
семинар
4
Sep-21 3 Шинжлэх ухааны үндэс: матери, энерги, систем,
экологи, судалгааг хэрхэн хийдэг вэ?
EoE-2,
3.1, 3.6
Лекц,
семинар
4
Sep-28 4 Экосистемийн бүтэц: Экосистемийн абиотик хүчин
зүйлс. Экосистемийг тодорхойлогч абиотик хүчин
зүйлүүд хэрхэн бүрэлдэн тогтсон бэ?
5, EoE-
3.2
Лекц,
семинар
4
Oct-5 5 Экосистемийн бүтэц: Экосистемийн биотик хүчин
зүйлс. Экосистемийн бүтэц I: Биологийн зүйл,
зүйлүүд хаанаас, хэрхэн үүссэн бэ?
Дэлхийн экосистемийн үүсэл, хөгжил
2, EoE-
3.3, 4.2,
4.3
Лекц,
семинар
4
Oct-12 6 Экосистемийн динамик: Экосистем дэх энергийн
эргэлт болон Идэш тэжээлийн хэлхээний бүтэц
8-9,
EoE-3.4
Лекц,
семинар
4
Oct-19 7 Экосистемийн динамик: Экосистемийн бодисын
эргэлт (Биологийн болон геологийн эргэлтүүд)
10,
EoE-3.5
Лекц,
семинар
4
Oct-26 8 Экосистемийн бүтэц I: Биологийн зүйлийн үнэ
цэнэ: Амьдрах орчин ба ниш.
6-7,
EoE-4.6
Лекц,
семинар
4
Nov-2 9 Экосистемийн бүтэц I: Биологийн олон янз байдал
болон зүйлийн олон янз байдал, тэдгээрийн ач
холбогдол
13,
EoE-
4.1, 4.5
Лекц,
семинар
4
Nov-9 10 Зүйлийн үүсэл, мөхөл болон хүний үйл
ажиллагааны нөлөө
EoE-4.4 Лекц,
семинар
4
Nov-16 11 Зүйлүүдийн хоорондох харилцан үйлчлэл, түүнд
байгалийн шалгарал нөлөөлөх нь
EoE-
5.1, 5.2
Лекц,
семинар
4
Nov-23 12 Популяцийн өсөлтийг юу хязгаарладаг вэ?
Хүний популяцийн асуудлууд: Популяцийн
демографи; Популяцийн өсөлтийн нөлөө;
Популяцийн өсөлтийг хязгаарлах
12,
EoE-
5.3, 6
Лекц,
семинар
4
Nov-30 13 Өнөөгийн өөрчлөгдөж буй орчинд экосистем,
бүлгэмдлүүд ямар хариу үзүүлж байна вэ?
EoE-5.4 Лекц,
семинар
4
Dec-7 14 Хуурай газрын экосистем ба амьдрах орчин 14,
EoE-7
Лекц,
семинар
4
Dec-14 15 Усан орчны экосистем ба амьдрах орчин 15,
EoE-8
Лекц,
семинар
4
Dec-21 16 Дэлхийн уур амьсгал ба түүний өөрчлөлт, хүрээлэн
буй орчин ба хүний эрүүл мэнд
19, 20 Лекц,
семинар
4

3. 4
ХИЧЭЭЛИЙН ҮНЭЛГЭЭ (идэвх, явц, шалгалт)
Семинар 70 oноо
Явцын шалгалт 30 oноо
Улирлын шалгалт 30 оноо
Нийт 100 оноо
ХИЧЭЭЛЭЭР АШИГЛАХ НОМ СУРАХ БИЧГИЙН ЖАГСААЛТ
Гол сурах бичиг:
G. T. Miller and S. E. Spoolman., Essentials of Ecology, 5th
Edition (2009)
Уншихыг зөвлөж буй номнууд
Ч. Кребс, Экологи, 5 дахь хэвлэлийн орчуулга (200x)
Х. Мөнхбаяр ба М. Мөнхбаатар, Хялбаршуулсан экологи, (2006)
ШУТИС-ийн УУИС Профессорын баг, Тогтвортой хөгжлийн боловсрол (2004)
P. Revelle and C. Revelle., The Environment: Issues and Choices for Society, 2nd
Edition, 2nd edition (1984)
K.N. Lee, W.R. Freudenburg, R. B. Howarth., Humans in the landscape, 1st
edition
(2013)